[0:47]Hôm nay ta nghe tiếp bài Pháp Cú, cái tựa là "Quỷ".
[0:54]Cái bài kệ như thế này: "Nghiệp ác đã được làm, chưa thấy ngay quả báo, lặng lẽ theo kẻ ngu, như lửa tro âm ỉ." Cái nhân duyên mà Phật nói cái bài Pháp Cú này là bởi vì cái sự tình như thế này: là ngài Mục Kiền Liên có một lần ở trên núi ngài đi về thành Vương Xá để gặp Phật thì ngài nhìn thấy trong cái thế giới của vô hình, thế giới của ngạ quỷ, có một con quỷ mang cái hình hài cái đầu là đầu người mà cái thân hình là rắn, mà lửa chung quanh cái thân hình nó bốc cháy làm cho nó vô cùng khốn khổ.
[1:44]Rồi một lần ngài cũng thấy một con quỷ mang hình dáng một con quạ rất là lớn, đậu ở trên núi Linh Thứu. Thì khi mà ngài kể cái chuyện đó lại với Phật thì Phật xác nhận là những điều mà ngài Mục Kiền Liên thấy là đúng. Và Đức Phật nói rằng trước đây ngài không có nói về những điều này vì ngài sợ là người ta cho rằng Đức Phật đặt chuyện, mà nếu người ta nghi Phật thì người ta sẽ mang tội rất là nặng nên Đức Phật thà không nói để người ta không hoài nghi, không hoài nghi Phật. Đó là cái tế nhị nên ta biết rằng không phải những bậc thánh là biết cái gì rồi cũng nói cho ta nghe. Các ngài nói hay không nói đều rất là cẩn thận.
[2:32]Và Đức Phật cũng cho biết cái nguyên nhân tại sao có một cái người mà đọa thành quỷ như vậy. Con quỷ quạ là vào cái đời Đức Phật Ca Diếp thì lúc đó có một cái người có cái tâm xấu ác, hễ mà mọi người cúng dường thức ăn cho chúng Tăng thì cái người này cứ lén ăn cắp. Nên sau đó thì đọa vào địa ngục. Sau khi đọa vào địa ngục xong rồi trở lên cái cõi trần này cũng không được làm người mà mang hình thù một con quạ xấu xí, mà chịu sâu bọ rúc rỉa cái da thịt của mình, đau đớn. Còn cái con quỷ mà mang hình hài con rắn là nguyên nhân là thế này: vào đời xưa, lúc đó có một vị Độc Giác Phật sống ở bên bờ sông.
[3:19]Ngài sống bên một cái am tranh đơn sơ, nhưng mà đạo đức của ngài lan tỏa trùm khắp. Rồi nhưng mà cái sau lưng, tức là từ cái bờ sông ngài sống trên bờ sông, rồi sau cái bờ sông đó là một cánh ruộng rất là lớn của một ông chủ nông. Ông chủ nông đất ruộng ổng rất là nhiều nên nó dọc dọc theo bờ sông hết. Thì người ta đi đến lễ bái ngài Độc Giác Phật đó người ta có nhiều người họ cũng không có cẩn thận. Thay vì họ cứ cẩn thận đi trên bờ ruộng thì cái bờ mà ổng đắp để chia cái ô ruộng nó nhỏ, mà người ta thì đi đông quá, người ta kéo tới nườm nượp, nườm nượp vậy, cái nhiều người ẩu giẫm lên ruộng đi.
[3:58]Những cái ruộng mà ổng đã gieo trồng mà cái người nông dân á người ta có cái đặc tính là người ta rất là tiếc cái cái cái từng cái cây lúa của người ta do công lao cực khổ. Nên từng cái đoàn người mà kéo nhau đi về cái am của ngài cứ giẫm lên ruộng của ổng, thì ổng đứng ổng ổng cự nự. Có ổng đứng cự nự hay là cái người nhà ổng đứng cự nự thì người ta ráng ép ép lên bờ người ta đi, không có đổ ào xuống ruộng người ta đi băng qua cái cái am tranh. Rồi ổng giận quá ổng nói tại cái ông thầy tu. Nhân cái lúc mà ngài đi khất thực vắng, ổng tới ổng đốt cái am tranh của ngài. Đốt cái am tranh của ngài cái thì ngài Độc Giác Phật đó mới thấy là
[4:40]có cái sự phiền toái, cái ngài lặng lẽ ngài đi, ngài đi qua cái vùng khác. Thì cái người dân làng họ rất là tức giận, họ nổi lên họ đánh chết cái ông chủ nông đó. Đánh chết ông chủ nông thì ông này ổng chết xong ổng lại đọa địa ngục. Rồi khi ổng lên thì ổng lại làm rắn. Rắn, con rắn rất là to lớn mà bị lửa cháy giống như cái nghiệp mà ổng đã đã làm. Cái câu chuyện này nó cho ta vài cái cái cái suy nghĩ. Trong cái ba cõi sáu đường mà Đức Phật nói, có một cõi gọi là cõi ngạ quỷ. Ngạ quỷ là quỷ đói. Chữ "ngạ" nghĩa là đói á, chữ "quỷ" quỷ là cái ma quỷ. Mà sự thật ra ví dụ khi mà nói về người chết á, ta hay dùng cái từ là gì?
[5:26]Ma hay quỷ, và ta dùng cái ý cái chữ ma hay quỷ đó với hàm cái ý là sợ hãi và ghét bỏ. Sợ ma, tại vì nếu mà ma mà dễ thương thì đâu ai sợ làm chi, phải không? Thành thử hễ chữ sợ tức là có cái gì nó không có ưa, không ưa, hay là sợ quỷ, sợ ma. Nhưng mà sự thật rằng cái người chết vào trong cái cõi kia không có phải luôn luôn đều là những người đáng ghét, đều là những người đáng sợ cả. Chỉ có cái là vì ta không trông thấy cho nên ta hay sợ. Vì vì sao ta sợ ma? Là vì ta không thấy được ma. Ví dụ như ta đi vào căn nhà người ta nói là nghe nói căn nhà này có ma, thì mới đầu mình cũng chưa sợ lắm. Nhưng mà mình đi lên trên lầu thì tự nhiên có người đi thịch thịch
[6:13]ở sau lưng mình, nhìn lại thì không thấy ai, bắt đầu sợ. Hoặc là mình đang nằm ở trong phòng tự nhiên có cái tiếng chân đi ngoài cửa phòng, mở cửa ra nhìn không thấy ai, bắt đầu mình sợ. Hoặc là mình đang ở phía nhà trước thì nhà bếp cứ chén đũa cứ khua lổng khổng lổng khổng, mình ra nhìn nhà bếp thì không có gì lạ. Rồi bắt đầu mình sợ. Hoặc là mình đang nằm ngủ tự nhiên cái cánh cửa phòng nó xoay rồi nó mở cửa ra luôn mà không thấy ai hết, nhà có mình mình, bắt đầu mình sợ. Cái sợ đó là do ta không thấy, không thấy, không biết nên sợ. Còn cái việc gì mà ta biết rõ, ta thấy rõ thì ta không có sợ.
[6:49]Nên sở dĩ ta sợ ma là bởi vì ta không không không biết, không thấy. Và những cái dấu hiệu mà người âm biểu lộ như vậy thì ta cứ cho rằng họ nhát, họ nhát ta, nhưng sự thật không phải như vậy. Chính cái sự hiểu lầm này mà ta đã gây tạo tội nghiệp rất là nhiều. Ở đây, ta thấy cái thế giới ma quỷ là thế giới sống chung với loài người, sống chung với thế giới này. Chỉ có cái là mắt ta không nhìn thấy và đôi khi cái tương quan giữa hai thế giới nó không có cái rõ ràng. Ví dụ bây giờ trong cái hội trường này, ta ngồi đây là không phải chỉ có chừng ấy người này đang ngồi nghe Pháp đâu, mà còn có những người khuất mặt cũng
[7:36]đang tập trung lại nghe Pháp mà ta không thấy thôi. Không tin mình nhìn ra đằng sau coi, có khi có.
[7:45]Thì cái hai cái thế giới sống với nhau như vậy mà không có cái tương tác, cho nên họ biết ta mà ta không biết họ. Nhưng sẽ có người hỏi rằng nói: "Thưa thầy, như vậy tại sao có những lúc mình đi vào nghĩa địa là mình thấy rợn người hết? Hoặc là khi mình nằm ngủ mình thấy ma nhát, ma đè? Thì như vậy là cái cõi đó với mình có tương tác, chứ sao nói là không tương tác?" Nói có tương tác và không tương tác là như thế này: ví dụ bây giờ mình đang ngồi đây nghe Pháp thì có những số người khuất mặt cũng đông lắm, họ cũng ngồi nghe Pháp, nhưng họ không có ý muốn cho ta biết về họ thì hoàn toàn ta không cảm nhận được về họ.
[8:23]Còn ví dụ như là ta đang đi qua khúc đường vắng, khúc đường vắng có cây da sà, thí dụ vậy, thì có con ma, cái họ đó họ muốn trêu, họ muốn chọc hay họ muốn nhắc ta, họ muốn xin ta ăn, thì họ tới họ sẽ tìm cách họ đụng vào người mình. Họ tác ý là muốn cho ta biết cái sự hiện diện của họ thì lúc đó ta nhận ra liền. Ta sẽ cảm nhận luồng điện rất là lạnh chạy trên người ta, mặc dù là là lúc đó trời bình thường, không có gì hết. Hoặc là ta đi vào cái nghĩa địa hoặc là ta đi vào ngôi nhà mà lâu quá không ai ở thì ta sẽ thấy giống như có cái ai cái luồng điện chạy rần rần người mình là vì những cái người âm trong đó
[9:05]họ đến họ đụng vào ta, họ tìm cách đụng hoặc báo cho ta biết cái điều gì thì ta nhận ra cái sự tương tác liền. Hoặc là cái sự nữa là ví dụ như là nhiều khi trong cái ngôi nhà đó nó có một cái mả xưa lâu năm nằm dưới đó, cái hài cốt của ai nằm dưới đó, mà mình thì không biết, mình cứ cất nhà lên trên và họ chưa đi đầu thai nên cái họ bứt rứt khổ sở, vừa đói vừa bứt rứt vừa khổ sở, mà họ muốn chứng tỏ cái sự hiện diện của họ cho mình biết, nhưng mà không có cách nào. Nên nhiều khi họ tác động vào tâm của mình, cái làm cho trong nhà cứ gây gổ lộn xộn với nhau mà không có cái lý do rõ ràng. Nói sao lúc này tôi nóng tánh,
[9:45]cả nhà cứ gây lộn chửi lộn nhau hoài, mà không biết tại sao? Sự thật là nhiều khi chỉ vì cái người âm họ muốn báo cho mình biết cái sự hiện diện của họ. Nên cái cách họ nói mình không nghe được nên họ làm đủ trò hết. Như người sống mình á, mình muốn xúi giục người ta chửi nhau là mình kích động, mình khích bác, mình ly gián, còn cái người âm thì họ có cái cách họ truyền cái tư tưởng họ vào trong tâm mình. Cái làm cho mình bỗng nhiên nổi khùng nổi điên lên, nói bậy nói bạ. Đó là tác động thôi chứ chưa phải nhập. Còn nhập thì họ chiếm luôn cái thân của mình, chiếm tâm hồn làm chủ tâm hồn mình luôn.
[10:18]Và mình lúc đó thấy cái hình hài là mình, chứ nhưng sự thật lời nói này nọ là của người khác hết. Đó gọi là hiện tượng bị hồn ma nhập. Mà hiện tượng hồn ma nhập nó cũng hai loại nữa: một loại nó nhập rồi thì cái người kia cái người chủ thể không biết gì nữa, mê luôn tới khi mà nó xuất ra rồi mới biết. Còn có loại nó nhập vô thì mình vẫn biết rõ hết nhưng mà không cưỡng lại được. Miệng cứ nói lung tung, tay cứ làm như của ai. Mình thì biết mà không làm chủ được nữa. Đó là hai cái dạng nhập như vậy. Đó là những cái sự tương tác giữa cái thế giới đó với thế giới mình. Còn cái dạng quỷ mà trong cái truyện tích Pháp Cú này
[10:55]nói là một cái dạng quỷ bị đọa, là thân hình thì to lớn, gớm ghiếc, nhưng mà chịu nhiều đau khổ mà không còn cái thế lực để có thể phá ai được nữa. Với lại là cái thế giới ma quỷ nó phức tạp là không phải chúng sinh chết là được đi đầu thai liền. Thường thường khi ta chết á, mình chỉ có hai hạng người là đi liền: một là cái người tội quá nặng là xuống địa ngục liền. Một hoặc là người phước quá nhiều thì lên cõi trời liền, được rước lên liền. Còn ngoài ra thì chúng ta thường không có chỗ đi liền mà lẩn quẩn thêm một thời gian nữa. Mà nếu người nào nghiệp nhẹ hoặc là có cái duyên đầu thai sớm thì sẽ đầu thai trở lại làm người.
[11:45]Còn nếu cái người nào mà nghiệp nặng á, nặng nhưng mà chưa đến nỗi xuống địa ngục liền á, mà phải đọa làm súc sinh á, ví dụ như đọa làm chó, làm gì, làm heo á, thì nó thường nó có cái tình trạng như thế này: lúc đó cái người kia bị cái nghiệp nặng quá nên khi mình thoát ra khỏi cái xác chết rồi cái mình bị ăn hiếp. Do cái thế lực không còn nên bị những cô hồn các đảng lại nó đánh nó phá, nó ăn hiếp, nó đày đọa rất là khổ sở, mà đói kém cực kỳ, không có cái gì ăn hết, rất là sợ. Lúc đó mình thèm khát là mình trở lại cuộc sống trên trần gian này, rất là thèm khát. Cái tâm mà thèm khát trở lại đó nó rất là mạnh, rất là mạnh nó lừa mình.
[12:23]Cho đến lúc mình chạy qua đầu này, chạy qua đầu kia đi tìm miếng ăn mà chạy trốn những cái kẻ cô hồn các đảng nó đánh nó phá mình, nó ăn hiếp mình, mình cứ chạy trốn đầu này, núp đầu kia, cho đến lúc cái thấy cái bụng của một con heo bắt đầu nó hình thành cái bào thai, chui tọt vô đó luôn để núp. Núp để không bị ai đánh, ăn hiếp, bị vô đó. Rồi nghĩ rằng vô đó được yên ổn, rồi khi mà đẻ ra thì thôi cũng có được người ta cho ăn, chứ đỡ hơn là ở trong cái cõi ma này đói mà bị ăn hiếp, chui tọt vô luôn, thế là đọa thành heo, đẻ ra làm con heo. Hoặc là đọa làm chó này cũng vậy đó, hoặc là đọa làm thú đều nó giống cái tâm trạng
[13:04]như vậy, chứ không phải là chết là người ta có cái nơi cái chỗ đi liền. Mà ngay cả con thú nó chết cũng vậy, con thú nó chết là chúng ta đừng tưởng là nó nó nó hết kiếp thú liền. Ví dụ con chó vừa chết, ta thương nó, ta đem đi chôn, nó đâu biết đâu. Nó vẫn lẩn quẩn theo chân người chủ, nhưng mà chỉ có cái là nó thấy người chủ không còn thương nó, không vuốt ve, không cho nó ăn nữa, mà nó đói, nó đứng nó sủa, không ai nghe, nó khều, không ai biết. Còn người chủ thì lặng lẽ đi mua con chó khác về nuôi, không biết gì hết, nên rất là đau khổ. Nên ta thấy kiếp sống mà không có phước, khổ lắm. Thì con heo, con gà, con chim, con mèo chết đều như vậy hết.
[13:45]Nên ví dụ ta thấy trong cái trần gian này mà có người, có chó, có dê, có cừu, trong cái cõi âm cũng như vậy. Cõi âm cũng như vậy, cũng có chó, có dê, cừu tùm lum. Chỉ có điều là những đàn chó, dê, cừu đi lang thang, không ai cho ăn, rất là khổ sở. Nên vì vậy, ta sống được ngày nào mà ta biết đạo là một hạnh phúc. Vì sao vậy? Vì khi ta biết đạo, ta biết làm điều phúc, ta làm tránh cái điều tội, ta biết chắt mót giúp đỡ từng con người, tránh cái cái giận hờn, tham lam, ích kỷ, độc ác mà hại người khác để tích lũy cái phước cho mình. Vì chỉ có cái phước mới đưa ta đi trong cái cõi luân hồi này nó bớt đau khổ.
[14:29]Còn khi ta không có phước, làm người mình cũng không có giá trị, bị người ta coi thường, mà chết rồi ở trong cái cõi vất va vất vưởng kia chẳng ai ngó ngàng cho ăn, cho mặc, rồi cũng đói khổ, mà khi đầu thai lại, chưa biết mình đi về đâu. Nên nói vậy, mình theo Phật mình tu thì chưa cần nói tới cái việc mà giải thoát cao siêu, chỉ cầu làm sao mình có phúc thật nhiều, tích lũy được thật nhiều điều phúc, cũng là một cái an vui, cái hành trang, cái vốn liếng cho mình mang theo trong suốt cuộc đời này và những đời sau. Đó là cái may mắn mà ta biết được Phật pháp là vậy. Chứ nếu ta không biết được Phật pháp, mình cứ tự tung tự tác gây bao nhiêu
[15:09]điều tội lỗi thì sau này cái quả báo khổ nó đến cực kỳ là là khó chịu.
[15:18]Cũng vậy, ví dụ ta nói như con heo, con chó, hay con người chết, chứ không có thay hình đổi dạng liền, mà vẫn tồn tại cái hình dạng đó thêm một thời gian nữa. Và nhiều trường hợp giống như vậy, ví dụ như một lãnh tụ kiệt xuất của một đất nước khi chết cũng chẳng đi đâu hết. Thì cái người đó vẫn tiếp tục tồn tại ở nơi những cái chỗ mà người ta thờ mình, để mà điều hành đất nước, cũng phụ tiếp điều hành đất nước. Nhưng dĩ nhiên là quyền lực không còn giống như lúc sống, nhưng mà vẫn tìm cách tác động, can thiệp, thông báo, xử lý, xúi giục ngấm ngầm để mà phụ điều hành đất nước lại chứ cũng không phải là bỏ luôn. Đó, nó như vậy.
[15:57]Như có cái câu chuyện thế này. Có một lần ở miền Trung, cái vùng Quảng Nam, cái năm đó là bị một trận lụt lớn. Thì lúc mà trận lụt, hồi ngày xưa thì phương tiện cứu hộ rất là kém, cái người ta leo tuốt mái nhà, người ta ngồi hết, ngồi trên mái nhà ngói á. Thì phía dưới này những gian nhà dưới là nước lênh láng, lênh láng. Người ta di chuyển nếu mà lúc đó ai có xuồng thì di chuyển, nhưng mà thường lúc đó bất ngờ không ai có xuồng hết, tại vì nhà người ta ở trên đồng bằng mà, đâu có đi đâu mà có xuồng. Mà cơn lụt kéo tới ngập lênh láng cả một cái vùng mênh mông là toàn nước không. Thì có cái gia đình đó họ leo mái nhà ngồi.
[16:33]Khi đang ngồi mái nhà vậy, tự nhiên có một cái xác chết trôi tới. Mà nó trôi trôi đâu, nước chảy nước chảy kệ nước chảy mà cái xác nó cứ nhắm cái mái nhà đó nó trôi tới, nhắm mấy cái người đang ngồi trên nhà, nó trôi tắp vô ngay cái mái nhà đó. Cái mấy người kia rất là sợ, thấy xác chết trôi vô cái ông kia ổng mới lấy cái cây ổng đẩy cái xác chết cho nó đi ra. Thì cái xác chết rất là lạ, đẩy ra rồi cái nó dạt vô lại, tắp vô lại. Cái ông này đẩy nó ra để xuôi theo dòng để cho nó không cưỡng lên được á, mà rất lạ, đẩy nó xuôi theo dòng nó quanh quanh quanh cái lại tắp vô lại. Tới ba lần, ba lần cái ổng quyết tâm ổng đuổi,
[17:06]xua một lần nữa thì xác chết nó trôi đi luôn, tìm một cái nhà nào khác tắp vô. Thì cái nhà đó sau khi hết cơn lụt, trở lại bình thường thì bắt đầu tai họa đổ ập tới. Hết người này chết tới người kia bệnh, đau, gia đình lu bu nợ nần rồi cháy nhà đồ là tiêu tan hết luôn. Và người ta kể lại chuyện đó người ta nghĩ rằng là chính vì cái người nhà này từ chối, từ chối cái xác chết nên bị người ta báo thù, báo thù. Đây cũng là một trong những hiện tượng mà cái người chết họ không phải là mất hết, họ vẫn còn tiếc cái xác của họ. Họ sợ cái xác của họ bị trôi ra biển rồi cá ăn rồi mất, mà họ cũng có cái thân phận gì đó.
[17:48]Họ cũng có cái thân phận, có cái tự trọng, có cái liêm sỉ gì đó, chứ không phải là không. Nên là họ muốn là họ được chôn cất đàng hoàng, là họ muốn là họ cái một người nào đó sẵn lòng giữ cái xác họ lại giùm, đến khi nước rút xuống thì đem mà chôn đàng hoàng thì họ sẽ đền ơn, tại vì họ đủ cái lực để họ có thể đền ơn, là họ sẽ giúp cho gia đình phát triển, buôn may bán đắt. Nhưng mà gia đình này ba lần đẩy cái xác đi, nên họ bỏ đi luôn và họ oán thù, oán thù họ phá lại. Cho nên cái đó là cái cái tương tác giữa người sống và người chết. Khi họ muốn phá mình họ vẫn phá được, tại vì họ vẫn còn cái lực là do lúc sống cái
[18:23]người này cũng là người có thế lực, có phước gì đó, chứ không phải là không. Chúng ta đừng nghĩ là chết là hết như vậy. Còn có những trường hợp mà những cái vong đó, những cái linh đó họ cũng biết đền ơn khi mà ta giúp đỡ họ. Ví dụ như họ đói, ta cúng cho họ ăn, hoặc là như cái trường hợp vậy, có một cái bà đó, bà bà bán bánh bèo ở ngoài Huế đấy, bán bánh bèo ngoài Huế. Khi bả gặp một cái xác chết của đứa nhỏ mà vô thừa nhận, không biết nó từ đâu tới, đi về đâu, đi trên đường đèo vậy, bà mới chôn cất tử tế. Thì từ đó cái quán bánh bèo của bà bán thật là đắt. Đối diện với bà cũng là quán bánh bèo,
[19:03]mà bánh bèo cùng là bánh bèo Huế thì đều ngon như nhau. Nhưng mà quán bên kia cứ vắng mà quán bà thì cứ đắt, cũng không giải thích tại sao được. Bên kia họ cũng thắc mắc, chẳng biết tại sao. Tại vì người Huế nấu bánh bèo thì ngon như nhau. Ngon như nhau, nhưng mà quán bà thì cứ đắt, thì ra là có lẽ là cái vong hồn của đứa bé nó theo nó phù hộ. Nghĩa là khách nào tới nó muốn ăn bánh bèo thì nó nó chỉ qua bên kia, chỉ về. Giống như mình đi ngoài đường mà mình thấy những cái người mà gần tới quán ăn, mình thấy họ ngoắc ngoắc xe mình lại rồi chỉ chỉ vô á. Mình tưởng là có chuyện gì, thì ra là chỉ là cò cơm, cò cơm.
[19:36]Nhưng mà thì thằng bé đó trong cái cõi vô hình nó cũng làm cò bánh bèo giùm cho bả, bánh bèo, nó xúi người ta vô ăn. Thì người chết cũng vậy, họ cũng biết oán thù, họ cũng biết đền ơn. Cho nên mặc dù nói là người đã chết, nhưng ta không nên coi thường, ta không nên coi thường vậy. Vì cái xác của họ, nhưng mà cũng là cũng họ nghĩ như là cái nhân phẩm, là cái giá trị của họ vậy. Nên vì vậy mà trong chùa ta mới có cái tục là cúng thí thực mỗi buổi chiều ở các chùa để cho các vong linh họ ăn. Nhưng mà chùa cúng không được bao nhiêu, mà cái người cúng chưa chắc là hiểu hết cái sự quan trọng của việc cúng thí thực,
[20:15]cho nên đôi khi cúng rất là hời hợt, mà tâm mình hời hợt cái người ta ăn không no. Lạ như vậy, cái người chết lệ thuộc rất nhiều vào người sống, nên ta được làm người sống là một vinh dự, là cái công đức á, chứ chết rồi tự nhiên mình bó tay, nhiều việc làm không được. Và cái chùa mà cúng thí thực mà tâm hời hợt, cái chú tiểu cứ ra gõ cóc cóc cóc cóc keng keng keng niệm mà đầu óc chú nghĩ đi đâu, chả để ý gì hết trơn, rồi chú đi vô xong chú chạy đi chơi. Thì coi như mấy cái vong linh mà thờ trong chùa ăn cũng không đủ no nữa, đừng nói tới cái vong linh bên ngoài. Nên vì vậy là thường là thầy khuyên quý Phật tử vậy,
[20:52]là cố gắng mỗi ngày mình cúng thí thực ở nơi trước cái cổng mình, và cứ kêu những vong linh quanh quanh về ăn. Thì ngoài đường rồi chứ vong nhiều lắm. Mà khi mỗi lần cúng như vậy mình tụng một bài kinh cho người ta nghe để khuyên người ta tu. Vài ngày đầu á mình sẽ thấy có cái hiện tượng khó chịu, tại vì những cái vong ở đâu nghe có cúng nó tới ăn. Tới ăn rồi nó phá phách. Thường những cái người hơi bị quậy thì mới vậy, nên cái tâm họ không có thuần. Họ tới họ ăn xong họ hay quậy phá, mình thấy dấu hiệu trong nhà mình có những cái trường hợp là lạ, có những tiếng kêu cái này kia nọ ở ngoài sân vậy chứ họ không vô nhà được.
[21:26]Nhưng mà khi mình cứ kiên nhẫn vài tháng như vậy, thì những cái vong đó họ cứ mỗi chiều họ đến ăn cơm nhà mình, họ được nghe tụng bài kinh, cái tâm hồn họ thuần hòa, họ biết tu thì họ bảo vệ cái nhà mình. Họ bảo vệ cái nhà mình ít có bị trộm cắp, ít có bị ai phá quấy, mà nếu mình có làm ăn thì thường là buôn may bán đắt. Vậy chưa cùng á. Mà đó là lúc sống á, lúc sống là cái vong đó họ đã đền ơn mình, còn tới khi lúc mình chết, đặt vấn đề là mình chưa đủ phước để lên cõi trời, thì khi mình chết ra thì mình được vô số người bảo vệ. Tại vì những người đó là những người mà lúc mình còn sống mình đã cúng cho họ ăn,
[22:05]nên khi mình chết một cái là mình được người thân theo bảo vệ, bạn bè đầy hết. Chứ còn nếu không á, thì mình dễ bị ăn hiếp. Dễ bị ăn hiếp. Nó có cái hiện tượng là ma cũ ăn hiếp ma mới á. Mình nghe cái chữ ma cũ ăn hiếp ma mới mình cứ tưởng là là nói chuyện gì? Nói chuyện cơ quan. À, cái người ở trong cơ quan lâu, thấy cái người mới tới làm cái ăn hiếp. Hoặc là nói chuyện trong tù, là cái người tù vừa mới tới bị cái tù cũ ăn hiếp. Nhưng không, cái ma cũ ăn hiếp ma mới là nghĩa đen hoàn toàn á, trong cõi chết thật sự như vậy. Còn khi mà lúc sống mình đã biết tu, biết tụng kinh niệm Phật, biết cúng thí thực,
[22:40]có thể là mình chưa đủ phước lên cõi trời, mình bỏ cái xác ra là được nhiều người theo bảo vệ hộ tống, cũng là một cái hạnh phúc. Nhưng mà thường thường Phật tử mà biết tụng kinh lễ Phật, không làm điều ác, mỗi ngày biết cúng thí thực, chết lên cõi trời hết trơn à, không ở cõi này, không ở cõi này. Bởi coi ngồi đây, trên kia ngồi hết trơn rồi, ngồi.
[23:01]Trong kinh á hay kể về những cái loài quỷ mang hình hài súc sinh nhưng mà chịu nhiều đau khổ. Đó là thời kinh Phật, còn cái thời sau Phật là có cái chuyện của ông vua Lương Võ Đế, thì ông có một bà vợ, vợ vua gọi là hoàng hậu. Thì bà này tuy là được cái phước làm hoàng hậu nhưng tâm lại độc, tâm lại độc. Thì bà mới làm nhiều điều ác, trong đó có lần bà xúc phạm đến chúng Tăng, nên khi bà chết bà cũng bị đọa làm rắn. Thì vua Lương Võ Đế, sau khi bà hoàng hậu chết rồi, có một lần vua nằm mơ thấy một con rắn, chính là bà hoàng hậu, bà mới than, bà mới xin là cúng giùm cho bà. Thì khi mà vua thức dậy mới vời ngài Chí Công vào cung
[23:50]hỏi, thì ngài Chí Công mới soạn cái cái bài gọi là Lương Hoàng Sám để cho vua và triều thần cúng trong suốt bao nhiêu ngày như vậy, thì sau đó siêu thoát được cho bà hoàng hậu, mất cái nghiệp mà đọa làm rắn, cũng giống y như trong kinh kể như vậy. Đó là chuyện bên Trung Hoa, mà lại rất là giống với với bên trong kinh, đau khổ. Thì ở đây chúng ta sẽ đặt vấn đề là tại sao mà khi chết mà đọa thành những loài thú mà mang hình hài lớn như vậy? Là bởi vì có nhân có quả. Cái người nào mà lúc sống á mà có thế lực lớn, à bản ngã lớn, làm cái điều ác lớn, thì khi chết, đọa làm những loài thú lớn, có hình hài lớn để mà chịu đau khổ.
[24:34]Còn ví dụ như mình là cái người mà thế lực nhỏ, bản ngã mình cũng nhỏ, mình làm điều ác cũng nhỏ, thì khi mình chết, mình đọa làm con ma cũng nho nhỏ. Cũng vậy. Còn ví dụ như mình lúc sống á, mình là người có thế lực nhỏ, bản ngã nhỏ, mình làm điều phước nhỏ, thì khi mình chết, mình làm ông thần nho nhỏ. Cũng vậy, cũng vậy à. Còn ví dụ như cái người mà lúc sống họ có thế lực lớn, à thế lực lớn nhưng bản ngã lại nhỏ, làm những điều công đức rất là lớn, thì khi chết, họ làm những vị thiên tử thân hình cao cả bao nhiêu dặm, như một cái người khổng lồ ở trên cái cõi đó, thân hình họ rất là lớn, vì là lúc sống cái thế lực họ lớn.
[25:22]Nên trong kinh hay nói vậy, là các vị thiên tử thân hình cao cả mấy dặm, các vị cõi trời cao mấy dặm, mà loài người chỉ có chút xíu. Có một câu chuyện, thầy nghĩ là câu chuyện này nó không có thật, nhưng mà trong kinh có nói: Có một lần là ngài Mục Kiền Liên đi đến dùng thần thông bay đến một cái xứ Phật, thì khi bay đến cái xứ Phật đó, thì trong cái cõi nước đó các vị Bồ Tát đều to lớn, mà ngài Mục Kiền Liên bằng ngón tay cái của họ. Ngài bay đến ngài đáp trên cái bát của một vị vị tỳ-kheo. Vị tỳ-kheo nói: "Ý, sao có cái con gì bay đây?" Cái vị Phật mới nói: "Này Mục Kiền Liên, ngươi hãy hiện thân hình ra bằng cái chúng sinh ở đây."
[26:05]Thì ngài Mục Kiền Liên mới hiện ra thân hình lớn bằng các vị tỳ... pháp giữ cái chùa như vậy. Nhưng mà vì lúc sống trước kia họ là người có thế lực lớn, nên khi chết rồi họ mang cái cái thân hình rất là lớn, là như vậy. Còn ở đây, ta thấy thế này là: cái chuyện mà cái ông nông dân, ông chủ nông mà tức giận á, cho ta vài cái đạo lý để ta cảnh giác cái chính mình. Ổng giận vì người ta giẫm lên cái ruộng lúa ổng trồng. Cái điều ổng giận là sao, đúng không? Nó cũng đúng, hợp lý thôi, người thường tình mà. Chừng nào làm thánh mới hết giận mấy chuyện đó. Nhưng mà người phàm phu bình thường thì ai mà
[26:42]giẫm lên lúa mình thì mình giận là đúng. Mà ổng trả đũa cái điều làm cho ổng giận đó bằng cách gì? Đốt luôn cái cái nhà ở của một ông thánh. Cái sự tổn hại mà ổng nhận được á thì nó nhỏ, nhưng mà cái ổng trả đũa lại nó rất là rất là lớn. Mà cái tâm lý này, cái tâm trạng này, cái hành động này là nó có nơi tất cả mọi người chúng ta, tất cả mọi người chúng ta. Là khi mà ta bị tổn hại, ta bị xúc phạm với một cái hậu quả nhỏ, nhưng mà khi ta giận lên rồi, ta trả đũa lại thì ta sẽ gây một cái hại lại rất lớn cho người kia. Đó là cái tâm lý rất bình thường, tất cả chúng ta đều bị. Ví dụ như có người chửi ta, nói:
[27:28]"Mày là đồ chó." Cái câu: "Mày là đồ chó" thì có hại gì nhiều không? Nếu mình ngồi suy nghĩ ra thì mình thấy hại dữ lắm, còn mình coi như không thì cũng chả có gì hết. Nhưng mà thường á là bắt đầu mình giận lên. Khi mình giận lên thì mình làm gì? Mình có chửi lại đúng cái câu đó không? Mình có chửi lại đúng cái câu là: "Mày là đồ chó" để bằng nhau hai bên bằng nhau không? Không. Mình làm cái gì? Làm cái gì? Đâu mỗi người cho thầy một ý kiến đẹp coi. Làm cái gì coi? Người nào mà cho thầy một ý kiến đẹp nhất là có thưởng á. Thường á chửi mình thì mình không có chửi lại bằng đúng cái câu đó cho huề, mà mình sao?
[28:14]Mình sao?
[28:20]Mình lấy cây mình đập người ta. Đó, hoặc là có mấy đứa xã hội đen nó lấy dao đâm người ta. Tức là cái điều mình nhận được sự tổn hại rất là nhỏ, nhưng qua cái nóng giận của mình nó khuếch đại lên, thế mình trả đũa lại bằng hành động rất là lớn. Làm thầy nhớ trong cái kinh của Hồi giáo, đọc cái đoạn kinh thầy cứ ngạc nhiên hoài. Như là trong kinh Cô-ran á, giáo chủ Ma-hô-mét có dạy đệ tử thế này: "Các ngươi không được giết người..." Nghe hay không? Rất hay. "...trừ trường hợp nó đánh ngươi." Lắc đầu luôn. Thì thường thường á, ta bị tạo nghiệp là chính vì cái điều đó đó. Là cái sự tổn hại mà ta nhận được rất là nhỏ,
[29:04]không đáng, nhưng vì cái nóng giận, ta đã gây một cái tổn hại rất lớn lại cho người ta và tạo thành tội lỗi chồng chất. Đó là lý do mà sao Phật dạy ta tập sao đừng giận. Vì sao vậy? Bởi vì suốt cuộc đời này luôn luôn có người chọc cho ta giận, không bao giờ hết đâu, bảo đảm. Vô chùa cũng có, ra ngoài đường cũng có, ở đâu cũng có hết á. Không biết lên cõi trời thì không biết sao thôi, chứ còn dưới trần gian này là ta đi tới chỗ nào cũng có người chọc cho ta giận. Vô chùa có người chọc mình giận không? Hàng xóm chọc ta giận, đồng nghiệp chọc cho ta giận, mà đi ngang mà, nghĩa là lái xe trên đường quẹt nhau một chút cũng chọc nhau giận.
[29:44]Nghĩa là thế gian này là một cái cõi, nếu mà ta nói thế này: tức là cõi đời này là cõi gì? Chúng ta định nghĩa một chữ chính xác nè: cõi này là cõi chọc cho người ta giận. Ở đâu cũng có chuyện. Và vì vậy, ta tu theo Phật là: đừng giận là chắc ăn nhất để không tạo nghiệp. Còn nếu ta còn giận, chắc chắn ta cứ tạo nghiệp hoài. Vì khi người ta chọc mình giận, mình trả đũa lại mà cái trả đũa mình luôn luôn nó lớn hơn cái người ta chọc mình giận. Như rằng khi giẫm lúa ổng, ổng đốt, mà đốt nhằm cái am của vị thánh nên quả báo rất là rất là thê thảm. Và trong cái cuộc sống này cũng vậy, nếu ta không kiềm chế được cơn giận,
[30:26]thì những điều mà ta làm ta không lường được hết cái quả báo của nó, quả báo. Mà chỉ cái lời chửi thôi là trả đã mệt rồi. Ví dụ như mình chửi là: "Đồ chó", chắc chắn kiếp sau mình đọa làm chó.
[30:41]Rồi mượn chuyện á ví dụ thế này nói: "Bây giờ cái người mà chủ nông á, ổng giận, ổng đốt cái am tranh của một vị A-la-hán, cho nên ổng bị quả báo nhiều đời thê thảm. Mà đời này cũng vậy, có những người đệ tử của thầy mình, có những lúc giận thầy mình, đã đốt luôn uy tín của thầy mình luôn." Phải không? Thầy, cái đời này không phải am tranh, cái đời này nó không có am tranh nữa, nên cái dễ đốt nhất là đốt cái uy tín của thầy mình bằng cách quay ngoắt ngược lại nói xấu thầy mình thê thảm, để trả đũa cái tự ái của mình. Ví dụ bị thầy rầy, thầy la, không biết lỗi mà lại tự ái rồi đốt luôn uy tín của thầy mình bằng cách quay
[31:22]ngược lại nói xấu, thì đọa thế nào thì mình chưa biết, nhưng cũng là một cái gì đó không có đơn giản, ha. Ta ganh tị, ta đố kỵ, ha, ta có tham vọng, ta muốn mưu cầu riêng mà không thấy được lỗi của mình, không có tỉnh ngộ mà ngược lại là nói xấu là thầy mình rầy mình vậy là thầy mình sai, là thầy mình ngu. Thậm chí đôi khi kêu gọi nhiều người cùng chống lại thầy mình. Đó là cái người ta giận người đốt am ông thầy, còn mình giận mình đốt cái uy tín của thầy mình thì quả báo cũng không có lường hết được, không lường hết được. Cái câu chuyện này nó nó đơn giản là như vậy. Bây giờ ta qua một bài kệ khác:
[32:08]"Là một bất hạnh lớn, Quyền lực cho kẻ ngu, Phước lành tiêu tan hết, Còn bị quả vỡ đầu."
[32:17]Phật nói cái bài Pháp Cú này là cũng cái chuyện mà ngài Mục-kiền-liên thấy một con quỷ á. Là ngài Mục-kiền-liên thì ngài có thần thông, mà ngài hay nhìn thấy cái cõi âm. Bây giờ ta cũng có những nhà ngoại cảm mà tiếp xúc được với người cõi âm thì cũng như vậy. Thì ngài Mục-kiền-liên ngày xưa ngài còn thấy những cái điều lạ hơn nữa. Thì lần này có một lần ngài trông thấy là có một con quỷ lớn, mang hình hài của con người, nhưng mà giữa hư không cứ hiện ra nhiều cái búa nó đập vào đầu nó làm nó la hét. Mà đôi khi có một nhát búa nào mạnh quá đập nó vỡ cái đầu, thì nó lại mọc cái đầu khác, lại búa tiếp tục đập vô và nó cứ rên la, khổ sở.
[33:01]Thì ừm ngài mới về ngài kể lại cho chúng Tăng nghe. Rồi Đức Phật mới kể cái nhân duyên thế này. Phật kể là cái chuyện một cái con quỷ đó nó phức tạp. Phức tạp là con quỷ này vào một đời xưa là một người, cũng một thanh niên trẻ, hiếu thắng, nghịch ngợm, nhưng mà sau đó cái người thanh niên này mới gặp một ông võ sư. Cái ông võ sư này ổng rất là giỏi, ổng phò vua, tại vì ừm được phong làm quan. Nhưng mà ông võ sư này ổng có một cái có cái tuyệt kỹ công phu mà nếu nói theo Kim Dung tức là môn Đàn chỉ thần công, là để cái sỏi trong ngón tay búng một cái, hòn sỏi bay xé gió, bay rất là xa. Có thể tấn công giết chết đối thủ gần như một viên đạn mình bắn
[33:47]bởi cái khẩu súng hiện đại vậy, nên ông vua rất là thích, cho làm quan theo hầu giống như để đánh giặc hay là để bảo vệ mình. Thì là ổng mà chụp được cái gì vào trong bàn tay ổng ổng búng một cái là nó đều biến thành một cái vũ khí. Thì cái người thanh niên này mới theo hầu, năn nỉ để được học cái tuyệt kỹ công phu đó. Và ta biết á, ví dụ với lực của một cái ngón tay của mình vậy, thì mình búng gì búng không bao giờ một viên sỏi mà có thể xé gió bay như một viên đạn được. Cho nên cái người mà học được cái đó là phải có nội công. Họ tập nội công luyện thế nào đó, khi họ tập trung cái cái cái cái khí lực vào cái viên sỏi, vào cái ngón tay,
[34:26]họ búng một cái thì nó mới mang theo một cái lực phi thường. Chứ còn bằng cái lực của cơ bắp một cái ngón tay của ta thì không bao giờ làm được chuyện gì hết, búng một cái như gãi ngứa ai thôi. Còn kia búng một cái là xé gió bay đi. Mà đời nay vẫn có những người như vậy chứ không phải là không. Có những người họ có thể cầm một lá bài mỏng manh, họ búng một cái là cái lá bài bay cắm phập vô tường. Tường bằng xi măng, cái lá bài chỉ bằng miếng nhựa, mà họ gói trong đó cái nội lực, họ búng một cái là cái lá bài nó cắm ngập vào trong tường liền. Đời nay vẫn có người làm được. Tức là cái môn Đàn chỉ thần công vẫn không phải là thất truyền.
[35:04]Bây giờ một số môn phái bí mật họ vẫn tập luyện được, nhưng họ giữ kín lắm ít ai biết. Mà thường là những người nằm trong tổ chức bí mật. Thì cái người thanh niên này sau nhiều năm nịnh thầy, học thầy, rồi học được cái môn Đàn chỉ thần công, cầm viên sỏi búng cái vèo là tấn công đối thủ được. Và khi rời thầy ra đi thì ông thầy ổng dặn, ổng dặn dò, ổng nói là mày ra đi á, mày đi ra ngoài mình sống á thì nhớ là không có được mà dùng cái ngón nghề này để hại người ta. Ví dụ như để đi săn bắn thì được, đi vô rừng săn bắn, mà nếu mà lỡ có gây sự á, thì kiếm cái người nào á mà không có gia đình, ừ không có thân quyến, không có thầy tổ,
[35:48]không phải thầy tu này nọ để đừng gây oán thù cho những người khác. Mày búng một cái là họ chết liền. Mày búng nhầm cái đứa mồ côi thì không ai trả thù mày, chứ mày búng trúng cái người có gia đình là những người còn sống sẽ đi kiếm mày mà trả thù. Hoặc là để đi săn mà sống thôi, như vậy. Nhưng mà anh chàng này do cái tánh ảnh tinh nghịch, xấu tánh, lúc nào cũng muốn thị uy, thấy mình là có một cái năng lực phi thường, lúc nào cũng muốn làm cho người khác phải phải sợ nên ảnh hay búng tầm bậy tầm bạ hù người ta, mà búng rất chính xác. Không phải là luôn luôn giết người, búng thẳng vô đầu là chết liền,
[36:20]nhiều khi ảnh búng xẹt qua vai làm rách cái áo hay gì đó. Ví dụ ai cầm muỗng ăn cơm búng cái vèo ngang cái gãy mất cái muỗng, cái nghề như vậy. Thì cái những cái điều mà ảnh phá quấy hoặc đi săn bắn này nọ nó cũng lần lần nó thành nghiệp, rồi cũng có nhiều lúc trong cái lúc mà tranh giành lãnh địa rồi làm băng nhóm thì ảnh đã từng búng sỏi giết người chứ không phải không. Mà giọt nước làm tràn ly, từ từ, từ từ cho tới cái ngày ảnh gặp một vị Độc Giác Phật. Thì ảnh lúc đó nổi cái máu du côn lên mà thấy vị đó được nhiều người lễ lạy, cung kính cái ảnh đi lẳng lặng đi theo. Thì ông thầy đã dặn là đừng bao giờ đụng tới mấy ông thầy tu,
[36:55]tại thầy tu có nhiều tín đồ họ bảo vệ, cho nên mà tổn hại tới thầy tu coi chừng tín đồ họ giận lên họ họ đập chết á. Thì anh này lúc đó là cái bản ngã khi mà lên cao rồi, tự cao rồi thì nghĩ cái tài nghệ của mình chả ai đụng được tới mình, gần như mình vô địch, bách chiến bách thắng. Đến khi mà thấy một vị Độc Giác Phật được nhiều người lễ lạy xưng tụng cái ảnh ngứa mắt. Ngứa mắt. Ngứa mắt nghĩa là gì? Ngứa mắt nghĩa là thấy mà phát ghét, gọi là ngứa mắt, thấy không? Thấy ví dụ như mình thấy một cái người nào đó mặc đồ đẹp, nói: "Nhỏ mặc đồ đẹp thấy ngứa mắt." Tức là thấy mình ganh tị mà phát ghét á, nghĩa là gọi là chữ ngứa mắt.
[37:37]Hoặc là là thấy ví dụ như thấy hai vợ chồng người ta mới cưới ra đèo chở nhau trên xe, thấy hai đứa đi mà thấy ngứa mắt, tức là ganh tị. Cái chữ ngứa mắt là thấy phát ghét mà thường xuất phát từ lòng ganh tị thì cũng vậy. Cứ thấy một vị Độc Giác Phật ôm bình bát đi khoan thai giữa cuộc đời bao nhiêu người cúng dường, lễ lạy ảnh cũng ngứa mắt. Ảnh đi theo, đi theo tới khúc vắng, rút sỏi ra ảnh búng cái vèo bay vô đầu ngài, đánh vỡ, bị lủng luôn. Thì ngài kia không giận, ngài lẳng lặng ngài trở về cái chỗ ngài ngồi ngài nhập Niết-bàn luôn, bỏ thân luôn. Thì thường vì các ngài đó mà hơi có bệnh chút là các
[38:16]ngài bỏ thân đi, chứ cũng không không có phải là sống dây dưa như mình mà chiến đấu với cơn bệnh nhiều. Các vị đó thường là như vậy. Ngài cũng chẳng giận, ngài trả một cái nghiệp cuối gì của mình, rồi ngài ngồi kiết-già ngài nhập Niết-bàn bỏ thân luôn. Đến khi mà cái người dân thì họ đến thấy thầy của họ bị chết mà trên đầu có một vết, một vết lủng lỗ, mà họ biết ngay là sao? Đàn chỉ thần công, thì biết ngay là ai? Có cái thằng đó chứ không ai hết trơn á. Thì nào giờ người ta cũng kiêng dè nó tại nó cũng là chủ một cái băng nhóm, đánh lộn đầu đường cuối xóm chẳng ai đánh lại, người ta cũng nể nó,
[38:52]cũng sợ, nhưng mà lần này thì họ phẫn uất quá độ, mà đông người nữa, bắt đầu họ rần rần họ đi kéo tìm thì một mình nó đánh không lại quá nhiều người người tín đồ, người ta đập nó chết luôn. Đập nó chết thì khi chết xong nó đọa vào địa ngục. Hết cái kiếp địa ngục rồi trở lên làm một con quỷ mà vậy luôn luôn trong không trung cứ hiện ra những cái búa rầm rầm đập vô đầu nó, đập nó ôm đầu rên la, bởi vì cái quả báo là nó xúc phạm tới cái đầu của một vị thánh á. Đến khi vỡ cái đầu đó rồi thì cái đầu khác lại mọc ra để bị đập tiếp như vậy. Tức là những trường hợp mà trừng phạt như vậy đó là luật pháp
[39:27]của thế gian không đủ để trừng phạt cái tội lỗi này, nên cái quả báo của cái cõi bên kia công bằng hơn, nó trả cho hết. Chúng ta nhớ như vậy, ta nhớ là luật pháp thế gian thường là không công bằng lắm, không công bằng lắm. Ví dụ như một cái tay đó mang tội giết người, nhưng mà luật sư cãi khéo, anh có thể thoát tội hoặc là chỉ mang tội nhẹ. Nhưng mà tội thật sự của anh ta nặng hơn nhiều. Hoặc là có một số nước bỏ cái bỏ cái án tử hình, mà sự thực cái tay này đáng lẽ phải bắn anh đem mười lần ra bắn chưa hết tội, nhưng mà ảnh chỉ giam chung thân, mà ở trong chung thân sướng thấy mồ luôn á. Rồi mai mốt đây chừng mười mấy năm được khoan hồng, thành thử tội xử chưa hết.
[40:14]Nên cái luật pháp thế gian thường không đủ công bằng, chính vì vậy ở trong cái thế giới bên kia mới có địa ngục, mới có cảnh ngạ quỷ để mà trừng phạt tiếp cho hết cái tội của người ta. Tuy nhiên, nếu với một cái tòa án công minh thì cái sự phán xử của người sống vẫn ảnh hưởng qua cái cõi chết. Ví dụ như là một cái ông quan tòa ở Tây Ban Nha, ổng xử mấy chục người trong cái vụ đánh bom khủng bố ở Madrid, tuyên án là cộng lại tất cả của mấy chục người này bản án là 40.000 năm tù, 40.000 năm tù. Thì nói 40.000 năm tù cho vui thôi chứ nó sống mấy năm nữa chết hết trơn rồi. Thì nó chỉ giam bao nhiêu? Chỉ giam đứa giam được 8 năm nó chết,
[41:01]đứa giam 10 năm nó chết, đứa 15 năm, đứa 20 năm nó chết, thì cộng lại cái số mà nó đã giam cho tới ngày nó chết vẫn không đủ 40.000 năm tù. Nhưng không sao, quan tòa ở ở cõi sống tuyên rồi, qua cõi kia bị giam tiếp. Tại vì cái quyền lực của ông quan tòa, nhất là những quan tòa mà công minh mà có đức, thì cái lời nói ổng phán ra một cái là kể quỷ thần cũng phải nghe theo, quỷ thần cũng phải nghe theo. Cho nên cái ông bà mình có nói cái câu là: "Đức trọng quỷ thần kinh" là vậy. Cái người mà cái đức họ lớn thì quỷ thần cũng phải kính phục, sợ, kinh sợ. Họ nói ra một tiếng, loài người có thể cãi họ nhưng quỷ thần luôn luôn vâng lời họ.
[41:46]Cái người đức trọng... Nên ví dụ, ví dụ như là có một cái người nào đó bệnh nặng, cái thuốc thang không khỏi, thì gặp một ông... nói đơn giản như là một ông... ông cán bộ về hưu thôi. Ông cán bộ về hưu nhưng mà ổng lúc ổng làm quan, ổng... ổng rất là tốt, rất là thanh liêm, cái đức rất là lớn, bây giờ tới tuổi ổng về hưu rồi. Ổng đến thăm một cái người thấy bệnh quá, thì ổng mới nắm tay người đó, ổng mới nói một câu thế này: "Bây giờ thuốc thang cũng đã bó tay rồi, thôi tôi cầu ơn trên phù hộ cho anh hết bệnh." Qua ngày mai hết bệnh liền. Tại vì quỷ thần phải nghe lời cái ông đó mà đến chữa bệnh giùm cho cái người này.
[42:26]Tức là một tiếng nói của cái người có đức, quỷ thần cũng phải làm theo, mặc dù ta không thấy quỷ thần. Cái chuyện này á, bây giờ ta nói, ta phân tích về nhân quả một chút xíu, là trong cái bài Pháp Cú Phật nói đó: "Thật là một bất hạnh lớn khi mà kẻ ngu nắm được quyền lực, thì cái phước của cái người đó từ xưa đến giờ có nhiêu là nó tan hết, lại còn bị những cái quả báo thảm khốc." Này cái câu chuyện thì mình hiểu cái nhân quả nó vậy rồi, nhưng mà bài kệ Pháp Cú của Phật thì cho ta cái bài học rất là lớn. Thứ nhất á, là khi ta làm những điều ác nhỏ thì dần dần sẽ dẫn đến một điều ác lớn. Như như nói là:
[43:08]"Nếu để cho đứa bé nó ăn cắp một quả trứng thì sau này nó sẽ ăn cắp một một con bò", nói như vậy. Là cứ làm nhiều cái điều ác nho nhỏ, đến lúc nào đó ta sẽ làm điều ác rất là lớn vì quen tay. Cho nên ta thấy ở những cái mà những cái lò sát sinh, những cái người công nhân trong đó mà khi họ sát sinh trâu, bò, heo, thì chỉ là giết súc sinh thôi, luật pháp không cấm, người kia còn trả lương nữa. Nhưng mà những người đó rất dễ dàng giết người. Tức là mà khi giết người rồi là thành cái gì? Thành một cái tội ác lớn. Mà trong cái lò sát sinh thì trả lương cho họ để họ giết gia súc lấy thịt thôi, giết trâu, giết bò, giết heo lấy thịt thôi.
[43:51]Nhưng mà đã quen tay rồi, đụng chuyện cái là giết người luôn, rất là dễ. Nên thường như vậy, khi ta thường hay làm những điều ác nhỏ rồi nó sẽ khiến ta làm điều ác lớn. Có một lần thầy cũng kể một câu chuyện, có một cái tên cướp khi giết người, khi bị tòa tuyên án tử hình, hỏi nó có cầu xin điều gì, nó chỉ xin điều được ôm mẹ nó lần cuối, thấy có... Thì tòa cho phép, thì khi bà mẹ đến á, thì thay vì là nó ôm bả như là nó yêu cầu, thì nó đã giết bả tại trước tòa luôn. Thì cả các phòng tòa chưng hửng lên hết. Hỏi nó tại sao, nó nói: "Vì chính cái bà người đàn bà này đã làm cho nó ngày hôm nay đứng trước vành
[44:35]móng ngựa, bị người đời phỉ nhổ và phải chịu án tử hình." Hỏi tại sao, nói: "Vì hồi nhỏ, khi mà nó qua nhà hàng xóm nó ăn cắp được một cái gì nho nhỏ đem về, bả khen: Nói thằng này khôn." Chỉ nhiêu đó thôi, mà sau này nó đã trở thành kẻ ăn cướp giết người và bị tòa tuyên án. Nên ta thấy là nếu cứ tích lũy một cái điều ác nho nhỏ sẽ làm một điều ác lớn. Thì cũng cái tay búng sỏi này cũng vậy, anh chỉ dùng cái búng sỏi ảnh để ảnh săn bắn rồi ảnh hù dọa thiên hạ, hay đánh người ta chút đỉnh mà làm thành băng nhóm, nhưng mà cuối cùng một cái điều ác lớn là ảnh búng sỏi vào đầu một vị thánh tăng, thành một điều ác cực lớn.
[45:14]Cho nên là khi ta tu dưỡng trên đời này, hãy nhớ là đừng làm những điều ác dù là nho nhỏ. Vì nếu quen tay làm điều ác nho nhỏ, sẽ có lúc ta làm điều ác rất là lớn. Mà khi đã làm điều ác rất là lớn rồi, thì cái quả báo mà ta trả rất là thê thảm trong cái thời gian rất là dài, rất là dài.
[45:42]Trong cái bài nói là cái người xấu mà có quyền lực, có quyền năng hay có khả năng lớn thì sao? Nó là một cái tai hại rất là lớn. Vì sao vậy? Vì cái người có quyền lực lớn, có tiền bạc nhiều, có khả năng lớn là người gây ảnh hưởng cho nhiều người khác. Mà nếu người đó xấu thì rõ ràng là sẽ đem cái khổ đến cho nhiều người, còn nếu người đó tốt thì sẽ đem cái hạnh phúc đến cho nhiều người. Cho nên là cái người ngu mà nắm quyền lực là cái bất hạnh cho cuộc đời, cho xã hội, còn chính cái người ngu đó thì phước nhiều đời cũng tiêu tan hết luôn, rồi quả báo sẽ rất là thê thảm. Ta thường đọc trong truyện hay trong cuộc đời ta vẫn thấy
[46:27]là có những người rất giàu mà rất ác, hoặc là có những người nghĩa là nắm được cái chức to mà lòng dạ lang sói, hiểm độc, thủ đoạn, mưu hại người, cướp... ừm vợ, cướp con người ta, cướp đàn bà con gái, rồi chiếm đoạt tài sản của người khác, vì mình có quyền lực, mình có lính có tráng, có mưu mô có thủ đoạn, vân vân, là những cái người như vậy gọi là người người ngu. Cái chữ "ngu" ở trong kinh Phật có nghĩa là người ác á, người không có đạo đức. Thì cái người ngu à người ác, người không có đạo đức như vậy mà họ có nhiều quyền lực, có nhiều tiền bạc, có nhiều có khả năng thì là một cái tai họa cho xã hội.
[47:10]Ví dụ ta thấy một cái tay thủ lĩnh của mafia, hay trùm xã hội đen thì cái điều mà anh ta gieo rắc trong cuộc đời là gì? Thứ nhất là anh ta dạy thuộc hạ của anh ta là phải lừa đảo, phải giết chóc, phải buôn ma túy, phải mua chuộc cán bộ. Nó tạo thành một cái luồng tư tưởng ác lan tràn trong xã hội. Và lúc đó, những cái người mà trong cái xã hội đen đó họ nghĩ một điều thế này: Sống trên đời mạnh được yếu thua, không có chân lý, không có công lý, không có lẽ phải, không có nhân quả, không có báo ứng. Mà ai muốn sống để mà mà thành công thì cứ phải tàn bạo, cứ phải thủ đoạn. Cứ vậy. Hoặc mà cái đó là một tà kiến, nó gieo rắc vào tâm người ta rồi
[47:51]thì có chết muôn kiếp đi cũng còn cái tư tưởng đó, rồi đầu thai lên làm người được là cứ lấn hiếp người khác, rồi cũng muốn dùng cái tàn bạo, cái thủ đoạn của mình để mà trèo lên để nắm lấy cơ hội, để chiếm lấy thành công, cứ tưởng vậy. Nghĩ thành công là như vậy, đâu có biết rằng đó là một tà kiến rất là là sai lầm. Hoặc là một một nhà giáo mà dạy giỏi, hay là nắm được cái chức vụ lớn trong cái Bộ Giáo Dục thì sẽ gieo rắc vào trong cái ngành giáo dục mình bao nhiêu là tư tưởng đạo đức, nhân bản, làm thay đổi của bao nhiêu thế hệ của học sinh, làm nó trở nên nó yêu nước hơn, nó đạo đức hơn, nó khiêm nhường hơn,
[48:27]lễ phép hơn, thay đổi cả cả một cái văn hóa của của đất nước luôn, chứ không phải là dễ. Hoặc là như một nhà lãnh tụ kiệt xuất thì họ có thể tạo nên một lý tưởng yêu nước gây tràn lan được trong quần chúng luôn. Nên cái người mà tốt, có quyền lực, có khả năng thì họ gây được cái ảnh hưởng tốt rất là lớn, và ngược lại cái người xấu mà có quyền lực thì gieo rắc cái điều xấu, cái điều khổ cũng tràn lan trong cái cái cuộc đời này. Nên một số ông võ sư mà trước khi ổng dạy võ cho đệ tử, ổng đều xem tướng. Sự thật cái người võ sư nào á cũng muốn là mình phải có nhiều đệ tử chân truyền, chứ cái sợ cái môn võ của mình sẽ thất
[49:11]truyền rồi đó là khi chết mà không dạy được ai hết những cái tuyệt kỹ của mình cũng là một cái nỗi đau. Nhưng mà lựa đệ tử để dạy á thì phải lựa cái tâm con người. Vì nếu nó biết võ, nó giết người, nó làm bậy đi ăn cướp thì mình mang tội nặng. Nên phải coi tướng, mà coi tướng thì rất phức tạp. Phải coi cái tướng nó là ví dụ cái tướng người đó đó là thấy nó hiền nhưng mà nó cọc, thấy nó im ỉm ít nói nhưng mà tới chừng nó cọc lên nó oánh người ta chết. Hoặc là có người cái này cái tánh là dễ bị nghe lời bạn bè, nó thì nó không tham cho nó, nhưng hễ bạn bè xúi đi oánh người ta cũng chết, nếu có cái tướng như vậy.
[49:54]Hoặc là có cái tướng cái người là từ năm đó đến năm 30 tuổi là cuộc đời bị áp bức, bị ăn hiếp thì nó trong cái đoạn này nếu nó có võ nó oánh người ta chết, cho nên phải đợi nó qua khỏi 30 tuổi mới bắt đầu dạy võ. Lúc đó cuộc đời nó hết bị những cảnh khổ rồi thì nó sẽ sử dụng cái võ thuật một cách hợp lý. Thế còn trước cái năm đó, cuộc đời nó còn khổ quá, thì mà nó có võ trong nghề nó lại dễ làm bậy, vân vân. Nghĩa là ông thầy ổng coi tướng ổng coi rất nhiều phương diện, coi nhiều khía cạnh. Vì sao? Vì cũng sợ như vậy, sợ là cái quyền lực, cái năng lực rớt vào tay một kẻ xấu thì cái tai họa cũng cũng khôn lường, đúng vậy.
[50:33]Thì ta thấy thế này, ví dụ về tiền bạc cũng vậy. Theo luật pháp á, ai giỏi thì cứ làm giàu, phải không? Ai giỏi đầu tư thì cứ bỏ tiền ra kinh doanh làm giàu, luật pháp đâu có cấm. Mà còn khuyến khích nữa, ráng làm giàu được thưởng nữa, đây là tiêu biểu doanh nhân Đất Việt rồi gì đủ thứ hết. Nhưng mà những người mà sáng suốt ở trên cao thì họ rất là lo ngại. Vì họ coi cái người mà giàu đó bên trong đạo đức hay không. Còn luật pháp thì không để ý khía cạnh là đạo đức hay không, chỉ để ý là anh có giỏi cứ làm giàu, và luật pháp bảo vệ tài sản cho anh. Nhưng những bậc thánh thì lại lo ngại. Vì sao?
[51:13]Nó giàu quá mà nó không yêu nước, nó giàu quá mà nó tham lam, nó độc ác thì thế nào nó cũng dùng cái đồng tiền này để nó khuynh loát cuộc đời, khuynh loát xã hội, gieo rắc điều xấu, mua chuộc, lôi kéo thế lực, làm lũng đoạn, có khi lũng đoạn cả chính quyền luôn cũng có. Là đó là lý do tại sao mà ta thấy cái luật pháp của loài người không phải luôn luôn là điều tốt. Ở trên chừng mức nào đó buộc ta là người công dân, ta phải thượng tôn pháp luật, ta phải tuân thủ luật pháp nhà nước. Thì trên căn bản như vậy nhưng luật pháp không phải là tất cả. Nên ta thấy ở trong cái thời đại hiện nay, có nhiều người vẫn đề cao thế này:
[51:55]là cai trị quốc gia bằng luật pháp. Bởi vì họ tưởng luật pháp là chân lý tuyệt đối, không phải. Hoặc là họ ca ngợi một nhà nước pháp trị. Pháp trị tức là giờ không có đảng phái gì hết, cứ theo đúng luật pháp đó ra mà cứ cai trị đất nước, ai sai luật là phạt. Họ nghĩ như vậy. Nhưng sự thật luật pháp chưa phải là chân lý cuối cùng, còn rất nhiều kẽ hở. Mà so về nhiều khía cạnh khác, luật pháp chưa là gì cả. Còn có những yếu tố khác ảnh hưởng đến hạnh phúc, tâm hồn, đời sống của con người, như ta vừa ví dụ về luật pháp cho ai giỏi cứ làm giàu, đóng thuế đầy đủ cứ làm giàu. Nhưng ở khía cạnh đạo đức, nhân quả, đạo lý thì ta rất lo sợ kẻ giàu mà mà ác.
[52:48]Cái người mà lãnh tụ giỏi thì họ truyền hiền chứ không truyền tử. Tức là họ giao quyền lực lại cho cái người có tài có đức gọi là truyền hiền, mà không truyền tử tức là không truyền cái quyền lực lại cho con mình. Giống như ngày xưa đời vua Nghiêu, vua Thuấn vậy. Đời vua Nghiêu khi mà chết không giao quyền lại cho con mình, mà giao cho vua Thuấn, một người khác, chứ không phải là giao cho con mình. Đó là một cái gương mà sau này người ta hay nhắc vua chúa, nhưng mà vua chúa thì thường là ít học được bài học đó. Mà cũng do tập quán của xã hội là ông vua chết thì con của vua mà nhất là con trưởng phải lên làm vua, bắt buộc như vậy.
[53:34]Mà không kể rằng cái người con đó có đủ tài đủ đức hay chăng. Không xét tới đó. Nên đó cũng là một cái sai lầm trong cái chế độ quân chủ. Là con vua thì lại làm vua. Trong khi đất nước thì cần ai lãnh đạo? Cần người có có tài, có đức. Nhưng mà cái quy định của xã hội phong kiến thì con ông vua mới được lãnh đạo, mà không hề xét tới yếu tố tài đức. Đó là một cái sơ hở lớn trong cái thời chế độ chế độ quân chủ phong kiến. Và tại sao mà cái đời vua Nghiêu, vua Thuấn làm được, mà tại sao có nhiều lãnh tụ giỏi họ cũng làm được như vậy? Bởi vì họ biết rằng, biết rằng cái quyền lực mà nằm trong tay kẻ xấu là điều rất đáng sợ cho cho đất nước.
[54:22]Nên phải truyền hiền chứ không có truyền tử. Ví dụ như cái vấn đề mà lý lịch cũng vậy. Lý lịch tạm cho ta một yếu tố để tham khảo về một con người. Vì con người đó có thể bị ảnh hưởng bởi gia đình, có thể. Nhưng cũng không là tất cả. Vì sao vậy? Có khi con một cán bộ lớn mà vẫn sao? Vẫn hư như thường, vẫn bán nước như thường, không chắc gì hết. Mà có khi một người họ trong hàng ngũ kẻ địch, nhưng khi họ giác ngộ yêu nước rồi, họ vẫn phụng sự đất nước rất là rất là tốt. Cho nên lý lịch gì đó vẫn chỉ là một sự tham khảo tương đối mà thôi. Cái quan trọng vẫn là cái chính cái con người đó như thế nào, chính con người đó như thế nào.
[55:06]Để mà xã hội có nên giao cái quyền lực cho người đó hay không. Ta thấy có vài cái điều mà ta nói, như ta nhắc lại một cái chuyện chút xíu. Vào thời xưa có những anh hùng họ là anh hùng là cái gì? Là ban ngày họ sống là những người bình thường, họ đi điều tra ai giàu ai nghèo. Họ thấy nơi xóm kia có những người lao động vất vả nghèo khổ, rồi có những cái người giàu sang cứ bóc lột người ta. Mà bây giờ luật pháp thì bảo vệ. Cái ông giàu ổng ổng đâu có làm gì bậy đâu. Tiền của gom gom ổng bao nhiêu người làm quần quật quần quật rồi cái giàu thì ổng cứ giàu, còn người công nhân làm nghèo cứ nghèo, những người nông dân cứ nghèo cứ nghèo.
[55:48]Còn tiền cứ gom hết chất đống trong kho ổng. Mà luật pháp thì không có cách nào mà bắt ổng thấy nhả tiền ra đi chia cho dân hết, luật pháp không có. Luật vua không có chuyện đó. Thì cái người anh hùng đó ban đêm mới bịt mặt, nhảy nóc nhà, luồn vào trong đó, điểm huyệt mấy cái người canh giữ kho, mới vác một bao vàng nhảy ra phi thân qua cửa sổ bay lên nóc nhà, đi về lại một cái chỗ vắng đem tiền chia cho người ta. Thì bây giờ ta coi phim đó, ta nói người anh hùng đó xấu hay tốt, đúng hay sai? Theo luật pháp thì cái người đó là ăn trộm, phải không? Nhưng mà cái hành vi á đem tiền đó chia lại cho người nghèo là hành vi của anh hùng.
[56:27]Ông này vừa là ăn trộm vừa anh hùng. Nói luật pháp thì ta nói ông này mang tội. Nhưng mà trong thẳm sâu lương tâm của ta, ta làm sao? Ta khen cái ông đó. Vì ta khen cái ông đó ta mới đưa ông đó lên đóng phim. Chứ nếu mà không khen ổng, làm sao đưa ổng lên đóng phim cái hình tượng đó được, phải không? Trong thẳm sâu như vậy, giữa cái lương tâm của ta và cái luật pháp của cuộc đời nó có cái gì đó không giống nhau lắm. Đúng không ạ? Rõ ràng là luật pháp là cái gì đó mà ta vẫn thấy chưa hoàn chỉnh. Lương tâm ta có cái gì đó nó khác hơn. Và đó là lý do mà có một số người họ kêu gọi cái chế độ gọi là chế độ xã hội chủ nghĩa là vậy.
[57:03]Có một cái gì đó, họ đi tìm cái gì đó nó khác với luật pháp một chút. Họ muốn đi tìm cái gì nó công bằng hơn, mà cái công bằng đó họ nói không ra lời. Nói không ra lời. Họ muốn làm sao cho đừng để cái người xấu ác mà tập trung được nhiều tiền bạc quá. Họ không muốn như vậy. Nhưng mà luật pháp thì không được, ai giỏi cứ phải làm giàu, phải để cho người ta làm giàu và bảo vệ tài sản người ta. Nhưng mà trong lương tâm con người thấy nó có cái gì sai sai á, có cái gì sai sai mà không biết á. Cái sai sai đó là gì? Cái sai sai đó là cái mà hôm nay Phật nói á, nói trong kinh Pháp Cú. Thật là một bất hạnh lớn:
[57:38]Quyền lực cho kẻ ngu. Cái sai đó là Phật nói ra, luật pháp không nói ra được. Luật pháp mà bây giờ nói, trong bộ luật của nước Việt Nam ha điều mấy khoản mấy có quy định: Người ác không được làm giàu. Có luật đó không? Không có. Có luật Phật thì có. Luật Phật có nè, điều thứ mấy trong kinh Pháp Cú nè: Là một bất hạnh lớn quyền lực, tiền bạc cho kẻ ngu. Thì trong kinh Phật thì có cái luật đó, mà trong cái luật quốc gia thì không bao giờ có, trong tất cả nước trên thế giới không hề có. Nhưng mà nó có cái luật của lương tâm, có một cái luật của đạo lý là không nên để quyền lực và tiền bạc tập trung vô cho người xấu.
[58:19]Đó là luật của lương tâm, luật của lẽ phải, luật của đạo lý mà người ta không nói lên được thành lời, không nói lên được thành lời, nên buộc lòng người ta phải đưa vô phim, đưa vô phim. Giờ ta nói cái bài Pháp Cú thứ ba. Cái bài kệ như thế này: "Muốn mọi người lễ kính, Muốn ngồi ở phía trên, Muốn ai cũng biết tên, Nhưng đạo tâm không xứng. Dù Tăng hay là tục, Phải theo mệnh lệnh ta, Phải lệ thuộc vào ta Trong từng điều lớn nhỏ. Người ngu nghĩ như vậy, Kiêu mạn, tham dục tăng." Bốn câu đầu là phê bình, là Muốn mọi người lễ kính, Muốn ngồi ở phía trên, Muốn ai cũng biết tên, Nhưng đạo tâm không xứng.
[59:08]Tức là đạo đức không có đáng mà cứ muốn hơn thiên hạ, là một cái sai. Sáu câu phía dưới, thì bốn câu đầu là nói lên cái ý nghĩ của cái người xấu: Dù Tăng hay là tục, Phải theo mệnh lệnh ta, Phải lệ thuộc vào ta Trong từng điều lớn nhỏ. Đó là ý nghĩ của cái người xấu. Rồi hai câu cuối cùng thì đây là sự phê bình của Phật: Người ngu nghĩ như vậy, Kiêu mạn, tham dục tăng. Sở dĩ mà Phật nói bài kệ Pháp Cú này cũng từ cái câu chuyện là có một trưởng giả tên là Citta. Citta nghĩa là Tâm. Ông này ổng giàu có ở cái thành Macchikāsaṇḍa. Thì ổng được Trưởng lão Mahānāma, Trưởng lão Mahānāma là một trong năm anh
[59:54]em Kiều Trần Như mà theo Phật tu từ ngày đầu, sau này ông cũng đắc đạo. Thì cái ông Citta này ổng gặp Trưởng lão Mahānāma thuyết pháp hóa độ thì ổng chứng được sơ quả. Sau khi ổng chứng được sơ quả thì cái lòng tịnh tín đối với Tam Bảo là cao ngất, nên ổng mới bỏ tiền ra ổng xây một cái tinh xá để cúng dường cho chư Tăng. Tức là chư Tăng ai đến về cái xứ mà Macchikāsaṇḍa đó thì xin mời đến cái tinh xá đó ở tu. Thì một lần có hai ngài Xá Lợi Phất và Mục Kiền Liên cũng đi đến cái xứ đó thì ổng nghe được vậy ổng đến ổng đảnh lễ và nghe ngài thuyết pháp xong ổng chứng thêm được nhị quả, là chứng thêm cái quả thứ hai, quả Thánh thứ hai.
[1:00:41]Nên lòng của ông đối với Tam Bảo thật là tuyệt đối, nên ổng mới tổ chức một buổi trai tăng thật là thịnh soạn để cúng dường. Hồi xưa á mà để tạo công đức đối với Tam Bảo thường là có hai việc. Một là xây tinh xá cho chư Tăng ở, hai là cúng trai tăng, là cúng một bữa ăn thật ngon, rồi cúng thêm y áo, vải vóc, thuốc men để cho chư Tăng sử dụng, chứ ngoài ra không có những chuyện khác, vì thời đó chỉ đơn sơ như vậy. Nên ngày nay ta hay bắt chước, ta cứ cúng trai tăng trai tăng á, nhưng sự thật ngày nay cúng trai tăng thì lại bớt có ý nghĩa như là ngày xưa. Tại bây giờ một bữa ăn không phải là khó kiếm, phải không?
[1:01:23]Quý thầy bình thường ăn cũng đã đủ ăn, đủ dinh dưỡng, chứ không có gì vất vả. Mà mình bày cúng trai tăng nhiều khi mất thì giờ. Còn hồi xưa, một bữa trai tăng rất là quan trọng tại vì chư Tăng là phải đi khất thực, người ta cho gì ăn nấy, thức ăn không được chuẩn bị trước nên nhiều khi không đàng hoàng. Còn khi mình bày một bữa cúng trai tăng là thức ăn được chuẩn bị trước, nó đàng hoàng, nó tươm tất, chu đáo, long trọng. Cho nên có phước lớn. Còn ngày nay thì bình thường chư Tăng ăn là đã là đàng hoàng. Cho nên ngày hôm nay mà mình cúng dường chư Tăng á là nên cúng dường những cái gì nó quan trọng cho
[1:01:57]cho việc làm Phật sự để chư Tăng có thể truyền bá được giáo pháp. Cái việc đó nó quan trọng hơn. Đó. Ví dụ như là mình cúng cái gì?
[1:02:09]Dễ nhất là cúng tiền, quý thầy có thể mua sắm gì cũng được. Nhưng mà có tiền thì nhiều khi trong luật hồi xưa không cho giữ tiền, nên bây giờ ta ngại ngần. Ví dụ mình thấy cúng cái gì mà quý thầy có thể giúp cho đời sống quý thầy, giúp cho quý thầy làm được việc Phật pháp truyền bá được, đâu nghĩ ra coi, ai có sáng kiến nghĩ ra thử coi. Ví dụ cúng cái gì? Ví dụ cúng cái máy quay phim. Để quay phim làm việc, hoặc là cúng cái micro nè để thuyết pháp. Đó, những cái vật dụng để làm trong cái việc Phật sự. Khi ông tổ chức một bữa trai tăng lớn để cúng dường, cúng dường hai vị thánh tăng vừa mới tới,
[1:02:46]cúng dường các vị trưởng lão và chư tăng ở cái vùng đó hết, thì ông có mời một vị tăng tên là Sudhamma. Vị tăng Sudhamma này là một vị Tỳ-kheo ở tại địa phương đó rất là lâu, dường, giống như là một vị cố cựu mà tăng nào tới lui cũng đều qua ổng để ổng sắp xếp. Rồi ai cũng nể ổng, thấy giống như ổng là, là trưởng ở đó vậy. Nó mặc nhiên thôi, chứ thời đó chưa tổ chức thành Giáo hội, thành Tăng đoàn, nhưng mặc nhiên. Thì ổng ở lâu quá rồi, ai đi tới gì cũng phải hỏi ổng một tiếng để ổng sắp xếp cho. Thì khi mà buổi trai tăng như vậy, sau khi tổ chức xong rồi, ông mới đến ông thưa vị Sudhamma này,
[1:03:20]hay là thưa tôn giả, ngày mai con đã sắp xếp xong một buổi trai tăng để cúng dường hai vị đại trưởng lão là Xá Lợi Phất và Mục Kiền Liên và toàn bộ chư tăng ở cái thành phố Macchikasanda này, con cũng thỉnh tôn giả xin ngày mai hãy đến dự trai tăng cho chúng con có phúc. Không ngờ cái ông này ổng nổi sùng lên, ổng la quá chừng. Ông Tỳ-kheo Sudhamma này ổng la. Ổng nói: "Nha, ông biết tui là ai ở đây không? Tui là cái người đứng trưởng ở đây. Nào giờ tui là đứng từ đầu tới cuối ở đây. Tăng nào tới lui phải qua tui hết. Thì ông muốn làm cái gì ông phải hỏi tui chứ sao giờ ông làm xong ông mới hỏi tui?". Ổng la.
[1:04:00]Cái ông, ông Citta ổng cũng cãi lại, ổng nói: "Nhưng thưa ngài, con cúng dường là cúng dường hai vị đại trưởng lão, thống lãnh cả tăng đoàn là ngài Xá Lợi Phất và Mục Kiền Liên. Cái chuyện này rất là lớn, cho nên con xin phép ngài là con phải sắp xếp chu đáo, con không thể thưa ngài kịp như vậy". Ổng nói: "Không được! Ai thì ai không biết nhưng mà tới cái xứ này là phải hỏi tui. Tui phải sắp xếp". Cự quá chừng. Rồi cái hôm sau cái ổng giận, ổng không thèm dự trai tăng, ổng đi bộ một mình về phương xa mét Phật. Ổng vào ổng đảnh lễ Phật xong, ổng thưa: "Là bạch Thế Tôn, con là vị Tỳ-kheo cố cựu ở cái vùng đó, là Macchikasanda.
[1:04:37]Nào giờ việc của chư tăng hay việc của cư sĩ gì là con một tay con sắp xếp, là cúng hay không cúng, là sống như thế nào là con sắp xếp. Bây giờ cái ông này ổng, ổng thấy hai ngài đại trưởng lão tới là ổng tổ chức trai tăng rình rang mà ổng không nói con tiếng nào. Như vậy còn cái gì là nền nếp này kia nọ". Ổng ngồi ổng la quá chừng, không ngờ Phật la lại. Phật mới nói: "Ông biết ông trưởng giả Citta là ai không? Là một cư sĩ nhưng đã chứng đệ nhị quả mà ông nổi sân, ông phiền, ông trách". Phật không hề phản đối cái việc mà chúng tăng ở đó phải có cái nền nếp, tức là có một người lãnh đạo ở mỗi địa phương
[1:05:12]như vậy cũng hay, nhưng mà Phật chỉ rầy cái gì? Rầy cái là đã lớn tiếng, đã la rầy nhầm một cư sĩ đã chứng thánh quả. Sau khi rầy ổng xong, Phật bắt: "Ông hãy quay trở lại Macchikasanda xin lỗi vị cư sĩ đó". Bắt thầy tu phải xin lỗi cư sĩ. Mà Phật bắt phải làm. Thì ông Sudhamma này được có cái là tuy là ổng là người thích nắm quyền, thích ăn trên ngồi trước, lại biết vâng lời Phật. Cho nên ông tiu nghỉu vì Phật la như vậy, ông tiu nghỉu và ông lắng cái kiêu mạn xuống dần, xuống dần, xuống dần. Rồi ông quay trở lại thành phố, ông đến gặp trưởng giả Citta ông xin lỗi, nói rằng là: "Tôi xin lỗi vì tôi đã lớn tiếng
[1:06:00]la mắng ông trong cái việc mà ông làm không phải là sai". Thì cái trướng, trưởng giả Citta cũng quỳ xuống đảnh lễ ông lại, là cũng cũng xin lỗi là cũng đã sơ suất trong cái việc mà phối hợp với ngài trong cái việc tổ chức buổi trai tăng đó. Rồi Tỳ-kheo Sudhamma sau khi xin lỗi cái vị cư sĩ đó rồi, lòng kiêu mạn lắng xuống, ổng tu ít bữa sau ổng chứng quả luôn. Rất là hay, tức là nhờ ổng vâng lời Phật, ổng lắng được cái tâm kiêu mạn xuống. Nên nhân cái chuyện đó như vậy, thì Phật mới nói cái bài, cái bài kệ để răn nhắc con người là như vậy: "Muốn mọi người lễ kính, muốn ngồi ở phía trên, muốn ai cũng biết tên, nhưng đạo tâm không xứng".
[1:06:40]Đây là cái tâm trạng mà nhiều người bị. "Nên dù tăng hay là tục phải theo mệnh lệnh ta, phải lệ thuộc vào ta trong từng điều lớn nhỏ. Người ngu nghĩ như vậy, kiêu mạn, tham dục tăng". Bài kệ như vậy. Chúng ta thấy là cái việc tổ chức một cái tăng đoàn cho nền nếp là điều cần thiết, nên Phật không có phản đối cái việc mà ông nói rằng ông là người sắp xếp nào giờ ở đó, ông cố cựu đó, ông biết hết mọi việc. Phật không phản đối, Phật chỉ rầy ông cái là ông, ông chửi mắng nhầm một vị cư sĩ đã chứng thánh quả thôi. Chứ còn cái việc tổ chức tăng đoàn cho nền nếp, để quản lý, để thống lãnh chúng tăng cho ổn định là điều rất cần thiết.
[1:07:18]Vào thời xưa, cái xã hội đơn giản thì cái tổ chức tăng đoàn đơn giản, nhưng mà khi xã hội mà phức tạp thì Giáo hội, Tăng đoàn cũng phải được tổ chức rất là phức tạp, chặt chẽ, chu đáo trước sau hết để bảo đảm cho chư tăng có một đời sống tu hành ổn định, nghiêm túc, không bị quấy phá và cũng không quậy. Nên cái Giáo hội mà chặt chẽ thì chư tăng sẽ tu hành đàng hoàng, còn Giáo hội mà không chặt chẽ thì chư tăng bắt đầu sẽ sa đọa lần lần. Chư tăng sẽ sa đọa, ví dụ như là có những việc hư hỏng ở trong chùa, nhiều khi ai cũng biết mà cũng không nói được, không nói được. Là lý do tại sao? Lý do là tổ chức Giáo hội lỏng lẻo, đời sống chư tăng không minh bạch.
[1:08:07]Tức là mình sống có cái gì kín kín, đáo đáo, giấu giấu, giếm giếm á, không có minh bạch, không đặt cái đời sống của mình dưới ánh mặt trời, không có để cái đời sống mình minh bạch trong cái sự giám sát của, của nhiều người, của Giáo hội, của chính quyền, của quần chúng Phật tử. Cho nên thường á, để cho một chư tăng mà tu hành được nghiêm túc, đàng hoàng á thì cái đời sống người đó phải được đặt dưới ánh mặt trời, phải được đặt dưới ba sự giám sát. Sự giám sát thứ nhất là của Giáo hội, sự giám sát thứ hai là của chính quyền, sự giám sát thứ ba là của quần chúng Phật tử. Nên nếu cái người tu mà sống được trong sự giám sát của ba cái
[1:08:51]nguồn này thì người đó bảo đảm tu tốt, không có làm bậy. Còn nếu cái người đó họ làm cái gì Giáo hội trên không biết, họ làm gì chính quyền không hay, họ làm gì Phật tử không có rõ thì bảo đảm thế nào cũng có làm bậy. Nên đời sống chư tăng phải được minh bạch. Nhưng mà nếu để có thể có cái đời sống minh bạch như vậy thì đường lối Giáo hội phải rất là rõ ràng, rất là hay, sắp xếp làm sao để cho chư tăng không có gì giấu giếm, che đậy. Là Giáo hội phải biết cái ông thầy đó làm cái gì trong chùa đó, chính quyền cũng phải nhìn vô biết ông thầy đó làm đúng cái đạo lý hay không, và Phật tử phải biết ông thầy đó luôn
[1:09:30]luôn, không có điều che đậy, lúc nào cũng minh bạch hết. Thì cái đó là do Giáo hội, cái đó chuyện sau. Nhưng mà ở đây, bài kệ này nhấn mạnh đến cái điều là: Sudhamma có cái tâm trạng mà rất nhiều người bị là muốn có danh tiếng, có địa vị. Ở đây đó là cái gì? Đó là một cái khuynh hướng của bản ngã. Ta nhớ cái bản ngã lúc nào cũng muốn càng lúc càng phình to ra. Nhớ nha, cái khuynh hướng tự nhiên của bản ngã luôn luôn muốn phình to ra. Chỉ có cái người biết tu á mới ép cái bản ngã mình nhỏ nhỏ nhỏ nhỏ lại từ từ, còn cái người không biết tu đều muốn bản ngã mình phình to ra từ từ. Thì ta nhìn một người, cái cách sống người đó,
[1:10:14]cái suy nghĩ người đó, hành động, lời nói của người đó mà ta thấy rằng người đó đang muốn cái bản ngã mình phình to hay người đó đang muốn bản ngã mình bị ép nhỏ lại là ta biết người đó tu đúng hay không. Ví dụ người đó muốn cánh tay quyền lực của mình vươn ra cho rộng, mình sai bảo được nhiều người, tức là bản ngã tràn ra bên ngoài. Quyền lực mình tới đâu là bản ngã mình tới đó, quyền lực tới đâu là bản ngã tới đó. Và lúc nào cũng muốn phát triển cái quyền lực của mình, phát triển cái ảnh hưởng của mình, mở rộng cái mệnh lệnh của mình ra cho nhiều người phải vâng lời thì ta biết rằng bắt đầu rồi, cái quyền lực lớn là bản ngã nó hiện diện theo đó.
[1:10:57]Mà cái người mà có bản ngã lớn theo cái quyền lực của mình là đang nắm trong tay lửa.
[1:11:04]Vậy ai nắm trong tay quyền lực là nắm lửa, có thể đốt cháy cả cái tâm hồn và công đức của mình. Chỉ có những người có cái trí tuệ rất là lớn, có đạo đức rất lớn thì khi mà nắm quyền lực, bản ngã nó không phình ra theo cái quyền lực. Là quyền lực mình lớn tràn ngập trong cuộc đời nhưng bản ngã mình nhỏ lại như một cái nắm tay thôi. Chỉ có bậc thánh á, bậc cực kỳ đạo đức mới làm được như vậy. Còn đa phần phàm phu, quyền lực ta vươn ra tới đâu, bản ngã ta vươn ra tới đó, và đó là một sự khoái cảm khác. Cái khoái cảm là gì? Cái khoái cảm là khi có người phục tùng ta thì ta khoái cảm. Chính vì cái khoái cảm này mà con người ta đã tham vọng,
[1:11:47]đã giành giật, đã lừa dối, đã thủ đoạn để chiếm đoạt cho được quyền lực, để mỗi lần mình nói một điều gì phải có cái người vâng lời, có người phục tùng. Mà đây là cái điều là lửa, nắm lửa trong tay đốt cháy cả tâm hồn, đốt cháy cả công đức của mình. Nhưng cái khoái cảm này nó dụ người ta dữ lắm, nên ai cũng muốn leo lên làm cái chức lớn để khi mình nói một lời phải có người phục tùng, là bản ngã mình nó vươn ra theo cái quyền lực của mình, và tâm hồn mình bốc cháy mà mình không biết. Nên phải có những con người tràn đầy đạo lý, đạo đức rất là sâu, trí tuệ rất là sắc, và khi mà có cái duyên nắm quyền
[1:12:29]lực trong tay thì quyền lực lớn bung ra hết khắp nơi mà bản ngã lúc nào mình cũng ép nhỏ lại, nắm trong bàn tay của mình để kiểm soát cái bản ngã đó. Mà ta thấy được mấy người trên đời này quyền lực lớn mà bản ngã nhỏ? Mấy người?
[1:12:47]Rất khó có, trừ những người tu đúng con đường của Phật. Tức là ban ngày ổng làm quan, nhưng mà đêm đến ổng ngồi thiền. Ngồi thiền ổng làm sao? Ổng bắt chân trong tư thế kiết già, khởi tâm tôn kính Phật, tâm từ bi, tâm khiêm hạ. Sau đó ổng ngồi đúng tư thế kiết già, biết rõ toàn thân, an trú toàn thân, cảm giác toàn thân. Rồi khi biết rõ toàn thân như vậy, an trú toàn thân như vậy, ổng biết thân này là là vô thường, ngày nào sẽ tan thành tro bụi. Rồi khi mà ổng biết thân vô thường như vậy, ổng buông lỏng thân ra hết, bắt đầu ổng thấy hơi thở vào, hơi thở ra, hơi thở vào, hơi thở ra, biết mà ổng không có điều khiển.
[1:13:36]Biết thôi, không điều khiển. Thì cái ông quan ban ngày thì làm quan, sắp xếp chỉ đạo công việc, nhưng đêm đến ngồi thiền, biết rõ toàn thân, biết thân vô thường, biết hơi thở vào, hơi thở ra, nên ổng khống chế được bản ngã ổng lại. Tuy quyền lực lớn nhưng mà bản ngã nhỏ thì đó là những viên ngọc của cuộc đời này. Quyền lực lớn mà bản ngã nhỏ là viên ngọc giữa cuộc đời, người này chết là thành thần, thành thánh hết. Còn đa phần người ta quyền lực lớn thì bản ngã phình to ra lớn theo quyền lực để rồi làm những điều bậy bạ để rồi Đức Phật quở: "Kiêu mạn, tham dục tăng." Kiêu mạn tăng thì tham dục tăng.
[1:14:19]Nhớ như vậy, đây là công thức bất khả chiến bại, invincible, công thức này bất khả chiến bại là kiêu mạn tăng thì tham dục tăng.
[1:14:35]Cho nên ta thấy đó là lý do tại sao có nhiều ông quan làm lớn rồi bắt đầu làm sao? Bắt đầu hư, sa đọa là cái tham dục. Khi ổng sa đọa tức là cái tham dục ổng tăng, mà tại sao tham dục ổng tăng? Bởi vì kiêu mạn ổng tăng, mà tại sao kiêu mạn ổng tăng? Bởi vì quyền lực ổng lớn mà bản ngã ổng lớn theo. Mà tại sao quyền lực ổng lớn mà bản ngã ổng lớn theo? Tại vì khi ổng lên làm quan, ổng không biết tu theo Phật, không biết ban đêm ngồi thiền lặng lẽ trong tư thế kiết già thiền định. Vì vậy, ai muốn làm quan hay con mình sắp làm quan buộc phải từ bây giờ phải lo mà ngồi, ngồi thiền. Để sau này quyền lực lớn mà bản ngã thì nhỏ, nhớ như vậy.
[1:15:19]Ở đây ai muốn làm quan giơ tay lên?
[1:15:23]Hay là nghe con mình muốn làm quan phải làm sao? Phải dạy nó từ bây giờ nha. Nói rằng sau này nếu con làm quan, quyền lực lớn thì bản ngã con phải nhỏ, mà muốn giữ được bản ngã nhỏ, bây giờ phải lo mà ngồi, ngồi thiền, nhớ như vậy. Cái phước lành của ông Sudhamma này có cái hay là ổng vâng lời Phật về ổng xin lỗi ông Citta nên ổng diệt được kiêu mạn. Diệt được kiêu mạn rồi ổng đắc quả luôn sau đó không bao lâu. Câu chuyện này rất là, rất là hay. Ở đây ta thấy thế này nữa là cái người lãnh đạo mà thích ôm đồm mọi việc lớn nhỏ cũng là biểu hiện của bản ngã, của kiêu mạn nên trong bài kệ có nói là:
[1:16:01]"Dù Tăng hay là tục phải theo mệnh lệnh ta, phải lệ thuộc vào ta trong từng điều lớn nhỏ." Là cái người này người ôm đồm. Nên ta thấy cái người nào lãnh đạo mà việc gì cũng chăm chăm chăm làm giành hết là biết người này kiêu mạn. Cái nghệ thuật lãnh đạo là gì? Là phải biết phân công mà biết kiểm soát. Biết phân công mà biết kiểm soát, đó là nghệ thuật lãnh đạo. Cho nên ai làm lãnh đạo nhớ đừng bao giờ ôm đồm việc lớn nhỏ vì đó là kiêu mạn. Phải biết phân công cho chính xác việc và biết kiểm soát coi cái người đó làm đúng hay hay không. Nên cuối bài này xin chúc cho quý Phật tử là những người nắm được quyền lực lớn mà bản ngã nhỏ.
[1:16:39]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.