[0:00]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:05]Kính thưa chư tôn đức Tăng Ni, kính thưa quý Phật tử. Thì hôm nay lại có duyên lành chúng ta về với cái mái chùa Tương Mai để gặp nhau và trao đổi đạo lý.
[0:24]Ví dụ như với bằng ấy con người ta đang ngồi ở đây với nhau, bỗng nhiên mỗi người nổi tâm sân hận ác độc lên, quay lại đánh giết nhau thì chuyện gì xảy ra? Kinh hoàng phải không ạ? Chúng ta tưởng tượng, ví dụ ta sống trong một cái thế giới mà mọi người cứ nhìn nhau là thù ghét nhau, mình sống nổi không à? Không, không sống nổi. Và thậm chí nhiều người chỉ muốn lìa khỏi, lìa bỏ cái thế giới đó bằng cái chết luôn. Ta xem cái phim, ví dụ một cái tay đó vào nó hành hạ, nó tra tấn một người, nó cắt từng ngón tay, từng ngón tay, nó cắt hết vành tai, cắt cái mũi thì người này thấy đời mình tàn bây giờ có thả cho mình sống cũng không sống nổi nữa, mới nói:
[1:09]"Thôi mày giết tao luôn đi", đúng thằng kia nó giết thật, nó giết luôn. Vì đó chuyện trong phim, nhưng mà ta cứ nghĩ ngoài đời cũng vậy, nếu mà ta sống phải một cái thế giới mà trong đó con người chỉ chăm chăm giết hại nhau thì ta không muốn sống nữa ha, cái chỗ đó không phải chỗ ta sống, rồi ta có thể bằng cái chết, ta bỏ đi mất cho rồi. Như vậy. Vì thế chúng ta còn có thể sống trên cõi đời này, vì chúng ta vẫn hy vọng rằng cái cõi đời này sẽ cứ từng ngày trở nên hiền lương, thánh thiện. Ta vẫn hy vọng như vậy phải không ạ? Và cứ từng bước, con người cứ cố gắng để chung tay xây dựng một cái cõi
[1:51]đời hiền lương, thánh thiện, là âm thầm chúng ta đều mong ước như thế. Những người có lương tri đều mong ước như thế, những người biết suy nghĩ đều mong ước như thế, những người có quyền lực đều hứa hẹn như thế, và những nhà hoạt động tôn giáo cũng đều giáo dục con người về một thế giới như thế. Mặc dù trong hiện tại cái cõi đời mà chúng ta đang sống nó chưa thực sự là một cõi đời hoàn toàn hiền lương, thánh thiện vì con người vẫn còn ghét nhau. Nhưng cũng có khi ta thương nhau, cho nên có thương, có ghét rồi ta mới có động cơ mà còn sống, mà còn hy vọng. Tuy nhiên, ta cũng nghĩ rằng ta cũng mong đợi rằng,
[2:44]hy vọng rằng cứ mỗi ngày cái con người tiến bộ hơn sẽ góp sức chung tay với nhau để xây dựng cái thế giới này thành một cõi đời hiền lương, thánh thiện thực sự. Đó là mơ ước như vậy, còn có thật được hay không thì không biết. Tuy nhiên, qua nhiều nghìn năm, nhiều trăm nghìn năm trong cái lịch sử cái niềm mơ ước đó không là một hiện thực, lúc mà xã hội chưa tiến bộ, lúc mà con người còn mạnh được yếu thua,
[3:20]và có nhiều lúc con người đã tuyệt vọng. Và chính vì con người tuyệt vọng, con người không còn tin tưởng vào cái thế giới này nữa, nên người ta đã mơ ước về một thế giới khác, tươi đẹp hơn và người ta gọi là những cái cõi thánh, những cái cõi trời. Và tôn giáo cũng xuất hiện từ đó, từ cái mơ ước đó, cũng từ cái niềm tuyệt vọng đó. Thì đến khi mà loài người tiến bộ hơn, con người ta có luật pháp, có thông minh, có đạo đức, có những cái thỏa ước với nhau, có những cái giao ước với nhau, thì con người biết kiềm chế lại, biết suy nghĩ lại, biết biết nhường nhịn nhau hơn và lúc đó cái thế giới này bớt đi cái bức tranh hỗn loạn của sự tàn ác mà mạnh được yếu thua.
[4:16]Lúc đó cái thế giới này trở nên dễ sống hơn một chút. Còn vào cái ngày xưa cứ vào vài nghìn năm trước, ta sẽ thấy ví dụ một cái bộ tộc họ sống quây quần với nhau vậy, họ đi săn bắn, lượm hái, trồng trọt, nhưng mà nếu có một bộ tộc khác họ trang bị được vũ khí mạnh họ tràn tới họ đánh giết hết, cướp hết, bắt hết, chiếm luôn cả cái lãnh địa đó. Cứ như vậy, và con người ta cứ sống trong nơm nớp lo sợ, là thanh bình được ngày nào hay ngày đó, không biết lúc nào chiến tranh lại nổi lên, hoặc là chính họ vì sợ người khác đánh chiếm mình, mình nổi lên trang bị vũ khí đi giết người khác trước để bảo vệ sự bình an cho mình.
[4:58]Đó, vì bảo vệ bình an cho mình, cái bộ tộc này nổi lên giết bộ tộc kia trước. Cái cái bức tranh của cái thế giới ngày xưa nó nó đen tối là như vậy. Và suốt mấy nghìn năm, con người ta cứ mong được sống trong một cái cõi đời hòa bình, hạnh phúc. Rồi các nhà tôn giáo xuất hiện, cứ tô điểm, ừ giáo hóa, dạy dỗ và dựng lên một cái ước mơ về một cái thế giới tươi đẹp hơn, không phải ở cõi này, vì cõi này con người đã bó tay rồi. Vì bản chất con người coi vậy chớ là cứ ác độc, cố gắng gì cố gắng chỉ trong chừng mực nào đó mà mà thôi, và người ta hy vọng ở một cái cõi xa xôi nào khác. Ở đây, khi ta đến với đạo Phật, thì
[5:51]đạo Phật cho ta nhiều ước mơ còn hơn thế nữa, nhiều cái ước mơ còn cao siêu hơn, tốt đẹp hơn mà cái ước mơ loài người vẫn suy nghĩ được. Nhưng cái công bằng mà đạo Phật đem đến cho ta cũng khốc liệt hơn, cũng gay gắt hơn, nghiêm khắc hơn nữa. Nghĩa là trong đạo Phật có nói về một cái luật nhân quả mà nếu ta sống xứng đáng thì ta được sống trong một cõi đời hạnh phúc, còn nếu ta sống không xứng đáng, ta bị đọa vào một thế giới đầy sự ác độc và khổ đau. Ví dụ, bây giờ ta đang sống với nhau như thế này mà ta không biết cùng nhau để xây dựng cái thế giới hòa bình, hạnh phúc mà ta cứ đem cái sự ác độc,
[6:41]tàn bạo, tranh giành hơn thua để đối xử với nhau, thì có hai điều sẽ xảy ra. Một, khi ta chết, ta đọa vào thế giới chỉ có đau khổ, gọi là gì? Là địa ngục. Còn nếu ta không có điều gì tốt mà cũng không xấu lắm thì ta rơi vào một thế giới của quỷ đói, không có gì ăn, vất va vất vưởng đầu đường, xó chợ, gầm cầu, bụi cây, vậy, không có gì ăn, gọi là cõi ngạ quỷ. Hoặc ta đọa vào cái loài vật lý mà gọi là loài súc sinh, là như vậy. Hoặc ta trở lại làm người nhưng mà cái chỗ ta ở chỉ có chiến tranh, giết chóc, chỉ có sự tàn bạo, sự bất công mà để đem lại một cái cuộc sống hòa bình, người ta cũng phải lại một lần nữa đổ xương, đổ máu rất là vất vả.
[7:38]Đó, nên ở đây nó là luật nhân quả, và chính vì cái luật nhân quả nó chờ đợi ta ở tương lai khiến cho chúng ta cảm thấy có trách nhiệm nhiều hơn với chính bản thân mình và với cái thế giới mà mình đang sống. Khi ta cố gắng xây dựng cái thế giới mà mình đang sống cho tốt đẹp, cho hòa bình, yên vui, hạnh phúc, cũng chính là ta xây dựng một cái quả báo tốt lành cho cho bản thân chúng ta. Thì lúc đó với cái phước đó, ta sinh vào bất cứ nơi đâu thì nơi đó chỉ có hạnh phúc mà thôi. Đây ta nói lại về cái nhân quả này vậy. Khi ta còn sống trên cõi đời này, ta còn sống với nhau như thế này, còn nhìn mặt nhau như thế này thì ta phải hết sức cố gắng để xây dựng cái
[8:32]cuộc đời này thành một nơi chốn yên vui, hạnh phúc, hiền lương, thánh thiện. Thì với cái phúc đó, thì không biết là ta sẽ có đầu thai trở lại cõi này hay không hay là đi về cõi khác, nhưng bất cứ nơi nào ta đến thì nơi đó chỉ có hạnh phúc mà thôi. Nên không biết, nên có thể ta trở lại, nhưng mà lúc ta trở lại buộc cái thế giới này đã phải tốt hơn rất nhiều rồi. Vì lúc ta đang còn sống ở đây ta đã cố gắng đóng góp xây dựng cái cõi đời này rất hạnh phúc, rất thánh thiện. Nếu ta trở lại thì thế giới đã tốt hơn nhiều, hoặc ta không trở lại thì ta phải đi về một cái thế giới nào rất là hoàn hảo. Đó, đó là cái nhân quả và đó là sự công bằng.
[9:24]Thì cái việc mà ta chung tay góp sức với nhau để xây dựng một thế giới hòa bình, hiền lương, thánh thiện, đó chính là lý tưởng của những người có lương tri trên cái thế giới này và đó cũng là cái ước mơ của những người đệ tử Phật. Bây giờ ta nói với nhau thế này: "Vâng, là chúng tôi cũng muốn xây dựng một cái cõi đời yên vui, hòa bình, hạnh phúc, nhưng hãy bắt đầu bằng cái điều gì? Bắt đầu bằng cái việc làm như như thế nào?" Thì đây là điều thế này:
[10:02]Sở dĩ thế giới không phải là một nơi hòa bình, hiền lương, thánh thiện chỉ bởi vì con người còn điều ác độc trong tâm hồn mình. Đúng không ạ? Chỉ vì con người còn điều ác độc trong nội tâm của mình. Nếu con người không còn cái điều ác độc trong nội tâm của mình thì thế giới này lập tức trở thành thiên đường hạnh phúc. Nó chỉ đơn giản là như vậy, nhưng cái vấn đề là cái ác độc trong lòng con người đó ở đâu ra và làm sao để trừ diệt? Cái vấn đề này lại trở thành vấn đề rất là lớn, rất là khó khăn, rất là lâu dài. Cái ác độc trong lòng con người ở đâu đến và làm sao để để diệt trừ? Vấn đề là như vậy.
[10:58]Bây giờ tất cả chúng ta ngồi đây, chúng ta thấy trong lòng mình có ác độc không ạ? Có hả? Hay.
[11:07]Dám nói mình có là giỏi á, vì đâu ai làm điều gì ác đâu. Đi chùa tụng kinh không mà ác cái gì. Phải không ạ? Đi chùa tụng kinh không mà cả đời chưa làm điều gì vi phạm pháp luật. Chỉ lâu lâu vượt quá tốc độ bị công an phạt mất tiêu rồi còn gì nữa đâu mà làm, đâu có dám làm điều gì đâu, phải không ạ? Nên bây giờ thầy hỏi ác không, thì có nhiều người nhìn lại thấy rõ ràng mình chẳng làm điều gì ác. Và có nhiều người cũng chẳng thấy mình ác mà thầy hỏi có ác không cũng nói dạ có à, rất ngây thơ và cực kỳ chính xác. Phải. Thầy hỏi tại sao cực kỳ chính xác? Bởi vì thế này, chúng ta còn những cái ác ngủ ngầm,
[11:50]thầm kín trong nội tâm thẳm sâu của ta. Trong đạo Phật đó gọi là gì? Đó gọi là những phiền não tùy miên. Trong kinh gọi là chữ tùy miên, nghĩa là ngủ ngầm. Bây giờ nhìn vô thấy ai cũng hiền lành ha, không thấy ai hại ai, ai ghét ai, ai giết ai cả, nha. Nhưng mà nếu nếu bây giờ nhốt chúng ta vào một cái sân, bỏ đói chúng ta ba ngày, rồi bỗng nhiên có ai đó quăng vào đây một cái bọc cơm thì lúc đó mọi chuyện bộc lộ ra liền. Bộc lộ ra liền. Cái cơn đói, cái bản năng lúc đó ta bộc lộ ra cái bản năng, cái bản chất thú tiềm tàng. Thì khi mà ta giành cái miếng cơm với nhau, giành nhau, đánh nhau toé đầu, chảy máu
[12:43]thì ta mới hiểu rằng à hôm trước ở chùa Tương Mai mình thấy mình hiền nhưng hôm nay giành nhau cái cục cơm này rồi mới thấy mình vẫn còn cái ác. Mình không can đảm nhịn đói để nhường miếng cơm cho người khác mà lao vào nhau để giành cái bọc cơm đó, lúc đó ta bộc lộ liền, cái ác ta bộc lộ ra liền. Gọi là trong đạo Phật gọi là cái phiền não tùy miên. Ví dụ bây giờ nói là ở đây ta có tham lam không thì
[13:14]cái người nào mà trí tuệ mới nói có, chứ đa phần ai hỏi thì nói không có, phải không? Hỏi không có, tại nào giờ mình đâu có ăn cắp gì của ai đâu. Mình sống với đồng lương trong sạch nha. Có thì xài, không có thì thôi, chả bao giờ tranh giành với ai mà nói mình có tham lam? Nhưng mà sự thật ở trong đạo Phật, Phật gọi là tất cả chúng sinh đều có những phiền não tùy miên, ngủ ngầm. Đến lúc nó sẽ bộc lộ. Thí dụ bây giờ vậy, nói cả đời có bao giờ ăn cắp không? Nói không, không bao giờ vi phạm pháp luật và cũng không bao giờ vi phạm cái đạo đức vì bố mẹ đã răn dạy như thế, chưa bao giờ lấy của ai một đồng nào. Đúng.
[13:53]Một đồng mình không bao giờ lấy. Nhưng nếu một tỷ đồng thì lấy à. Vì nó vượt quá cái đạo đức của mình, lấy liền. Nên ta gọi là ta vẫn còn những cái tham lam tùy miên. Nên vì thế những người mà họ làm trong cái lĩnh vực về an ninh, về chính trị thì họ hiểu cái tâm lý như thế của con người rất sâu sắc. Vì sao vậy? Bởi vì họ chịu trách nhiệm đối với cái nền an nguy của đất nước lớn quá nên họ không được phép dễ tin. Họ không được phép dễ tin, lúc nào họ cũng phải suy xét, cũng nghi ngờ, cũng đắn đo, cũng cảnh giác. Mà cái cảnh giác của họ lại vô tình nó đúng với đạo Phật. Đúng với đạo Phật ở chỗ nào?
[14:40]Vì Phật cũng dạy điều đó. Đừng tin ý ông, chừng nào ngươi chứng A-la-hán rồi hãy tin ý của ngươi. Nghĩa là Đức Phật nói sao? Chưa chứng A-la-hán, đạt được vô ngã hoàn toàn thì ai vẫn còn cái gì? Vẫn còn những cái sai lầm ở trong tâm hồn mình. Dù cái lúc đó ta chưa thấy mình sai lầm nhưng mà vẫn còn đầy sai lầm ngấm ngầm ở bên trong. Nên việc mà Đức Phật nói đừng bao giờ tin. Tin chính mình mình không tin nữa thì mình tin người khác được không? Không, đừng tin. Đừng tin. Nhưng mà không tin không có nghĩa là mình ghét hết mọi người, đúng không ạ? Đạo đức, đạo lý thì buộc ta yêu thương hết mọi người,
[15:25]nhưng cái trí tuệ thực tế thì dặn dò ta và Phật cũng dặn ta đừng tin ai hết vì chưa ai chứng đạo cả. Và bên cái ngành mà an ninh, chính trị họ cũng như vậy. Thì ta cứ nghĩ là họ đa nghi nhưng không ngờ vô tình đúng như là lời Phật dạy, hổng tin ai cả. Hôm nay ta nói về điều này. Ta nói về những điều ác độc còn ngủ ngầm trong tâm của ta. Và chính vì những cái điều ác độc còn ngủ ngầm trong tâm của ta mà đôi lúc ta vô tình ta làm cho thế giới này nó xáo trộn, nó bất an. Ta không xây dựng được cái thế giới này thành cái cõi đời hiền lương, thánh thiện như ta như mọi người mơ ước chỉ vì chính nơi từng con người chúng ta vẫn còn cái gì?
[16:16]Vẫn còn những điều ác độc ngủ ngầm. Mà không phải mình ta đâu, cả thế giới này như thế. Nên bây giờ ta thấy tại sao ta nghe ở cái vùng đó người ta cầm đầu người ta, nó cắt đầu cổ người ta một cách rùng rợn dã man như vậy? Tại sao ở cái vùng khác nó bắn giết nhau nên là đốt nhà cửa như vậy? Còn bây giờ ta sống được trong một cái đất nước tương đối thanh bình. Đó là cha ông ta đã vất vả đi qua mấy cuộc chiến tranh giành lại được độc lập hòa bình cho đất nước, ngày hôm nay chúng ta được hưởng, nha. Ta ngồi đây ta nghe pháp bình an thì phải hiểu rằng ta hưởng được từ cái xương máu của cha ông ta đó.
[16:55]Nếu không có những cái xương máu đổ xuống bao nhiêu năm thì ngày nay mình không có ngồi đây mình đi lễ chùa bình an và đọc kinh thế này đâu. Nên ta đang hưởng được cái hòa bình. Ta đang hưởng được cái hòa bình từ cái sự vất vả, xương máu của cha ông. Và trong cái hòa bình này ta không phải đánh ai, ta không phải giết ai và vì ta được hưởng cho nên ta thấy mọi điều sung sướng, hạnh phúc, bình an. Nhưng cái hạnh phúc, bình an, sung sướng mà ta đang có nó chỉ là cục bộ một khu vực nhỏ ở đây. Còn nhiều nơi trên thế giới vẫn đang chém, vẫn giết nhau. Và chúng ta trong cái bình an này chúng ta tưởng mình không còn cái ác ở
[17:37]trong tâm, nhưng không phải, cái ác vẫn còn nằm đâu đó trong tâm ta. Mà nếu ta không diệt sạch thì đến lúc nào đó cái nhân duyên đưa đẩy, ta tái sinh vào một nơi nào đó nhiều khi ta lọt vào một cái vùng mà chiến tranh thì chính ta phải sao? Phải cầm dao, cầm súng mà đi bắn, đi giết. Lúc đó cái ác nó trỗi dậy vì cái hoàn cảnh nó đưa đẩy. Nhớ như vậy, lúc đó cái ác nó trỗi dậy trong lòng ta bởi vì hoàn cảnh nó đưa đẩy. Ví dụ như ở có những cái vùng đất mà ta thấy ông bố ổng là chiến binh cầm súng bắn tùm lum, đứa con mới mười tuổi ổng đã dạy cho nó cầm súng bắn người và khi ổng ổng cắt được cổ ai ổng kêu nó cầm cái cổ lên,
[18:19]cầm cái đầu người ta lên chụp hình khoe, khoe là đứa con ổng mới mười tuổi đã mà đã quen với việc giết chém giết như thế. Ta nhìn thấy kinh khủng. Đứa bé nó ngây thơ vô tội, nó không biết gì hết nhưng hoàn cảnh đưa đẩy, cái ác trong lòng nó, nó trỗi dậy. Thì chúng ta cũng vậy, nếu chúng ta không có một cái phương pháp để tu hành, không diệt trừ được hẳn cái ác ngấm ngầm, ngủ ngầm trong lòng ta thì có khi kiếp này ta được hưởng cái hòa bình, bình yên đây, một kiếp khác hoàn cảnh đưa đẩy ta lọt vào một cái vùng bất an và khiến cho ta cũng phải sao? Cái sự ác độc trỗi dậy và ta cũng phải chém, phải giết.
[19:04]Cho nên vì thế ta phải biết mà tu tập, diệt trừ những cái ác ngủ ngầm, chìm sâu trong lòng mình, giúp cho mọi người cùng tu tập để diệt trừ những cái ác độc ngủ ngầm, chìm sâu trong lòng nhau. Và như vậy cái nhân quả đó sẽ khiến cho chúng ta có được cái công đức lớn thì sau khi rời bỏ cõi này, sau khi chúng ta chết quăng chúng ta đi đâu thì cái cõi đó bắt buộc phải là một cõi bình yên, hạnh phúc. Nếu bây giờ chúng ta biết tu tập như thế, diệt trừ cái ác trong lòng mình và giúp huynh đệ, bạn bè, láng giềng, mọi người chung quanh mình cũng cùng nhau tu tập mà diệt trừ cái điều ác ngủ ngầm ở trong trong tâm như thế nha.
[19:56]Nên hôm nay vậy thì cái tu tập trong đạo Phật thì mênh mông, vô tận nhưng riêng hôm nay chúng ta nói với nhau về một ước mơ xây dựng một thế giới thành một cõi đời hiền lương, thánh thiện và chúng ta hiểu rằng để có thể làm được điều đó thì từng người trên cái thế giới này phải diệt trừ cái điều ác ngủ ngầm trong trong tâm hồn mình. Đồng ý không ạ?
[20:24]Nhưng mà cái ác từ đâu tới? Ác là gì? Trước hết ta định nghĩa ác là cái gì cái đã. Ác nghĩa là dám làm người khác đau khổ, gọi là ác. Ta làm gì để người khác đau khổ? Hễ dám làm người khác đau khổ thì gọi là người này có tâm ác. Nhưng mà những gì ta làm thì gọi là làm người khác đau khổ? Ví dụ, thứ nhất, thứ nhất là cái gì?
[21:00]Ví dụ chỉ bằng lời nói thôi ha, ta mắng chửi người, ta hạ nhục người, làm cho người xấu hổ, khổ tâm, cũng là một điều ác, đó, là khổ tâm. Hoặc là ta lấy mất cái cuộc sống của người khác, cái cái sự sống người khác, lương thực, vải vóc, rồi tiền bạc, nhà cửa gì đó, làm cho người khác là sẽ sống một cách thiếu thốn, cơ cực thì đó cũng gọi là ác, làm đau khổ người khác. Hoặc là ta xâm phạm vào cơ thể người đó khiến cho người đó bị đau, đứt, bị gãy tay, bị tổn thương, bị đổ máu và lúc đó cái thần kinh xúc giác nó hiện ra một cái cảm giác rất là đau đớn, đau đó cũng là khổ thì như vậy ta là người ác.
[21:53]Nhiều nữa, nhiều nữa phải không ạ? Nếu mà kể ra hết những cái ác trên đời này thì ta không lường hết được. Ví dụ như là đem quân mà mình cướp một cái đất nước khác, để mà để cướp được một đất nước khác thì phải làm sao? Ồ, phải giết chóc dữ lắm, khổ sở lắm, mới là gây bao nhiêu tang tóc đau thương ta mới chiếm được một cái đất nước khác. Cho nên cái gọi là cái xâm lược, ôi, ác ghê gớm lắm. Hoặc là nói những điều nhỏ nhẹ,
[22:26]thủ thỉ, êm ái nhưng làm mất cái đạo tâm của người khác. Đó là cực ác. Người ta mất đạo tâm rồi, người ta không còn cái hướng để sống nữa, không còn lý tưởng để đi theo nữa và người ta đi vào vực sâu. Thấy thì không giành tiền của người ta, không cướp tiền, không cướp nhà, không cướp mạng, không làm đau khổ, không hạ nhục, không gì hết, nhưng mà chỉ bằng những lời nói độc địa, thâm hiểm, cướp mất đạo tâm của người khác, làm cho người ta mất đi niềm tin với đạo pháp, hoặc người ta mất cái niềm tin đối với Tổ quốc của mình, người ta mất đi lý tưởng để bước tới, để phấn đấu, để xây dựng, người ta sống buông thả luôn, bất cần luôn, thì đó là điều cực ác.
[23:18]Người ta trở nên con người không còn lý tưởng, người ta sa đọa và bỏ hết việc xây dựng đạo đức bản thân, rồi người ta đọa vào trong đau khổ luôn. Có những người bị như vậy. Ví dụ như những người đến chùa, mới ban đầu tin Phật, tin giáo lý, tin quý thầy, quý cô. Rồi không biết vì lý do gì đó, họ mất niềm tin với với tăng ni, họ không thèm tu nữa, ra ngoài họ đi nhậu luôn. Đi nhậu, sống bừa, đánh cờ, đánh bạc rồi làm những điều bậy bạ chỉ bởi vì họ cái người mà họ đã tin rằng sẽ có đạo đức, không ngờ người đó không có đạo đức. Thế là họ buông tuồng, họ buông thả cuộc đời họ luôn. Có không? Có như vậy, đau lòng ghê lắm.
[24:00]Đau lòng lắm, cho nên đó cũng là những điều ác độc làm mọi người mất đạo tâm. Nên ta cẩn thận, ta phải đề phòng nghe điều này. Giờ ta nói lại từng điều. Là nếu ác là gì? Ác là dám làm người khác đau khổ, gọi là ác. Nhưng mà những loại, những hình thức đau khổ như thế nào? Và những cái cái cách thức như thế nào, cái nguồn gốc của cái sự tàn bạo đó như thế nào? Người ta dẫn ra vài điều một chút. Ví dụ như là từ cái tham lam. Cái ác đến từ đâu? Thì ban đầu thường là từ cái tham lam, nhớ như vậy. Ta tham, ta muốn nhiều cho mình, mà để gọi là tham thì cái muốn đưa về cho mình đó nó phải bất công một chút,
[24:52]nó có cái gian dối một chút, nó có cái đàn áp một chút để lấy về cho mình nhiều hơn nhiều hơn cái phần mà mình đáng có. Thì tức là mình đã lấy mất của người khác, cái phần của người khác một cách bất công. Mà lấy của người khác một cách bất công là nghĩa là sao? Hoặc là ta lường gạt, ta gian dối, ta lừa đảo, hoặc là ta dùng bạo lực, ta trấn áp thì ta lấy mất của người khác, làm cho người khác đau khổ. Tại sao người khác đau khổ? Bởi vì họ bị mất một cách không công bằng, không công bằng và họ đau khổ. Thầy nói nghe trừu tượng quá hả? Nãy giờ thầy nói triết lý không? Thầy nói ví dụ thế này gọi là được không?
[25:41]Ví dụ thế này, bây giờ có người đó họ nghèo, rồi lúc đó là nhà có việc, ví dụ có người bệnh ốm gì đó, họ cần tiền đi để đi nằm đưa người thân đi nằm viện, lúc họ đến họ vay một số tiền thì họ vay tỉ như vay 10 triệu. Và cái người kia nói vay 10 triệu thì trả lãi mỗi tháng 2 triệu. Lúc bí quá là phải làm sao? Đồng ý, tại vì nếu mà không có 10 triệu thì có thể là người thân mình chết, cái đồng ý. Đồng ý nhưng mà trong lòng có vui không? Một là bây giờ lo chạy chữa cho người thân, nhưng là hai là bắt đầu cái áp lực của cái món lãi kia nó đè tới rồi, gốc chưa có tiền để trả mà cái lãi nó chồng chất từng ngày từng ngày.
[26:32]Thì thôi cái phần sau thì ta không biết chữa trị thế nào, nhưng mà có điều là cái lãi nó đè lên thì người kia họ có thể bị sao? Bị lấy mất nhà, đuổi ra đường bởi vì nói là anh vay tôi, ngày hôm nay lãi và và vốn nó đã lên tới là 200 triệu rồi anh ra khỏi nhà, giao nhà cho tôi. Thì cái người kia đau khổ không? Đau khổ vì họ mới họ chỉ vay có 10 triệu, nhưng mà hôm nay họ phải mất một cái nhà. Như vậy có công bằng không? Có không? Hồi nãy thầy mới nghe ai nói có à. Người nào mà nói có, người này chắc trong đường dây xã hội đen. Không công bằng, phải không ạ? Trong lòng họ ấm ức, trong lòng họ ấm ức vì họ biết là họ
[27:20]chỉ vay 10 triệu mà ngày nay mất cái nhà á, cái nhà. Vì họ không công bằng và họ đau khổ. Đau khổ mà nhiều khi không cãi không lại vì nó ghê quá. Nó tới nhà nó để trái lựu đạn trước: Bây giờ mày ra khỏi nhà không? Vân vân vậy không? Đó là trấn áp bạo lực. Nên tham lam giành giật nghĩa là lấy của người khác, nhưng mà nếu xét cho kỹ về tình lý là cái việc lấy đó không công bằng. Cho nên cái người mà bị lấy mất ấm ức, đau khổ.
[27:53]Đó là một cách, hoặc là một cách khác. Ví dụ như ông chủ, ổng mở một cái công ty, một cái xưởng thuê nhiều nhân công, rồi ổng trả lương. Thì như vậy công bằng không ạ? Không biết, không biết, nhưng ban đầu thì thấy ông rất có công vì khi ông mở ra một cái hãng xưởng, một cái xí nghiệp như vậy, ông tạo được công ăn việc làm cho cho nhiều người. Và người ta có công ăn việc làm như vậy là như vậy ông là người có công, như vậy là một doanh nhân có công. Nhưng mà về lâu về dài thì cái công đó từ từ nó trở thành bất công ở chỗ gì? Cái lương ông trả thấp quá, người ta sống khốn khổ quá, làm thì vất vả quá mà đồng lương không đủ sống.
[28:42]Còn ông thì hết mua lô đất này tới mua lô đất kia, mua xe siêu sang này tới mua xe siêu sang kia, chất tiền lãi chồng chồng chồng trong nhà băng, trong ngân hàng mà những người công nhân thì quá khốn khổ đi. Cho nên cái có công ban đầu của ông, nhưng mà lâu dài trở thành cái gì? Bất công. Và những người công nhân họ cứ ấm ức, ấm ức, ấm ức họ thấy rằng cái công họ đổ ra nó nhiều hơn cái lương họ nhận được, mà cái đời sống của ông chủ thì càng ngày càng giàu quá đi. Họ nhìn vô họ thấy bất công và họ sao? Ấm ức, đau khổ, đó cũng gọi là gì? Tham lam, đó cũng là gì? Ác độc. Đúng chưa ạ? Đó, bất công.
[29:25]Còn nếu ví dụ thế này, nếu ví dụ như cái đồng lương của người công nhân họ làm ra họ cũng sống không đủ, nhưng mà chính ông chủ cũng sống không nổi. Tức là bắt đầu ổng có chiếc xe hơi, sau đó ổng bán chiếc xe hơi ổng đi xe đạp không à. Ổng ăn cũng toàn rau muống với đậu phụ không à. Thế là mọi người biết rằng là là cái vì cái doanh nghiệp ta đang gặp khó khăn, và ông chủ ổng sống cũng đạm bạc như mình thì người ta còn thấy bất công không? Không. Thấy ấm ức không? Không. Có đau khổ không? Về ông chủ có ác không? Không, đó. Người ta không ấm ức, tức là mình không ác; mà người ta ấm ức, tức là mình ác.
[30:03]Đó, vậy. Thế nào là ác? Là làm làm người ta ấm ức á. Đó là từ cái tham lam giành giật mà hoặc là cướp, hoặc trộm, hoặc lừa, hoặc đảo, hoặc là bóc lột sức lao động người ta quá đáng mà làm cho người ta ấm ức. Ví dụ có trường hợp mình cướp của người ta mà người ta không ấm ức thì không ác hả? Ví dụ, có trường hợp nào mình cướp của người ta mà người ta lại vui mừng không? Có không? Có. Có trường hợp là một cái tay đó nó nó rượt theo một cái cô gái đang chở một cái túi xách. Lại cái nó giật cái mất làm cổ lảo đảo cổ té rồi cổ đứng lại vậy, đỡ xe vậy, cổ cũng không sao, nhưng mà nó giật mất cái túi xách của cổ chạy mất luôn, và cổ rất vui vẻ.
[30:52]Không ấm ức gì hết. Lý do là cái giỏ cổ trong đó có một đống rác cổ cần đi đổ đó, mà cổ chưa đổ được, nó lấy mất giùm đổ giùm.
[31:03]Nghĩa là vô tình mà không ác, mặc dù trong tâm thì ác, dùng bạo lực trấn áp người ta, nhưng mà người ta không ấm ức nên không thành tội. Nên nhớ như vậy nha. Người ta ấm ức vì có sự bất công. Nói, nói bây giờ nói là: "Thưa thầy, con đối xử người ta rất tốt mà người ta cứ ấm ức hoài. Mặc dù con đối xử con cho người ta hết cả tấm lòng, con đối xử tận tụy, thiếu thốn đâu con giúp đỡ đó, mà vì đó là bà con, anh em ruột thịt trong nhà mà con làm ăn cực khổ vất vả, con cung cấp tiền cho gia đình con bao nhiêu cũng không đủ. Đưa rồi lại xin thêm, đưa rồi xin thêm, bao nhiêu vẫn thấy thiếu thì thì như vậy là sao?" Không, nói cái đó thì chính mình mới là người bị áp bức.
[31:47]Hễ mình ấm ức thì mấy người kia ác chứ không phải mình ác. Hả, vậy ha. Tức là họ ở không mà họ cứ vòi tiền và nói này nói kia bắt mình cứ phải đưa tiền thì đó là bất công, và bây giờ chính mình là nạn nhân, mình là người bị người ta đối xử ác độc. Nói cách khác nghĩa là ai ấm ức vậy? Nói vậy cái cái định mức, cái tâm lý ấm ức nó dựa vào công thức nào? Nó dựa vào công thức nào để người ta bắt đầu được quyền ấm ức vì sự bất công trên đời này? Ai biết? Không có. Nó vô hình, không có công thức, nhưng mà cực kỳ công bằng. Không có công thức mà cực kỳ công bằng. Ví dụ như có một lần vậy, trong cái buổi sám hối chùa thì thầy mới nhắc nhở một đệ tử của thầy.
[32:36]Người đệ tử này là chịu trách nhiệm là trông coi chúng. Vì trông coi chúng cho nên nhiều khi phải rầy, phải la. Thì thầy mới nói thế này: Ví dụ lỗi người ta bảy thì cái la của mình vừa bảy thì để người ta sửa, đàn em mình sửa thì mình được phước. Mà nếu lỗi người ta bảy, mình rầy người ta mới năm thôi, nó không đủ lay động tâm hồn để người ta sửa thì mình vẫn bị thiếu trách nhiệm, thiếu phước. Lỗi người ta bảy, mình rầy người ta tới tám, tới chín thì cái phần dư tám, chín nó thành cái nghiệp, cái tội kiếp sau mình trả. Nói: "Nhưng mà làm sao biết lỗi người ta bao nhiêu để con rầy cho đúng bao nhiêu?" Không biết, nó không có công thức. Đó phải dùng bằng cái gì?
[33:17]Trực giác mà thôi. Nên trên đời vậy có những cái gọi là những toán tập mờ, nó nằm trong cuộc sống, xã hội, tâm lý, đạo lý như thế này. Ta không có công thức cố định, nhưng nếu ta tu tập mà tâm mình thanh tịnh, mình nhận ra điều đó, mình biết đến mức nào là là vừa chừng, đến mức nào là vừa chừng. Đây là cái tinh tế. Nên ta vừa nói tới cái sự tham lam đưa đến sự ác độc, mà sở dĩ tham lam đưa đến sự ác độc nghĩa là ta chiếm đoạt người khác một cách bất công. Mà làm sao biết là bất công? Vì người đó ấm ức. Lại dựa vào công thức nào để ấm ức? Hề, không có công thức, nó chỉ là một cái vô hình nhưng mà lại rất công bằng, lại rất công bằng nha.
[34:04]Ví dụ như bây giờ à ví dụ như có người Phật tử thấy như thương thầy, cái lại cúng dường thầy. Thì à có gì có ai ấm ức trong việc này không ạ? Không, không có ai ấm ức hết á. Thầy được cúng dường thầy mừng thấy mồ chớ, về nuôi đệ tử mình. Còn cái người kia là với cái số tiền cúng như vậy nó vừa ha, gia đình mình cũng không có ảnh hưởng gì, thôi để làm công đức. Thầy đem tiền về chùa thì nuôi đệ tử, thì làm Phật sự. Hai bên không có gì ấm ức nên đang là vui vẻ, đang là vui vẻ. Mọi việc cũng gọi là công đức nó tăng lên. Nhưng vì lý do gì đó bắt đầu thầy kỳ kèo. Thầy mới nói: "Nhiêu đây không đủ hết trơn á, đưa thầy thêm ấy nhiêu đây không đủ." Thầy kỳ kèo.
[34:51]Thầy kỳ kèo thì mới đầu thầy kỳ kèo một lần á thì cái mình còn ráng, mình còn ráng thôi mình móc móc mình đưa. Nhưng mà gặp thầy cứ kỳ kèo hoài thì bắt đầu làm sao? Ấm ức. Có không ạ? Có ấm ức tại vì mình chạy tiền không ra. Nói: "Trời, ông thầy ổng cứ đòi tới." Mình không dám trách thầy tại nghĩ ông thầy tu chắc ổng đạo đức, ổng đàng hoàng, tiền ổng xài đúng chỗ, mình cũng không dám nghĩ xấu. Nhưng mà việc thầy cứ kỳ kèo, việc mình cứ chạy tiền hoài bỗng nhiên nó xuất hiện cái sự ấm ức. Đó, cái công thức nó đã hiện ra. Lúc đó đã quá giới hạn. Cái tình nghĩa thầy trò, cái nhân duyên cả đời xưa bắt đầu nó quá giới hạn rồi.
[35:30]Sự ấm ức đã xuất hiện rồi và hễ có sự ấm ức xuất hiện tức là đã có sự bất công và đã có sự tàn ác. Nhớ như vậy. Mặc dù ta toàn nghe chuyện đạo không phải không ạ? Chuyện cúng dường là chuyện đạo mà sao nghe có gì tàn ác trỏng? Nhưng hễ có sự ấm ức là đã có sự tàn ác xuất hiện rồi. Như vậy trong đạo á, mọi chuyện trên đời cũng đều như vậy cả nha, mọi chuyện trên đời. Còn nhiều chuyện nữa mà thầy không dám nói, nói đụng chạm quá thôi. Nhưng mà ta cứ lấy cái nguyên tắc như thế này: Trong cái việc mà ta nhận được mà hễ xuất hiện sự ấm ức của phía bên kia thì ta đã trở thành bất công, tàn tàn ác. Vậy đó.
[36:13]Còn trong cái việc ta nhận được mà không gây một sự ấm ức nào thì ta vẫn chưa rơi vào cái bất công, tham lam, tàn ác. Nhớ như vậy thôi mà mà sống. Còn mà nếu trong phần ta nhận được mà bên kia họ vui vẻ, nghĩa là làm sao? Tức là mình nhận thiếu phần, bên đó họ dư á. Là được cái phần bất công thuộc về mình, nhưng mình vì có đạo, mình nhường, mình vẫn vui mà bên kia vẫn vui thì đó là một cõi đời hạnh phúc vì có những người nhường nhịn nhau. Đó, không ai ấm ức cả, chỉ có niềm vui. Ví dụ như bây giờ nói làm chia nhau. Ví dụ như thầy vậy, có một lần thầy cũng đầu tư nữa, thầy cũng làm ăn nữa. Trời ơi, có lần mắc cười biết không?
[36:58]Thầy bị dụ, lần đó thầy bị dụ, sao thôi không làm nữa. Thì hồi đó lúc đó lúc đó thầy chưa có mua được cái nhà ở Sài Gòn để mà làm cái công ty á, mà bị cái áp lực là phải có một cái cơ sở để lập cái công ty, phải có cái nhà. Nên trong đầu cũng nghĩ không biết cách mà tiền thì không đủ, nên có người mới lại nói: "Thầy có đưa con tiền để con đầu tư, con con đầu tư mua miếng đất đó, mua miếng đất đó cái nữa bán có lời rồi thầy lấy thầy thầy làm công ty." Cái thầy nghe xuôi tai cái thầy đưa tiền cho người ta. Thì đúng là thầy làm ăn kinh doanh đó nha. Giờ thầy nghĩ lại thầy cứ mắc cười chuyện đó hoài.
[37:34]Lúc đó tại cứ ham mà có một cái nhà đó để mở cái công ty văn hóa mà. Nhưng mà mà nghĩ lại mình làm ăn mắc cười. Đến khi thì họ hứa thầy cái số lãi như thế, rồi thầy nói: "Thôi hứa như hứa thầy đâu có biết đâu, thầy đâu có kiểm tra, mình cứ lo soạn bài đi giảng thôi." Cho đến lúc cái họ đến lại họ nói với thầy, nói: "Việc làm không suôn sẻ, cái lãi không như ý, bây giờ thầy muốn lấy con lại bao nhiêu?" Thầy nhìn cái mặt xong là thầy biết. Cho nên thầy hạ xuống một cái chỉ còn một phần mười cái lãi mà họ hứa thôi. Thấy cái mặt tươi lên liền. Rồi cho xong chuyện, dứt dứt khoát cắt đứt luôn, không bao giờ thầy dính vào kinh doanh kiểu đó nữa.
[38:14]Lúc đó thầy thấy đúng là mình bị dụ á, nhẹ dạ cũng bị hết một lần. Cho nên dòm mặt thầy chứ cũng đã từng làm ăn buôn bán khủng khiếp lắm nha, đầu tư gì đó đất đai, địa ốc gì đó ghê lắm. Nhưng mà lúc mà họ lại họ than cái thầy thầy nói thầy thầy chỉ nhận một phần rất ít thôi. Nhận phần ít để thầy thôi thầy tìm đường khác. Nhưng mà rồi trời, Phật cũng gia hộ khiến sao thầy cũng có được một cái cơ sở để làm cái công ty, chứ không chạy theo cái làm ăn nữa. Mình thấy chạy theo làm ăn hơn thua đó, tính toán, lãi lỗ, chia sòng phẳng hay không, rồi công bằng hay không, thực đúng không, người tu không thích hợp tí nào.
[38:52]Qua một lần đó thầy thấy sợ, thầy thấy đúng là người tu không thích hợp. Như bây giờ thầy làm cái công ty cũng vậy, vẫn phải cố gắng bán đĩa để mà tái sản xuất. Nhưng mà sự thực thầy nói chẳng cần, thôi trời, Phật cho nhiêu sống nhiêu, chứ không tính nổi nữa. Thì thôi ai cho nhiêu. Mà sao cũng may, hôm qua có người đem lại cúng thầy một số tiền vậy đó, cái thầy hỏi sao cúng? Nói: "Tại con nghe bài giảng thầy trên trên mạng á, thôi nay con trả tiền bù cái tiền bán không được đĩa." Nói rồi trời, Phật cũng cho thầy lại. Thôi cũng được, không sao hết. Vậy nhưng mà đây ta để ý này là đừng để có sự ấm ức xuất
[39:28]hiện trên cuộc đời, tức là ta không bị rơi vào cái gì? Ác độc, nhớ nha. Còn ta cư xử, mình được phần mà đã xuất hiện sự ấm ức đâu đó thì chính mình đã gì? Đã có cái nghiệp tàn ác. Còn nếu ví dụ người ta đối xử cho mình để đáng lẽ mình phải ấm ức, mà mình vì biết đạo, mình không ấm ức thì sao? Thì mình vừa vượt qua được một cái nghiệp, vừa vượt qua được một cái nghiệp buông xả, không cần, không ấm ức. Mặc dù trong cái nhân quả công bằng của cuộc đời lúc đó mình ấm ức là đúng công thức, đúng nhân quả, vì người ta đối xử tệ với mình, đáng lẽ mình phải ấm ức. Người ta đối xử tệ tệ là sao? Là nhiều thứ lắm, thôi thầy không kể ra, đời nghe mệt quá. Nói hoài mệt quá.
[40:19]Nghĩa là đại khái người ta đối xử tệ và lúc đó theo cái nhân quả công bằng mình được quyền ấm ức, nhưng chỉ bởi vì mình biết tu hành, mình biết theo Phật, biết tụng kinh, biết ngồi thiền nên mình diệt được cái ấm ức đó, lòng mình vẫn thanh thản, tha thứ thì mình vừa vượt qua được một cái nghiệp và mình vừa đóng góp vào cho cái cõi đời này thêm một chút hiền lương, thánh thiện là ta được phước rất là nhiều mỗi khi ta nhẫn nhục được. Đó, cái ác mà đến sự từ Cái thứ hai là cái ác đến từ một cái nội tâm căm thù, nóng nảy, giận hờn, sân hận. Cái này nó không phải là cái tham, không phải là muốn gom về làm người khác ấm
[41:06]ức, mà cái này là cái từ cái sự giận, cái thù, cái tức, cái nóng của ta. À ta có thể làm cho người khác đau khổ, ấm ức. Ví dụ thế nào? Ví dụ như hai người đi xe trên đường quẹt nhau. Thì quẹt nhau trên đường, đường chật này mà mà mà quẹt nhau là chuyện bình thường mà. Trên đường mà lỡ quẹt nhau như vậy thì bây giờ mà ngồi đó mà cãi nhau: "Anh có lỗi, tôi có lỗi", lại làm tắc đường thêm, phải không à? Lúc đó thôi cứ nhận lỗi, xin lỗi, vui vẻ bắt tay nhau mà đi thì tốt đẹp. Nhưng có những người nóng giận, đụng vô xe mình cái là đụng tới cái bản ngã, xuống xe sừng sộ tát vào mặt người ta một cái.
[41:51]Thì cái mà tát vào mặt người ta làm người ta đau, làm người ta nhục giữa đường sá đông người, Gọi là gây đau khổ cho chúng sinh thì ta là ác. Mà cái ác này từ cái gì? Từ nóng giận, phải không? Từ cái nóng, từ cái sân. Hoặc là ta nói là từ sự căm thù. Ta xem như cái phim vậy đó. Ta xem cái phim ta thấy là có cái nhóm người nào đó, vì một lý do gì đó, tràn vào một cái gia trang đó giết hết mọi người trong gia đình. Nhưng mà còn một đứa bé, nó còn bé nó núp đâu dưới cái gầm, nó chứng kiến hết, nhìn rõ mặt từng người từng người hết. Nhưng mà nó im lặng, nó cắn răng nó chịu đựng. Đến khi cái đám sát thủ rút đi hết rồi
[42:38]thì nó quỳ lạy cái xác của bố, của mẹ và nó lượm một ít hành trang rồi nó bỏ đi mất luôn. Bỏ đi tìm thầy học võ ha, luyện công. Rồi đến một ngày nào mấy mươi năm sau cho khi mà cái cái cái cái võ công đã đã đã siêu xuất rồi mới xin thầy xuống núi đi tìm kẻ thù mà giết lại từng đứa từng đứa, chặt đứt từng cánh tay từng đứa, chặt đứt chân từng đứa như vậy rồi cho nó sống, không cho nó chết, mà trả thù tàn độc như vậy thì cái đó gọi là gì? Từ cái căm thù ha mà biến thành ác độc. Và khi ta coi phim, ta thấy cái cảnh mà lúc thằng bé mà cả nhà nó bị giết như vậy, lòng ta làm sao? Ta ta ấm ức giùm cho nó. Vì sao?
[43:26]Vì cái vai đó, kẻ đó những cái nhóm tàn bạo đó nó gây gây đau khổ cho chúng sinh thì ta đứng về phe kẻ này, ta ấm ức, tức là cái ác. Cho đến khi thằng bé nó lên núi mà nó luyện võ công thành tài, nó đi xuống nó giết từng người, lòng ta thấy làm sao? Rất là thỏa mãn, phải không ạ? Đó. Hồi xưa ờ đó đó cái cái tay này, cái tay này nó giết ông kia kìa, đó nó giết rồi bắt. Rồi bây giờ lại nó thằng bé nó thành công nó đánh múa may quay cuồng nó đâm người kia cái hự, rút gươm ra nó đạp xuống đất nó chém người kia một cái. Trời ơi lúc đó lòng ta hả hê, sung sướng. Thì ta làm sao? Thì ra ta cũng ác y xì như vậy, chả khác chút nào cả, phải không ạ? Phải không?
[44:07]Và đó là cái oan trái chúng sinh cứ là không bao giờ cởi mở ra được, không bao giờ giải được cái oan trái của nhau. Nên nói: "Bây giờ thưa thầy, nếu mà như thầy nói thì phải viết kịch bản lại như thế nào?" Nếu mà như thầy thì thầy viết kịch bản như thế này: Có thằng bé nó núp dưới cái gầm thì khi mà nó chứng kiến hết cả nhà nó bị tàn sát như vậy, nó khi mà kẻ thù rút đi hết rồi nó bò ra nó lạy cha, lạy mẹ, vơ ít hành trang, đi tìm về chùa Tương Mai quy y đầu Phật xuất gia luôn.
[44:44]Rồi ngày đêm chỉ tụng kinh để cầu siêu cho bố mẹ và cầu nguyện cho kẻ thù của nó làm sao? Biết hối hận, biết về chùa Tương Mai mà quy y, nghe pháp tu hành luôn. Đó là kịch bản thầy sẽ viết lại như vậy. Nhưng mà thưa thầy, kịch bản thầy viết như vậy không hấp dẫn, không thỏa mãn cái tâm chúng sinh coi, phim thầy ra rạp không ai mua vé. Vì sao vậy? Vì tâm chúng sinh làm sao? Thích làm sao? Thù phải trả bằng máu. Đó, tâm chúng sinh là như vậy thì mới chịu mua vé coi. Còn cái kịch bản của thầy viết mà kiểu vô chùa tụng kinh gõ mõ, không hấp dẫn. Nghĩa là làm sao? Tất cả chúng ta cùng đồng lòng với cái ác, nối nhau ha.
[45:30]Cái ác rửa bằng cái ác, máu phải rửa bằng máu, thù phải trả bằng thù, tất cả chúng sinh đều như vậy. Và như vậy, ta không xây dựng được cái cuộc đời này thành một thế giới hiền lương, thánh thiện. Cứ coi cái phim thôi là biết tâm chúng ta, cái ác ngủ ngầm còn còn rất nhiều nha. Đúng không ạ? Thầy vừa nói một cuốn phim nó đúng tâm lý mọi người không? Rõ ràng là ta cái ác tùy miên ta còn nhiều, cho nên ta mới hả hê khi thấy cái vai kia nó chém người này nó giết người kia nó trả thù. Ta thỏa mãn nói: "Ồ, vé mua phim này coi hay quá, mua tiền mua vé rất là sướng." Nhưng đâu ngờ là ta đang nối theo cái nghiệp ha. Tâm chúng ta làm sao?
[46:11]Không cởi ra được cái oan trái trong trong cuộc đời này. Chút xíu thử lòng thôi là đã thấy mình mình bị cái ác còn còn rất là nhiều. Và trong cuộc đời này là như vậy, người ta vì một chút căm thù, chút tự ái, chút nóng giận, ta hại nhau, làm khổ cho nhau. Nên vì thế mà nếu ai tu hành diệt được cái sân, cái nóng, cái giận, cái thù, cái tự ái thì không còn cái cơ hội để cho cái ác nó nó xuất hiện. Mà cái ác nghĩa là gì? Định nghĩa lại coi. Là làm cho chúng sinh đau khổ. Dám làm cho chúng sinh đau khổ ta gọi là ác. Còn làm cho chúng sinh đau khổ là chưa xong nha, chưa chưa cấu thành cái ác. Dám làm cho chúng sinh đau khổ mới được gọi là ác.
[47:08]Thầy nói vậy nghĩa là sao? Nghĩa là ví dụ như ta làm cho chúng sinh đau khổ mà nhiều khi mình vô tình, thành thử trong mình không có ác, không có ác. Thầy nói ví dụ con người lái chiếc xe tải cao ngời ngời ngồi nhìn xuống không thấy sát đất, mà lúc đang lái de de có thằng bé nhỏ xíu nó chạy lại nó lượm trái banh, trái banh nó lăn vào cái chỗ gầm xe tải, thằng bé nó mải mê nó chỉ biết trái banh nó không còn biết gì nữa, nó lao vào, de cán lên nó chết. Có không? Có rồi. Cái người tài xế này không hề ác mặc dầu vừa mới làm cho chúng sinh đau khổ, thằng bé chết cả nhà nó khóc như mưa. Nhưng mà người tài xế không hề ác vì tuy làm cho
[47:48]chúng sinh đau khổ mà không có cái dám ở trỏng. Còn dám là cái gì? Dám là thế này: Đi xe trong đêm tông người ta một cái, cái người ta nằm xuống đường người ta oằn oại người ta còn sống, cái nhìn quanh nhìn quất không thấy ai de lại cán lại một lần nữa cho chết luôn để khỏi phải nuôi lâu dài. Cái đó gọi là dám, là tâm này rất là ác, đó nhớ như vậy. Nên là ta định nghĩa, ta định nghĩa nói thế nào là ác? Thì phải nói là dám làm cho chúng sinh đau khổ. Nhớ có cái chữ dám ở trong. Còn làm thì chưa chắc, nhiều khi vô tình nha. Có những cái ác nó đến từ quan niệm. Nó đến từ quan niệm, cái quan niệm, cái suy nghĩ, cái chủ trương.
[48:34]Nó không phải do tham, không phải do sân mà do do tà kiến, do quan niệm. Ví dụ như là có những cái tục lệ mà con người ta ở trong đó bị đối xử. Ví dụ như bên một một số nước cái người phụ nữ mà bị bắt phạm tội ngoại tình thì bị trói mà bị ném đá cho tới tới chết. Thì khi mà bị trói bị ném đá cho tới chết như vậy, nếu mà nói xét theo luật pháp bây giờ là đúng hay sai? Sai hoàn toàn. Vì cái tội ngoại tình nó không phải là tội chết. Nhưng mà vì quan niệm, vì quan niệm nên người ta sẵn sàng giết người vì cái tội ngoại tình. Nên ở đây là cái ác vì cái gì? Vì vì quan niệm. Đó, mà chúng ta sống trong một cái xã hội bị cái quan niệm
[49:31]đó nên ta ác theo cái quan niệm mà ta không hay. Cái này từ cái vùng Trung Đông, kể cả đất nước Do Thái ngày xưa. Nên trong cái Kinh Phúc Âm của Chúa Giê-su có một câu chuyện rất là cảm động và lý thú. Lúc đó có một người phụ nữ cái bị bắt quả tang phạm tội ngoại tình đem ra ngoài trói ở đó, ngay cái chỗ đống đá. Thì người ta mới gài bẫy Chúa Giê-su, hỏi Chúa Giê-su thế này: "Đây là người phụ nữ bị bắt quả tang phạm tội ngoại tình và chuẩn bị bị ném đá tới chết. Thế thì ý Ngài như thế nào?" Đây là câu hỏi gài bẫy. Vì nếu là Chúa Giê-su trả lời rằng: "Ném đi." Thì nói: "Ủa, vậy ông giảng cái giáo lý bác ái mà ông kêu ném đi là ông ác." Mà nếu mà nói:
[50:21]"Đừng ném." Thì như vậy là ông chống lại một gì? Một tục lệ lâu đời, truyền thống cổ xưa. Cả hai cái đều làm cho Chúa Giê-su bị bị bất lợi về dư luận. Và Chúa Giê-su đã trả lời một cái câu hết sức khôn ngoan. Chúa Giê-su trả lời thế này: "Vậy ai trong các ngươi là người suốt đời chưa bao giờ phạm tội thì hãy ném viên đá đầu tiên."
[50:46]Thế là Chúa Giê-su một câu nói cứu được mạng sống của cái cô gái. Nên trong Phúc Âm có những cái đó cũng hay lắm. Đó là lý do mà ta thấy thấy cái ảnh hưởng của họ là vậy, một cái câu nói rất là hay. Có ai mà cả đời không phạm tội? Mà không ai ném viên đá đầu tiên thì làm gì có viên đá thứ hai? Nên cô đó mọi người lặng lẽ bỏ đi hết. Thế là cái cái cô gái đến nói là: "Thế Ngài có kết tội con không?" Nói: "Ta không kết tội ngươi, nhưng đừng lặp lại nữa." Thế rồi chia tay. Cái đó là một câu chuyện đẹp.
[51:25]Rồi bay có những cái có tục lệ, thấy quan niệm ở những vùng đất này, vùng đất kia mà đến bây giờ thì có khi ta thấy có lý, khi ta thấy vô lý. Bây giờ thầy hỏi cái này nha. Bây giờ ở Á Đông của mình, cái người học trò thì phải kính trọng thầy cô giáo, phải không ạ? Và xem đó là điều tốt, phải gặp thầy cô giáo là phải khoanh tay, cúi đầu chào, hỏi, thưa hỏi đàng hoàng. Ở một cái xứ khác thì họ xem rằng thầy cô giáo, học trò là bình đẳng nha. Học trò đối xử thầy cô giáo như bạn thì mới dễ mà truyền trao kiến thức, nó không có cái khoảng cách. Thầy cô giáo đối với học sinh như bạn để mà cái kiến thức nó được dễ truyền trao, nó không có ngăn cách.
[52:16]Còn mà ngăn cách như Á Đông quá cái khó tiếp thu, khó truyền trao. Cho nên học trò gặp thầy giáo vỗ vai hoặc nó ngồi trong lớp nó để chân lên bàn đó nó học, không được la, la nó nó kêu cảnh sát bắt á. Thì bây giờ ta ở đây ta thấy cái quan niệm nào đúng?
[52:36]Học trò vỗ vai thầy là đúng hay học trò khoanh tay cúi đầu chào thầy là đúng? Đó, đó là quan niệm. Và ta nghĩ rằng quan niệm đó là do con người đặt ra. Cho nên thì con người có quyền sửa từ cái vùng này đổi qua vùng khác, nhưng không, nó có nhân quả trong đó. Cái gì nó cũng có nhân quả hết. Nếu mà ở nơi cái vùng người ta quan niệm rằng học trò phải cúi đầu chào thầy thì nó sinh ra một cái hệ lụy, cái nhân quả của cái xã hội đó. Còn ở một xã hội mà học trò vỗ vai thầy coi thầy ngang hàng thì nó cũng sinh ra một cái nhân quả, tạo thành một cái định hình cho cái xã hội loại đó. Nhân quả gì? Nhân quả gì?
[53:27]Nhân quả mà ta thấy rằng cái xã hội đó nó ổn định lâu dài, nó xuất hiện càng lúc càng nhiều nhân tài xuất sắc thì cái xã hội đó đúng. Còn cái xã hội mà nó càng lúc nó càng hỗn loạn, con người càng lúc càng ly tán, không ai sống được với ai thì cái cái hệ quả đó nó sai, cái quan niệm đó nó sai. Nha. Nên ở đây thầy không phê phán. Thầy không phê phán, nhưng mà mọi người ta nhìn vào cái nhân quả, cái hệ quả mà cái quan niệm nó đưa đến cho cho cái xã hội đó mà hiểu như vậy. Hoặc là ở một xã hội mà có cái tục lệ thế này: khi mà gả con gái phải có của hồi môn đem đi về nhà chồng. Vì nếu không có của hồi môn đem về nhà chồng thì con gái mình bị gì?
[54:20]Bị khinh rẻ. Vì thế, cho nên khi mà ông bố bà mẹ mà đẻ đứa con ra mà nếu thấy nhà mình có của thì để nuôi đứa con gái đó, vì có của để cho nó làm của hồi môn. Nhưng nếu mà thấy mình không có của thì bóp mũi nó chết liền, vì lớn lên không chạy đâu được tiền hồi môn để gả con gái. Nên cái quan niệm mà gả con gái phải có của hồi môn vô tình tạo thành những điều gì? Ác độc trong cuộc đời này. Nó không phải từ tham, không phải từ sân mà từ một quan niệm sai lầm của cái xã hội, của thế giới, của xã hội, của truyền thống rất là đau lòng. Mà nhiều người đồng ý cái quan niệm đó nên ta không dễ gì mà mà thay đổi được, không dễ gì mà thay đổi được.
[55:15]Cũng là những cái đau lòng, đau lòng. Nên ta phải tỉnh táo trước những cái truyền thống, trước những cái những cái quan niệm như thế. Rồi cái điều thứ tư nữa, cái ác đến từ một nội tâm ích kỷ, vô cảm,
[55:33]không hiểu được cái nỗi đau của người khác. Có một lần có một cái câu chuyện, có một lần thầy kể lâu lắm rồi hôm nay thầy vẫn còn nhớ mang máng là đến lúc mà khoa học tiến bộ quá nên người ta sản xuất ra rô-bốt để phục vụ, để sống với con người. Nó rẻ tiền, tại nuôi một con người á phải lo lắng vất vả, còn rô-bốt chỉ lập trình thôi là nó làm đúng y chang như vậy, nó không thay đổi ha. Tới giờ đó nó bưng cơm, tới giờ đó nó xách nước, không có phiền hà, nó không cằn nhằn, không đòi lên lương, chỉ đòi cắm điện cho nó thôi, thôi rồi. Mà bình mà sắp hư nó đã báo rồi, nó xin báo cho ông chủ biết cái bình
[56:14]điện của tôi sắp hư, yêu cầu thay bình khác nha, còn không là tôi tự động tôi vào tài khoản của ông tôi rút tiền tôi đi mua cái bình tôi thay vào tôi đó, vì rô-bốt nó thông minh đến mức độ như vậy. Và càng ngày nó càng trở nên giống con người và đến mức độ người và rô-bốt đi ngoài đường ta không còn phân biệt được nữa. Và đến mức độ rô-bốt nó thông minh quá nó giành quyền lãnh đạo, kiểm soát xã hội và con người bị đè xuống thành một lớp nô lệ. Tại con người không thể tính nhanh như máy được, không thể thiết kế nhanh như máy, ra lệnh xử lý nhanh như máy được, nên khi mà bắt đầu chế được trí tuệ nhân tạo thì loài người trở thành
[56:52]nô lệ cho một chủ nhân mới mà cái chủ nhân đó do chính mình tạo ra. Trong cái khoa học viễn tưởng nói như vậy thì lúc đó có một lực lượng kháng chiến nổi lên, lùng diệt các rô-bốt để giành lại quyền ngự trị cho cho con người, nhưng mà không phân biệt được, không phân biệt được đâu là người và rô-bốt, nhìn bên ngoài giống y như nhau, giống y như nhau. Cũng biết nghe Pháp, cũng biết vỗ tay rồi thấy người ta cười mình cũng cười y xì như vậy, cũng lâu lâu đi nhuộm tóc rồi một chút y như vậy, nhìn không ra được. Nhưng mà nghĩa là cái lực lượng kháng chiến nó rất khổ sở vì không biết đâu là người thật để ta bảo vệ lại và đâu là rô-bốt để ta
[57:37]bắn một phát cho nó dứt cái con chip nó đi, vân vân. Sau này có một người mới tìm ra được một cái phương pháp để thử coi đó là rô-bốt hay là con người chỉ là thế này: khi mà bắt được một con người, nói là một con người, bắt được cái một cái giống vật mang hình con người, tại chưa biết là người hay rô-bốt, phải không? Thì mới đem một cái một cái loại cũng giống như con người mà đâm cho xịt máu. Thì nếu nó là rô-bốt thì nó nhìn bình thản vì nó không hiểu được cái nỗi đau của người kia, nó không cảm được cái nỗi đau. Còn nếu mình đâm người kia một cái mà cái người kia la lên, "Á!", tức là đây là con người, vì chỉ có con người mới hiểu được nỗi đau của nhau.
[58:21]Rô-bốt nó không hiểu. Lúc đó nhờ cái công thức đó mà người ta từ từ người ta diệt cái rô-bốt để giành lại quyền sống cho cho con người trên quả đất này. Cái đó là câu chuyện viễn tưởng, nhưng mà hiểu một điều thế này: cái gọi là đạo đức, lương tâm của con người chính là gì? Chính là hiểu được nỗi đau của người khác, thông cảm được cái nỗi khổ của người khác. Còn nếu ta sống trên đời mà ta không có điều đó, ta vô cảm cũng chính là ta ác độc, chính là ta ác độc.
[58:57]Mẹ ta khổ, cha ta buồn, em ta âu sầu, người hàng xóm bên kia bệnh, đói, thiếu thốn, đọc trên báo thấy có những mảnh đời bất hạnh ta không hiểu, ta vô cảm vì ta còn bận sao? Phải dùng tiền để đi mua món hàng hiệu cho bằng bạn bằng bè, ta phải để dành tiền mua một chiếc xe sang, có giá để bằng bạn bằng bè, còn bao nhiêu mảnh đời đau khổ chung quanh ta, ta không hiểu, không thấy thì ta vẫn là loại người gì? Ác độc. Nhớ như vậy. Và ta là gì? Ta là một dạng rô-bốt dù không có cái con chip nào trong đầu, và ta là một dạng gì? Cần phải bị tiêu diệt. Cần cứ bị lực lượng kháng chiến thì bởi vì lúc mà lực lượng kháng chiến đó đem ta đến trước một
[59:51]cái người để họ đâm thử thì ta lạnh lùng. Ta thấy người kia đâm vào cái bụng người nọ một cái ực, ta không la. Ta không la, ta cứ nhìn cười cười và họ nghĩ ta là rô-bốt họ bắn ta cái bùng liền. Còn nếu ta la lên một cái, họ hiểu ta vẫn còn là con người là họ bắt tay, chúc mừng anh, ta là con người, ta phải kháng chiến. Nha. Cho nên từ bây giờ cho tới cái ngày mà có cái cuộc kháng chiến nổi dậy toàn thế giới để chống với rô-bốt mà giành con người, ta phải tập sao? Đừng vô cảm nha. Ta phải tập làm sao hiểu được nỗi đau của của đồng loại. Kẻo không, ta bị lực lượng kháng chiến bắt thử thấy ta vô cảm họ họ dứt ta liền á.
[1:00:32]Nha, nên nhớ như vậy. Và cũng không nói là cái kháng chiến trong viễn tưởng xa xôi mà nói ngay bây giờ, ta phải tập sống mà hiểu được nỗi đau của của đồng loại nha, đừng để mình vô cảm mà vô tình để cho cái nỗi đau khổ diễn ra chung quanh mình đầy ắp mà mình không làm được một cái gì để xoa dịu bớt cái đau khổ của của con người chung quanh ta thì ta chính là điều điều ác. Đó chính là ích kỷ chỉ lo cho mình. Khi ta ích kỷ ta chỉ lo cho mình, trên luật pháp chẳng ai bắt tội ta. Ví dụ cái người chung quanh ở bên hàng xóm ta họ bệnh, họ đau, họ ốm, em ta nó đang khó khăn. Nhưng mà ta cái số tiền dư này phải đi mua
[1:01:27]vài cái hột xoàn mắc tiền để dành thì có luật pháp nào bắt tội ta không? Không, không có luật pháp nào bắt tội ta cả, nhưng Nhưng cái lương tâm, cái luật nhân quả đã kết tội ta rồi, vì ta là người ích kỷ, vô cảm, không thấy được cái nỗi đau của mọi người chung quanh mình. Thản nhiên sống một cách ích kỷ, đó cũng là ác độc. Nhớ như vậy nha. Nên hãy cho trái tim mình biết thông cảm, biết yêu thương mọi người chung quanh nhiều hơn. Cái điều thứ năm nữa là cái ác đến từ sự ích kỷ tột độ bởi nghiện ngập. Hồi nãy mình vừa nói cái ích kỷ là vô cảm, nhưng ở mức độ cao hơn của cái ích kỷ nó không phải vô cảm mà là bởi vì nó nghiện ngập.
[1:02:19]Có những loại làm người ta nghiện, và vì nghiện rồi nó thôi thúc con người y như là bản năng khi bị đói. Hồi nãy ta có đưa ra một ví dụ phải không ạ? Ví dụ bao nhiêu con người của ta bỗng nhiên bị nhốt hết trong chùa Tương Mai này không thoát ra ngoài được, bị bỏ đói ba ngày, rồi bên ngoài đường ai quăng vô một bó cơm thì chúng ta làm sao? Lồng lên là giành nhau nha, giành nhau lúc đó là bản năng. Bản năng ở trong cái thôi thúc của bản năng đói, bản năng tranh giành sự sống duy trì sự sống ta trở nên ác liền. Nhớ như vậy. Thì nghiện nó cũng vậy, ví dụ như nghiện ma túy. Khi mà bị cái cơ chế nghiện ma túy nó đánh vào
[1:03:00]não ta rất sâu và nó trở thành bản năng. Mình nói không cơm để ăn thì mới chết, chứ không có ma túy đâu có chết. Nhưng cái ma túy nó nó gieo vào trong não một cái ảo tưởng rằng không có nó là ta là chết. Vì vậy ta bất chấp tội lỗi, bất chấp sự tàn độc, miễn làm sao mà tìm được tiền để mua ma túy. Nên cái cái nghiện ngập nó làm nên một sự ích kỷ tột độ, bởi vì sao? Bởi vì nó đánh sâu vào cái não trung ương ta, nó tạo thành một bản năng giả. Một bản năng giả nhưng mạnh, mãnh liệt không khác gì cái bản năng tự nhiên của con người. Đó là nghiện ngập. Rồi cái gì nữa? Rượu phải không? Cũng tạo thành một sự nghiện ngập. Gì nữa?
[1:03:54]Cờ bạc cũng tạo thành sự nghiện ngập. Gì nữa? Game điện tử cũng tạo thành sự nghiện ngập. Sẽ có người hỏi: cờ bạc làm sao mà thành nghiện? Có không? Vì sao cờ bạc mà thành nghiện?
[1:04:09]Thật ra thì thầy không có ghiền thầy cũng không biết. Nhưng mà thầy phải tư duy, thầy phải tư duy tại sao cái cờ bạc làm cho người ta nghiện, quên mất lối về, quên hết người thân yêu, thậm chí có thể là bán rẻ linh hồn mình, bán rẻ thân xác mình để kiếm được vài đồng mà bỏ vào trong sòng bạc. Tại sao như vậy? Thì cái cảm giác hồi hộp khi mà chờ đợi cái kết quả của cái con bài đó, cái hồi hộp khi mà được á thì mừng, khi thua thì tức giận muốn muốn cái gì cái gì là khi muốn lấy lại là sao? Có cái từ gì của cờ bạc mà thầy quên, đại khái là muốn muốn gỡ gỡ, gỡ gạc, ờ đúng, câu này nó hay, câu này hay, gỡ lại, đúng rồi, muốn gỡ lại.
[1:05:02]Cái tâm lý đó, khi thì mừng, khi thì tức giận muốn gỡ, khi thì hồi hộp, những cái tâm trạng nó đổi qua đổi lại nó tạo thành một cái ảo giác giống như ma túy. Cái ma túy đó nó đưa vào máu nó cũng tạo ra một cái ảo giác, tạo ra những cảm giác lạ làm người ta bị lệ thuộc. Thì cờ bạc nó không phải đưa vào trong máu, mà nó làm cho khi hồi hộp, khi mừng, khi giận, khi muốn gỡ này kia nọ quyết tâm là những cảm giác đổi qua đổi lại vậy cũng tạo thành một cái ghiền. Như vậy. Game cũng vậy, à rượu cũng vậy và tình dục cũng vậy. Cũng tạo thành một cái nghiện, và khi nghiện rồi tất cả những cái loại nghiện đều đưa đến một tâm lý là ích kỷ tột độ.
[1:05:47]Vì cái nghiện đó làm sao? Làm thành một bản năng giả. Không có nó mình không chết. Nhưng mà khi đã nghiện rồi mình có cảm giác rằng không có nó thì mình mình chết. Mà không có nó mình chết ta thường nghe câu này ở nằm ở chỗ nào? Trong những bài thơ tình. Trong những bài thơ tình nha. Vắng con tàu sân ga buồn thấy thiếu, vắng em đời anh thấy tịch liêu, chỉ muốn chết thôi. Cho nên giống như người ta à. Hoặc là ta nghe nói à: không cưới được em là anh tự tử liền. Đó cái đó cái cái cảm giác như vậy, nhưng mà có thật không? Nhớ đừng tin mấy người nói câu đó nha. Mấy người nói câu đó đừng tin. Mấy đứa trẻ trẻ tụi con chớ tin mấy câu đó nha.
[1:06:38]Đó nên là cái ích kỷ tột độ gây nên sự nghiện ngập và cũng tạo nên sự ác độc. Lúc đó họ có cảm giác rằng thiếu nó họ có thể chết và họ làm bất cứ điều gì để mà mà có, giết cả người thân của mình để lấy tiền, giết cha, giết mẹ, giết ông, giết bà, đủ mọi cách hết miễn sao có tiền. Nên cái sự ích kỷ tột độ do nghiện ngập tạo nên sự ác độc tột độ. Đây là điều đáng sợ. Vì vậy cuộc đời mình đừng để ghiền cái gì hết. Chỉ có một cái mà ta nên ghiền, càng ghiền thì càng tốt, đó là ghiền gì?
[1:07:20]Ghiền thiền định. Mà thiền định gây nghiện, thầy xin báo trước như vậy, thiền định gây nghiện. Cái người nào mà biết tập thiền mà tâm có kết quả yên lắng thì mê thiền vô cùng, mê khủng khiếp lắm. Nhưng mà lạ một điều, thiền này mà mê chừng nào thì con người càng đạo đức chừng nấy. Ví dụ giờ đó bắt không được ngồi thiền, phải đi làm việc khác thì họ cũng đi làm vì đạo đức, nhưng mà lòng cứ day dứt day dứt đợi làm xong chạy vô trốn ngồi thiền tiếp, vì nó nghiện. Nhưng mà càng nghiện chừng nào thì tư cách đạo đức người này càng càng thăng hoa chừng nấy. Nên trên đời này nghiện cái gì cũng nguy hiểm và ác độc hết,
[1:08:09]chỉ trừ một cái càng nghiện chừng nào thì ta càng thành thánh, đó là thiền định. Vì vậy tất cả chúng ta hãy thi đua nhau mà nghiện thiền nha. Hãy thi đua nhau mà nghiện thiền. Chưa nghiện được cái thiền thì ta coi chừng nghiện mấy cái khác á. Nghiện thiền rồi không nghiện mấy cái khác nữa, nên ráng mà mà mà thi nhau mà thiền nghiện thiền. Cái thứ sáu nữa là cái ác đến từ những nhu cầu bình thường trong cuộc sống.
[1:08:45]Ví dụ ta ăn uống, ta ăn động vật nhiều quá.
[1:08:53]Có một lần cái thầy đọc trong một cái tạp chí, tạp chí đó họ thống kê thế này: trung bình một người Pháp sống trong hết một cuộc đời họ sẽ ăn hết mười con bò và bao nhiêu ký cá, tôm gì đó, kể ra. Kể xong cái thì thầy nói rằng không cần người này giết người, không cần người này làm bất cứ một điều gì ác độc, chỉ sống và ăn bình thường thôi thì những kiếp sau đọa làm bò, mà đọa nhiều kiếp. Tại vì ăn động vật nhiều quá, tính ra lại nhiều quá.
[1:09:27]Coi lại giùm thầy mình hết mấy con rồi? Bao nhiêu con cá, bao nhiêu con tôm, bao nhiêu con heo, bao nhiêu con bò? Thậm chí có chó nữa nha.
[1:09:40]Thậm chí có chó nữa. Và nếu mà cộng lại hết số liệu đó cho tới ngày hôm nay mình chưa chết thì đủ để làm sao? Ta đọa súc sinh rồi. Nên đó là cái ác mà đến từ những nhu cầu bình thường trong cuộc sống. Vì vậy ta phải cắt giảm bớt cái nhu cầu bình thường này mà tập ăn ăn chay, phải tập ăn chay, phải dùng tăng cái thức ăn thực vật lên, mà đây là khuyến cáo của ai? Của khoa học. Các nhà khoa học ngày nay khuyến cáo loài người nên ăn nhiều thức ăn thực vật vì hai lý do. Lý do thứ nhất là ta đỡ bệnh bệnh độc. Lý do thứ hai là ta bảo vệ được môi trường sinh thái của Trái Đất. Vì để tiêu tốn năng lượng thực phẩm cho heo,
[1:10:35]cho bò Trái Đất bị tàn phá rất khủng khiếp. Còn nếu ta không ăn heo, ăn bò, ăn trâu thì Trái Đất đỡ bị tàn phá, đỡ bị khí mê-tan, đỡ bị những cái nguồn cây, nguồn cỏ bị phá hoại. Cho nên ăn chay ta được hai cái lợi theo khoa học: một là bớt những cái bệnh độc, hai là bảo vệ môi trường sinh thái cho Trái Đất. Nhưng trong đạo Phật còn có thêm cái lợi thứ ba nữa là gì? Ta bớt được ác nghiệp. Ta bớt được ác nghiệp, người ta tinh khiết hơn. Người ta tinh khiết hơn. Nên vì vậy ta cố gắng mà tập ăn ăn chay, tập thôi chứ thầy không ép ăn chay trường, nhưng mà tập từ từ tập từ từ. Một tháng mình ăn chay mấy ngày?
[1:11:27]Hai ngày, khủng khiếp vậy đó hả, nhiều vậy đó hả? Chay hai ngày, tháng ăn chay hai ngày. Ta nên ngược lại, tháng tập ăn mặn hai ngày thôi nha, ăn mặn hai ngày thôi. Đó là nhu cầu. Hoặc có một cái cũng gọi là nhu cầu bình thường nữa là vấn đề tình dục, à. Khi mà con người ta đến cái tuổi mới lớn trưởng thành, các nội tiết tố sinh dục bắt đầu nó hoạt động mạnh. Người nữ thì cái buồng trứng bắt đầu nó tiết cái estrogen ra, nó hoạt động mạnh. Người nam thì cái testosterone hoạt động mạnh. Và những cái nội tiết đó nó bơm vào trong máu. Và máu mang cái nội tiết sinh hoặc sinh dục đó đi vào khắp bộ phận cơ thể.
[1:12:14]Nó vào nơi tim, nó làm tim khỏe lên. Nó vào thận, làm thận khỏe lên. Vào gan, làm gan khỏe lên. Vào tụy tạng, lá lách, làm lá lách khỏe lên. Là lên tới não, làm não khỏe lên. Tức là cái nội tiết tố sinh dục là một chất bổ, một cái thần dược của thiên nhiên tự trong cơ thể mình sản sinh để tưới tắm, nuôi nấng toàn bộ cơ thể của mình. Da mình đẹp lên, mắt mình sáng lên, răng mình trắng ra, nụ cười mình nó duyên dáng hơn cũng đều do cái nội tiết tố sinh dục này.
[1:12:51]Nhưng khổ nỗi, nó kèm thêm một phản ứng phụ, nó đưa lên não, nó tạo ra một tâm lý. Phải nó đừng tạo ra một tâm lý thì cái nội tiết tố sinh dục này là tuyệt vời. Nhưng mà tiếc rằng nó lại lên não, nó tạo ra một ý nghĩ, một tâm lý là ham thích người khác phái.
[1:13:17]Mà khi ham thích người khác phái của cái nội tiết tố sinh dục làm cho ta ảo tưởng rằng ta có tình yêu.
[1:13:26]Cho nên hôm nay, thầy xin long trọng báo cáo với quý vị: cái mà quý vị gọi là tình yêu sự thật chỉ là một cái giả dược, một cái dạng tâm lý phát sinh bởi nội tiết tố sinh dục mà thôi. Trên đời không có gì là tình yêu cả.
[1:13:52]Thầy ngạc nhiên thầy nói câu này mọi người vỗ tay.
[1:13:58]Tức là tin rằng cuộc đời không có tình yêu, tức là đã chán yêu rồi phải không? Đã chán yêu rồi, không vậy rất là tốt, tu được rồi đấy, tu được rồi. Còn người mà không thể vỗ tay vì thấy tình yêu nó thật quá. Mà nói như thầy nói làm sao á, thầy làm sao mà thầy nói tình yêu mà nó chỉ là nội tiết tố sinh dục, không? Trong đó nó có cảm xúc, nó có nhớ nhung, nó có buồn, thương, giận, ghét, nó có hy vọng, có tin cậy rồi có gắn bó cuộc đời với nhau để tạo thành một gia đình với những mái ấm hạnh phúc. Vậy mà thầy nói tình yêu chỉ là một cái ý niệm giả dối. Thầy nói nghe không tin nổi, tại thầy đi tu thầy không biết phải không?
[1:14:39]Thầy xin thưa, thầy biết rất rành.
[1:14:47]Thầy biết rất rành là vì sao? Vì thầy đi tu. Sao vậy? Thực sự á khi mà cái tình yêu nó là sự kết hợp giữa hai điều: điều thứ nhất là nội tiết tố sinh dục, điều thứ hai là nợ của quá khứ. Hai người yêu nhau lấy nhau thành vợ thành chồng vì có món nợ quá khứ. Điều đó rất rõ, ừ. Thấy cười giống như có hai cái vợ chồng nó vậy. Ông chồng thì hiền lành, làm không bao giờ ra được đồng nào. Bà vợ rất giỏi, một tay làm ra tiền, nuôi hết cả nhà.
[1:15:28]Nhưng mà phải lo cho ông chồng suốt đời và đối xử đàng hoàng. Chỉ bởi vì sao? Chỉ bởi vì kiếp xưa ông chồng ổng là một tiều phu, ổng lặn lội vào rừng ổng đi đốn củi về ổng nuôi cả nhà. Bà vợ ở nhà thì học, đi chùa, làm phúc. Ông chồng thì không học, không đi chùa, không làm phúc, không biết gì hết, chỉ đi đốn củi về nuôi. Kiếp sau bà này bả có phúc, bả lên làm người sáng láng, làm ra tiền ra của. Ông chồng không có phúc, không giỏi nhưng bà phải thương ông, bà phải nuôi ông mãi. Nên nó là nợ. Cộng thêm cái nội tiết tố sinh dục và ta biến thành cái gọi là tình yêu, hôn nhân, gia đình. Nên thầy nói thầy rất rành là không phải là thầy rành mà là
[1:16:17]thầy có đạo lý nha, đừng có hiểu lầm đi đồn tùm lum đó, ông thầy đó ổng rành lắm cái chuyện, chết thầy, chết thầy. Vì cái đấy là nhân quả đó và khoa học nha. Tự nhiên nghe nói đi đồn ông thầy ổng rành, chết thầy, đó. Thì cái tình dục từ cái nội tiết tố sinh dục vậy đó, nó tạo thành cái nghiện và sao? Thành cái ác. Cũng là nhu cầu bình thường như cái ăn vậy đó. Ta thấy nó là bình thường nhưng nó là mầm mống của cái cái ác. Người ta nghe chuyện ở Ấn Độ vậy, bắt cô gái hãm hiếp tới chết luôn. Hãm hiếp xong treo cổ lên cây luôn. Tức là cái nhu cầu tình dục đó nó có chút tình thương gì với cô gái đó không? Không.
[1:17:02]Coi cổ như một món đồ chơi. Hãm hiếp xong giết luôn. Như vậy, cái tình dục và tình yêu có dính gì nhau ở đây không? Không có dính gì cả. Nó vẫn là một cái ác. Hoặc ta nghe ở một làng quê đó, ông già ổng 70 tuổi ổng cưỡng hiếp đứa bé 10 tuổi qua lại nhà ổng chơi ổng cho tiền ổng cưỡng hiếp, sau này cái phanh phui ra, bị bắt ở tù. Thì ta nói đó là cái ác. Nhưng mà gặp ổng thì ổng nói nó là bình thường, tại ổng thấy nó cứ đi qua lại nó phổng phao và ổng bị thôi thúc. Cái thôi thúc đó ổng thấy nó rất tự nhiên nhưng mà nó là gì? Lại là một tội ác. Mà trong đạo Phật gọi là gì? Gọi là kiết sử. Kiết sử nghĩa là gì?
[1:17:43]Nghĩa là một điều ác độc mà bản thân chúng sinh lại thấy là bình thường. Khi ta làm một điều sai mà ta thấy là bình thường thì trong đạo Phật gọi nó là kiết sử. Nhớ như vậy nha. Sau này ta hỏi, ví dụ có người nào khi thi cái môn Phật học rồi có ai hỏi ta kiết sử là gì thì ta trả lời thế này: là kiết sử là gì, tức là một điều sai lầm mà ta lại thấy rất bình thường. Nên cái cái tình dục cũng là một dạng gì, nhu cầu bình thường nhưng sao, chực chờ đem đến gì, điều ác độc trên cuộc đời này. Nên hồi nãy ta nói khi ta ăn thức ăn động vật, ta tích lũy cả một đời, ta tạo cái nghiệp ác rất là nhiều mà ta không ngờ, ta cứ thấy nó bình thường.
[1:18:28]Thì xin thưa, tình dục cũng vậy. Ta cứ nghĩ nó bình thường nhưng nó vẫn là một loại ác nghiệp. Nên do đó ta phải làm sao? Hồi nãy khi thầy nói ăn động vật thì ác cái mình đề nghị là ăn chay. Bây giờ thầy nói tình dục cũng là ác thì ta đề nghị sao ạ?
[1:18:49]Nên ta phải tu tập nha, giữ giới, kiềm chế. Nhớ cái kiềm chế. Cái chữ kiềm chế hay lắm á. Chữ kiềm chế hay lắm, ta phải học cái chữ này. Có những điều ta muốn và ta thấy nó gần như tự nhiên, nhưng xin vui lòng kiềm chế. Và cứ một lần ta kiềm chế được một điều gì sai trong đời này, cái phúc ta tăng lên, cái đức ta tăng lên. Quỷ thần kính trọng ta, quỷ thần nghiêng mình kính trọng ta vì ta biết kiềm chế. Ông bà mình có nói một câu rất là hay: đức trọng quỷ thần kinh. Cái người mà cái đức họ lớn thì cả quỷ thần cũng phải kinh sợ, nói một câu rung động cả đất trời. Là bởi vì cái đức họ lớn, mà cái đức họ lớn từ đâu?
[1:19:35]Nó có nhiều lý do, nhưng trong đó có một lý do làm cho cái đức mình lớn đó là mình biết kiềm chế. Có những lần mình đã muốn cái gì đó nhưng mình kiềm chế. Mà cứ thêm một lần kiềm chế là cái đạo đức ta, cái đức độ ta tăng lên, nhớ như vậy. Nên nãy giờ ta nói với nhau là sáu cái điều nguồn gốc của cái ác. Giờ nói cái điều thứ bảy nữa. Có cái ác đến từ sự lây lan. Mình không ác đâu. Ở ngoài họ la lối, họ reo hò quá cái mình tưởng họ đúng, mình cũng hùa theo và biến thành thành ác. Cho nên đề phòng những cái mà lây lan từ từ đám đông nha, từ sự kích động của đám đông. cẩn thận điều đó chút. Thôi, cái này hôm nay ta không nói nhiều.
[1:20:25]Có khi có những tổ chức xấu nó lôi kéo, kích động rồi làm lây lan, ta phải bình tĩnh mà mà thoát ra, nhớ như vậy. Nãy giờ ta nói được bảy cái nguồn gốc của cái ác nha. Bây giờ ai mà kể lại đúng hết thì thầy đề nghị ni sư trụ trì thưởng cho một món quà quý nhất của chùa Tương Mai này là là cho cạo tóc đi tu ngay tại chỗ luôn.
[1:21:01]Cái nguồn gốc cái ác thứ nhất là gì? Tham lam, đúng như vậy nha, làm giành giật lấy, gây bất công làm người ta ấm ức. Cái thứ hai là gì? Sân hận, nóng nảy, căm thù đó. Cái thứ ba là từ quan niệm, quan niệm sai lầm thế là ta trở thành kẻ ác. Cái thứ tư, cái ác đến từ một nội tâm
[1:21:29]ích kỷ vô cảm, không hiểu được nỗi đau của người khác mình cũng là ác. Cái thứ năm là cái ác đến từ cái gì? Từ sự ích kỷ tột độ bởi nghiện ngập nha. Cái nghiện ngập nó thôi thúc mình như một bản năng, dạ. Cái thứ sáu, cái ác đến từ đâu? Từ cái nhu cầu bình thường trong trong cuộc sống như ăn, như tình dục. Cái thứ bảy, cái ác đến từ đâu? Từ sự lây lan, hùa theo, hùa số đông. Bây giờ ta vừa nói ra bảy cái nguồn gốc của cái ác mà chính vì bởi những cái ác này mà thế giới này cứ bất an mãi phải không? Cứ xáo trộn, cứ chém giết mãi và cõi đời này không trở thành một nơi hiền lương, thánh thiện cho ta sống yên bình, hạnh phúc được.
[1:22:19]Nha, bây giờ ta phải diệt cái ác. Mà muốn diệt cái ác thì ta phải biết cái gốc của nó. Nãy giờ ta lôi ra được bảy cái nguồn gốc của cái ác và bây giờ trước hết ta phải diệt được cái ác nơi nơi chính tâm hồn mình rồi sau đó dẫn dắt, khuyên bảo bạn bè cùng diệt trừ cái ác trong trong lòng nhau. Tức là gì? Tức là góp phần xây dựng cái thế giới này thành một nơi hiền lương, thánh thiện. Bây giờ cái đầu tiên, cái phương pháp đầu tiên để ta diệt trừ cái ác là gì? Là lấy luật nhân quả ra mà mà tính, mà so đo, mà cân nhắc. Cứ đặt mình vào vị trí của người kia. Nếu mình bị đối xử như vậy, mình được đối xử như vậy thì cảm giác mình ra sao?
[1:23:09]Nha, là phương pháp thứ nhất. Ví dụ bây giờ mình cho vay với cái lãi suất là 20%, bây giờ mình đặt mình lật ngược lại mình sẽ là người có người thân như vậy và mình cần tiền và nếu ai cho mình vay với số tiền 20% thì mình nghĩ gì? Nha, đặt mình vào vị trí người khác thì lúc đó mình sao? Hoảng kinh liền. Nên cái đầu tiên để diệt trừ cái ác là đặt mình vào hoàn cảnh người khác. Nha, đặt mình vào vị trí người khác và nếu mình bị đối xử như vậy, được đối xử như vậy thì cái tâm trạng mình ra sao? Nha, mà nếu tưởng tượng được như vậy tự nhiên ta biết nghĩ lại hết tất cả mọi mọi cái cái hành động, cái quan điểm của ta trong cuộc đời.
[1:23:59]Hoặc là bây giờ nói rằng ta sống vào một cái nơi mà cái người hễ ngoại tình thì bị bắt đem ra ném đá tới chết, bây giờ ta đặt mình vào vấn đề đó, lỡ một lúc mình nhẹ dạ, mình lạc lòng mình cũng ngoại tình rồi bị bắt, rồi bị trói đem ra giữa đó mình cũng bị ném tới chết thì lòng mình ra sao? Mình có có chấp nhận không? Có vui vẻ không? Hay là đau khổ? Cứ nghĩ như vậy, đặt lại vấn đề như vậy để xem cái quan niệm đó có tốt hay không? Xem quan niệm nó có tốt hay không, vân vân. Nhiều thứ nữa trên đời như vậy nha. Cứ mỗi cái gì mà ta đối xử với người khác, ta cứ đặt mình vào đó thì tự nhiên ta làm sao?
[1:24:40]Ta dừng lại cái ác liền.
[1:24:43]Nếu ta đặt mình vào đó mà ta vẫn vui thì cái đó không ác. Còn nếu ta đặt mình vào hoàn cảnh đó mà ta khổ thì thì cái việc đối xử của ta tức là gì? Ác, nhớ như vậy. Được không ạ?
[1:25:04]Cái này nó đơn giản, phương pháp này đơn giản mà cực kỳ hiệu quả, cực kỳ hiệu quả. Biết bao nhiêu người thoát được ác nghiệp nhờ suy nghĩ nhân quả như thế này. Có những người vậy quyền lực trong tay muốn chém là chém, muốn giết là giết, muốn phạt là phạt, muốn răn là răn, muốn quở là quở, muốn trách là trách, muốn làm sao cũng được, nhưng đến khi hiểu nhân quả đặt mình vào hoàn cảnh người kia tự nhiên chùn tay lại liền, cân nhắc lại liền. Mà mỗi khi muốn phạt ai suy nghĩ hết sức, cân nhắc hết sức, tính lợi ích chung, lợi ích riêng đủ hết rồi mới có thể mà xuống một cái lệnh trừng phạt chứ không phải dễ.
[1:25:45]Nhờ cái nhân quả, nhờ hiểu về luật nhân quả mà nhờ biết rằng đặt mình vào hoàn cảnh người khác, mà nhờ nghĩ tới cái quả báo mà tương lai cũng xảy ra cho mình giống như vậy thì mình chịu nổi không? Mình chấp nhận không? Thì lúc đó không dám làm, không dám mạnh tay, không dám ác nữa. Cho nên để đầu tiên mà cái diệt được cái ác trong lòng ta, trong hành động của ta là phải tin nhân quả và đặt mình vào hoàn cảnh người khác. Mình lấy tiền người ta rồi mai mốt có người lấy tiền mình lại. Mình phá nhà người ta, mai mốt có người phá nhà mình lại. Mình nghĩa là mình ép người ta, vu khống người ta, chửi mắng người ta oan uổng rồi mai mốt mình bị đúng những điều đó hết.
[1:26:33]Cứ nghĩ như vậy rồi không dám, không dám mở miệng nói bậy, không dám làm bậy. Đối với con người khoan dung lại, còn nghĩ đến cái hậu cho mình về sau. Mở miệng chửi người ta, sau này mình chửi ai cái gì mai mốt mình bị đúng cái đó. Mình chửi người ta là chó, mai mốt mình đọa làm chó. Chửi người ta là điếm, mai mốt đi làm gái điếm. Chửi người ta cái gì là bị đúng cái đó, về sau không dám chửi nữa. Biết đạo rồi không chửi bậy được nữa. Nên ta thấy những người mà cứ giận nhau mà chửi bậy chửi bạ là người đó chưa biết nhân quả, chưa biết đi chùa. Còn biết đi chùa, biết tụng kinh, lễ Phật, ngồi thiền, biết nhân quả rồi không bao giờ dám chửi bậy.
[1:27:13]Thì mở miệng ra thành nghiệp, mở miệng là thành nghiệp. Mà khi nào mở miệng thành phúc? Chỉ khi nào mở miệng nói những điều đúng đạo lý, mở miệng khen ngợi nhau những điều chính đáng thì mở miệng đâu là thành phúc đấy. Còn cứ mở miệng bởi cái sân hận, giận dữ ờ là thù vặt, nói xấu nhau thành nghiệp hết. Hiểu được nhân quả rồi thì không dám nói bậy, không dám làm bậy, thậm chí không dám nghĩ bậy ở trong đầu, không dám nghĩ xấu người khác, không dám suy luận xấu cho người khác nhiều nữa. Ta cảnh giác, không tin ai hết nhưng không bao giờ hấp tấp nghĩ xấu cho người khác. Cẩn thận trong từng ý nghĩ của mình như vậy
[1:27:55]và người như vậy thì không làm người ác được. Ta phải tu tập để giảm dần cái lòng tham lam và lòng sân hận. Để giảm cái tham và giảm cái sân thì ta có hai cách. Một là phải lễ Phật sám hối cho nhiều về hai điều đó đang ngủ ngầm trong lòng ta. Mình không thấy mình tham, không thấy mình sân, nhưng nó có không? Có, nó đang sao? Ngủ ngầm. Vì vậy, cứ đến Phật mà lạy, mà sám hối: "Lạy Phật, con biết con vẫn còn tham, còn sân, tùy miên ngủ ngầm mà không biết lúc nào nó bộc lộ để tạo thành nghiệp chướng. Nay con sám hối với Phật, xin Phật gia hộ cho con trong từng giây phút của cuộc sống con kiểm soát được tâm hồn của mình,
[1:28:49]không bao giờ để cho tham, không bao giờ để cho sân bộc khởi trở thành ác nghiệp." Ta cứ cầu nguyện như vậy mãi thì tự nhiên chưa hết tham hết sân nhưng không bao giờ tham sân khởi lên để tạo thành nghiệp được hết, cứ sám hối như vậy mãi nha. Còn tham còn sân nhưng không bao giờ tạo nghiệp được, đó là cái cách thứ nhất. Cách thứ hai là siêng năng tu tập thiền định để lắng tâm xuống. Khi ta mới lắng tâm á thì ta chưa vượt qua được cái lớp tham, lớp sân vì cái lớp tham, lớp sân nó nằm chồng chồng tới mấy lớp ở dưới lận. Cái lớp cạn của nó là triền cái, là thói quen tham, thói quen sân, còn cái sâu của tham sân là kiết sử tham,
[1:29:33]kiết sử sân, nó nằm ở trong thành bản năng của ta. Nhưng nếu ta tu nó lắng tâm ta từ từ mà vượt qua khỏi cái triền cái thôi, tức là vượt qua khỏi thói quen tham, thói quen sân thôi là mình đã khỏe rồi, không có tham sân bậy bạ nữa. Nếu ta thiền định đạt được chánh niệm tỉnh giác mức độ hơi sâu một chút, chưa được nhập định hoàn toàn nhưng mà chỉ được chánh niệm tỉnh giác thôi và đủ diệt được cái triền cái tham, triền cái sân thì khỏe, hết tạo nghiệp. Bớt tạo nghiệp, không tham nổi nữa và cũng không sân nổi. Không tham nổi là sao? Bây giờ ví dụ có một người họ đến họ đề nghị với mình món tiền lớn, nói rằng:
[1:30:19]"Bây giờ tôi biết anh là làm trong quan chức nhà nước ở cái chức đó, anh biết được một bí mật. Giờ anh bán cho tôi cái bí mật đó, tôi cho anh một triệu đô." Mình chịu bán không? Mình không, lắc đầu không. Không, nó tăng giá từ từ, nó tăng giá từ từ, nó tăng tới một tỷ đô. Mình bán không? Có à? Trời đất ơi trời. Mà nếu mình chưa chứng được thiền định, chưa diệt được triền cái tham, tới một tỷ đô mình run rinh liền, phải không? Dao động liền. Lớn quá, số tiền lớn quá, dao động liền. Nhưng nếu mình đã tu tập thiền định đến mức độ mà diệt được cái triền cái tham thì nó đưa ra giá một tỷ đô vẫn y như là 1 triệu đồng Việt Nam, không có lung lay.
[1:31:10]Lúc đó tiền bạc là vô nghĩa với mình. Nhớ như vậy. Khi cái người mà tu tập thiền định mà chứng được chánh niệm tỉnh giác, diệt được cái triền cái tham thì tiền muôn bạc vạn là vô nghĩa. Không bao giờ ai có thể bắt mình làm một điều lỗi nhỏ như một sợi tóc mà bằng một đống vàng.
[1:31:33]Nhớ nha, điều lỗi nhỏ như sợi tóc. Ví dụ như bây giờ tôi chỉ cần anh anh đứng chỗ đó anh chửi người đó một câu thôi. Anh chửi người đó một câu nhè nhẹ thế này, vô đây tôi cho anh 5 tỷ. Mình ngồi mình thấy ủa, chửi một câu chút xíu đâu có gì nặng đâu, mà được 5 tỷ nhiều quá mình làm liền. Nhưng với một người đã chứng được chánh niệm tỉnh giác, nhiều hơn 5 tỷ, nhưng bắt mình làm một điều sai cực nhỏ như một sợi tóc, vẫn dứt khoát không làm. Nhớ như vậy. Người đó tự họ biết giữ gìn họ như vậy. Một điều ác rất nhỏ vẫn không bao giờ làm, một điều thiện rất nhỏ vẫn không bao giờ từ chối. Đó là cái phẩm chất của một bậc Thánh
[1:32:15]ban đầu, của Tu Đà Hoàn mà trong thiền định là họ đã bắt đầu chứng được chánh niệm tỉnh giác. Nhưng vì vậy ta phải ráng mà tu tập thiền định để ta có cái trí tuệ, có được cái đạo đức đến mức độ đó. Không một số tiền lớn cỡ nào có thể khiến ta làm một lỗi nhỏ như một hạt cát. Đúng là đúng, sai là sai, không bao giờ có thể làm ta lẫn lộn giữa đúng sai, thiện ác dù với cái số tiền như thế nào. Nên phải tu tập thiền định nha, để chính tâm hồn mình đứng vững bởi trí tuệ, bởi lương tâm, bởi đạo đức của mình. Mà tu tập thiền định mà nghiện thì càng tốt. Do đó ta phải tu tập để diệt đi cái tham lam và cũng diệt
[1:33:05]đi cái căm thù, sân hận, cũng giống như vậy nha. Người ta hại mình, chửi mình, mắng mình, cướp đoạt hết của mình mà cũng không bao giờ làm cho lòng mình gợi lên được một cái giận hờn, tức giận nào cả. Không bao giờ. Không bao giờ làm gợi lên được nữa. Dù người ta dìm mình xuống tới vực thẳm, dù bôi nhọ hết cả tất cả, dù cướp hết tất cả mình không còn gì, vẫn không bao giờ có thể gợi được trong tâm mình một hạt bụi của sự tức giận. Tu đến mức độ như vậy thì không còn cái ác nào khởi lên được nữa, không cái ác nào khởi lên được nữa nha. Tu vậy thích không ạ? Mà như vậy thì ta mới xây dựng được cái cuộc
[1:33:51]đời này thành cái cõi hiền lương, đạo đức. Rồi cũng vậy, mọi cái quan niệm, cái thành kiến ở trên đời phải xét lại hết. Đừng tin điều gì, phải xét lại hết, như Phật nói: Đừng tin bất cứ điều gì từ ngàn xưa truyền lại. Xét lại hết. Nên cái câu này Phật nói rất là rất là hay. Đừng để rơi vào nghiện ngập. Vì lúc đó cái sự thôi thúc của cơn nghiện nó giống như bản năng sống chết, khiến cho ta ác độc tột cùng, quên mất cái nỗi đau của người khác. Ta phải biết kính trọng những bậc Thánh thì tự nhiên ta được cái phúc ở trong tâm ta khiến cho ta luôn có suy nghĩ đúng. Sở dĩ ta tạo tội vì ta suy nghĩ sai.
[1:34:44]Sở dĩ ta suy nghĩ sai vì ta thiếu phước. Sở dĩ ta thiếu phước vì ta không biết tôn kính những bậc đáng kính, mà nhất là Đức Phật. Nha. Bây giờ vậy, khi ta biết tôn kính những bậc đáng kính, mà thứ nhất là Đức Phật, thứ hai là những bậc đáng kính, khả kính trong đời này, những bậc hiền triết, những bậc thánh tăng, thì tự nhiên ta có cái phúc. Cái phúc đó giữ gìn tâm hồn ta không cho ta nghĩ bậy. Hễ suy nghĩ thường là những điều đúng. Và nhờ những điều đúng đó ta không làm điều sai lầm trong cuộc đời này. Nếu làm, chỉ làm những điều điều thiện mà mà thôi. Nên đầu tiên của sự tu tập là phải biết tôn kính tôn kính Phật, nhớ như vậy.
[1:35:34]Và cố gắng với nhau về chùa với nhau, cùng tu tập thiền thiền định ha. Hôm qua thầy giảng ở chùa Hưng Khánh ở Hưng Yên, thầy có đặt vấn đề, Phật tử nói thưa thầy, con đến chùa nhưng mà thầy cô đó không có biết thiền nên không dạy con được. Thiệt á, thì hãy nói như thế này: Xin thầy hãy đi học thiền về dạy lại cho con. Con ở đây, con chờ thầy năm thu mười trăng thì con chờ hết. Thầy ráng đi học thiền về dạy cho con. Vì sao vậy? Vì con biết rằng thiền mới là cái cốt lõi tu hành của đạo Phật. Xin chúc cho mọi người tinh tấn tu hành, đạt được thiền định, vượt qua những điều ác để tất cả chúng ta mỗi người là một thợ xây,
[1:36:32]xây nên một thế giới này thành cõi đời hiền lương thánh thiện. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.