[0:00]Người ta nói rằng nhiều khi ta đi nơi này nơi kia, coi vậy chứ mình vẫn còn một cái tổ ấm, đó là nơi mà có cái tình yêu thương của cha, của mẹ, của gia đình. Ý là như vậy. Dĩ nhiên tuyệt đối thì không tuyệt đối đâu, nhưng trên căn bản số đông là như vậy. Căn bản số đông là cha mẹ mình vẫn là nơi cái tình yêu thương bao dung nhất, dù cuộc đời có sóng gió thế nào, vậy. Hôm sư phụ giảng ở chùa Xá Lợi, sư phụ cũng giảng cái ý này. Nói một cái ngôi chùa phải như là một cái ngôi nhà cho tất cả mọi người, làm sao cho mọi người về chùa thấy được mình được yêu thương, được đầm ấm, được ngủ ngon giấc, được những bữa cơm ngon lành.
[0:48]Nhớ như vậy. Thật sự vậy, khó có ai mà làm giàu bằng cái nghề nghệ thuật được lắm, khó lắm. Kiếm cái gì khác rồi làm sống, còn làm nhạc chỉ là là làm cho vui thôi. Ngày xưa, triết gia Spinoza cũng vậy, ổng cũng nói, ổng cũng nói cái triết học hay làm triết gia chỉ là một cái nghề phụ, còn kiếm sống làm ơn kiếm nghề khác, chứ không thể ai kiếm sống bằng cách mà đi giảng dạy về triết học, viết sách về triết học mà lấy tiền được. Nên ổng học cái nghề làm giày, đóng giày, sửa giày để sống, kiếm sống, rồi còn lại là viết sách triết. Mà triết gia Spinoza ổng rất là lạ, ổng người Áo, người ta cứ nhìn ổng là người ta biết mấy giờ.
[1:37]Hễ thấy ổng đi ngang nhà mình là biết lúc đó mấy giờ. Cả một cuộc đời tăm tắp tăm tắp như vậy, và dứt khoát dĩ nhiên là không có lấy vợ. Không ai lấy nổi cái ông đó đâu. Mà triết lý cũng thâm sâu lắm. Có những con người như vậy, nghĩa là họ tự đưa họ vào cái khuôn mẫu, kỷ luật và họ hạnh phúc và bình an trong đó. Nếu còn ví dụ như mình sống một cái đời sống buông tuồng, muốn làm gì làm, bất kể giờ giấc, bất kể khuôn phép, mình thấy dễ chịu, thoải mái, như vậy sống mới đã. Nhưng mà với cái người mà họ có trí tuệ, có đạo đức thì họ thấy không, khuôn phép mới là hạnh phúc, kỷ luật mới là hạnh phúc,
[2:15]chứ không phải là sống buông tuồng, thoải mái là hạnh phúc. Cũng vậy, ví dụ như trong cái giới luật của đạo Phật cũng vậy. Như mình là người tại gia thì mình chỉ có một số giới đơn giản, còn vì bước vào đời sống xuất gia thì cái giới luật nó tăng dần tăng dần rất là nhiều, ràng buộc nhiều thứ lắm. Nhưng mà khi một cái người tu mà có cái đạo lực rồi thì họ hạnh phúc trong giới luật. Hạnh phúc trong giới luật chơ chứ không phải đó là là giới luật là một sự kềm thúc khó chịu, không phải, họ hạnh phúc, bình an trong giới luật. Ví dụ bây giờ kêu mình đi ăn cắp món đồ của ai, nói không, đó là đau khổ, chứ đó không phải là sung sướng gì đâu.
[2:57]Thấy tiền ai rơi, mình nói cầm nhặt lên mà nói để xài, không bao giờ xài được vì biết đồng tiền đó là mồ hôi, nước mắt và máu của người khác, là nỗi đau thương, hạnh phúc của người khác, không bao giờ xài được. Cái trí tuệ người ta thấy rõ như vậy. Rồi ví dụ vấn đề ăn uống cũng vậy, sự thật ví dụ như là mãi bây giờ khoa học mới chứng minh là con cá nó cũng biết đau giống như con người. Tới giờ này mình đã biết cái đó lâu rồi, thấy nó đi câu con cá lên nó nó vẫy vùng nó giãy giụa là đã biết nó biết đau. Nhưng mà tới bây giờ khoa học mới công nhận: Ờ, con cá nó cũng biết đau, đúng là vô duyên lãng nhách thiệt á, tới bây giờ.
[3:32]Còn việc mà trâu, bò, heo, chó thì thôi nó cực kỳ biết đau. Nên cái người mà đã có trí tuệ không ai thò đũa gắp được miếng thịt hết trơn, thiệt nói thật. Tại vì gắp miếng thịt là nhìn thấy cái cảnh nó bị giết rồi, rồi người ta việc người ta ăn chay là một điều hạnh phúc, bình an.
[3:56]Trong đây cũng vì có một vài Phật tử đến với thầy học đạo nhưng vẫn còn ăn mặn, không có và cứ nghĩ rằng là vì sức khỏe, vì đời sống gia đình còn phải lo cơm lo áo nên sợ ăn chay rồi mất sức khỏe, nhưng mà sự thật cứ nó cứ bệnh hoài. Cho đến khi cái phát tâm ăn chay lại thấy khỏe hơn, tự nhiên lại bớt bệnh hơn rất là rõ. À vì cái nhân quả mà, coi vậy chứ ăn mặn, ăn thịt, cái thức mà nhất là thịt, nó vô thấy nó mọc cái cơ thôi. Cái cơ mình có vẻ nó đầy ra, mặt nó hơi phúng phính ra chút xíu vậy thôi, nhưng mà thực sự nội tạng mình bị tàn phá, tim nó suy rất nhanh, và đặc biệt là cái tuyến tụy nó suy
[4:38]rất nhanh làm người ta rất nhanh bị tiểu đường. Tiểu đường không biết đường đâu mà chữa, mà cứ càng cố gắng bỏ cơm để ăn thịt thì tiểu đường càng trầm trọng, không thuốc nào chữa cho đến khi cưa mất tay mất chân thôi. Tiểu đường nó độc như vậy. Còn đến khi chuyển sang ăn chay, thật sự mình rất là nhẹ nhàng. Ví dụ như bây giờ nói con người của chúng ta, à con người chúng ta, chúng ta là người tốt hay người xấu? Như mình mình nhìn vào mình á, mình là người tốt hay người xấu? Thật ra nếu mình xấu mình không ngồi đây phải không ạ? Nhưng mà nhìn ra ngoài kia, cuộc đời ngoài kia thì nói chung con người là tốt hay xấu?
[5:24]Tốt hay xấu? Thì ta nghĩ rằng có tốt và xấu lẫn lộn phải không ạ? Không ai tốt hết, không ai xấu hết, rồi người ngay chính trong một con người cũng có phần tốt phần xấu, và trong một cộng đồng cũng có một số người tốt, số người xấu. À chúng ta đều hiểu như vậy. Nhưng có cái câu chuyện của bác Hai Như Sanh ở dưới Long Xuyên, có thời gian bác phải đi bán dao để kiếm sống. Bác bán dao kiếm sống thì một cái người bạn mới trách: Sao anh bán cái nghề gì mà nó thất đức vậy? Tại cái dao là để cưa để cắt đó, thì nghĩ rằng nó sẽ để cắt cổ gà hay là bằm cá là vậy. Cái bác Hai mới nói hỏi: Vậy chứ anh làm nghề gì? Nói:
[6:11]Tôi làm nghề thuốc chữa bệnh. Nói: Anh mới ác hơn tôi á. Nói: Ủa, tại sao? Tôi làm thầy thuốc chữa bệnh mà sao ác? Giờ anh không nghe Đức Thầy nói hả? Trong cái cộng đồng con người này chỉ có ba người tốt còn bảy người xấu. Thì anh ai anh cũng chữa hết phải không ạ? Anh đâu có lựa. Đúng rồi. Thì anh chữa cho, như vậy anh chữa cho bảy người xấu nhiều hơn chữa cho người tốt, tính ra làm cho cái tỷ lệ xấu tốt này nó đâu thay đổi, nó vẫn làm cho người xấu khỏe mạnh lại để họ làm chuyện ác. Còn người tốt có ba phần à thì họ cũng không có có có chống đỡ lại nổi cái ác trên cuộc đời này. Anh mới ác hơn tôi.
[6:48]Còn tôi bán dao chứ đâu biết đâu phải là người ta hễ cầm dao là giết người đâu. Nhiều khi người ta cầm dao để người ta gọt khoai lang rồi gọt xoài, thơm rồi người ta ăn chứ đâu phải là đâu phải hễ tính ra người ta cầm con dao để giết người rất ít, mà người ta cầm con dao để gọt trái cây mới rất nhiều, cái tỷ lệ đó mới nhiều. Còn anh chữa bệnh anh chữa cho bảy người xấu mà có ba người tốt, anh mới ác hơn tôi. Thấy câu trả lời rất là thú vị, nhưng mà mình ngồi ngẫm nghĩ rất có lý phải không ạ? Tính ra rất có lý, à tùy người ta sử dụng. Thì trong cái cuộc đời này cái tốt, cái xấu nó cứ lẫn lộn như vậy, thì trong chính chúng ta,
[7:34]đố ai biết tốt là điều tự nhiên hay xấu là điều tự nhiên?
[7:44]Tốt là điều tự nhiên sẵn có hay xấu là điều tự nhiên phải có?
[7:51]Ngồi nghĩ lại mình coi,
[7:55]ngồi ngẫm lại cho kỹ.
[7:59]Có một triết gia rất lạc quan đã nói một câu rằng là: "Nhân chi sơ, tính bản thiện". Con người trong lúc thuở ban đầu thì cái tự nhiên nó là thiện, ừ, nhưng mà rồi theo cuộc sống rồi thì lần lần bị tiêm nhiễm những cái xấu của cuộc đời nên mới thành ác. Thì có người phản biện: Nếu ai ban đầu cũng tốt hết thì lấy đâu ra cái xấu để mà tiêm nhiễm lẫn nhau, phải không ạ? Nếu nhân chi sơ tính bản thiện, ai cũng nhân chi sơ tính bản thiện thì thì thì thiện hết thì ở đâu xuất hiện cái xấu để mà nhiễm lẫn nhau? Nó đã có cái xấu đâu đó mình mới bị nhiễm chứ. À. Cho nên có một người nói ngược lại, Mặc Tử:
[8:46]"Nhân chi sơ, tính bản ác". Rồi hỏi chứng minh, ổng nói nhìn mấy đứa nhỏ nó giành ăn nó đánh nhau, có ai dạy nó đâu? Đâu ai dạy mà hễ mà miếng ăn hay đứa nhỏ nó tranh một cái bát cơm có thể nó đánh nhau vì nó. Đó, tự có ai dạy đâu? Rõ ràng là từ ban đầu tự nó ác. Người rất lạc quan thì nói: "Nhân chi sơ, tính bản thiện". Người bi quan thì: "Nhân chi sơ, tính bản ác". Còn chúng ta, nhân chi sơ tính bản gì? Hử, bản gì? Đừng có nói bản lề nha.
[9:23]Theo Schopenhauer nhà triết gia hoặc là theo Freud, cũng một triết gia, nhà tâm lý, tâm lý học của Tây phương, thì cho rằng thực sự cái thẳm sâu con người mình nó hơi ác ác là bởi vì ổng cho rằng cái dục mà chủ yếu là tình dục là cái động lực căn bản của cuộc sống, của tâm lý, của hành xử của con người.
[9:55]Ta nghe ổng nói ta rất ngạc nhiên. Ta rất ngạc nhiên: Ủa, mắc mớ gì tự nhiên ổng cho rằng cái tình dục coi vậy chứ nó ngấm ngầm nó chi phối trong cuộc sống? Và ngồi mình suy nghĩ: Hay là tại ổng là người Tây phương? Người Tây phương người ta bừa bãi, buông tuồng và mạnh về cái cái tính dục, nên phải ổng dựa vào cái tâm sinh lý của người Tây phương để ổng dựng lên một cái hệ thống tâm lý học? Tâm học của Freud mà ta hay đọc là Phết Phết Phrớt đó, chứ thực ra Freud, là để nói rằng cái tình dục là cái cái tiềm tàng chi phối con người. Mình cho là như vậy. Chứ chứ mình thấy đâu phải ai cũng vậy đâu.
[10:34]Người ta nhiều thứ để sống chứ đâu phải là vì tình dục không? Nghĩ như vậy. Nhưng khi ta tu theo Phật pháp rồi ta mới thấy Freud nói đúng.
[10:47]Vì trong Đạo Phật, Đức Phật cũng nói điều đó. Chính cái ái là nguyên nhân của đau khổ, luân hồi. Và cái ái này tức là Đức Phật cũng ngầm nói tới cái gì? Dục luôn. Nó ngầm ngầm vậy chứ nó chi phối trong cuộc sống người ta tiềm tàng, tiềm tàng, tiềm tàng. Trong thẳm sâu tâm hồn người ta cứ bị cái dục nó chi phối ngầm ngầm, ngầm ngầm, ngầm ngầm. Lạ như vậy. Và cái mình tu hành là gì? Chặn nó lại bớt để có một đời sống cao thượng hơn, thánh thiện hơn. Như vậy, thực sự là như vậy. Nó tiềm tàng, tiềm tàng nhưng cái dục nó đi ngấm ngầm, ngấm ngầm trong trong tâm hồn của chúng sinh, nó lẩn quất, lẩn quất, nó chi phối rất là mạnh.
[11:32]Nên khi ví dụ như ta vừa nhiều khi chưa kịp trưởng thành đã bày đặt yêu đương, đây là điều có thật. Thậm chí có những em bé vô trường mầm non đã bắt đầu chọn người yêu, chả hiểu nó học ở đâu ra cái chuyện đó. Còn mà thanh niên vừa lớn lớn, nhóng nhóng lên thật sự chưa tới tuổi gọi là trưởng thành công dân đã bắt đầu bị quan hệ tình dục. Ngấm ngầm ngấm ngầm, nó lẫn trong cuộc sống này rất là lạ. Khi ta tìm hiểu ra ta mới thấy rằng cái dục nó chi phối con người rất là mạnh. Rồi lớn lên ai cũng phải có vợ, có chồng là hoàn toàn phải thuận theo cái bản năng tính dục như vậy. Rồi đến khi đến tuổi nào thì bắt đầu người ta hết cái tính dục?
[12:13]Đến tuổi nào? Ai giơ tay trả lời giùm.
[12:22]Không một ông già nào dám nói tôi đã hết tuổi tính dục cả.
[12:29]Tạm thời lúc đó bệnh quá thì thôi, khỏe lại một cái đầu tiên nghĩ trong đầu: Dục. Bởi Đức Phật mới nói một câu thế này, mới thấm thía. Đức Phật nói chúng sinh bị dục chi phối, lôi kéo giống như một con nghé con lúc nào cũng đi tìm cái bầu vú của con bò mẹ. Trong đầu nó chỉ có một chuyện duy nhất chạy theo cái vú của con bò mẹ. Cả cuộc sống cả thời gian trong đầu lúc nào cũng bị cái dục chi phối ngấm ngầm, ngấm ngầm. Nên đọc những bài kinh rồi thấy Đức Phật mà ngài nhìn thấu được tâm tất cả chúng sinh, mới thấy triết gia Freud nói đúng, cái dục cứ ngầm ngầm, ngầm ngầm chi phối con người. Và trong cái dục căn bản chi phối con người đó,
[13:17]từ nơi cái dục này chúng ta hình thành một loạt các tâm lý khác là ích kỷ.
[13:25]Có cái ích kỷ, ta tiếp tục gì? Những cái tham lam. Rồi khi những cái ích kỷ, tham lam không được thỏa mãn, ta giận hờn. Đó là cái căn bản của con người, của tất cả chúng sinh. Và đó là lý do mà những loài giun, loài dế, những loài thú vật cực kỳ khó tái sinh để lên một giống loài cao hơn.
[13:52]Vì cứ bản năng xấu ác tự nhiên kéo ghịt nó xuống trở lại, kéo ghịt nó xuống trở lại, làm cho nó rất khó đầu thai trở nên làm người. Rồi bây giờ trong các giống loài đó, ta thấy có một cái giống loài những giống loài hiền lành chỉ ăn cỏ, ăn lá, ví dụ như con gì? Voi, bò, con trâu, con hươu, con nai, con thỏ... Đại khái là vậy, có những giống loài rất là hiền lành và ta nghĩ rằng giống loài này chỉ ăn cỏ, ăn lá như vậy rất dễ đầu thai lên làm người, đúng không ạ? Đúng rồi, cũng không chắc đâu. Mặc dù thấy thì đúng đó nhưng cũng không chắc. Về giống loài đó có làm điều gì ác độc trong cuộc sống mình không?
[14:39]Mấy cái điều đó là làm những điều tai hại vô cùng. Mấy cái giống mà hươu, nai, voi, bò, trâu, chó coi vậy chính là những giống loài tàn phá môi trường rất mạnh.
[14:54]Vì sao vậy? Vì nó ăn thảm thực vật. Ăn cỏ, ăn lá. Mà cái thảm thực vật chính cây, lá, cỏ mới là nền tảng của sự sống địa cầu.
[15:12]Chỗ này ta bất ngờ. Ta thấy những con vật hiền lành nó chỉ ăn cỏ, ăn lá nhưng mà là thủ phạm tiêu diệt cuộc sống của địa cầu này. Có một lần đó có Pháp, cái anh lính Pháp ảnh mới ảnh chiếm một cái thuộc địa ở xa. Hồi đó Pháp với Anh rồi Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha cứ đi chiếm thuộc địa khắp thế giới mà. Ỷ nó có những cái đội tàu hùng mạnh, súng ống hùng mạnh, nó đi chiếm thuộc địa, xâm lược người ta quá chừng. Thì có một cái hòn đảo vậy đẹp, cây cối xanh tươi, cỏ xanh rì vậy. Thì anh Pháp này ảnh cũng ảnh cũng là lính mà đi cái vùng đó ảnh mới thấy ở đây đẹp quá, mà phát hiện ở đây thiếu một cái loài thịt là thịt thỏ.
[15:56]Nên ảnh muốn đem thỏ về đây nuôi để mình thỉnh thoảng đi săn bắn đồ cho vui, có thịt thỏ mà ăn. Thì có người bạn khi bên Pháp sang ảnh nói: "Anh đem cho tôi một cặp thỏ, vài cặp thỏ qua đây tôi nuôi." Thì đem xuống thả tự nhiên, cũng là thả để cho nó sinh sôi nảy nở tự nhiên rồi rủ nhau khi mà thấy nhiều thỏ rồi rủ nhau đi săn bắn cho vui, là cái thú vui thể thao của họ. Không có ai bắn nữa thì thôi kiếm thỏ mà bắn. Nhưng không ngờ chỉ trong 3 năm, cả thảm thực vật đã bị tàn phá sạch bởi vì thỏ nó ăn cỏ. Nó ăn hết cỏ rồi không còn cái lớp cỏ để bảo vệ mặt đất, mưa xuống xói mòn trôi sạch hết tất cả đất màu mỡ xuống biển hết.
[16:37]Tất cả mọi cây trồng đời sống bị xáo trộn tàn phá sạch hết luôn, không có phục hồi lại được nữa vì thỏ sinh sôi nảy nở quá nhiều, bắt cũng không kịp luôn. Nên những cái điều ta tưởng là tốt kỳ thực không tốt. Rồi có những cái khu rừng họ xử lý bằng cách thả sói vào để cho sói ăn thịt bớt cái hươu, nai. Khi sói ăn thịt bớt cái hươu, nai rồi bỗng nhiên rừng cây sống lại, mạnh lên, phát triển mạnh trở lại. Rừng quan trọng lắm quý vị. Nên thực ra cái lối mà để cho con sói nó ăn thịt hươu, nai để cho rừng cây sống lại, cái giải pháp nó hơi bị ác. Chứ đáng lẽ là con người mình sao? Mình trồng rừng, mình đi vào đó mình trồng rừng thì không ai giết ai,
[17:22]không con vật nào giết con vật nào cả và rừng cây sinh sôi nảy nở. Nên hôm giờ vậy, chùa của chúng ta ta phát động mấy cái phong trào, nhớ không? Phong trào làm công ích xã hội mấy việc, ai nhớ?
[17:38]Đầu tiên là phong trào gì?
[17:42]Sửa đường, vá đường. Thứ hai: Nhặt rác. Ba: Trồng cây. Sửa đường, nhặt rác, trồng cây, ba công đức ấy mỗi ngày chớ quên. Phong trào chúng ta làm vậy.
[18:02]Mà ta không cần phải có tiền nhiều nha, chỉ bằng tấm lòng, bằng đầu óc thì ta có thể sửa được những cái hố gà trên đường bằng những vật liệu đơn giản. Nếu có tiền thì ta làm nó hơi chắc một chút, không, đất với đá đổ dằn cứng lại thôi, sửa lại rất nhiều hố gà và làm cho giao thông được an toàn. Và trong cuộc sống này, ta sẽ thoát được rất nhiều tai nạn nhờ cái ta hay sửa đường như vậy. Rồi khi sửa đường như vậy, trong cuộc sống này ta được cái phước báo tự nhiên mọi việc của mình nó được thuận lợi và từ từ dễ sắm được xe ô tô con.
[18:44]Chùa mình là nhiều xe nhất thế giới này, gần 20 chiếc xe. Vì sao vậy? Vì sư phụ hay khuyến khích mọi người sửa đường, vá đường, chính bản thân sư phụ cũng vậy. Hồi nhỏ, có một lần vác cái rựa vô rừng tính chặt ít cây về để làm cái chống chái nhà, đi vào rừng thấy mấy con đường nó hư hư hết chín phần, chỉ còn một cái góc rất nhỏ cho mọi người đi ngang hết sức vất vả. Thế là sư phụ không vào rừng nữa, quay ngược lại nhà mình vác cái cuốc đi vô lại cái khúc đó, một mình đứng lặng lẽ vậy đi móc đất bưng lại để lấp cái hố đó dần dần, dần dần suốt cả từ sáng cho tới chiều để cho nó mở rộng cái con đường mà người ta có thể đi được.
[19:26]Mọi người họ đi qua lại họ rất là mừng, rất là mừng vì họ không phải bị nguy hiểm ở cái khúc đường hố. Rồi sau này vậy, có một cái đoạn đường khác nó bị hư lở hết, sư phụ mới vào chùa đó mới đem những bài nhạc đạo dạy cho các thanh niên nó hát, nói cho người ta nghe về nhân quả rồi khi mà thấm rồi rủ đi sửa đường tại vì khúc đoạn lớn quá, một mình mình làm không nổi. Cứ làm vậy, rồi đi tu rồi sư phụ cũng hay sửa đường, hay sửa đường. Nên sau này sư phụ được cái phước là nhiều khi thấy có tai nạn trên đường thoát được và từ từ có xe nhiều chạy. Sửa đường. Nhặt rác cũng vậy, nhặt rác nó là một cái sự
[20:07]tinh tế của cái cái nền văn minh con người. Vì cái người văn minh á, họ không bao giờ chấp nhận một sự dơ bẩn rất nhỏ nơi cơ thể mình, nơi gương mặt mình, nơi căn nhà mình và đặc biệt trong nhà vệ sinh của mình. Nên muốn xem cái người đó đạt chuẩn văn minh chưa thì ta cứ vào nhà vệ sinh của họ. Ví dụ như con gái, các con muốn chọn người yêu hay chọn chồng có nhiều cách chọn, nhưng mà bước vô coi cái nhà vệ sinh chưa? Nếu mà nhà vệ sinh lại bẩn thỉu thì cái gia đình nó không đủ văn minh để mình kết thân. Rồi con trai muốn chọn vợ cũng vậy, muốn chọn dâu cũng vậy, không cần coi nhiều lắm đâu, đầu tiên là vô cứ sọc sọc vô nói:
[20:53]"Mình xin đi toilet cái đã, đi đường xa mới tới xin đi toilet." Thì vô đó cũng chẳng toilet gì, mở vô coi thử coi có bốc mùi không, có sạch sẽ không, có treo đồ cũ dơ tùm lum trong nhà vệ sinh không? Nhà vệ sinh phải thật sạch, ai bước vào cũng thoải mái hết. Đó là cái tiêu chuẩn cái người văn minh họ đạt được cái chuẩn văn minh, người đó ta bắt đầu có thể kết thân được. Rồi cái sạch cho từ nơi cái bản thân mình, sạch tới căn nhà của mình, bắt đầu sạch tới cái phố của mình. Nơi cái nơi nào mình ở, cái phố đó tuyệt đối không có cọng rác nào, tuyệt đối. Ai xả cũng không biết, nhưng mình phải là người
[21:30]nhặt, phải đưa cái chuẩn văn minh lên như vậy. Và cái là cái mà không chấp nhận cái dơ bẩn để cho đạt được cái sạch sẽ như vậy, đó là tâm của ai? Tâm của ai? Nhớ tâm của Chư Thiên trên trời á, nhớ như vậy nha. Những vị thiên tử trên trời là những người cực kỳ sạch sẽ, cho nên ai mà sống sạch sẽ, người đó tương ưng tương ưng với tâm của Chư Thiên, thì sau này mới dễ mà sinh về cõi trời. Mà những người cõi trời đầu thai xuống đây cũng vậy, những người cõi trời đầu thai xuống đây họ sống rất sạch sẽ, không chấp nhận cái dơ bẩn. Mà cái người ta tu tiến bộ cũng vậy. Ví dụ như mình mới ban đầu mình có thể hơi bẩn thỉu,
[22:22]nhưng đến khi mình tu tập mà tâm mình bắt đầu có đạo lực, có phước, mình lễ Phật nhiều có phước rồi, tự nhiên mình từ từ không còn chấp nhận cái bẩn thỉu chung quanh mình nữa, tự nhiên mình là người rất sạch sẽ. Nên cái mà cái ý thức về sự sạch sẽ, cái chọn lựa về sự sạch sẽ, cái sắp xếp sự sạch sẽ, thực hiện sự sạch sẽ, nó là cái thước đo cái đạo đức, trí tuệ của một con người. Hễ ta đi qua một tuyến phố mà rác rơi vãi lung tung trên đường, ta có quyền kết luận toàn bộ cái tuyến phố này chưa có ai có đạo đức cả.
[23:01]Nói một câu không sợ vơ đũa cả nắm, chắc chắn là như vậy. Vì nếu trên tuyến phố đó chỉ cần có một người đạo đức thì người đó chính là người đi nhặt rác sạch hết, không bao giờ chấp nhận để rác rơi vãi trên đường. Vì cái sao? Cái sự thôi thúc của nội tâm, cái sự khắt khe của nội tâm buộc của chúng ta không bao giờ chấp nhận điều bẩn thỉu. Rồi cũng vậy,
[23:30]cái người có đạo lực họ yêu từng chiếc lá xanh, yêu từng cọng cỏ. Sư phụ nói này là không hề cường điệu nha, không hề cường điệu. Không có phải là một thi sĩ lãng mạn mà nói rằng tôi yêu từng cọng cỏ, yêu từng chiếc lá là chuyện của thi sĩ mộng mơ. Không, đó là chuyện của những con người có đạo đức, có trí tuệ. Người có đạo đức, có trí tuệ họ yêu được từng cọng lá, từng cọng cỏ, từng nhánh cây. Cho nên ta cứ nhìn tâm mình mà ta cứ thấy cây xanh như vậy mà ta yêu thương, biết rằng đạo đức mình đang tăng lên từ từ. Còn mình nhìn cây không thấy cảm giác gì hết, không cảm xúc gì hết, biết rằng cái việc tu hành của mình còn rất kém.
[24:14]Vì vậy, cái người mà có đạo đức rất yêu thích việc trồng cây. Đó là thời gian gần đây chúng ta hay đi trồng cây là như vậy, trồng cây để củng cố cái đạo đức nơi chính mình. Ta có may cái áo in hàng chữ phía sau: "Người Việt Nam không xả rác" để rồi dẫn nhau đi nhặt rác dài dài trên đường. Hôm nay ta đang in tiếp cái áo mới để phía sau in hàng chữ: "Trồng cây bảo vệ địa cầu". Ta đang bắt đầu in cái hàng chữ, đang in cái áo ra để khi đi trồng cây ta mặc cái áo đó vào mà đi. Để chi vậy? Để giáo dục mọi người. Khi ta đi nhặt rác trên đường, ta in cái hàng chữ phía sau lưng: "Người Việt Nam không xả rác" thì ta đánh động hết tất cả
[24:58]mọi lương tâm mọi người dọc dọc theo tuyến đường đó hết. Xe cộ chạy qua chạy lại nhìn những con người đang lui cui nhặt rác mặc đồng phục, nhìn vào cái lưng thấy "Người Việt Nam không xả rác", nó đánh mạnh vào tâm thức người ta. Chứ còn bây giờ mình cứ nói: "Đừng xả rác nha! Đừng xả rác nha!", nói từ trên TV nói vào nhà trường, học đường rồi người ta cứ xả. Nhưng một khi người ta nhìn thấy cái con người mặc đồng phục đẹp đẽ, đằng sau lưng có dòng chữ là "Người Việt Nam không xả rác" mà người đó đang thực hiện, đang cầm cái cây nhặt rác thì họ đánh động vào lương tâm họ liền. Từ đây suốt cuộc đời còn lại
[25:31]thì cái thói quen mà ăn xong quăng quăng đại là bắt đầu từ từ chấm dứt lại, họ thấy họ áy náy rồi, áy náy. Cho nên cái việc sửa đường, nhặt rác, trồng cây, ba cái việc nó nhỏ nhỏ không lớn, nhưng nó là nền của những cái hành vi đạo đức khác trong suốt cuộc đời của mình.
[25:59]Mà chi vậy? Chi vậy? Để bắt đầu ta đi vào nội tâm, đi vào cuộc sống của mình, phát hiện ra những điều bẩn thỉu mà lau xóa đi. Những điều bẩn thỉu trong nội tâm của mình mà phải lau xóa đi là những cái gì?
[26:20]Vô số những ác pháp, những điều bất thiện, những điều phi đạo đức còn nằm ở trong tâm mình.
[26:30]Ví dụ, bây giờ hôm nay cái sư phụ khen một người nào trong cái hội chúng này. Bây giờ sư phụ nói gì: "Đố biết trong đây sư phụ thương ai nhất?" Bắt đầu hồi hộp rồi nha. Trong tâm mình ngồi chờ chờ không biết sư phụ nói thương mình. Cái cuối cùng sư phụ chọn vô đó nói sư phụ thương Nghiêm Trí Đức nhất. Nghiêm Trí Đức đứng lên đi.
[26:58]Nghiêm Trí Đức hồi xưa là Chúng phó đạo tràng Phật An ta, sau nghỉ. Nhưng mà nghỉ rồi vẫn một lòng một dạ sắt son theo sát với đạo tràng, không bao giờ mà ngưng. Già lớn tuổi rồi, bệnh thì thôi, không bệnh là không bao giờ mà vắng mặt trong các khóa tu, cái thời giảng của sư phụ, lúc nào sư phụ về đây đều bên cạnh sư phụ. Và cố gắng Phật hóa hết cả nhà của mình một lòng một dạ sắt son, thiệt á. Rồi để dành giụm, nhiều khi con cái gửi cho một hộp thuốc sâm gì không dám dùng để dành đó, đợi sư phụ về đưa cúng sư phụ. Sư phụ nói sư phụ cưng nhất ở đây. Thì nghe cái câu nói này, trong lòng chúng ta có thấy khó chịu không?
[27:42]Có không?
[27:47]May, nếu mà ta không thấy khó chịu ta là người không có bị ác pháp. Còn nếu ta có khó chịu là trong tâm mình còn ác pháp. Mình còn cái ganh tị, cái đố kỵ hẹp hòi ở trong đó, lẩn ở trong đó.
[28:04]Đó là sư phụ nói chưa có vui mừng nữa nha. Khi nào nghe sư phụ khen một người mà lòng mình vui thì bắt đầu mình mới có đạo đức. Còn sư phụ nói mình không thấy gì: "Dạ, con không có buồn gì đâu à!", tức là mới là bình thường. Còn mình hơi bực bực, nghiến răng: "Con không buồn đâu nha!" thì là có chuyện lớn rồi đó, tâm này rất là bẩn thỉu. Còn mà nghe sư phụ khen ai mình vui mừng: "Huynh đệ mình là một tấm gương" thì mới là có thiện pháp ở bên trong, như vậy. Để nói một điều thế này,
[28:40]chúng ta còn nhiều điều dơ bẩn trong tâm hồn mình. Sư phụ nói câu này có ai giận không? Có không? Mà có công nhận đúng không? Đúng. Và ta có cần phải tu sửa, hướng thiện để xóa hết những điều bẩn thỉu trong tâm hồn mình không? Cần không? Giỏi!
[29:09]Thật ra, khi sư phụ hỏi câu này rồi mọi người vui mừng vỗ tay chỉ bởi vì chúng ta là những người có thiện căn tu tập. Chứ còn nếu sư phụ đem câu này sư phụ hỏi ra ngoài kia, người ta cười nhạo liền, người ta không cần. Sư phụ hỏi câu này: "Mình có công nhận trong lòng mình có sự bẩn thỉu không?", người ta không thấy. "Có cần xóa không?", nói: "Không. Không cần." Cái khác nhau giữa cái người ngoài kia và cái người trong này là chỗ này, chỗ cái câu trả lời. Sư phụ nói: "Có thấy trong tâm mình còn những điều dơ bẩn không?", "Thấy." "Có cần phải xóa bỏ không?", "Cần." Cái câu trả lời đơn giản này không hề dễ dàng mà có đâu.
[29:52]Nếu ta đi hỏi hết vòng vòng ngoài xã hội ngoài kia, mọi người mải mê chơi, không thấy mình có lỗi. Mà ai nói đụng tới cái lỗi mình một cái là làm sao? Nổi sân lên liền! Cần phải tu sửa không? Không! Họ ngang bướng như vậy, ương ngạnh như vậy, can cường như vậy, khó giáo hóa như vậy. Đó là lý do mà cuộc đời này vẫn đau khổ, tăm tối, xáo trộn, bất công, đau khổ là như vậy đó. Còn chúng ta ở đây, theo Phật đã lâu ngày, khiêm tốn lúc nào cũng tìm xét lỗi mình và biết rằng mình chưa có hết lỗi, nên nó có một cái động lực, một sự thúc đẩy thầm kín ở trong tâm mình là phải tu, phải sửa. Đó, cái khác nhau của chúng ta và những người ngoài kia là như vậy.
[30:45]Những người có cái đạo đức, trí tuệ tu hành, tự biết mình còn lỗi và tự thúc đẩy mình cứ phải tu sửa mãi. Còn những con người không có đạo đức, không có trí tuệ, rất nhiều nơi, rất đông trên cái trái đất địa cầu này, không cảm thấy rằng mình cần phải tu sửa. Cái khác nhau đó rất xa! Chúng ta, ông bà mình nói: "Sai một ly thì đi một...", không, một ngàn dặm, chứ không phải một dặm đâu, cách nhau xa lắm. Và cái khác nhau giữa những con người mà thấy rằng mình phải tu sửa và cái con người không cần phải tu sửa, cái khoảng cách đó lớn không? Lớn khủng khiếp lắm! Lớn khủng khiếp lắm! Lớn khủng khiếp ở cỡ nào?
[31:32]Vì nó tách ra hai con đường đi ngược nhau: một con người sẽ đi lên cõi thánh và một con người sẽ đi xuống cõi địa ngục. Khác nhau, khác nhau xa lắm! Nên khi mà chúng ta xác định rằng mình là người còn lỗi, phải tu, phải sửa, phải hướng thiện, chúng ta đã chọn một con đường đi khác hẳn. Con đường đó khổ hay sướng? Khổ hay sướng? Sướng thấy mồ, khổ gì! Nó cực thôi, chứ nó là bình an, là hạnh phúc. Còn cái mà không cần phải tu sửa thì khổ hay sướng? Khổ hay sướng?
[32:17]Sướng thấy mồ hả? Ví dụ bây giờ thôi, ta thấy số tiền rớt, một gói tiền rớt ta cầm lên, đây nè, bắt đầu mới là cái lúc quyết định giữa hai loại người khác nhau. Cầm một cái bọc tiền rất là to, cầm một cục to thế này mở ra khi nó cả tỷ đồng, trong lúc mình đang cần rất nhiều việc, bỗng nhiên cầm trên tay một tỷ đồng. Thì đây là lúc quyết định ta thuộc loại con người nào, nha, ta thuộc loại con người nào. Một tỷ đồng, tiền lớn không ai biết, nhìn quanh quất không ai gài bẫy mình cả, cũng không ai thấy mình vừa nhặt cái gói tiền lên. Cái người bị rơi tiền họ cũng không hề biết, họ chạy đâu mất luôn, không thấy quay lại tìm.
[32:58]Và lương tâm mình rất là yên ổn vì không ai biết mình vừa nhặt được gói tiền cả, không ai phán xét mình cả.
[33:07]Đây là lúc mà quyết định ta thuộc loại người nào trên cuộc đời này.
[33:15]Thử tưởng tượng đi. Ngồi thử tưởng tượng bây giờ Sư phụ mới hỏi là vậy ta sẽ tìm người để trả lại hay là mình để tiêu xài, thì Sư phụ yên trí rằng 100% người ở đây đều trả lời là trả lại. Bởi vì sao? Bởi vì câu chuyện Sư phụ đặt ra là câu chuyện tưởng tượng. Chứ còn nếu lúc đó có thật, thì tất cả mọi người ngồi đây Sư phụ chỉ còn có một người duy nhất trả lại, còn bao nhiêu là...
[33:47]Nếu rơi vào sự thật như vậy thì ta không có câu trả lời đẹp đâu. Vì ai cũng biết rằng đây là câu chuyện Sư phụ đưa ra một tình huống tưởng tượng thì mắc mớ gì phải mà mình trả lời sai phải không? Cứ trả lời cho đẹp là dạ con sẽ trả lại. Nhưng nếu thật sự nó rơi vào đúng tình huống không có Sư phụ một bên, không có huynh đệ, không ai nhìn thấy hết, có khi câu trả lời nó là là khác. Mà thật có cần trả lời không? Lúc đó cần trả lời làm chi? Bỏ túi mà xài luôn chứ cần trả lời làm chi. Lúc đó mới mới là ta mới quyết định mình thuộc loại con người nào. Những cái tình huống nó thử thách ta cao độ như vậy.
[34:21]Đặt những tình huống thử thách cao độ. Cho nên có những điều mà trong lý thuyết khác mà lúc thực tế khác. Lúc lý thuyết bây giờ Sư phụ hỏi nhặt được số tiền như vậy trả hay là xài, thì trong lúc lý thuyết này tất cả mọi người trả lời là trả lại. Nhưng thực tế thì sao? Không ai nhìn thấy mình và nếu có lượm được món tiền đó thì có cần phải trả lời hay trả lại không? Không có cái trả nào hết, bỏ túi luôn, không cần phải trả lời ai. Ta thấy cái thử thách về đạo đức trong cuộc sống này nó khắc nghiệt lắm. Khắc nghiệt vô cùng. Mà không phải là tiền, nhiều thứ khác trong cuộc đời này như vậy. Có những con người theo Sư phụ rất là lâu,
[35:02]từng nghe rất nhiều đạo lý, đã từng tụng những bài kinh cao quý, nhưng rồi có một người đến bên cạnh rỉ tai, nói những câu thế này: "Theo Sư phụ không có tương lai."
[35:17]Không biết tương lai là cái gì không biết. Sư phụ thì dạy tu hành đạo đức, giải thoát, nhưng họ nói câu: "Theo Sư phụ không có tương lai. Không ai chấp nhận Sư phụ cả. Vì sao? Vì Sư phụ cải cách táo bạo quá, nên không ai theo. Và vì Sư phụ bị chống đối này nên Sư phụ không bao giờ có thể có cái địa vị nào được trong cái Phật giáo này cả. Và mình theo một con người mà không có địa vị gì nó không có danh giá. Còn ví dụ mình theo một người nào đó họ chức này chức kia coi vậy chứ mình vẫn có cái danh dự hơn, hơn là một ông thầy gầy ốm, xấu xí, không một địa vị và không có tiền bạc gì cả. Đụng một chút là phải kêu cúng dường, còn bây giờ theo bên đây
[35:56]người này địa vị cao, cho tiền, đầu tiên bây giờ thôi gửi tặng trước 100 triệu
[36:04]để làm quen." Thì ngay lúc đó còn ai giữ được mình trung thành với Sư phụ không?
[36:12]Còn không? Ngồi đây 100% trả lời là: "Dạ không, con sẽ giữ được sự trung thành, con từ chối." Đó là lý thuyết, còn nếu thực tế cuộc sống nó xảy ra, câu trả lời Sư phụ nói thế này: rớt sạch. Rất nhiều người rớt rồi. Và có những người đã giữ những địa vị rất quan trọng trong đạo tràng cũng rớt rồi. Và quay lại bí mật âm thầm phá hoại.
[36:40]Vì nó mua xong nó đâu có lấy đi đâu, nó mua xong nó gài trở lại trong đạo tràng để đứng ở trong đạo tràng mà thực hiện những cái chiến lược phá hoại đạo tràng.
[36:53]Cái ác pháp, cái điều bất thiện, cái bản năng xấu là một điều hết sức tự nhiên trong tâm con người ta. Trong tâm con người ta. Nên đây Sư phụ nói cái câu này thế này: cái xấu là một điều tự nhiên, đó là câu trả lời đó. Nhân chi sơ tính bản ác là đáp án đúng.
[37:15]Cái xấu là bản năng tự nhiên.
[37:21]Ta nói như vậy để làm gì? Vì hai lý do. Lý do thứ nhất là để ta đừng xấu, để ta khống chế lại bản năng xấu thì ta phải tu tập. Phải có trí tuệ, phải tu tập, phải có lý trí. Còn thả trôi tự nhiên thì ta cứ từ từ mà xấu tiếp. Còn nếu ta còn một ngày có tu thì một ngày ta kềm chế lại cái xấu ác trong trong lòng mình. Đó là cái thứ nhất. Cái thứ hai, khi ta nhìn thấy một người xấu ác, ta không ghét nữa. Vì biết rằng sao? Họ bản chất tự nhiên của họ là như vậy. Ta không ghét nữa, chỉ có cái tội nghiệp họ là họ đã không có con đường tu hành. Vậy thôi, chớ rất đáng thương. Và cái xấu ác là điều tự nhiên, bản chất của mọi loài.
[38:24]Và ta cũng thấy cái thứ ba nữa là cái trách nhiệm của mình trong cuộc đời này là sao? Phải ráng mà chung tay nhau truyền bá điều điều thiện để giữ cho cái xã hội này đừng bị rối loạn, tan vỡ, xáo trộn, giết chóc, khổ đau. Cái trách nhiệm của tất cả chúng ta là như vậy. Ba điều khi ta hiểu một điều rằng cái xấu là bản chất tự nhiên của mọi loài như vậy. Hiểu điều này rồi, chỉ một ngày ta dừng không tu thì sao?
[39:02]Thì điều xấu tự nó trỗi dậy. Nên cái nói thế này: "Dạ tôi dạ tôi đâu có làm gì đâu mà bắt tôi tu hành?" Nói chính không làm gì mới là điều nguy hiểm. Nhớ như vậy. Không làm gì mới là điều sai lầm. Vì sao? Vì không làm gì thì cái ác nó cứ tự trỗi dậy. Không làm gì cái ác nó tự trỗi dậy, chứ không có chuyện như vậy. Ngày nào cũng phải tu tập. Ngày nào cũng phải lễ Phật, ngày nào phải tụng kinh, cũng phải ngồi thiền, ngày nào cũng phải xét lỗi mình. Ngưng một cái là bắt đầu cái thiện nó tuột xuống, cái ác trỗi dậy liền, tự nhiên, vì cái ác là điều có sẵn và tự nhiên. Nếu có mấy cái điều mà Sư phụ hay nhắc mọi người đừng có một ngày mà quên.
[39:49]Thứ nhất là tập luyện cơ thể. Đừng có ngày nào bỏ hết, tập cái cách gì đó cứ phải tập. Nếu mà người tập võ thì đừng ngày nào mà quên đánh một bài quyền. Còn người tập thể dục, đừng ngày nào quên tập thể dục. Vì ta quên một cái, cơ thể ta nó tuột xuống liền, nó xuống cấp liền. Đó là cái. Cái thứ hai, ngoại ngữ. Đừng có nghĩ rằng mình biết ngoại ngữ rồi mình biết suốt đời, không, quên liền nếu một ngày không sử dụng tới nó. Đừng bao giờ có nghĩ, "Ôi hồi xưa tôi học bên Nga về." Bây giờ gặp người Nga nói lắp bắp liền vì đã lâu quá không dùng nữa. Nên cái ngoại ngữ là cái mà cứ phải trau dồi mãi suốt đời.
[40:32]Nếu sau này mình giỏi rồi thì mỗi ngày phải tìm một đoạn tiếng Anh mà học thuộc lòng để cho không bao giờ quên nó. Thì tới chết vẫn tiếp tục học tiếng Anh. Nhớ tới ngày vô hòm thôi, chứ còn trước khi vô hòm vẫn kiếm cuốn sách tiếng Anh đọc vài câu xong rồi mới leo vô hòm mà chết, nhớ như vậy. Những kỹ năng đó không bao giờ được quên. Cái thứ ba, một môn nghệ thuật nào đó mà ta có được trong cuộc đời, ta có kỹ năng, đừng bao giờ ngưng. Ví dụ như Sư phụ nói đánh đàn cũng vậy. Mình biết đánh đàn, ngày cũng phải đánh một khúc cho vui. Biết hát cũng phải tập xướng giọng một ngày cho hát một bài cho vui, đừng bao giờ ngừng.
[41:11]Mình nghĩ nói, "Ôi mấy đàn đó tôi đánh hoài." Tới chừng cầm đàn lên đánh không được vì lâu quá không dùng tới nó. Chớ đừng chủ quan. Cái nghệ thuật nè, luyện tập cơ thể nè, ngoại ngữ nè, ba điều đó ngưng một ngày nó từ từ nó tuột không hay. Và cái hôm nay cái ta nói là cái thứ tư là cái tu dưỡng, ngưng một ngày cái ác nó từ từ nó trỗi dậy ta không hay.
[41:35]Nên vì vậy, tại sao ta cần cái mái chùa, tại sao ta cần cái đạo tràng? Đó là nơi cho ta có cái cơ hội, sự yêu thương, sự tin tưởng để mà ta tu tập hằng ngày. Thầy vừa nói hằng ngày, chứ nhiều người cả tháng mới tới chùa là một điều sai lầm. Nói tại sao Phật pháp mình cứ suy tàn, nhìn những ngôi chùa cứ vắng dần? Chỉ bởi vì một tháng ta mới tới chùa có một ngày, hai ngày. Trong khi cái việc tu hành là phải làm sao? Mỗi ngày. Nhưng mà nếu người nào nói: "Dạ," nói: "con không tới chùa chứ mỗi ngày con ở nhà con đều lễ Phật, tụng kinh." Người đó rất tốt, đúng như vậy. Đúng như vậy, mỗi ngày đều phải tu tập,
[42:21]không quên thì ta mới chặn cái xấu ác tự nhiên ở trong lòng mình. Còn người nào có cơ hội cố gắng đến chùa đều đặn thì cái đạo lực của mình được huân tập rất là nhiều, nhất là nơi những ngôi chùa mà có quý thầy, quý cô là người chân tu, đạo hạnh. Thì đó là điều quý giá trên cuộc đời này. Cuộc đời này mà ta gặp được những người chân tu, đạo hạnh, đó là cái duyên phúc rất là lớn, đừng bao giờ mà mà lãng quên, mà xa lánh, mà phí phạm.
[42:58]Chưa làm thánh thì ai cũng còn sai lầm. Nhớ điều này quý vị. Ở đây có ai làm thánh chưa? Nhiều khi sư phụ cũng không biết rồi nói nói đụng chạm mang tội. Mà chưa làm thánh thì ai cũng còn sai lầm. Làm thánh rồi thì còn sai lầm không? Cũng còn nếu là vị thánh ở tầng bậc thấp. Vị thánh ở tầng bậc thấp vẫn không đủ trí tuệ nhìn thấu hết mọi điều trong cái vũ trụ này. Phải đeo kiếng là vậy đó, vì không nhìn thấy hết mọi điều trong vũ trụ này.
[43:37]Nhưng mà nó khổ một cái thế này, sợ nhất là những người làm thánh ở tầng bậc thấp.
[43:47]Vì có một giai đoạn đạo Phật ta đi qua một giai đoạn xuất hiện rất nhiều các vị thánh ở tầng bậc thấp.
[43:55]Mà khổ cái là các vị đó đều có cái tự tin quá chắc rằng mình đã đúng, đúng tuyệt đối. Nên các vị đó đã tuyên bố, đã giảng dạy những điều mà tự bản thân các vị thấy nó quá đúng rồi, nhưng không ngờ nó là chưa đúng và làm cho đạo Phật bị biến dạng. Từ cái thời kỳ Chánh pháp của Đức Phật cực kỳ chuẩn mực cho đến sau 500 năm bắt đầu rơi vào thời kỳ Tượng pháp là bắt đầu đã thay đổi, thay đổi bởi mấy ông thánh ở tầng thấp. Những bậc thiền sư không phải là Phật, không phải vị A-la-hán. Những vị đó họ quá tự tin, bởi vì sao? Vì họ phá được cái kiết sử nghi, thành ra cái tự tin khủng khiếp, nói những điều xác quyết như đinh đóng cột:
[44:49]"Đây là chân lý", nhưng không ngờ nó không phải và làm cho đạo Phật bị thay đổi, biến dạng, rời xa cái quan điểm Chánh pháp của Đức Phật. Đạo Phật bị thay đổi một chút, biến dạng từ từ từ từ cho tới ngày hôm nay thì đã thay đổi hoàn toàn vì đã rơi vào thời Mạt pháp. Nhớ như vậy. Đầu tiên là thời Chánh pháp, đi đúng lời Phật dạy. Thứ hai là Tượng pháp, bắt đầu biến dịch. Và thứ ba là Mạt pháp của thời ngày hôm nay không còn đúng với đạo Phật nữa đâu. Thấy vậy chứ sai hết rồi đó. Thấy vậy chứ sai hết rồi. Nên cái trách nhiệm của chúng ta vậy là cố gắng làm sao, muốn cho Phật pháp được tồn tại bền vững thì phải làm gì?
[45:37]Nếu chúng ta cứ để yên như vậy không bao lâu đạo Phật sẽ biến mất, chỉ còn những ngôi chùa làm bảo tàng thôi. Người ta sẽ dắt nhau: "Ờ ngày xưa có một cái đạo tên là đạo Phật, nơi ngôi đền này có thờ cái ông đó tên là Sakyamuni", rồi đi luôn.
[45:56]Lúc đó đạo Phật đã biến mất đó. Vì sao? Vì thời Chánh pháp chuyển sang thời Tượng pháp, đi qua thời Mạt pháp rồi đi qua thời Diệt pháp mất luôn không còn gì nữa.
[46:09]Đó là quy luật. Mà tại sao đi đến cái chỗ Diệt pháp? Vì nó đã có cái thời Mạt pháp. Còn đạo Phật, còn người tu, còn tín đồ, tu trật bậy hết. Nhưng tại sao có thời Mạt pháp? Vì trước đó có thời Tượng pháp. Nghĩa là không còn đúng lời Phật dạy nhiều nữa, nó gieo cái nhân để rơi vào Mạt pháp. Và Mạt pháp nó gieo cái nhân đi vào Diệt pháp, mất đạo Phật luôn. Vậy nếu chúng ta muốn Phật pháp bền vững để còn ánh sáng chân lý trên cuộc đời này thì ta phải làm gì?
[46:42]Ta phải làm gì?
[46:46]Tìm tu cho đúng lại thời Chánh pháp. Nếu ta tìm tu cho đúng lại thời Chánh pháp thì Phật pháp sẽ tồn tại trở lại, tồn tại kéo dài trở lại.
[47:04]Mà nếu muốn tu cho đúng thời Chánh pháp lại thì ta phải không tu theo thời Mạt pháp. Mà nếu ai cũng đang tu Mạt pháp, một mình mình tu Chánh pháp thì chuyện gì xảy ra? Chuyện gì xảy ra?
[47:24]Hôm nay thì thôi, sư phụ không nói nhiều về điều này nữa, quay trở lại cái mà tu dưỡng mình. Cái bài này sư phụ có nói ở chùa Pháp Vân hồi sáng hôm qua rồi. Ta hiểu rằng hễ là con người ai cũng còn sai lầm. Chứng thánh ở tầng bậc thấp vẫn còn sai lầm. Nên cái trách nhiệm của chúng ta là sửa làm sao, tu làm sao để đừng sai lầm nữa. Đó là sự thúc đẩy mãnh liệt trong tâm của mình. Mà nếu người nào có cái sự thúc đẩy mãnh liệt trong tâm đó, đó là những con người có thiện căn rất là lớn. Chắc chắn rằng chết không bao giờ đọa vào ác đạo mà có rất nhiều cơ hội để sinh lên cõi trời, cõi thánh. Bây giờ như nãy sư phụ nói ví dụ, sư phụ nói bây giờ mọi người ở đây
[48:09]có thấy mình còn sai lầm không thì mọi người đều trả lời còn. Nhưng nếu mình đem cái câu này mình ra ngoài đường mình chặn một người đi đường lại hỏi: "Nè nè, anh còn sai lầm không?" thì chuyện gì xảy ra? Chuyện gì xảy ra? Có khi ta phải đến chỗ nha khoa để sửa lại vài cái răng cửa.
[48:28]Người ta tự ái liền, đúng không ạ? Nói người ta sai là người ta tự ái liền. Vì sao người ta tự ái? Vì bản ngã con người luôn biện hộ cho mình. Làm sai mười mươi rồi đó nhưng vẫn biện hộ. Thấy nó giết người rõ ràng bắt nó đi vô tù rồi, hỏi: "Sao mày giết?", nói: "Lúc đó không thể không lấy dao đâm thằng kia được." Tại sao vậy? Vì thế này, vì thế kia. Có lý do hết, chẳng ai nói mình sai cả. Nên vì vậy làm sao họ đòi luật sư trước toà. Đâm người ta chết rồi nhưng vẫn có đầy đủ lý do rằng mình đâm người ta không sai, vì cái lỗi người kia. Con người là như vậy, không ai nhận cái sai về nơi mình cả.
[49:05]Còn ở đây chúng ta nhận cái sai về nơi mình là tại sao? Tại sao ngồi đây, tất cả những người ngồi đây khi sư phụ hỏi: "Mình còn sai lầm không?", mọi người đều trả lời: "Còn" hết? Tại sao?
[49:23]Vì mình có hai điều trong tâm mình. Một, mình có trí tuệ. Hai, mình có sự can đảm. Chỉ những người can đảm mới nhận lỗi về mình, còn những kẻ hèn nhát không bao giờ nhận lỗi về mình. Nên mình có can đảm mình mới nhận lỗi về mình. Và thứ hai mình có trí tuệ mình mới thấy mình sai. Còn mình ngu thì không bao giờ mình thấy mình sai. Nên khi cái sư phụ hỏi: "Còn thấy mình có sai lầm không?", mọi người đều trả lời: "Còn", bởi vì ta có hai điều trong tâm mình: trí tuệ và sự can đảm. Rất cảm ơn.
[50:04]Và nó là khởi điểm của sự tu hành. Nếu không có trí tuệ, không có sự can đảm nhận lỗi về mình, đừng nói chuyện tu hành nữa nha, đừng nói chuyện tu. Có trí tuệ, có can đảm ta mới nhận lỗi về mình, mà có nhận lỗi về mình thì mới nói cái chuyện mà tu hành sửa sai. Đó là cái công thức là như vậy thôi. Giờ bây giờ vì chúng ta có muốn sửa sai không? Có không? Có.
[50:36]Tại sao ta trả lời là có? Bây giờ ta ra ngoài đường ta hỏi một người: "Anh có muốn sửa sai không?" thì chuyện gì? Ta phải đến nha khoa lần nữa, còn mấy cái răng dầm làm nốt luôn.
[50:55]Tự ái dọng cho mấy cái liền.
[50:59]Và sau đó thì ta sẽ được cái răng đẹp hơn, tại vì răng giả luôn luôn nó đẹp hơn răng thật. Giờ sư phụ vừa hỏi câu này: "Vậy có chịu tu sửa không?", mọi người trả lời là: "Có". Đố ai biết tại sao ta trả lời là có? Khi sư phụ hỏi câu này: "Có chịu sửa sai không?", tức là có muốn sửa sai không, phải không ạ? Cái chữ "muốn" á. Muốn có nghĩa là gì? Là một động lực. Một động lực, có một cái động lực bên trong thúc đẩy ta sửa sai. Nhớ nha, có cái động lực ở trong. Cái động lực ở đâu ra?
[51:42]Tại có những người biết sai nhưng nhiều khi không muốn sửa lắm, lười sửa, ta gọi là những người tu hành giải đãi. Còn những người tinh tấn tu hành để sửa sai, nó hoàn thiện bản thân mình vì họ có cái động lực rất mạnh ở trong tâm, mà ta gọi đó là những người tinh tấn á, có cái động lực rất mạnh. Ở đâu ra cái động lực đó vậy?
[52:07]Nhớ nha, trên cuộc đời này tất cả mọi điều chúng ta làm đều do có động động lực, nhớ giùm như vậy. Ví dụ như công an rồi phá án vậy, công an phá án sau khi thấy nó giết người rồi thì cái vụ án vẫn gọi là chưa xong, tìm ra được thủ phạm rồi đó, kết tội được rồi đó, nhưng trong cái hồ sơ mà để của Viện kiểm sát để tìm động cơ gây án, đúng không ạ? Động cơ, động lực. Đó, ở đây có ai làm công an không? Đó, cái đó đó là động cơ nó làm cái gì? Ví dụ như nó đi vô nhà nó ăn trộm thì động cơ rất rõ là vì sao? Vì nó đói thuốc, nó cần kiếm tiền, động cơ. Nó giết người vì tranh giành đất đai hay vì mâu thuẫn tình cảm, phải có động cơ.
[52:52]Luôn luôn như vậy, mọi cái điều chúng ta làm đều có động cơ. Vì sao ta phải cày sâu cuốc bẫm vất vả như vậy? Động cơ là nuôi gia đình mình, nha, tất cả đều phải có động cơ. Rồi ổng nói tại sao mà ổng cố gắng ổng phấn đấu để mà mà mà vào Đảng? Chi vậy? Bởi vì chi? Vì có cái môi trường gọi là phục vụ nhân dân tốt hơn, không biết thiệt không biết. Đại khái nguyên tắc là như vậy, vào Đảng để có cơ hội mà phục vụ nhân dân, phục vụ đất nước mạnh hơn. Dường như câu này phải đảng viên không ta? Mấy người đảng viên nghe câu này có quen thuộc không cà? Nhưng mà không biết thực tế làm sao ạ, nhưng mà đó là gọi là động cơ, câu trả lời như vậy gọi là động cơ.
[53:32]Rồi tại sao ta đi tu? Ví dụ như sư phụ tại sao sư phụ đi tu? Nó phải có động cơ. Động cơ đó có thể là thất tình hay là cái thất nghiệp hay là thất bại cái gì đó, cũng có thể là động cơ, hay là thất vọng, thất vọng với cái gì? Thất vọng với cuộc sống đau khổ này cho nên mới đi tìm một con đường giải thoát. Tất cả chúng ta phải có động cơ, mà đi tu thế nào cũng dính trong một cái thất nào đó. Thì tụi con thất gì? Thất gì? Đại khái là như vậy. Ờ. Ta phải có động cơ, thì bây giờ trở lại cái động cơ. Động cơ nào khiến cho chúng ta tinh tấn tu hành để sửa sai?
[54:16]Giống như cái xe muốn chạy phải có gì? Động cơ, phải có máy chứ, không có cái máy làm sao xe chạy được. Thì chúng ta cũng vậy, chúng ta tu hành phải có cái động cơ, phải không ạ? Rồi bây giờ câu trả lời. Động cơ muốn nổ máy thì phải có cái gì? Xăng. Thì chúng ta cũng vậy, bây giờ chúng ta muốn tu hành, muốn sửa sai thì thôi có động cơ phải không ạ? Có động lực, có động cơ. Xăng ở đâu ra vậy?
[54:49]Xăng ở đâu ra vậy?
[54:55]Hử? Xăng ở đâu ra vậy?
[55:02]Chúng ta xe chạy vì có động cơ, mà động cơ muốn nổ máy phải có xăng. Chúng ta muốn tu hành sửa sai có động cơ nhưng mà để động cơ đó nó hoạt động được, nó thúc đẩy ta được, phải có xăng. Xăng ở đâu vậy? Xăng tức là phước á. Phước do lễ kính Phật, lễ kính những bậc thánh, nhớ giùm điều đó, căn bản là điều đó. Không có lễ kính Phật, không có lễ kính những bậc thánh thì ta không có xăng để tu. Bây giờ tu phải có xăng thì hơi nghe hơi lạ. Nhưng nó là vậy á, muốn tu phải có xăng.
[55:41]Nghe hơi lạ, muốn tu phải có xăng, tức là có phước á. Có phước lễ kính bậc thánh mà nhất là lễ kính Đức Đức Phật. Lễ kính nó là gì? Là tình cảm, nhớ như vậy nha. Cuối cùng chúng ta chỉ là gì? Những hoạt động của tình cảm cả. Nói tại sao nó giận? Giận là tình cảm. Nó giết người, dạ động cơ vì mâu thuẫn tình cảm. Ghen vì gì? Vì thù hận, luẩn quẩn cũng là tình cảm. Vì gì? Giành đất, tham lam, nên cái là ghen nè, giận nè, tham nè, tất cả là tình tình cảm. Nhớ như vậy, mọi chuyện chúng ta làm ngẫm lại đều là tình cảm. Nhiều quý Phật tử hôm nay đến đây vì cũng có một tình cảm, tình cảm đó là gì?
[56:34]Trong một số người ngồi đây đến đây vì mến chùa, đúng không ạ? Và có một số ít trong đây cũng thương ông thầy còm này, đúng không? Nó có cái tình cảm cả, tất cả mọi việc quy lại đều là tình cảm. Nên trong 12 nhân duyên Đức Phật dạy: "Ái sinh thủ, thủ sinh hữu." Ái tức là tình cảm. Ái sinh thủ, có tình cảm ta mới có hành động, nhớ như vậy. Và cái tình cảm đầu tiên mà tạo nên mọi điều tốt đẹp trên cuộc sống này là tôn kính Đức Phật, đó là một tình cảm tuyệt vời nhất của tất cả mọi tình cảm trên thế gian này.
[57:19]Ban đầu mình chưa thấy gì, nhưng ta cứ đọc sách về Đức Phật, tụng những lời Đức Phật dạy và ta cảm nhận những điều cao siêu, vĩ đại trong đó, lòng ta dâng lên sự tôn kính đối với Đức Phật. Đó là ta đã có được bắt đầu có được xăng, loại xăng quý nhất á, xăng này là xăng cao cấp, lái máy bay đó, chứ không phải xăng thường. Thì cái tình cảm tôn kính Đức Phật nó rớt trong tâm ta rồi, bắt đầu nó tạo ra những cái tình cảm khác trong cuộc sống này. Nhớ như vậy nha. Khi ta có cái tình cảm tôn kính Đức Phật, bắt đầu nó nảy nở ra nhiều loại tình cảm cao đẹp khác. Tình cảm cao đẹp khác là gì? Bắt đầu ta thấy yêu thương được con người nhiều hơn. À.
[58:00]Yêu thương được cây cỏ, yêu thương được chúng sinh, rồi ta thấy cái gì nữa? Ta yêu thương được cái điều thiện, ta thấy gì nữa? Ta thấy ta cảm xúc được trước những cái con người mà sống thiện trên cuộc đời này. Ta nhìn một người sống thiện, bỗng nhiên ta có cái cảm mến, cảm phục. Trước đây ai làm ai làm, ai tốt xấu kệ người ta. Bây giờ ta nhìn thấy người xấu ta xót xa, xót xa đó là tình cảm. Ta nhìn thấy người thiện ta quý mến, quý mến đó là tình cảm. À. Đi ngang ta thấy cái ngôi nhà hoang tàn và gia đình sống trong đó vất vả, ta thấy ta thương cảm, thương cảm đó là tình cảm. À. Rồi ta thấy có những con người mà cứ gieo rắc những điều xấu ác,
[58:44]nói những điều bậy bạ, ta phẫn nộ, phẫn nộ đó là tình cảm. Rồi ta thấy những người rảnh một chút cái chạy ra quán nhậu, nhậu nhẹt nói bừa nói bãi rồi quăng rác tùm lum, ta thấy ta gì? Ta ta giận, ta buồn, ta xót. Đó cũng là tình cảm, và những cái tình cảm đó nó chính đáng hết. Những tình cảm cao đẹp trong cuộc đời ta nó nảy nở ra từ từ, từ từ. Trước đây ta cũng có tình cảm, ba cái tình cảm tào lao, bậy bạ, ích kỷ rồi gọi là xấu xa. Nhưng từ khi ta tôn kính Đức Phật thì nó thành một cái nhân, một cái nhân quả mới tạo ra ta trong lòng ta những cái tình cảm cao đẹp khác, và nó cũng vậy, nó trở thành một cái động
[59:25]lực thúc đẩy để ta tu hành, ta sửa sai, nhớ như vậy. Bắt đầu từ đây ta có động lực. Vì có phước từ cái tình cảm tôn kính Đức Phật, bắt đầu ta có cái động lực, có sức mạnh để thấy mình là sai lầm và có động lực quyết tu hành sửa sai. Cho nên cái sự tinh tấn tu tập của ta, cái động lực nó từ cái xăng á, từ cái tình cảm, từ cái sự thúc đẩy, từ cái ước muốn phải tu hành sửa sai bắt đầu bằng cái tình cảm là tôn kính Đức Phật, nhớ như vậy. Cái công thức này phải hiểu cho kỹ như vậy, nhân quả là đó, tình cảm là đó, đầu dây mối nhợ là đó. Nhưng mà ta tôn kính Đức Phật tới mức độ nào? Thì tùy người. Ví dụ cái người mà có trí tuệ cao,
[1:00:17]hiểu được Đức Phật sâu sắc thì cái tình cảm đó làm sao? Rất là mạnh. Còn cái người mà trí tuệ ít, đọc đời Đức Phật hiểu sơ sơ sơ cứ nghĩ Đức Phật như ông thần cầu này cầu kia cho mình, thì cái sự tôn kính Đức Phật cũng có nhưng mà nó thấp. Còn cái người nào mà đầy đủ trí tuệ vượt bực, đọc về cuộc đời Đức Phật, đọc một hiểu mười, hiểu thẳm sâu, thẳm sâu vào trong tâm của Đức Phật, thì cái lòng tôn kính đối với Đức Phật đạt được mức độ gì? Bùng vỡ tuyệt đối. Với cái tình cảm mà tôn kính Đức Phật bùng vỡ tuyệt đối thì người này đã trở thành một vị thánh giữa cuộc đời này, vị Tu-đà-hoàn thật sự giữa cuộc đời này.
[1:01:03]Bên ngoài nhìn một vị Tu-đà-hoàn ta không thấy gì khác biệt, nhưng đó là một vị thánh. Một vị thánh mà thế gian này không biết, nhưng trên cõi Chư Thiên họ nhìn họ biết hết. Vì ví dụ thậm chí vị đó đứng đây, Chư Thiên muốn bay ngang cõi đó phải tạt qua chỗ khác mà bay, không bao giờ dám bay phía trên đầu cái vị đó hết. Lớn như vậy. Quỷ Thần nhìn họ biết hết, họ kính nể, lui ra xa, không bao giờ dám lại gần làm gì. Trừ những vị thánh cũng Tu-đà-hoàn hay Tư-đà-hàm ở trên cõi kia thì họ thường theo, gia hộ, nhắc nhở, giữ gìn. Vì sao? Vì vị thánh Tu-đà-hoàn vẫn chưa phải là cao. Nhưng mà đã là một vị thánh khi họ có được cái tình
[1:01:47]cảm tôn kính đối với Đức Phật bùng vỡ tuyệt đối. Nên ở đây cũng vậy, chúng ta mỗi ngày huân tập lòng tôn kính Phật bằng cái hành vi lễ bái, lễ kính Phật. Mỗi khi lễ kính Phật, vì ta hiểu sâu sắc về cái Phật hạnh, lòng cái tình cảm ta đối với Đức Phật tăng lên dần dần dần dần như vậy, sâu sắc dần dần, mà người càng thông minh chừng nào thì cái tình cảm tôn kính với Đức Phật càng càng lúc càng cao chừng ấy. Cho đến một ngày nào bùng vỡ rồi ta bước qua một cuộc đời khác. Bước qua một cuộc đời khác, mà bước qua cuộc đời khác đó không phải là lý thuyết mà nó là một sự chứng nghiệm nội tâm sâu xa. Lúc đó tự mình biết, tự mình biết mình đã bước qua một cuộc đời khác rồi.
[1:02:37]Và không cần nói với ai, không cần nói với ai, nhưng mà tâm hồn đã thay đổi, nhân cách đã thay đổi, công đức đã thay đổi, vị thế đã thay đổi, đẳng cấp đã thay đổi trong vũ trụ này. Chỉ là cái tình cảm tôn kính Đức Phật thôi. Và cái tình cảm tôn kính đó như sư phụ vừa nói vậy, nó sẽ biến ra rất nhiều cái tình cảm cao đẹp khác trong cuộc đời này. Ví dụ như vì nó cũng thành một cái tình cảm gọi là trung thành. Mà khi ta đã kết tình với ai là bạn bè với mình, hoặc trong gia đình như là vợ chồng với mình, hay là một cái tổ chức hay là tổ quốc vân vân, thì chúng ta có cái lòng trung thành cao độ. Con người đó không bao giờ phản bội, thà chết không bao giờ phản bội.
[1:03:27]Nên vì vậy mà trong cái năm giới cấm truyền cho cư sĩ, sư phụ mới sửa lại cái giới thứ ba là không có nói giới tà dâm nữa mà sư phụ nói là giới gì? Giới trung thành để nó mở rộng cái nghĩa ra hơn. Vì không tà dâm thực sự bản chất nó cũng là gì? Là trung thành, nhưng mà nghĩa hẹp trong đời sống vợ chồng thôi. Còn đây sư phụ mở rộng cái giới đó ra là trung thành trên mọi mối liên hệ. Là đó, rồi vì sao? Bởi vì nó là đạo đức, mà cái đạo đức đó cũng là một trong những phẩm chất của một bậc thánh, nhất là bậc thánh Tu-đà-hoàn, nhất là bậc thánh Tu-đà-hoàn. Nên ta còn nhớ vậy, mà những người mà trung thành tới tột
[1:04:09]độ, họ có phẩm chất thánh rồi thì họ đều hiển linh. Như chúng ta có một cái một ông quan ngày xưa tên là Vũ Công Duệ, không biết có ai nhớ về cuộc đời ngài không? Ngài là quan Ngự sử thời nhà Lê. Sau khi nhà Mạc đánh vào nhà Lê thì ngài cầm cái ấn của ngài ngài chạy, chạy vô Thanh Hóa tới cửa biển Thần Phù ngài tự sát luôn, chứ dứt khoát là không không có phục nhà Mạc. Lòng trung thành nhảy xuống biển. Đến khi cái khi nhà Lê trung hưng phục ngôi lại thì mới mất cái ấn Ngự sử rồi, mới sai vua mới sai đúc cái ấn Ngự sử để tiếp tục mà điều hành công việc. Đúc tới đâu vỡ tới đó, đúc tới đâu chảy tới đó, đúc hoài.
[1:04:50]Vua mới nói vậy là có vấn đề tâm linh, rồi mới hỏi lại: "Vậy trước đây ai giữ?". Nói là: "Ông quan Vũ Công Duệ ổng giữ, rồi khi mà ngài chạy đi trốn giặc nhà Mạc thì cầm cái ấn nhảy luôn xuống biển". Vua nói: "Xuống bể tìm cho ta". Tức là không có được hai cái ấn, chỉ được một cái ấn thôi. Là cái những cái thợ họ mới lặn xuống đáy bể Thần Phù ở Thanh Hóa, lặn xuống thấy ngài ngồi kiết già ở dưới đó, trên cổ vẫn còn đeo cái ấn Ngự sử. Ngồi thân không hoại, không cá không tôm gì rỉa hết. Vì cái tinh thần, cái sự trung thành đến cái tột độ như vậy, ta hiển thánh luôn. Mà đó là mới trung thành với vua thôi.
[1:05:31]Mà cái yếu tố trung thành nó là một dấu hiệu của thánh. Cho nên thấy ngài ngồi lặng lẽ ở dưới, y phục còn nguyên, tôm cá không rỉa, trên vai cổ vẫn còn đeo cái ấn Ngự sử. Thế là xúm nhau lạy ngài, gỡ cái ấn ra, thỉnh cái xác ngài về, đem về xài cái ấn lại, không đúc ấn mới. Đó là một câu chuyện có thật trong lịch sử của Việt Nam ta. Dấu hiệu của những người trung thành là dấu hiệu của bậc thánh. Mà bậc thánh rồi họ có những dấu hiệu của thánh, tính chất của thánh, những biểu hiện của thánh như vậy, giống như là ông quan Vũ Công Duệ.
[1:06:10]Cái công đức thứ nhất, cái động lực thứ nhất, cái xăng thứ nhất để mà ta tu hành sửa sai là tôn kính Phật và tôn kính bậc thánh. Cái động lực thứ hai nữa là gì? Là
[1:06:24]tâm từ bi nhìn mọi người yêu thương, nhưng mà yêu thương để làm gì?
[1:06:32]Yêu thương rồi thôi hả? Yêu thương rồi thôi thì nó không trọn vẹn là tình yêu thương. Nhớ ví dụ như hồi nhỏ nhớ hồi trẻ mà ta nói ta yêu thương ai rồi ta không nói gì nữa, được không? Rồi người ta có tin không? Cái cô đó cổ có tin để theo mình về nhà không? Không. "Anh nói anh yêu em thì anh phải làm gì chứ? Cưới em đàng hoàng, đem lễ hỏi tới cưới đàng hoàng", phải không ạ? Phải có hành động, chứ còn nói yêu: "Hà anh yêu em lắm rồi thôi, em ở nhà em anh ở nhà anh, cơm ai nấy ăn", vậy có phải là yêu không? Không. Phải làm một cái gì đó, do something, đúng không? Phải làm cái gì đó mới chứng tỏ tình yêu.
[1:07:13]Cũng vậy, bây giờ ta nói ta yêu thương chúng sinh, khi ta tôn kính Đức Phật rồi thì một tình cảm cao đẹp kế tiếp là yêu thương chúng sinh. Nhưng mà yêu thương chúng sinh đúng nghĩa rồi phải là cái gì? Là trong lòng luôn mong ước cho mọi người đừng lỗi lầm, mong ước cho mọi người được tu hành hướng thiện. Nhớ như vậy, đây là một động cơ. Nhìn ai cũng vậy, nhìn ai cũng mong cho mọi người bước vào con đường của Như Lai. Đó mới là lòng từ bi thật sự. Nên ban đầu ta quán từ bi á, ta cứ ngồi ta trải lòng yêu thương chúng sinh, nhưng nó chưa bao giờ là đủ, mà trong cuộc sống, mỗi khi nhìn ai, mắt chạm vào ai đều ao ước người đó sao?
[1:07:58]Giác ngộ tâm linh, tin sâu nhân quả, người đó tôn kính Đức Phật, người đó biết sửa sai, biết hướng thiện để mà cùng nhau đi trên con đường giác ngộ. Đó là động lực thứ hai. Thứ nhất là tôn kính Phật, thứ hai là mong cho mọi người đừng phạm lỗi lầm. Đó là động lực thứ hai. Mà mong cho mọi người đừng phạm lỗi lầm thì ta làm gì?
[1:08:27]Giúp cho nhau tu hành bằng lời nói, bằng một cuốn sách, bằng sự giúp đỡ vật chất, rồi khuyên bảo kèm cặp hướng dẫn nhau cùng tu hành. Nhớ là như vậy. Thương nhau, muốn cho nhau tốt đẹp lên, tu hành, và ba, giúp nhau tu hành, giúp nhau trong đời sống để mọi người cùng có cơ hội tu tập. Như đi chùa không đi một mình mà luôn luôn rủ những ai đó để cùng đi, chứ không bao giờ đi một mình. Và gặp nhau trong cuộc sống này, bạn bè, đồng nghiệp, mọi thứ, hễ có cơ hội tìm cách giáo hóa cho người ta.
[1:09:07]Thấy người tốt rồi thì sao? Vui mừng, khen ngợi. Vui mừng khen ngợi. Đừng bao giờ mà hà tiện cái lời khen, nhớ như vậy. Cái người mà có đạo đức là người rất hào phóng cái lời khen tặng, còn người nào mà cả đời chả khen ai, người không thành công. Người đó hà tiện cái lời khen, người không thành công, người hẹp hòi.
[1:09:36]Ta có mấy loại bủn xỉn? Bủn xỉn về vật chất, chả cho ai đồng nào cả. Ta có một loại bủn xỉn, bủn xỉn lời khen, chả bao giờ khen ai cả. Những con người đó khó chơi lắm. Ví dụ ta thấy người đó bạn bè với nhau thì họ cũng chẳng cho mình tiền vì họ cũng không có giàu có gì, thì thôi ta không trách, nhưng mà không bao giờ thấy họ khen ai thì người đó đừng chơi, đừng giao du, đừng xem người đó là người tin cậy, vì người đó vẫn là một loại bủn xỉn, hẹp hòi. Vì khen ai đâu có tốn tiền đâu, không tốn tiền mà cũng không chịu khen ai trong cuộc đời này, người không xài được đâu nha. Ta chỉ coi họ một tầng lớp thấp để giáo hóa thôi, giáo hóa cho họ tốt lên từ từ.
[1:10:24]Đó, sư phụ nói câu này hình như bị đụng chạm hơi nhiều. Hình như là ta vẫn rất ít khen ai trong cuộc đời này, dòm cái mặt này dòm thấy nà. Nên kể từ hôm nay, ta change, đổi lại nha! Nhớ hào phóng lời khen hơn một chút nữa, cố gắng khen nhiều hơn nữa, nha. Đừng có mà bủn xỉn lời khen, cố gắng khen nhiều hơn nữa. Người đó những lời khen: "Ồ, tuyệt vời! Hay quá! Cháu giỏi quá! Ồ, bạn quá là là amazing!". Gì vậy? "Wonderful! Awesome!". Đại khái là những cái câu đó phải luôn "Excellent! Very good! Ồ, you did it very well!". Những cái câu như vậy là phải luôn luôn trên cửa miệng chúng ta. Tôi nói vậy mấy bà biết không cà?
[1:11:19]Nếu chưa biết thì phải học tiếng Anh cho người lớn tuổi nha. Nhớ phải hào phóng cái lời khen tặng với nhau trong trong cuộc sống này, vậy. Rồi ngăn chặn không cho người khác phạm lỗi. Thấy người khác lỗi lầm, tìm cách ngăn chặn, đừng làm thinh, đừng làm thinh. Tìm cách giúp người không cho phạm lỗi. Thấy người ta đang đi trên con đường phạm lỗi rồi mình thở dài bỏ mặc, mình chết à! Sau này sẽ tới phiên mình phạm lỗi. Nhớ như vậy. Phải cương quyết tìm cách can ngăn, giúp đỡ cho người ta đừng phạm lỗi thì sau này mình không bị phạm lỗi. Còn thấy người ta đi trên con đường phạm lỗi bỏ mặc, từ từ tới phiên mình đấy.
[1:12:01]Nhớ như vậy, nhớ như vậy.
[1:12:07]Thiền định là một phương pháp tuyệt vời để chúng ta tìm thấy lỗi mình và sửa lỗi mình. Khi tâm ta lắng xuống thanh tịnh thì những lỗi lầm nó hiện ra rất rõ ràng. À. Cũng giống như vậy, giống như bây giờ trong một cái cánh đồng lau sậy đầy hết thì ta không biết trong đó có gì, trong đó có ẩn con mãnh thú nó đang ẩn núp để nó rình con mồi. À nhưng nếu là các cái lau sậy lùm bụi nó bị dọn sạch ép sát xuống đất hết thì nó hiện nguyên hình một con cọp đang đang ngồi rình ở đó để chờ bắt mồi hay là chờ tha con người, vồ con người. Vì cỏ lau sậy đã bị dọn hết, chỉ còn những cỏ thấp thấp, cỏ xanh rì đẹp đẽ thôi, còn lau sậy, bụi gai bị dọn hết, thì tâm chúng ta cũng vậy.
[1:13:03]Khi mà chúng ta thiền định, ta dọn dẹp hết những cái lau sậy, gai góc vọng tưởng thì những cái lỗi nó hiện ra rõ ràng. Tự cao, kiêu mạn, ích kỷ, sân si lộ nguyên hình, ta thấy rất rõ ràng. Nào giờ thấy mình không có sân, nào giờ thấy mình không tham, chẳng thấy mình ích kỷ gì. Đến khi ta ngồi thiền, tâm bắt đầu theo dõi hơi thở, tâm lắng được xuống, trời ơi mới phát hiện, mình nhìn tận mắt được cái ích kỷ của mình. Nào giờ thì ra ta chỉ lo cho mình, không lo cho ai cả. Nghe nói tu, tu cho mình, mình đắc đạo. Ừ, tới bữa ăn cơm, tìm cơm ngon cho mình ăn cho no cái đã, trong đầu chả nghĩ gì tới ai hết trơn.
[1:13:46]Ai ăn thì cứ tự vô bếp mà ăn. Nhưng đến khi mà ta phát hiện ra cái ích kỷ đó rồi, ta tiêu diệt nó rồi thì hễ đụng tới cái gì, nghĩ tới người khác trước. Nghĩ tới tu, làm sao mong cho mọi người đều tu. Tới bữa cơm ăn, bắt đầu nhìn quanh quất là mọi người mọi người đã ăn được chưa. À huynh đệ đã vào ăn chưa, có người nào lạ, ngại, không ăn không? Thì ta tới ta mời, mời mọc, mời. Rồi thậm chí nhìn thấy phát hiện ra cơm có vẻ thiếu, ta cứ nhịn ăn cái đã, rồi vô tìm cách làm sao nấu rồi mình ăn trễ lại. Để cho huynh đệ ai cũng được ăn trước. Cái chuyện gì của mình là sau, lo cho người trước, yêu thương mọi người trước.
[1:14:25]Đó là một sự thay đổi. Nhưng để phát hiện thấy được nó, sửa được nó là phải dọn dẹp hết cái lau sậy, gai góc nó che những con mãnh thú đang ẩn núp trong đó nha. Nên thiền định có cái công năng rất lớn trong việc giúp cho ta sửa sai, hướng thiện là như vậy.
[1:14:52]Nhiều lắm, thôi mỗi người tự suy nghĩ nha. Giờ quý nói thêm một ít điều nữa rồi thôi ta nghỉ, như vậy. Là nhớ suốt đời truyền dạy những điều thiện cho cộng đồng trong cái cách rất là khiêm hạ. Tại mình chưa phải là tư cách một bậc thầy, mà mình chỉ là huynh đệ với nhau. Mà đừng có nói là à khi nào tôi thầy, tôi mới dạy người ta, không có. Huynh đệ vẫn nhắc nhau được, nhưng mà ta nhắc khéo léo trong cái cách khiêm hạ, không làm cho người khác khó chịu thì vẫn phải nhắc, vẫn phải nhắc. Nhớ như vậy, ta tập lại những cái câu. Hôm nào trong đạo tràng, trong chúng thanh niên, chúng ta nêu ra đề tài này để cho chia sẻ kinh nghiệm,
[1:15:36]làm sao nhắc nhở huynh đệ những điều đạo đức, hướng thiện mà
[1:15:42]không có tạo nên một cái hiệu ứng là kiêu mạn nơi mình, gây khó chịu cho người khác. Là ai có những cái câu khéo léo những kinh nghiệm đó thì nói ra cho huynh đệ cùng học hỏi. Nha. Rồi báo cáo lại cho sư phụ, để sư phụ phổ biến luôn. Chớ còn sư phụ lại không có cơ hội đó lắm, tại sư phụ đi tu sớm và đi giảng sớm quá, cái thành ra cái mình lúc nào cũng đứng ở tư cách bậc thầy, rồi mình ngồi mình nói lúc nào cũng nói cái kiểu dạy răn, thì sư phụ lại rất ít kinh nghiệm về cái việc mà huynh đệ bạn bè ngang lứa mà khuyên bảo nhau. Nên cái này đó, là đạo tràng với chúng thanh niên ta mà mà có kinh nghiệm này rồi truyền lại cho nhau và báo cho
[1:16:24]sư phụ để sư phụ cũng học cái cách này một chút. Nhớ suốt đời vậy ta truyền bá điều thiện và suốt đời lúc nào cũng học hỏi đạo lý mãi, không bao giờ chán. Nhớ như vậy. Như nói là: "Hôm nay đi nghe thầy giảng nha." "Thôi, tôi nghe hoài, ở nhà tôi cả mấy trăm cuộn băng của ổng rồi tôi nghe hoài." Cái câu nói này là sai hay đúng? Sai. Bởi vì như nãy ta nói vậy, có mấy cái điều mà không bao giờ được ngưng, một là luyện tập cơ thể, hai là học ngoại ngữ, ba là những cái kỹ năng nghệ thuật đừng bao giờ bỏ, và cái bốn là tu hành học đạo. Đừng có nói: "À tôi biết rồi." Đến lúc nào đó, bất ngờ mình không biết gì cả.
[1:17:10]Nên việc nghe đạo lý là điều ta phải huân tập suốt đời. Nên Khổng Tử có cái câu nói rất nổi tiếng: "Triêu văn đạo, tịch tử khả hỷ." Nghe hiểu không ạ? Chữ Nho. "Triêu văn đạo", "triêu" là buổi sáng sớm, bởi vì ta hay nói là ánh triêu dương á, là ánh ánh ánh mặt trời buổi sáng sớm, "triêu" là buổi sáng sớm, "văn" là nghe, "đạo" là đạo lý, "triêu văn đạo" tức là buổi sáng nghe được đạo lý. "Tịch tử khả hỷ", "tịch" là buổi chiều, "tử" là die, ừ, "khả" là có thể, "hỷ" là vui mừng. Chiều chết cũng vui. "Triêu văn đạo, tịch tử khả hỷ", sáng nghe được đạo lý rồi, chiều die cũng ok.
[1:18:04]Đây là bản dịch, đó là bản dịch của thế kỷ 21, hiểu không? Morning listen to the doctrine, buổi chiều die ok. Đó là bản dịch của thế kỷ 21 đó.
[1:18:20]Thì một điều thế này: Khi chúng ta là người cố gắng tu hành, hướng thiện, sửa sai thì chuyện gì xảy ra? Chuyện gì xảy ra? Chuyện xảy ra: Bỗng nhiên ta là tấm gương sáng giữa cuộc đời này. Bỗng nhiên ta là trụ cột cho cái hành tinh này. Hành tinh này có trụ cột à? Có. Hành tinh này dễ sập lắm. Hành tinh này coi vậy chứ dễ bị sập vì điều ác độc. Nhưng mà hành tinh này chưa sập bởi vì còn một số trụ cột vững chắc. Trụ cột đó là ai? Là gì? Chính là những con người biết tu hành, hướng thiện. Nên khi ta nỗ lực tu hành hướng thiện, ta cũng trở thành thêm một cái trụ cột để chống đỡ cho hành tinh này đừng có đổ sập, tan vỡ, hoại diệt, khổ đau.
[1:19:16]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:19:35]Như
[1:19:39]ánh thái dương
[1:19:49]tỏa nghìn phương.
[1:20:01]Đạo lý bừng soi mọi nẻo đường.
[1:20:10]Phật cho con cả trời tươi sáng.
[1:20:19]Tuyệt đối dâng Người nỗi kính thương.
[1:20:27]Bao kiếp hắt hiu giữa trần luân. Đạo lý là sen nở giữa bùn.
[1:20:45]Phật đem vô lượng tình yêu mến
[1:20:54]soi vào tâm hồn con lớn lên. Khói sương bay bay, hạnh phúc dâng lên trời mây.
[1:21:12]Ta thương yêu nhau, niềm ước mơ chung dựng xây.
[1:21:21]Quên đi thương đau để lắng nghe chuông chùa buông. Bông hoa vô ưu thoảng ngát hương chung mười phương.
[1:21:39]Phật thênh thang nghìn hướng, lan xa tình thương, bao la ánh sương.
[1:21:50]Còn bao nhiêu ước nguyền, con xin quỳ xuống thắp nén lòng son.
[1:22:01]Dù trong muôn vạn kiếp, quê hương...
[1:22:50]Như ánh thái dương tỏa nghìn phương.
[1:22:59]Đạo lý bừng soi mọi nẻo đường.
[1:23:07]Phật cho con cả trời tươi sáng.
[1:23:25]Ai sẽ hát nên vạn bài ca?
[1:23:34]Đậm ấm lời ru một mái nhà.