[0:01]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên chư tôn đức Tăng Ni. Kính thưa quý Phật tử! Hôm nay là ngày tiểu tường giáp năm của sư cô Liễu Nguyện.
[0:20]Sư cô Liễu Nguyện là đệ tử của chúng tôi. Thì hôm nay
[0:29]chúng tôi rất là cảm niệm công đức chư tôn đức Tăng Ni và quý Phật tử đã về đây thắp một nén hương,
[0:39]đọc một lời kinh, nói lên một lời chú nguyện để vừa tưởng niệm sư cô mà cũng trợ niệm cho sư cô trong cái cõi bên kia là thêm cái thần lực, thêm niềm vui mà tu hành tinh tấn. Và phần chúng ta cũng vậy, nhìn cái thế sự vô thường, không ai lường được cái ngày mai ra sao mà ta cũng tự nhắc nhở, tự thúc liễm chính mình. Ngày nay thấy như vậy nhưng qua ngày mai thật sự không ai biết là ánh nắng còn có soi ngoài sân hay không, tiếng chim còn hót ngoài vườn hay không, những người thân yêu còn nhìn mặt nhau hay không. Do đó, mà từng ngày nào mà chúng ta còn thở, còn biết, còn thấy, còn nghe thì hãy hết sức mà cố gắng tu tập.
[1:42]Để tích lũy cái cái công đức, tích lũy cái sự tỉnh giác, tích lũy cái đạo lực mà làm cái hành trang mang theo để đi tiếp trên cái hành trình tu tập trong vô lượng kiếp. Bởi vì việc tu không phải là một việc dễ dàng. Nên hôm nay chúng ta trao đổi với nhau cái đề tài là "Tu dễ hay khó?".
[2:14]Có khi chúng ta ngại việc tu hành vì thấy tu hành thấy mấy người đi tu phải cạo tóc, phải ăn chay, phải vào chùa, phải giữ giới, ta thấy ta khó, ta ngại. Thì ta đến ta gặp quý thầy cô, quý thầy cô nói: "Không, việc tu dễ lắm, không có gì đâu." Cái ta nghe dụ vậy cái ta tu. Tới chừng ta tu, ta nghĩ là dễ, ta tu chơi chơi cái bắt đầu mấy thầy cô nói: "Tu khó à. Không có giỡn chơi à, tu cái đàng hoàng, nghiêm túc, không bị đánh đòn, bị phạt, nữa đọa địa ngục mà chết." Cái bắt đầu nói: "Ủa, hôm trước cũng cái ông này ổng nói mình tu dễ, giờ tới chừng gặp ổng cái ổng nói mình tu khó. Như vậy là tu dễ hay khó hả?"
[2:54]Khó hay dễ? Đúng rồi, thật là khó nên ai nói mình tu dễ là họ dụ cho mình tu thôi, chứ không có thiệt. Nên thực sự là tu hành rất là khó. Ta biết á là vì sao ví dụ ta gặp một bậc Thánh, ta vô cùng kính ngưỡng. Cái mà vô cùng kính trọng của ta đó để ám chỉ rằng cái vị trí, cái giá trị của bậc Thánh đó vượt hơn ta triệu triệu lần. Cho nên ta phải quỳ xuống ta đảnh lễ vì cái giá trị bậc Thánh cao quá, mà ta chỉ là một phàm phu tầm thường. Nhưng mà để chuyển từ một cái phàm phu tầm thường như chúng ta trở thành một bậc Thánh cao siêu thì việc đó là hết sức là là công phu, dày công, thời gian rất dài, hết sức là tinh tấn,
[3:48]khó nhọc và quan trọng là tu cho đúng với Chánh pháp. Tu trật thì dù đi có vô lượng kiếp cũng chỉ thành ma mà thôi. Nên vì vậy là việc tu để chuyển từ cái phàm thành Thánh là một điều hết sức vất vả, khó khăn. Chúng ta hiểu điều đó trước cái đã. Mà vất vả, khó khăn mà có khi không kết quả bởi vì ta tu sai cũng có. Mà có khi ta tu ban đầu thấy có kết quả, 10 năm sau vỡ tan hết. Kết quả ngược lại, tan vỡ hết. Bởi vì cái pháp môn đó nó chỉ đúng được giai đoạn đầu mà không đúng được giai đoạn sau. Khó, khó đủ thứ khó hết. Nhưng mà không tu thì chết. Không tu thì sao? Thì trầm luân mãi mãi. Không tu thì bữa nay làm người á, qua ngày mai kiếp sau không biết làm cái gì ạ.
[4:41]Kiếp sau làm thú hay làm ma, làm quỷ hay xuống địa ngục không biết ạ. Cho nên phải tu. Mà tu thì khó. Thế là đường nào ta cũng bí hết trơn á. Không tu thì đọa làm chó, làm heo, làm ma, làm quỷ, xuống địa ngục. Mà tu thì khó. Nói chung là ta bị dí vào con đường không có lui thoái. Vậy ta chọn, một là thôi để sống thoải mái khỏi tu và chấp nhận kiếp sau có khi đọa làm thú. Đó là chọn lựa thứ nhất, option một. Ai chịu cái này thì cứ chấp nhận. Hai là chấp nhận tu hành khó khăn, vất vả để thoát trầm luân, option hai. Vậy ta chọn cái nào? Chọn một hay hai? Một? Có người nói một. Không, cái người này thật là phi thường, đặc biệt.
[5:33]Thà làm chó chứ không tu đó nha. Dứt khoát. Phi thường thiệt á. Tại một tức là không tu, chấp nhận nghĩa là bỏ thân này ra đọa làm súc sinh hay là địa ngục, ngạ quỷ. Người hay chứ cũng cũng đặc biệt, nha. Thà làm chó thôi chứ không tu. Còn cái chọn option hai là quyết tu hành dù rất là khó khăn, vất vả. Vậy ta chọn một hay hai? Hai phải không? Đa phần phải chọn hai phải không? Chứ có người chọn một làm thầy hơi ngạc nhiên, con người hơi phi thường, đặc biệt rồi nha. Ai cũng sợ hết mà không sợ. Nhưng mà chọn hai thì ta phải chấp nhận một sự thực là tu hành vất vả, khó khăn, không dễ chút nào. Trầy lên trật xuống, bao nhiêu thử thách, bao nhiêu cám dỗ, bao nhiêu nghịch cảnh.
[6:21]Ý mình đi một đường, cuộc đời đi đường khác, đủ thứ chuyện hết trơn á. Bây giờ thế này, ví dụ bây giờ nà, có một cái số tiền của ai để đó,
[6:34]mình mà nhìn quanh không thấy của ai, không thấy ai đứng đây nhận hết. Tự nhiên nó nằm chình ình đó ngay dưới đường vậy. Thì bây giờ ta lấy ta bỏ túi đem về xài hoặc là ta lấy để tìm người trả lại, cái nào khó, cái nào dễ?
[6:53]Lấy xài thì dễ phải không ạ? Lấy tìm người để trả lại thì khó. Đó, tu là vậy đó. Chút xíu đó thôi. Thấy dễ khó, đó là cái đấu tranh với chính mình phải không ạ? Đó. Và lúc đó thì ta chọn cái dễ hay cái khó? Chọn cái dễ hay cái khó? Có ông sư phụ ổng dạy đệ tử: "Cái gì dễ làm trước con à." Có ông sư phụ ổng dạy vậy, không biết sao. Không biết có một cái ông trong cái thầy thấy trên mạng có cái chuyện cười, tức là có một ông đệ tử quỳ dưới chân sư phụ để mà xuống núi, thì ông sư phụ dạy đệ tử xuống núi hành đạo hay làm gì không biết, mà ổng dạy ngay câu thế này: "Ở trên đời thì có nhiều việc, có việc khó, có việc dễ.
[7:36]Thì con phải biết lượng sức con, việc gì dễ thì làm trước, việc gì khó thì làm sau." Có ông sư phụ. Cái ông đệ tử quỳ xuống: "Dạ, con xin vâng lời sư phụ." Rồi từ tạ thầy xuống núi. Thì bây giờ ông ông sư, ông đệ tử xuống núi mà ổng gặp một cây tiền trước mặt ổng cái, bây giờ cái việc dễ là bỏ túi xài luôn, còn việc khó là đi khắp cùng trời cuối đất coi ai rớt trả lại. Thì như vậy ổng làm sao? Dễ làm trước á. Vâng lời sư phụ cho nên bỏ túi, thầy dặn rồi, bỏ túi xài luôn vừa mau vừa khỏe, nhưng mà sao? Chết không nhắm mắt á. Không biết đi về đâu. Cho nên đừng tin lời các ông sư phụ kiểu đó nha.
[8:12]Nên từ đây về sau, ta đi khắp các chùa cùng trời cuối đất, mà nếu có ông sư phụ nào ổng dạy ta câu: "Nè con à, việc gì dễ làm trước, việc gì khó làm sau" thì làm ơn trốn ông sư phụ đó giùm thầy, nha. Trốn ông đó giùm thầy. Ông đó dạy bậy rồi đó. Chừng nào mà kiếm cái ông nào mà ổng dạy việc gì đúng dù khó khăn vẫn phải làm thì ông đó, ông đó mới là sư phụ, ông đó mới là chân sư của mình thì theo ông đó mà tu nha. Còn ổng dạy việc gì dễ làm trước, việc gì khó làm sau con à, thì trốn sạch ông đó, lánh xa ông đó giùm, ông đó tà sư nha. Thì đây cũng vậy, ta thấy nội cái đứng trước một số tiền, mình phải chiến đấu với với chính mình.
[8:54]Lấy hay là tìm người trả lại, bao nhiêu đó thôi. Là cái đó dễ hay khó rồi? Đó, thấy rồi đó. Rồi mình có một đống tiền trong túi cũng chưa xài hết. Ví dụ trong túi mình đang có một triệu, ví dụ vậy. Thì thấy một người, một em học sinh nghèo nó đứng lóng ngóng lóng ngóng ở xe mà cái xe tới rồi nó không lên. Cái mình đứng mình hỏi: "Ủa, sao xe tới rồi con không lên?" Nói: "Con không có tiền đi. Muốn về quê mà bây giờ đứng không có tiền. Tiền nãy đói quá móc miếng ăn miếng bánh mì hết trơn rồi." Thì lúc đó trong túi mình mình có một triệu, mình có chuyện nhìn cũng sắp xài cũng hết chừng sáu bảy trăm ngàn.
[9:36]Thì lúc đó là mình mà móc, không biết cái vé xe đò giờ nhiêu ta? Lâu quá thầy không đi xe đò thầy cũng không biết tiền bao nhiêu vé nữa. Tự nhiên móc nó cho, ví dụ như cái vé xe hai trăm ngàn, thì lúc đó là mình làm lơ mình đi luôn, hay là mình móc hai trăm ngàn mình cho nó, cái nào dễ? Cái nào dễ? Mình làm lơ đi luôn nó dễ phải không ạ? Móc ra cho hơi khó. Mà sư phụ đã dạy cái gì dễ thì thì làm trước, mình làm lơ đi luôn. Được không à? Đó, tu là mấy cái đó. Tu là cái đó ta chiến đấu với chính mình và coi cái nào nó thắng. Nếu mà ta tiếc không giúp người thì dễ, nhưng mà rồi tâm hồn mình nó nó bị đè nặng cả một cái kiếp.
[10:24]Nhiều khi đêm nằm nhớ lại cái chuyện mà thấy người ta khổ mình có thể giúp mà mình tiếc, tiếc tiền chút xíu bỏ lơ đi luôn, vậy chứ cái đó nó ám ảnh mình suốt cuộc đời, ngủ không ngon giấc. Còn tốn hai trăm ngàn cho nó để cho nó đi về quê, mình nhẹ lòng cái, sự thật mình đỡ tốn hai triệu đồng tiền mua thuốc ngủ.
[10:48]Không làm lơ không cho nó 200.000đ mua cái vé, vậy chứ mà tốn 2 triệu đồng mua thuốc ngủ không hết. Cái đó cái điều đó ray rứt, nó dằn vặt cả cuộc đời của mình. Còn móc 200.000đ cho nó rồi cái ngủ ngon luôn. Cả một đời. Mà đó cái khó nhưng mà nó có cái phần thưởng của nó. Mà tu là tu là khó, mà đó là mấy việc chút chút á, mấy cái việc rất là đơn giản. Nhưng khi ta đi sâu vào nội tâm tu hành, muôn trùng những cái còn khó khăn vất vả hơn nữa. Ví dụ bây giờ, ờ... một cái người xuất gia rồi cũng vậy, người xuất gia rồi cái có người đến nói với mình, nói bây giờ là, "Thôi bây giờ anh bỏ chùa đó anh qua cái chùa này, chùa này nó giàu hơn.
[11:35]Bên đây hễ mà anh qua với ông sư phụ này, ông sư phụ này ổng xây cho anh cái chùa mới liền, à cho anh tiền để anh mở mang đạo tràng, cái là giàu có mua xe hơi liền, còn ông sư phụ cũ của mình thì ổng nghèo, không có tiền gì cho mình hết trơn á, sống đơn sơ đạm bạc." Rồi lúc đó làm sao? Đó thử thách đời tu của mình. Như ngồi mình nghĩ, bắt đầu mình tự biện minh, "Ờ thôi thì mình qua ông thầy sư phụ mới này thì cũng tu cũng đạo Phật chứ đâu, nhưng mà lại có cái phương tiện để giáo hóa. À có chùa to Phật lớn, có xe có cộ, rồi mình tổ chức được những cái đạo tràng đông đảo thu hút người về, như vậy là cũng là là giáo hóa
[12:14]chúng sinh, còn ở với thầy mình vất vả quá khó giáo hóa." Mình tự biện minh mình để cho mình chấp nhận làm một người phản bội. Cái đó nó dễ không? Tiền tới mất mất chất liền. Còn việc mà ngồi nghiền ngẫm đi ngẫm lại, nói nếu mình có duyên giáo hóa chúng sinh thì Phật đem chúng sinh tới, chứ không cần phải mình mưu toan, tính toán, tổ chức, cũng không cần phải mình thủ đoạn rồi phản thầy mình để tách ra, rồi được cái chùa giàu giàu hơn thầy mình, chắc chắn là tách ra giàu hơn thầy mình, tại ông thầy mình ổng nghèo. Còn mình có một cái người bảo kê phía sau nhiều khi giàu hơn thầy mình thiệt. Nhưng mà những cái đó, nó thử thách cái đạo đức
[12:54]con người khủng khiếp trong đời tu của mình. Mà mấy đó, mấy cái đó là một cái thử thách gọi là cám dỗ. Rồi những nghịch cảnh, những nghịch cảnh tới ví dụ như là mình tu đàng hoàng, nghiêm túc, cái người ta đứng lên ta chửi bới tùm lum, người ta vu oan giá họa đủ thứ, ồ người ta xúc phạm đủ thứ hết, rêu rao đủ thứ hết. Thì lúc đó coi, mình có bình thản được không? Có bình tâm được không? Có nhẫn nhục, có chịu đựng được không? Để mà vượt qua hay không? Hay là cứ âu sầu đau khổ rồi gặp ai cũng đính chính, gặp ai cũng biện minh? Đó cái đó nữa, đó là coi vượt qua được hay không, đó cái việc tu hành đó, dễ hay khó?
[13:37]Có nhiều khi bị hễ ai nói xấu cái là đêm ngủ ngực trằn trọc, gặp ai cũng nhăn cũng nhó, cũng biện minh, không thanh thản được. Còn mình tu mà đúng đó là đối với những nghịch cảnh nó vượt qua. Mà không phải là chỉ những lời nói xấu đâu, người ta còn hại còn nhiều hơn cái những lời nói nữa, làm cho mình tổn hại, mất mát, tan vỡ nhiều hơn nữa mà vẫn phải bình tâm không oán thù, chịu đựng, vượt qua để tiến tu. Những cái đó khó lắm không phải dễ. Phải đạt được cái mức độ thiền định nào đó trong nội tâm của mình, phải đạt được cái lý tưởng sâu xa nào đó trong nội tâm của mình mới thành được một cái sức thần gọi là một thần lực để bình an để chịu đựng, chứ không phải dễ.
[14:24]Cái mà gọi là trước cám dỗ ta thanh thản vượt qua, trước nghịch cảnh ta bình an đi qua thì thấy thì không có gì, nhưng sự thực đó chính là những thần lực, những sức thần vô hình đủ để giữ tâm hồn mình đi qua những khó khăn đó, không phải dễ chút nào. Còn ta nghe nói thì dễ, nhưng mà đụng chuyện rồi mới thấy là phải là một nội tâm đầy thần lực mới đủ sức đi qua những cái khó khăn, những cám dỗ đó mà giữ đời tu của mình. Cho nên việc tu hành không dễ chút nào. Rồi khi, đó là nói cái bên ngoài, rồi bây giờ chính tâm ta phá ta.
[15:08]Những cái tâm mà khi ta tu hành tốt, ta có những kết quả tương đối, ta thắng được cám dỗ, ta thắng được nghịch cảnh, rồi tâm mình tự khen mình. Cái khen này là chết nè, tâm tự khen mình là không vượt qua được. Người ta chê mình, mình không màng, người ta khen mình, mình không màng, nhưng tới khi chính mình âm thầm tự khen mình là chết luôn. Thì đây là những cái mà nó sâu xa bên trong không ai thấy, nhưng mà cái tự khen mình giết đời tu của mình không hay luôn. Mà cái này có ai nhắc mình được không? Có ai nhắc mình không? Không, không ai nhắc mình hết. Tại đó nó nằm sâu kín trong nội tâm của mình,
[15:50]không có thầy, đức Tổ bên cạnh để nhắc mình, không có huynh đệ bên cạnh để nhắc mình, chỉ có chính mình nếu không tự biết thì mình chết liền. Thì ngang chỗ này phải tự biết. Ngang chỗ này, những cái tâm niệm bí mật mà tự khen ngợi mình phải tự biết vượt qua, chiến thắng nó và sám hối. Vì cái tự khen mình nó phá mình hơn tất cả những kẻ giặc nào bên ngoài phá mình. Ví dụ giặc giết mình, giết một cái thân này, một kiếp này, nhưng mà cái tự khen mình, mình giết mình trong vô lượng kiếp á, ngóc đầu lên không nổi. Mà tới cái chỗ này ở trong sâu kín này thì chẳng ai che chở, chẳng ai nhắc nhở, bảo ban, dạy dỗ mình gì cả, đây là điều rất là khó.
[16:34]Nhưng vì vậy, tu hành là... là khó. Nói tu hành là khó, nên quý Phật tử mới thấy rằng là bây giờ nếu mà nói trên hình thức á thì là người... Bởi vậy, cư sĩ tại gia mình kính trọng người xuất gia. Lý do, bởi vì cái người mà dám bỏ nhà, cạo tóc, mặc cà sa vô chùa đã hơn mình một bậc xa, hơn mình một bậc xa. Không biết tu đúng hay thiệt hay sai, hay thiệt hay giả không biết, nhưng mà nội cái cạo tóc, mỗi tháng cạo tóc hai lần, còn mình mỗi tháng mình nhuộm tóc một lần, khác nhau xa. Người đã là từ lúc đi xuất gia cho tới lúc già chết mặc bộ đồ một model duy nhất, có một model một không đổi đi đổi lại,
[17:26]còn mình một năm mình 10 cái model, đổi áo này đổi áo kia, khác nhau nhiều. Đó là mình còn thương, còn ghét, còn nhớ, còn nhung, còn người kia phải giữ lòng lạnh như như băng tuyết, phải trong sạch. Mấy cái đó hơn mình xa. Nên vì vậy mà người cư sĩ tại gia mình hiểu đạo rồi, mình kính trọng người xuất gia. Nên cái mà người cư sĩ tại gia kính trọng người xuất gia thì chính là người cư sĩ đó có đạo đức. Người cư sĩ đó có đạo đức mới kính trọng được người xuất gia. Còn mình thấy ví dụ cái người vô chùa họ gặp người xuất gia họ nghênh nghênh nghênh nghênh là biết người này sao? Không phải Phật tử, mà nói thẳng không có đạo đức.
[18:13]Mà không có đạo đức tức là không phải Phật tử thuần thành. Còn cái người mà Phật tử thật sự mình liếc qua cái biết liền à, họ vô họ gặp người xuất gia họ kính trọng lắm.
[18:25]Đó là cái cái cái vì biết được cái khó của sự của sự tu hành là cái thứ nhất. Rồi bắt đầu ta mới tính tới chuyện là cái người đi vô chùa xuất gia rồi tu thật hay giả, tu đúng hay sai tính sao. Thì cái đó thì thôi, đó là cái chiều sâu thì ta khó bàn luận, ta khó bàn luận, mà chỉ có gì? Chỉ có những vị thượng tọa, cao tăng họ mới biết mà đánh giá cái sự tu hành của quý thầy cô, chứ còn người cư sĩ cũng khó biết chứ không phải là không. Tuy nhiên, cũng có khi ta cũng đánh giá được, ví dụ ta thấy thầy cô nào đó điềm đạm, hiền lành, không nổi sân si, gặp chuyện khó khăn cũng từ tốn mà nói thì ta biết người này có vẻ chân tu.
[19:13]Rồi ta thấy ví dụ như khi ta đến chùa, bữa đó mình nghèo quá mình đem được có một cái bọc gạo tới mình cúng, cái mình nhìn thấy có người đi xe hơi sang trọng đem cọc tiền tới cúng, thì mình thấy là cái vị thầy hay cô trụ trì đó đối với mình vẫn ân cần, không khác cái người đem cọc tiền tới cúng thì mình biết người này sao? Chân tu. Vậy, vậy thôi, đó là mình nhìn Phật tử mình nhìn á. Thế còn mà chiều sâu thì chỉ những bậc cao tăng thượng tọa mới đánh giá, còn mình mình cư sĩ thì mình đánh giá bên ngoài thôi. Còn nếu mình đến cái chùa mà mình đem bọc gạo tới cúng, liếc mình nửa mắt, "đem quăng vô nhà bếp đi", hừ, là hơi nghi nghi rồi nha.
[19:53]Cái đang ngồi tự nhiên có xe hơi chạy, thắng kèn kẹt chạy vô chùa cái lật đật đứng lên mặc áo chạy ra thì rồi, thầy, bà cô này có vấn đề rồi, có vấn đề về đạo hạnh, tức là bị sao? Bị thiên vị về về giàu nghèo. Đó đó thì ta nhìn chút chút vậy ta biết thôi, chứ còn mà để gọi là cái sự tu hành ở trong chiều sâu thì những bậc cao đức họ mới đánh giá được hết. Mà ở đây ta sẽ đặt vấn đề thế này:
[20:24]bây giờ khi ta gặp một người xuất gia thì ta kính trọng, đúng không ạ? Đó là nguyên tắc đầu tiên. Ta gặp người xuất gia ta kính trọng vì người xuất gia dù sao cũng hơn mình một bậc, đó là cái thứ nhất. Cái thứ hai, bây giờ ta hiểu như vậy rồi nhưng mà khi ta tiếp xúc nhiều với vị xuất gia đó, ta phát hiện vị đó cũng còn có một số lỗi. Có không ạ? Có thấy không? Có không? Có, thấy hoài chứ gì, phải không ạ? Phật tử nào đi chùa thấy cái vụ đó hoài, cũng phát hiện thầy này có lỗi này, cô kia có lỗi kia. Phải không? Mà cái điều là mình không nói thôi, chứ nhìn biết không? Biết không? Biết sao không biết, phải không ạ? Tự nhiên thấy ổng...
[21:07]thầy này ổng còn nóng nóng nóng quá, nhiều khi cũng sợ ổng, vô gặp ổng ổng la chết. Mặc dầu thấy sợ thầy nhưng trong lòng cũng biết là thầy còn nóng tánh, phải không ạ? Hoặc là vô... cái mình vô thấy thầy cô cứ ngồi đọc sách, rồi sau đó đứng đi tới đi lui, chắp hai tay phía sau ngâm thơ. Bắt đầu nói: "Ủa, này tu sao kỳ kỳ ta? Nghệ sĩ quá." Mình cũng hơi nghi nghi, phải không? Nói đúng ra người tu người ta phải lo tinh tấn, tu hành, lao tác, giáo hóa, còn ông này ổng nghệ sĩ ổng cứ chắp tay sau đít, ổng đi vườn cây ngắm cảnh rồi ổng ngâm thơ không à, cũng hơi nghi nghi, đó đại khái mình cũng nghi nghi.
[21:40]Vậy là là là có thể, thì bây giờ thế này: ta kính trọng người xuất gia là cái thứ nhất, nhưng mà khi ta phát hiện người xuất gia có lỗi này chút, lỗi kia chút thì ta nghĩ sao?
[21:53]Ta nghĩ sao?
[21:58]Ta nghĩ hai điều. Điều thứ nhất là không phải đã xuất gia là đắc đạo. Phải không ạ? Đâu ai xuất gia đắc đạo liền đâu. Xuất gia có nghĩa là người đó quyết chọn con đường tu hành. Vậy thôi, còn tu xong chưa? Chưa. Và quá trình chừng nào tu xong? Hổng biết. Lâu ạ. Nên vì vậy, là ta hiểu rằng tuy đã là người xuất gia nhưng những vị đó đang trên con đường tu tập và tu chưa xong. Tại nếu xong thì vị đó không có ngồi đây gặp mình nữa, vị đó ngồi trên đài sen đâu trên mây á, nha! Cho nên hễ còn đứng đi tới đi lui dưới đất gặp mình thì vị này tu chưa xong. Và trên con đường tu chưa xong tức là diệt chưa hết vô minh,
[22:45]diệt chưa hết chấp ngã, diệt chưa hết tham sân si. Chưa hết nên nó còn chút chút. Còn chút chút thì chấp nhận chứ nhiều quá không chấp nhận ạ. Nếu tham sân si nhiều quá vị này không xứng đáng làm người xuất gia. Mình cũng tha thứ, thông cảm khi một vị xuất gia còn chút xíu tham, chút xíu sân, chút xíu si, chút xíu thôi. Vị đó phải biết kiềm chế. Vì sao? Vì giới luật bắt vị đó phải kiềm chế. Khi đi tu rồi là thọ giới, mà giới luật là gì? Kiềm chế tham sân si, kiềm thôi chứ diệt không nổi đâu. Diệt là phải do tu chứng mới diệt được, còn giới là kiềm, đó! Nên vị đó giữ giới nghĩa là vị đó kiềm chế tham sân si.
[23:28]Kiềm chưa hết do đó lâu lâu nó xì ra một chút. Nên mà nó xì ra một chút cái ta nhìn thấy, nên lâu lâu ta nhìn thấy vị xuất gia đó cũng còn chút tham, chút sân, chút si thì ta phải làm sao? Ta phải làm sao? Ta phải giận, ta phải bỏ chùa, phải không ạ? Hổng tới nữa, đúng không ạ? Hay làm sao? Ta phải thông cảm. Cái thứ nhất. Cái thứ hai ta phải nghĩ thế này: Nếu mình xuất gia như vị đó, chắc mình xì cái tham sân si nhiều hơn vị đó nữa chứ đừng có nói. Phải hiểu như vậy, tại vì sao? Vì, vì đang tu mà! Vì tất cả là đều đang tu cả. Và như vậy ta hiểu một điều tu khó, rất khó. Ta cứ nhìn những người đã tu trước ta
[24:22]mà trầy lên trật xuống, đôi khi lộ khuyết điểm này, đôi khi hở khuyết điểm kia, nên ta biết rằng tu rất là khó. Và vì biết là tu rất là khó cho nên ta, đôi khi ta thông cảm, ta tha thứ cho những người đang, đang tu. Lòng mình bao dung. Nhưng mà với chính mình thì sao? Với chính mình thì hết sức là là cẩn thận. Cẩn thận vì cái gì? Vì tu khó lắm! Nên tự mình sách tấn, tự mình thúc liễm, tự mình tinh tấn. Tự mình phải nhắc nhở chính mình hoài vì tu rất là, tu rất là khó. Giờ ví dụ như người ta người ta chửi mình, mình nổi sân lên mình chửi lại thì rất là dễ. Người ta chửi mình, nhịn, kiềm chế là, là khó.
[25:12]Nó có hai cái bản mà khi ta diệt trừ xong thì ta chứng Thánh. Nó có hai cái bản. Không phải bản mặt đâu nha. Một là bản năng, hai là bản ngã. Bản năng là cái dục, cái tham, cái sân, đó là bản năng. Mà trong danh từ đạo Phật gọi là kiết sử. Nếu ta diệt được cái dục, cái tham, cái sân, ta chứng A-na-hàm. Còn có cái bản nữa là bản ngã mà ta diệt xong ta chứng A-la-hán. Mà để chứng được A-na-hàm, để chứng được A-la-hán thì bao nhiêu, mấy năm ạ? Tu khoảng mấy năm thì xong? Mấy năm thưa, thưa Thầy? Mấy năm thì xong? Thưa Thầy đã tu đã chứng chưa ạ? Chưa. Quý Ni sư đây sao ạ? Mấy năm thì mình chứng A-na-hàm thưa Ni sư?
[26:04]Mấy năm? Nếu ai đưa ra được con số năm thì người đó thuộc loại một là phi thường, hai là tâm thần. Không có tính được năm. Ví dụ cái người mà đời này họ xuất hiện lên là chứng A-na-hàm thì ta phải biết là họ đã khởi đầu cái sự tu họ một ngàn kiếp trước. Lết lên lết xuống, khi được khi mất, khi thăng khi trầm tới giờ này đủ ngàn kiếp mà đừng đi sai đường thì giờ này họ xuất hiện giữa đời họ chứng A-na-hàm luôn, thành một vị Thánh Tăng cao ngất giữa đời. Đừng nói tới A-la-hán á! Không dám nói tới A-la-hán. A-la-hán diệt trừ bản ngã còn phi thường nữa. Do đó, bây giờ quý Phật tử ngồi đây mình biết mình đã gặp Phật pháp đã tu được bao nhiêu kiếp chưa? Chưa phải không ạ?
[26:52]Không biết, không biết. Có những vị nhiều khi ngồi đây thấy sự thực là đã gặp Phật pháp hai, ba trăm kiếp rồi cũng không chừng. Cho nên kiếp này vẫn trên lộ trình để tu tiếp. Có người mới gặp Phật pháp chừng năm mươi kiếp thôi. Mà thường giờ này ta ngồi đây thì thường ít có ai mà gặp Phật pháp dưới năm mươi kiếp.
[27:16]Vậy mà tới giờ này vẫn còn lẹt đẹt ngồi đây. Tới giờ này vẫn còn lẹt đẹt ngồi đây. Chứ không phải dễ đâu. Còn những vị mà xuất gia thật sự là những vị này đã gặp Phật pháp ít nhất hai trăm kiếp. Mà giờ này vẫn chưa chứng đạo. Có thể có cái đức tu, có duyên xuất gia, chưa chứng đạo. Ít nhất gặp Phật pháp hai trăm kiếp rồi, không phải dễ. Nên cái lộ trình tu nó lâu đến như vậy và đầy khó khăn. Ta hiểu như vậy để mình khởi lên một cái tâm kiên trì, bền bỉ đi mãi, không, không nản chí, vì biết việc tu rất là khó khăn. Nhưng mà khó mà ta tu tiến hay không là một chuyện khác nữa. Nhớ ta có bốn điều kiện để tu hành tiến bộ.
[28:10]Nghe kỹ nha, thầy hỏi lại ạ! Một là tu đúng chánh pháp. Nếu mình tu pháp môn nào đó mà ba mươi năm qua rồi mình không thấy một sự tiến bộ gì cả trong nội tâm của mình, trong cuộc đời của mình thì phải xét lại. Pháp môn đó có vấn đề, có cái gì sai trỏng á. Mặc dù mình nghe quảng cáo rất nhiều, nghe Thầy Tổ ca ngợi, nghe kinh điển ca ngợi, nghe luận bản ca ngợi, nhưng mà mình thực hành ba mươi năm rồi không thấy tiến bộ thì phải xét lại, đừng tin. Phật dạy mà, đừng tin gì hết, phải chứng nghiệm nơi bản thân mình mà thấy nó có kết quả rồi hãy tin đó là chánh pháp. Cho nên, bây giờ dù mình nghe ca ngợi ngất trời mây xanh,
[28:55]đi tới đâu cũng nghe ca ngợi pháp môn đó hay lắm, hay lắm, hay lắm, nhưng mà mình tu ba mươi năm rồi mình không tiến, mình thấy tham mình vẫn còn, sân mình vẫn còn, mình chưa đạt được chánh niệm tỉnh giác, chưa đạt được sự rỗng suốt, an trú của thân tâm này, tâm vẫn còn loạn thì phải xét lại cái pháp môn mà mình đang tu. Nhớ! Bởi vì cái điều kiện đầu tiên để tu tiến bộ là tu đúng chánh pháp. Nhớ, lát Thầy hỏi lại. Cái thứ hai là tinh tấn kiên trì. Ví dụ mình tu đúng rồi mà ba mươi năm vẫn không thấy tiến bộ thì phải coi lại cái nỗ lực của mình. Có khi mình tu xìu xìu quá, tu nay được mai mất, không gắng công, không bền chí.
[29:40]Cái mật độ tu trong ngày mình nó thưa quá, cái thời gian mình dành cho việc tu hành nó ít hơn mà thời gian dành cho những việc khác. Nghĩa là thời gian mình dành cho việc đi chơi, nghiên cứu, ngâm nga, giải trí, tiếp xúc, nói chuyện tào lao nhiều mà thời gian để thúc liễm tu hành ít thì qua ba mươi năm rồi con đường mình đi đúng rồi mà nội tâm không tiến bộ. Thấy tâm mình vẫn chưa nhiếp được, vẫn loạn động, không có đạt được chánh niệm tỉnh giác, không an trú được tâm. Và cái uy lực mình không xuất hiện. Cái uy lực mình không xuất hiện là sao? Tức là vẫn còn bị ma nhát. Đó, Thầy nói thật. Hễ ma còn nhát mình tức là mình chưa có uy lực,
[30:25]hoặc là người ta gặp cảnh khó khăn, mình chú nguyện một cái không kết quả, tức là mình chưa đủ uy lực. Những vị họ đạo cao đức trọng, khi mà chúng sanh rơi vào đường cùng bế tắc, gặp vị đó, vị đưa tay chú nguyện một cái hết liền, tức là việc tu hành mình có uy lực. Cho nên nói mình tu, ủa sao tôi tu ba mươi năm rồi mà ma còn tới giỡn chơi? Ma còn tới thăm tui? Đó, là, hoặc là tuy thấy ai khổ quá tui chú nguyện người ta khổ hơn chút nữa thì coi chừng coi mình tu, tu, tu trật bậy rồi, tu không tiến. Tu không tiến có nghĩa là mình hoặc là tu sai chánh pháp, hai là mình tu không tinh tấn, nhớ như vậy.
[31:06]Mà cái mà không tiến bộ nhớ giùm Thầy hai điều thôi, hai điều để đo. Một, còn bị ma tới thăm. Hai, mình chú nguyện không kết quả cho người khác. Phần mình thì không bao giờ mình chú nguyện cho mình. Nhớ, cái người tu chân chính không bao giờ cầu gì cho mình. Nhưng mà thấy ai khổ thì cầu giùm, mà cái lời cầu nguyện mình không kết quả tức là ba mươi năm qua mình tu tu sai, hay là tu lười nhác, không có tạo thành cái uy lực. Đó là cái thứ cái thứ hai. Cái thứ ba là thời gian tu chưa đủ. Ví dụ ta tu đúng chánh pháp rồi, ta tinh tấn rồi, nhưng mà cái thời gian chưa đủ. Thời gian chưa đủ nghĩa là sao?
[31:54]Nghĩa là với cái pháp môn đó, chân chính đó, với sự tinh tấn đó thì ta phải ba mươi kiếp ta mới chứng đạo, nhưng mà kiếp này ta mới được năm kiếp à. Cho nên chưa đủ thời gian, ta thấy cũng hổng tiến. Đây lại gọi là thời gian chưa đủ thì cái này không trách mình được. Nên phải kiên trì và đợi thời gian, gieo duyên để bền vững đi mãi đi mãi trong ba mươi kiếp đó. Cái yếu tố thứ tư để tu hành tiến bộ là công đức quá khứ ta đầy đủ. Kiếp này mình hiện diện ở đây, vì lo tu nên cái duyên phước mình cũng gây tạo nhưng mà nó vừa chừng, mà lệ thuộc vào cái công đức quá khứ rất nhiều. Nếu kiếp trước mình tu tập thế nào đó mà mình tạo được nhiều công
[32:42]đức lớn, giáo hóa, giúp đỡ được nhiều chúng sinh, xây chùa, tạo tượng được nhiều, làm cho mọi người được tăng trưởng đạo tâm tu hành thì mình mang được một mớ công đức rất lớn đi theo kiếp này. Và chính cái công đức nó hỗ trợ để cho kiếp này mình tu hành được tiến bộ, nhớ như vậy. Cho nên ta có bốn điều kiện để tu hành được tiến bộ. Thứ nhất là? Thứ nhất là? Đúng chánh pháp nha. Thấy có người quên rồi đó. Thứ hai là? Tinh tấn kiên trì, giỏi. Thứ ba là? Đủ thời gian. Thứ tư? Đủ công đức, đó, bốn điều đó. Có đủ bốn điều đó thì ta mới có thể là tu hành được tiến bộ. Còn ta tu hành không tiến bộ thì phải đánh giá trên bốn điều đó,
[33:36]mà cái thứ nhất là đúng hay sai với Chánh pháp trước mà. Mà cái đúng hay sai với Chánh pháp dễ đánh giá không? Cũng khó đánh giá, bởi vì sao? Bởi vì khi mà ta được học một pháp môn từ vị nào thì vị đó khẳng định như đinh đóng cột là pháp môn đó là đúng với Chánh pháp nên ta không xét được. Mà cái duyên mình là làm đệ tử người đó, cho nên mình cứ phải nghe lời. Rồi thậm chí mình đọc nhiều cái luận bản cũng khen, "Ồ, pháp môn này là hay, là nhất, là ưu thế, là thời đại này chỉ có pháp môn đó", vân vân, mình nghe, mình tin mà tu hoài không tiến hoặc tiến rất ít thì coi lại cái pháp môn đó. Hoặc là có pháp môn đó ta, ta dốc sức đi theo,
[34:19]ta rất tinh cần, mấy năm đầu thấy tiến, mấy năm sau đứng luôn rồi thậm chí lui lại tuột mất tiêu luôn, mất hết đạo lực luôn. Vậy pháp môn đó nó cũng không phải đúng hoàn toàn, nó chỉ đúng được đâu ban đầu, thời gian sau nó không đúng nữa. Đây cái đúng với Chánh pháp là cái, cái khó khăn nhất như vậy, ừm. Do đó bây giờ ta nhớ cái, cái bốn điều nha: đúng Chánh pháp, tinh tấn kiên trì, đủ thời gian và cần phải có đủ công đức. Mà cái dấu hiệu của đúng Chánh pháp là cái gì? Là ta tu càng tu thì càng càng
[34:59]vô ngã, bớt chấp ngã từ từ, đó là ta tu đúng với Chánh pháp. Pháp môn gì không biết, ví dụ cái người đó dạy ta pháp môn thiền, người đó dạy chúng ta tu Tịnh độ, người đó dạy ta Mật tông, người đó kêu ta tụng kinh, à đủ thứ hết á, ai dạy gì đó kệ. Nhưng mà coi coi có bớt chấp ngã hay không? Nếu người đó trong cái pháp môn người đó dạy ta mà người đó thường nói về vô ngã, nói về diệt trừ chấp ngã thì cái pháp môn đó hy vọng là đúng với Chánh pháp. Còn nếu người đó dạy ta cái pháp môn tu mà quanh năm không bao giờ nghe nói tới cái cái cái chữ vô ngã, quanh năm chẳng bao giờ nghe nói tới cái diệt trừ chấp ngã thì hết 90% pháp môn đó sai.
[35:46]Nhớ giùm thầy cái đó, bởi vì sao? Bởi vì đỉnh cao đạo đức chứng ngộ của đạo Phật là vô ngã, nhớ như vậy. Đức Phật tu cũng là vô ngã. Ngài trước khi mà ngài đắc đạo, ngài tu với nhiều vị thầy lỗi lạc, ngài chứng được những cảnh giới rất cao, có thần thông, nhưng chỉ bởi vì những pháp môn đó không vô ngã được, ngài lại phải từ bỏ những ông thầy đó để tự đi tìm con đường tu cho mình. Mà cho đến khi mà ngài thành đạo, tức là ngài thành tựu được vô ngã tuyệt đối, chứng được Niết bàn luôn. Từ đây ánh sáng chân lý mới mở ra trên thế gian này, bởi vì có một người chứng được vô ngã. Và từ đó mấy ngàn năm qua, cái con đường của Phật dạy là nhằm đưa ta tới gì?
[36:33]Vô ngã, nhớ. Trên con đường đi để tới vô ngã thì ta bớt dần, bớt dần chấp ngã, cái bản ngã ta mỏng nhạt dần, mỏng nhạt dần. Mà khi cái bản ngã ta mỏng nhạt dần, mỏng nhạt dần thì nó xuất hiện nhiều điều thù thắng, xuất hiện nhiều điều đặc biệt phi thường. Thứ nhất là đạo đức, là khi mà bản ngã ta bớt tới đâu thì đạo đức phát sinh ra tới đó. Đó, đó là một cái thù thắng. Cái thứ hai, bản ngã ta bớt tới đâu thì bản năng ta nhẹ tới đó, tham, sân, si, dục phải nhẹ xuống và ta giới hạnh ta tròn đầy tới đó, cái thứ hai. Cái thứ ba, khi cái chấp ngã ta nhẹ tới đâu thì lòng từ bi của ta mở rộng tới đó.
[37:26]Tự nhiên mình bao dung, yêu thương được chúng sinh. Nhớ, đó là cái thứ ba. Cái thứ tư, cái chấp ngã ta bớt tới đâu thì trí tuệ ta sáng tới đó, cái thứ tư. Thầy nhắc lại nha, tu là hướng đến mục tiêu vô ngã. Từ trên trên con đường đi tới vô ngã thì bản ngã ta bớt dần, bớt dần, diệt trừ dần ngã chấp. Mà khi cái ngã chấp bớt dần thì có bốn điều xuất hiện:
[38:03]Điều thứ nhất, đạo đức nha, đạo đức ta sáng ra dần dần, sáng ra dần dần, ta cẩn thận, ta tỉ mỉ trong cuộc sống, ta biết ơn nhiều hơn, ta hiền lành hơn, vân vân, cái đó gọi là đạo đức. Đạo đức ta bắt đầu xuất hiện dần, xuất hiện dần theo mà cái bản ngã ta bớt dần. Cái thứ hai là thứ hai là
[38:30]nghe vậy khó nhớ lắm chứ không phải dễ đâu á. Thứ hai là bản năng tham, sân, dục là bớt. Những cái bản năng tham lam, sân hận, dục ái bớt, do cái bản năng bớt, tham sân dục bớt, cho nên giới hạnh ta làm sao? Bắt đầu ta viên mãn, tròn đầy, tức là nghiêm trì được giới luật. Nên ta đừng tưởng ai thọ giới rồi là giữ được giới, không có đâu. Chỉ khi người đó bớt được bản ngã,
[39:05]diệt được bản năng, bắt đầu người đó mới viên mãn giới hạnh, trong sạch về giới hạnh. Chứ không phải đơn giản đâu nha. Không phải mới là ông đó ông thọ Tỳ-kheo rồi cái ổng giữ giới được, không dám đâu, nhúc nhích phá liền. Chỉ khi nào ổng có một công phu tu hành, giảm được bản ngã, cho nên mất đi bản năng, tham, sân, dục giảm xuống luôn hoặc diệt luôn thì người đó mới giữ giới được tròn đầy, viên mãn, thanh tịnh, đó là cái thứ hai. Cái thứ ba, khi bản ngã ta giảm dần thì đúng, lòng từ bi xuất hiện. Ta tự nhiên ta yêu thương được chúng sinh nhiều hơn. Trước đây mình lo tu, mình lo giữ tâm mình đừng bị phạm lỗi,
[39:52]đối tiếp ai gặp ai thì tiếp, không gặp thì thôi, đó vân vân. Nhưng đến khi nhưng mà thấy rõ lúc đó lòng mình cũng ít thương ai. Nhưng đến khi cái bản ngã mình nó giảm xuống từ từ, tự nhiên lòng mình ôm cả đất trời từ từ vào, thương yêu được chúng sinh. Từ những con vật nhỏ, con chuồn chuồn, con kiến, con chim bay trên trời, những người nghèo khổ chả bao giờ mình biết mặt, những người đi ngang mặt mình chẳng thèm chào, vẫn yêu thương được, lòng tự nhiên bao dung được, đó là cái thứ ba. Cái thứ tư là trí tuệ phát sinh. Tự nhiên nhìn mọi việc sắc bén vô cùng, tinh tế vô cùng, hiểu vấn đề thấu đáo vô cùng, đó gọi là là trí tuệ.
[40:34]Mà tới được cái thứ tư này thì bắt đầu làm thầy thiên hạ được, bắt đầu giảng dạy được, giáo hóa được, phân tích được, nhắc nhở được, khuyên bảo người ta. Mà có cái thứ tư này bởi vì nó có ba cái trước là có lòng từ bi, có giới hạnh, có đạo đức, có ba cái trước đó. Rồi cái cuối cùng là có cái trí tuệ để mà biện tài vô ngại, phân tích, chia chẻ để mà mà giáo hóa chúng sinh, lúc này mới làm thầy người ta được. Còn ví dụ như mình có đạo đức thì cũng là tấm gương tốt, nhưng mà làm bạn hiền thì được, làm thiện hữu tri thức thôi chứ chưa phải là làm thầy. Mình có giới hạnh cũng là làm có tấm gương tốt, nhưng cũng chỉ là thiện hữu tri thức.
[41:20]Mình có lòng từ bi lớn là mình gieo duyên lành được với chúng sinh, làm cho chúng sinh được thu nhiếp, mình cũng chỉ là người thiện hữu tri thức là bạn hiền chúng sinh thôi, chưa phải làm thầy. Cho tới khi nào mà có trí tuệ thì bắt đầu mới là làm thầy chúng sinh được. Mà phải có ba cái kia trước á, phải có từ bi, có giới hạnh, có đạo đức, rồi cái cuối cùng là có trí tuệ, lúc này mình mới thực sự làm thầy của chúng sinh được. Mà lúc này mình cũng chưa chứng A-la-hán, nhưng mà bản ngã đã đã giảm rất nhẹ, đó là cái tiến trình tu tập là như vậy. Nên ta nhớ, khi ta tu tiến bộ, nghĩa là gì?
[42:01]Nghĩa là nghĩa là bản ngã giảm xuống. Còn khi ta tu chứng luôn, nghĩa là bản ngã làm sao? Mất. Nhớ như vậy nha, tu chứng đạt là bản ngã mất, mà tu tiến nghĩa là bản ngã giảm bớt, nhớ như vậy. Đó, lấy cái thước đó mà đo là biết tu đúng hay không, tu tốt hay không. Mà bản ngã giảm bớt thì ta xuất hiện được bốn điều thù thắng. Nhắc lại, thứ nhất là đạo đức, thứ hai là giới hạnh, thứ ba là từ bi, thứ tư là trí tuệ, nhớ điều đó. Đó gọi là tiến bộ.
[42:41]Và nhắc lại một lần nữa, để có thể tiến bộ thì ta cũng cần bốn điều kiện. Thứ nhất là đúng với Chánh pháp. Thứ hai, tinh tấn kiên trì. Thứ ba, đủ thời gian. Thứ tư, đủ công đức. Nhớ như vậy. Khi có đủ bốn điều kiện đó thì ta mới tiến bộ, mà tiến bộ nghĩa là bản ngã ta giảm dần, giảm dần. Còn mà đạt kết quả thì bản ngã mất rồi, ta thành A-la-hán mất rồi, nhớ như vậy. Đó, hôm nay mà ta thuộc được mấy cái bài này là cái yếu chỉ quan trọng trên cuộc đời tu hành của mình. Phải không ạ? Giờ nghe thầy giảng mấy ngàn bài không quan trọng, hôm nay nghe bài này thôi là nắm được cái cốt lõi. Sướng chưa? Hôm nay đi dự đám giỗ sướng chưa?
[43:36]Bây giờ thế này. Ta có một vài câu hỏi để ta đoán xem ta đã tu đúng Chánh pháp hay chưa. Ví dụ có người nói ta: "Tu pháp môn này rồi sẽ giàu". Thì đó đúng không ạ? Đúng không? Sai phải không ạ? Tu mà tu mà chỉ nhắm mục tiêu giàu là trật bậy rồi. Vậy có người nói ngược lại: "Tu pháp môn này sẽ nghèo", vậy đúng Chánh pháp không ạ? Cũng trật luôn. Tu không nói chuyện giàu nghèo, lỡ tu giàu rồi sao? Mắc cười lắm, hồi đó một lần đó thầy đến thầy thăm cái chùa đó, cái chùa đó ông thầy ổng tu Mật tông. Thì ổng lo bốc thuốc chữa bệnh à, nhưng mà ổng có một dàn đệ tử chuyên môn là khoe thầy mình, khen thầy mình, ca tụng thầy mình lên mây xanh.
[44:22]Thì thầy thì ngạc nhiên thầy, lúc đó thầy tu thiền. Cái lại cái chùa tu Mật tông thì mình cũng tò mò mình tìm hiểu coi cái Mật tông là cái gì. Lúc đó còn nhỏ mà, lúc đó đang còn Tỳ-kheo mới. Thế cũng tò mò đi chỗ này chỗ kia tìm hiểu coi nó là cái gì trong đó. Thì thấy mấy ông đệ tử khen ông thầy quá đi, khen rồi cái rồi cái dẫn chứng nữa: "Đó, như cái ông đó đó, ổng niệm chú đó mà ngày nay ổng giàu. Ổng giàu thành đại gia." Đó đó là cái đầu tiên là tu sai đó. Nên á tu mà nói chuyện giàu nghèo là tu trật. Không có. Nó giàu nghèo nó nhân duyên khác, mà mục tiêu tu không phải là để giàu nghèo. Cho nên ai mà nói mình tu giàu nghèo là biết tu trật bậy, cái người đó tu sai.
[45:02]Rồi thứ hai nói rằng chứ: "Ví dụ mình tu cái này đó, là sẽ được chúng sinh kính trọng ca ngợi." Đúng Chánh pháp không? Cái đó háo danh nha, gieo cho mình cái háo danh. Như vừa rồi cũng vậy, có một người tới gặp thầy cái thỉnh thầy đi về một cái nơi xa để mà lập chùa giáo hóa, nơi rất là đặc biệt, chứ không phải không. Và họ nói nói đã đời, nói gì nói thì cứ ngồi cười cười nghe, cuối cuối cùng họ nói câu này: "Nếu mà làm được việc này là danh tiếng để đời đời." Thầy chặn liền, thầy nói: "Đó là cái niệm danh lợi, để nó rớt một giọt hạt bụi vào trong tâm mình hư đời tu mình luôn. Hễ mình làm bởi vì việc đó là việc nghĩa,
[45:45]việc đó là vì Phật pháp, chớ không phải vì để danh tiếng đời đời. Mấy cái cái chiêu bài đó nó là chiêu bài của danh, của lợi, mà chỉ cần rớt một cái hạt bụi vào tâm mình, đời tu mình từ từ bị nó phá hư luôn. Một hột bụi rớt vào tâm chứ nó lây lan à, mỗi ngày nó phá chút phá chút như con virus vi tính vậy, phá hư hết cả cái bộ máy của mình luôn." Nên ta cẩn thận những cái mà nó nó có danh có lợi. Rồi nói: "Bây giờ nói tu cái này một thời gian 5 năm là có thần thông." Vậy đúng Chánh pháp không? Cũng sai luôn, mục tiêu trật bậy. Tu chứng thì chắc là có thần thông, bởi vì Phật nói các vị A-la-hán tới Lục thông mà, các vị A-na-hàm dời núi đi được mà.
[46:27]Nên tu thì chắc là có thần thông, nhưng mà nếu lấy việc thần thông làm mục tiêu thì đó là tà. Vì ta phải lấy cái mục tiêu nào mới là Chánh pháp? Vô ngã, đúng như vậy, nha! Ta phải tu làm sao để vô ngã thì mới là Chánh pháp, còn nếu tu để mai mốt có phép là tà liền, pháp môn đó tà, ông thầy đó tà, giáo lý đó tà. Và mặc dù ta biết chắc tu chứng rồi có thần thông, nhưng mà nhắm thần thông mà tu thì trật, nhớ như vậy. Hoặc là có người nói chứ: "Đây cái tu này pháp này tu rồi cái là mình với Phật bình đẳng. Tại trong mình có Phật sẵn rồi."
[47:11]Pháp môn này nghe sướng không? Tu sơ sơ cái bằng Phật. Sướng không? Sướng không? Sướng không? Ủa sướng thấy mồ sao không? Tu bằng Phật mà. Đó đây là một cái gì? Một cái sự kiêu mạn, siêu kiêu mạn! Siêu kiêu mạn, một cái ảo tưởng mà người ta mớm cho mình để giết chết tâm hồn mình luôn. Và ta nhớ cái gì mà siêu thì nó nhanh lắm. Ví dụ như siêu kiêu mạn thì xuống địa ngục cực nhanh. Ngay hiện đời địa ngục hiện ra liền. Địa ngục hiện đời hiện ra liền nghĩa là gì? Nghĩa là chưa chết, chưa chôn, nhưng nằm đó giống như nằm trong địa ngục. Bởi vì cái quan điểm siêu kiêu mạn, cứ nghĩ mình bằng Phật. Vậy phải nghĩ làm sao mới là đúng?
[48:04]Nghĩ mình chỉ là hạt bụi dưới chân Phật. Mà như vậy sợ chưa xứng đáng. Sợ mình chưa xứng đáng làm cái hạt bụi nơi mà bước chân Phật giẫm qua. Chưa chắc mình làm được, sợ mình làm hạt bụi ven đường Phật đi ngang không dòm tới nữa chứ đừng có nói, chứ nói mà đòi mình làm hạt bụi dưới chân Phật. Còn mà nói tới mà bằng Phật thì thuộc là siêu kiêu mạn, người này xuống địa ngục nhanh như tên bắn. Cho nên là đó là những cái mà họ gợi, thực sự đều là gì? Đều là nguy hiểm cả, tà pháp cả. Hoặc là nói là tu rồi sẽ được cực kỳ sung sướng. Đúng không? Tu mà tìm cho sướng là chết tươi rồi. Tu không nói chuyện sướng khổ, mà tu nói cái gì? Nói cái mục tiêu gì?
[48:54]Vô ngã, nhớ nhắc lại cái đó: vô ngã. Còn nói thấy tu là phải khổ cũng sao? Cũng trật luôn. Nói tu là sẽ sướng là sao? Trật luôn. Nói tu rồi sẽ về một nơi hết sức là sung sướng là sao? Trật đó. Tu làm sao vô ngã mới là Chánh pháp, còn nói tu rồi về một nơi sung sướng cũng trật mục tiêu luôn. Hoặc nói thôi nói sung sướng sai thôi, tu rồi về một nơi đau khổ. Đúng không? Tu đau khổ tu làm chi trời? Phải không? Rồi nói nếu mà nói tu xong về một nơi đau khổ thì khỏi tu, đi quậy rồi xuống địa ngục khổ liền, khỏi tu. Cho nên tu nói đi về nơi sung sướng là đặt mục tiêu lầm, giống như là tu mà có thần thông vậy, đặt mục tiêu sai.
[49:37]Cho nên không tiến bộ và hư tâm hồn mình luôn. Do đó là để gọi là tu đúng với Chánh pháp thì cái mục tiêu của ta tu phải nhắm tới gì? Vô ngã, nhớ cái này phải thuộc lòng nha. Và đem cái cái cái mục tiêu này ta đối chiếu hết với bao nhiêu lời giảng dạy của tất cả các vị thầy, của tất cả các pháp môn, đối chiếu lại hết. Đó, nếu pháp môn nào mà nhắc cho ta cái mục tiêu vô ngã thì ta đi theo, vì đây là đúng con đường của Phật dạy. Còn nếu pháp môn nào mà không chăm chăm đi về vô ngã, đi đâu á, thì đừng theo nữa. Vì coi đó càng đi càng trật. Càng đi càng trật. Mặc dù nghe nói danh nghĩa là Đạo Phật á, nhưng mà càng đi càng trật.
[50:27]Còn cái pháp môn nào mà ta cứ nghe nhắc tới nhắc lui cái vô ngã, dạy ta cái diệt trừ bản năng, diệt trừ chấp ngã, làm cho ta sáng tỏ dần cái đạo đức, cái giới hạnh, lòng từ bi trong đời sống thì cái đó có vẻ đi đúng con đường của Phật và đó ta đạt được cái mục tiêu đầu tiên là đúng với Chánh pháp. Nên vì vậy, hôm nay về nhân ngày giỗ giáp năm của sư cô Liễu Nguyện là chúng tôi một lần nữa tán thán, cảm niệm công đức của quý thầy, quý cô đã về đây thắp nén hương; rất cảm niệm công đức quý Phật tử cũng về đây thắp một nén hương cho cho sư cô. Rồi chúng ta tụng thời kinh cho sư cô, rồi sau đó là thỉnh chư tôn đức Tăng Ni và quý Phật tử dùng bữa cơm trưa đạm bạc.
[51:18]Và cũng nhân dịp này, chúng ta có món quà với nhau là nói với nhau một đề tài đạo lý là: "Tu, tu dễ hay khó? Làm thế nào để mà biết mình tu tiến bộ? Những điều kiện để tu hành tiến bộ và những dấu hiệu nào để biết rằng ta tu đúng Chánh pháp hay hay không đúng Chánh pháp?" Ngưỡng nguyện trên mười phương Tam Bảo gia hộ cho chư tôn đức Tăng Ni được nhiều phúc lành, tinh tấn tu hành là giáo hóa được nhiều chúng sinh. Thì cũng chúc cho quý Phật tử là thân tâm an lạc, gây tạo được nhiều công đức, cuộc sống mình được nhiều may mắn và cuối cùng vẫn là nỗ lực tu hành để cùng cùng chứng đạt vô ngã như lời Phật dạy.
[52:04]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.