[0:11]Kính thưa các vị khách quý. Kính thưa các đồng chí và các bạn. Sinh thời Bác Hồ nói: "Đức Phật là đại từ đại bi cứu khổ cứu nạn. Muốn chúng sinh ra khỏi khổ nạn, người phải hy sinh đấu tranh diệt trừ lũ ác ma. Nay đồng bào ta đại đoàn kết hy sinh xương máu kháng chiến đến cùng để đánh tan thực dân phản động, để cứu quốc gia khỏi khổ nạn, để giữ quyền thống nhất và độc lập của Tổ quốc. Thế là chúng ta làm theo lòng đại từ đại bi của Đức Phật." Hôm nay, được sự đồng ý của lãnh đạo Cục, chúng ta vui mừng được đón đoàn đại biểu quý khách do Thượng tọa Giảng sư Thích Chân Quang, trụ trì chùa Phật Quang, tỉnh Bà Rịa - Vũng
[0:59]Tàu làm Trưởng đoàn cùng các Đại đức, các thầy, sư cô và cán bộ Hội Từ thiện Phật Quang đến thăm và làm việc với Trại giam Thanh Xuân. Đề nghị các đồng chí chúng ta nhiệt liệt vỗ tay.
[1:16]Xin trân trọng kính mời Thượng tọa Giảng sư Thích Chân Quang đứng dậy để anh em được sở mục thị. Đề nghị các đồng chí vỗ tay.
[1:28]Chương trình làm việc hôm nay thì xin báo cáo với đoàn và các đồng chí là:
[1:35]ngay sau đây thì chúng ta sẽ được nghe Thượng tọa Giảng sư Thích Chân Quang nói chuyện, tâm sự với cán bộ, chiến sĩ Trại Thanh Xuân về một số vấn đề liên quan đến cuộc sống, hoạt động cũng như công tác giáo dục cải tạo phạm nhân của chúng ta. Sau đó thì Thượng tọa sẽ nói chuyện với một số phạm nhân của Trại giam Thanh Xuân. Sau đây xin trân trọng kính mời Thượng tọa Thích Chân Quang lên trao quà cho đơn vị Thanh Xuân. Xin kính mời đồng chí Phạm Quang Ngần lên nhận quà.
[2:17]Tiếp theo chương trình, xin trân trọng kính mời Thượng tọa Thích Chân Quang sẽ lên nói chuyện với anh em cán bộ, chiến sĩ Trại Thanh Xuân. Xin kính mời.
[2:35]Kính thưa anh Sơn, Trưởng phòng Giáo dục Trại giam, kính thưa anh Ngần, Giám thị, và kính thưa tất cả các cán bộ, chiến sĩ của Trại giam Thanh Xuân. Thì hôm nay chúng tôi rất là vinh dự được về đây để tâm sự cùng với các anh em chiến sĩ vài điều. Thật ra thì cái việc mà chúng tôi bước vào đây nó không có phải là chuyên môn của mình lắm. Vì dù sao đều giống nhau là cùng cái công tác giáo dục, chúng tôi cũng làm cái công việc giáo dục và các anh em cũng làm công tác giáo dục, nhưng mỗi bên có một cái đặc thù riêng. Mà hôm nay chúng tôi đến đây bởi vì cũng có cái lòng, có cái lòng quý mến đối với những anh em chiến sĩ mà làm
[3:19]cái công tác mà giáo dục phạm nhân như thế này. Bởi vì sao vậy? Bởi vì cách đây khoảng 7 năm, chùa chúng tôi ở trên núi cao, chúng tôi có tổ chức giúp đỡ các thanh niên bị nghiện ma túy để về đó cai nghiện. Tức họ đang bị nghiện rồi chúng tôi đưa về chùa giúp họ cắt cơn, dùng đạo lý của nhà Phật để cải hóa tâm hồn của họ, chăm sóc họ, chăm sóc đời sống, cho họ tập luyện, cho họ tụng kinh, ngồi thiền rồi khuyên răn, nghe đạo lý, và kết quả cuối cùng là xin thưa thất bại.
[3:58]Thất bại. Chỉ vì thế này, vì những lúc mà anh em bị nghiện họ đến họ tâm sự, họ nói: "Thưa thầy, cái ma túy nó nó khủng khiếp hơn tất cả mọi thứ trên đời này. Nghĩa là một người có vợ có thể bỏ vợ, một người nghiện bài bỏ bài để theo ma túy, một người nghiện rượu bỏ rượu để theo ma túy. Cho nên vướng vào rồi thì mọi thứ khác là vô nghĩa. Tụi con có thể là ở trong cái trại cai nghiện bao lâu cũng được hết, sống bình thường lại được hết, không còn bị vật vã gì nữa, nghĩa là hoàn toàn lao động tốt, cải tạo tốt, rồi được thả ra. Thì khi vừa ra khỏi cái cái cổng trại, cái điểm mà đầu tiên tụi con đến là cái chỗ bán ma túy.
[4:38]Chỉ trừ khi là nó nó bị bắt đâu mất tiêu, không có thì thôi rồi đi kiếm chỗ khác, chứ trước khi về nhà phải ghé đó chích trở lại liền cái đã rồi mới về nhà." Nghĩa là nó nói tâm sự thật như vậy thế mình thấy bó tay liền. Và khi mà ở trên cái cái hoàn cảnh của chùa ta là trên núi cũng được cách ly với xã hội á, vậy mà chúng nó vẫn lén lút đưa thuốc lên chích lại liền, không cách nào quản lý được. Thế là chùa chúng ta đành phải giải tán cái lớp đó hết, chúng ta không làm được nữa. Mặc dù là chúng tôi có viết lên một bài đăng lên báo nói cái sự cố gắng nỗ lực của nhà chùa để giúp cho các các anh em đó
[5:12]là vượt qua cái cái ma túy nhưng không thành công. Lúc đó chúng tôi mới suy nghĩ thế này: là chùa không thể làm được bởi vì chùa chỉ có một mặt thôi là dùng cái lòng từ bi, dùng cái lẽ phải để khuyên răn. Mà không phải trên đời này ai cũng đủ khả năng nghe cái lời khuyên mà trở thành người tốt. Những hàng người đó, những người mà không đủ khả năng đó, họ phải cần thêm một khía cạnh thứ hai nữa đó là cái sự cưỡng chế, sự bắt buộc, cái kỷ luật. Mà ở cái khía cạnh thứ hai này chỉ có anh em công an mới làm tốt thôi chứ chùa không thể làm được. Nên chúng tôi thấy rằng cái lực lượng mà anh em công an bảo vệ trật tự trị an với cái sức mạnh của mình,
[5:57]với khẩu súng, với cái dùi cui, với cái nhà giam, với cái kỷ luật sắt của mình là một điều hết sức cần thiết để bảo vệ trật tự cho xã hội. Nên chúng tôi thấy cái vai trò đó rất là quan trọng khi mình đã một lần bị thất bại trong cái việc giáo dục. Cho nên từ đó, chúng tôi tăng thêm cái lòng quý mến đối với người công an, vì hiểu rằng cái vai trò rất là quan trọng. Vì sao? Bởi vì không phải trên đời này chỉ có một hạng người. Mà lý do tại sao là anh em công an có thể giáo dục tốt hơn chúng tôi trong những trường hợp mà khó giáo dục đấy? Bởi vì con người ta có một cái tâm lý thế này: người ta chỉ nghe lời cái người có quyền lực.
[6:40]Đây là một cái tâm lý. Đây là một tâm lý rất bình thường, con người ta chỉ nghe lời cái người có quyền lực. Tại sao? Chúng ta sẽ phân tích lại. Vào cái ngày xưa đó, ví dụ như là một cái người thi đỗ, được ông vua cho lên làm quan, đưa về cái tỉnh đó à làm tri phủ cái tỉnh đó, tri huyện cái huyện đó thì ông này ổng làm một lúc ba chức năng. Thứ nhất, ổng là vừa là nhà cai trị; thứ hai, ổng là vừa là một quan tòa để xử tội; và thứ ba, ổng là nhà giáo dục. Ở ngày xưa nghĩa là ba cái chức năng quan trọng đó gom lại vào trong một người. Nhưng mà trước hết sở dĩ mà ổng làm được quan tòa, sở dĩ ổng làm được nhà giáo dục tốt bởi vì ổng là nhà cai trị có quyền
[7:21]lực trong tay, có lính ở trong tay, có thể sai khiến, có thể bắt người ta, thậm chí có thể giết một người nào đó mà nếu người ta quá đáng. Cùng một lúc như vậy. Và chỉ vì ông có quyền lực nên cái tiếng nói ông, người ta phải lắng nghe. Khi ông làm quan tòa, ông xử phạt thì dĩ nhiên là lệ thuộc vào sự anh minh của ông nhưng mà cái sự phán quyết của ông buộc người khác phải chấp nhận. Mà khi ông lên tiếng ông giáo dục nhân nghĩa, đạo đức cho người dân thì người dân hết sức là cảm động. Đây là cái tâm lý vậy, người có quyền dễ giáo dục hơn là người không có quyền. Ta sẽ cho một ví dụ khác để thấy trường hợp này.
[8:01]Ví dụ có một cái nhà hàng xóm của ta họ mở một cái tiệc nhậu, họ gây gổ, họ la toán lên, cả xóm rất là phiền phức. Thế khi cái ta là là hàng xóm, ta đến ta nói: "Này này, các ông bà đừng có làm ồn hàng xóm nhá." Nhưng nếu ta chỉ là một người bình thường, họ mặc ta không cần. Nhưng mà nếu đó là một cái người công an khu vực đến cũng nói một câu đúng y như vậy, cũng nói đúng một câu đúng nguyên văn: "Này này, ông bà đừng có làm phiền hàng xóm nhá", họ dẹp liền. Bởi vì sao? Bởi vì cái câu khuyên răn đó nó kèm phía sau là quyền lực, nên cái tác dụng mà buộc người khác phải vâng lời, phải chấp nhận cái lời dạy của mình lớn hơn rất là nhiều.
[8:44]Nên đây là cái tâm lý. Khi mà xã hội tiến lên cái mức độ văn minh phức tạp thì không hiểu tại sao người ta lại tách cái ngành giáo dục ra khỏi cái quyền lực cai trị. Nghĩa là ông Chủ tịch Ủy ban ổng chẳng bao giờ biết việc giáo dục là gì. Việc giáo dục cũng giao hết cho này nếu tội phạm giao bên công an thì công an còn có quyền lực, nhưng mà bên giáo dục nhà trường thì giao hẳn cho bên phòng giáo dục, sở giáo dục, ông không còn biết tới nữa. Cho nên vì mà cái bên phòng giáo dục, sở giáo dục, những nhà giáo chuyên nghiệp thì không phải là một nhà cai trị, nên ta hiểu một điều là hiệu quả giáo dục
[9:19]đã giảm sút trong cái việc mà phân công của cái thời đại văn minh này. Và đó là lý do tại sao ta thấy lớp trẻ bây giờ hư hơn ngày xưa. Ta không thể trách rằng, ta không trách hoàn toàn là nói tại bây giờ là nhà trường dạy dở, gia đình dạy dở, cho nên lớp trẻ nó hư, hay ảnh hưởng của văn hóa ngoại lai làm cho lớp trẻ nó hư. Điều đó có chứ không phải không. Nhưng một lý do rất quan trọng, bởi vì những người mà dạy cho lớp trẻ, những người đứng trên bục giảng dạy cho lớp trẻ là những người không có quyền lực. Đó là một yếu tố, một yếu tố mà ta phải tính đến để sau này khi ta nghĩ đến cái sự nghiệp giáo dục của xã hội vài nghìn
[9:57]năm về sau, phải suy nghĩ nghĩ lại vấn đề này. Cái giáo dục là làm thay đổi tâm hồn người khác. Nhưng mà cái tiếng nói đó được nói ra bởi một người có quyền thì nó đi luôn vào lòng, nó lay động người ta, vì trong đó nó có cái sợ ở trong. Cái yếu tố sợ, kính sợ làm cho cái lời nói đi luôn vào lòng người ta. Còn nghe bởi một cái người không có trọng lượng, không có quyền lực, cái lời nói rớt ngoài tai, vào rất là ít. Đây là cái yếu tố tâm lý, nên cái thuận lợi của người Công an nếu khi mà đã làm giáo dục thì hiệu quả rất là lớn. Chúng tôi có xem một số bài báo, xem một số bài báo là có những cái tên gọi là vô lại, hư hỏng, phá phách, thậm chí phạm tội.
[10:42]Rồi cha mẹ khuyên không được, thầy giáo khuyên không được, thầy chùa cũng khuyên không được. Nhưng đến khi ông Công an khu vực tới nhà, anh không đem theo súng, ừ anh không có dùng những cái lời đao to búa lớn, anh không có hăm dọa, mà anh chỉ dùng cái tình thương. Ồ, thằng bé nó ngoan liền, nó nghe, thay đổi vòng tháng sau trở thành người tốt đàng hoàng. Sau này nó tham gia lực lượng dân phòng, thậm chí nó phụ cả săn bắt cướp giùm. Nhiều khi cả được gương điển hình tiên tiến luôn đó. Chỉ bởi vì cái người dạy nó là cái người có quyền lực, là anh em Công an khu vực. Không biết các anh em có theo dõi các bài báo đó, anh Sơn có đọc cái đó chưa nhờ?
[11:19]Tôi có đọc cái bài báo đó mà không nhớ hết chi tiết. Lúc đó càng khẳng định thêm cái yếu tố tâm lý giáo dục nữa là cái người có quyền lực, người có khả năng sử dụng sức mạnh vũ trang, nhưng mà nếu người đó làm công tác giáo dục hiệu quả gấp 100 lần người khác. Nhiều lần chúng tôi thấy như vậy. Cho nên vì vậy, các anh em đã gánh một công việc rất là nặng nhọc giùm cho xã hội, đó là giáo dục những người mà xã hội đã kết tội. Nhưng công việc các anh em nhiều khi bị quên lãng. Có hai hạng người mà xã hội hay bỏ quên mà rất là vất vả. Nói trong một đất nước gì đó, có hai lực lượng mà thường bị mọi người bỏ quên mà lại vất vả nhất, có công lao nhiều nhất,
[11:59]đó là một là lực lượng lính đóng ở biên giới và hải đảo, và thứ hai là lực lượng cán bộ chiến sĩ trông coi trại giam. Hai cái lực lượng đó là thường bị xã hội bỏ quên, nhưng lại là có công nhất. Nếu mà không có cái lực lượng chiến sĩ đóng ở biên giới hải đảo, ta sẽ bị mất đất lần lần mà ta không biết tại sao. Mà nếu không có những người mà gánh cái hậu quả tội lỗi của xã hội thì tội ác sẽ lan tràn, không có lúc nào kiềm chế được. Cho nên các anh em làm những cái công việc rất là nặng nề mà dễ bị bỏ quên. Nhưng những người có lòng không quên các anh em, như chúng tôi vậy, không quên các anh em.
[12:37]Và sẽ nhiều người nữa sẽ thương quý các anh em. Tuy nhiên, hôm nay chúng ta trở lại vấn đề là trong cái việc mà giáo dục con người, trên đời này có năm hạng người. Hạng người thứ nhất là hạng người tự mình suy nghĩ ra điều phải trái và biết chọn điều phải để làm, không cần ai dạy. Hạng người đó hơi hiếm, lâu lâu vài ngàn năm có một vài người. Hạng người thứ nhất nghe. Mà những người đó, có những người đó rồi thì họ, có khi họ trở thành giáo chủ, khi khi họ thành một nhà, một đạo sư để dạy dỗ người ta, vì tự họ biết suy nghĩ. Hiếm, vài ngàn năm có một vài người. Hạng người thứ hai: phải được dạy và hiểu, rồi tự mình tự giác tu dưỡng theo cái điều phải điều trái đó.
[13:22]Đây là hạng người thứ hai, và hạng người này cũng là những người sẽ làm thầy của cuộc đời này, của con người. Người này cũng rất là tốt. Hạng người thứ ba: thì phải được nghe dạy và phải thêm cái nữa phải bị rầy, phải bị la. Tại vì người này có nghe, nhưng rồi không phải luôn luôn là làm đúng theo cái điều mình được học. Cho nên họ có phạm sai lầm và phải được ai đó phải bày tỏ cái thái độ giận dữ với họ, căng thẳng với họ một chút thì họ mới biết sợ. Tức là chỉ cần một thái độ rầy, hơi giận một chút thì họ đã biết sợ và họ sửa đổi. Thì hạng người thứ ba là bắt đầu vừa tốt vừa xấu rồi. Còn hạng người thứ tư nữa là
[14:02]được nghe dạy nhưng mà rồi vẫn phạm sai lầm, mà thậm chí phạm đi phạm lại nhiều lần, thế là phải bị rầy cũng bị phạm rồi phải bị phạt, nghĩa là phạt, mới chịu có sửa đổi. Đây là hạng người thứ tư. Và hạng người thứ năm là hạng người nói không nghe nữa, dạy không chấp nhận, không chấp nhận điều phải điều trái, chỉ có làm điều sai và buộc xã hội phải chế tài người đó luôn, không để cho người đó sống chung với mọi người vì sẽ làm họa cho người, gây họa cho người khác. Đây là hạng người thứ năm. Ở đây chúng ta lãnh hạng người thứ năm này. Chúng ta gánh cái hạng người thứ năm này giùm cho xã hội, vì hạng người này xã hội dạy không được, rầy không được, phạt cũng không được.
[14:44]Họ không chịu, không chịu nghe lẽ phải lẽ trái nữa. Dĩ nhiên, nói vậy hơi quơ đũa cả nắm, thực sự có những người phạm tội họ có cái chất tốt, chứ không phải hoàn toàn xấu hết. Nhưng mà tạm thời là như vậy, và anh em là người gánh hạng người thứ năm này. Cho nên là rất là vất vả, vì sao? Vì họ đã nghe nhiều lời dạy rồi. Từ khi còn nhỏ họ đã nghe cha mẹ họ dạy, lớn lên họ nghe nhà trường dạy, rồi đi làm trong việc trong cơ quan họ cũng đã nghe thủ trưởng cán bộ họ dạy rồi, nhưng họ không hề thay đổi. Họ vẫn chọn con đường tối để đi và họ phải dừng chân nơi đây. Tuy nhiên, cái biết họ là hạng người thứ năm như thế,
[15:23]nhưng bổn phận của người cán bộ chiến sĩ ta là phải nâng hạng họ lên, nâng hạng họ lên, chứ không để họ mãi mãi là hạng người thứ năm như thế, không để họ mãi mãi là người chỉ đi vào con đường tăm tối. Ta thay đổi họ. Ta giữ họ, cách ly họ đối với xã hội bởi vì ta không muốn họ gây tội ác tiếp, không muốn họ gây đau khổ cho người khác. Nhưng ta cũng không muốn họ, không muốn cho cái tâm hồn họ đứng ở vị trí thứ năm mãi, mà ta phải nâng hạng họ lên là làm sao đến ngày nào đó là trong tâm họ, họ bắt đầu có cái nhận thức thế này là điều phải, thế kia là điều trái để ta đỡ vất vả hơn, ta sẽ cho họ trở về sống lại với
[16:02]cộng đồng của họ, chứ ta không muốn họ phải sống cách ly như vậy mãi. Và đây chính là cái thiện chí, cái đạo đức, cũng là cái tình thương của người cán bộ chiến sĩ là như vậy. Mà để làm được cái công việc mà nâng hạng họ thì thì ta phải có một cái gọi là có cái niềm tin đó. Ta có cái niềm tin là trong lòng họ dù gì thì dù cũng còn sót lại cái thiện tâm nào đó, chứ không phải là họ hoàn toàn vứt đi. Mặc dù khi họ vào đây thì ta xếp họ vào hạng thứ năm, nhưng mà ta tin chắc trong lòng họ còn một chút thiện tâm nào đó. Và để nâng hạng họ lên thì ai làm thì khó, chứ người cán bộ Công an làm thì dễ hơn,
[16:44]theo cái nguyên tắc tâm lý mà ta vừa nói ở ban đầu. Bây giờ ví dụ như giam họ như thế này, rồi thầy tu vào nói cũng chưa chắc họ nghe, hoặc kêu một nhà giáo mẫu mực vào nói cũng có khi không chắc họ nghe, thậm chí cha mẹ họ vào nói cũng chưa chắc họ nghe, họ nghe nhàm rồi nhiều rồi. Nhưng người cán bộ có quyền lực có thể bắt họ ở tù nữa, có thể phạt họ thêm nữa, nói họ sẽ nghe. Nghĩa là cái người cán bộ có cái đặc điểm là nếu tuy là ta có quyền để mà xử phạt họ đấy, mà lúc khi ta dạy họ, ta lại dùng tình thương, tự nhiên họ cảm động nhiều hơn rất là nhiều so với cái lời dạy mà của cha mẹ họ nói với họ, của thầy giáo họ nói với họ.
[17:23]Đây là cái nguyên tắc tâm lý mà ta có cái cái thuận lợi để sử dụng như vậy. Còn nếu ta giam giữ phạm nhân và cứ để cho họ yên ở trong trại, làm cho tâm hồn họ chai cứng thì rất là ta rất là là tội nghiệp họ. Vì sao vậy? Bởi vì một ngày nào đó ta cũng phải thả họ ra. Mà khi thả họ ra rồi, cái tâm hồn đó họ trở về, họ sẽ làm khổ cho người khác và họ làm khổ cho chính họ. Như chúng tôi xem một số cái phim về các nhà tù của nước ngoài thì những hoạt động khác ta không biết, nhưng mà ta thấy là để giải khuây cho cho phạm nhân, họ có những phòng tập thể dục mà những cái dụng cụ rất là đắt tiền. Họ tập tạ, tập đánh banh, họ rèn luyện.
[18:08]Lúc đó chúng tôi mới nghĩ trong bụng thế này: Những cái người mà phạm nhân này mà ở trong tù 5 năm, 10 năm họ được luyện tập tạ, nâng lên cái tạ cỡ 70 ký, 100 ký, tới chừng mà họ trở ra mà nếu tâm hồn họ không thay đổi thì đúng là họ trở thành những cỗ máy giết người, không ai chống đỡ nổi. Giỏi võ như các anh em Công an chắc cũng sợ luôn. Vai u thịt bắp, ăn uống sung sướng, nghỉ ngơi điều độ, tay nào nấy khỏe lên, nâng được cái tạ cả 100 ký, lúc đó nắm mình một tay quăng. À lúc đó tôi suy nghĩ là không biết là họ có biện pháp nào hay không, chứ mà nếu cứ để cho họ tập luyện cái thân thể thì thật là nguy hiểm.
[18:42]Nên cái quan trọng là phải cải hóa cái tâm hồn của họ trước. Nhưng mà ở đây, để cải hóa tâm hồn của họ đó thì đòi hỏi thế này: đòi hỏi cái thiện chí của anh em cán bộ dữ lắm. Cái thiện chí, cái tình thương, cái niềm tin vào thiện tâm còn sót lại nơi họ. Có hai hạng người dễ chai lì trước người khác: thứ nhất là nhân viên y tế và thứ hai là người quản lý trại giam. Nhân viên y tế cứ mỗi ngày tiếp xúc với cái người bệnh khổ, cái nếu mà họ không giữ tâm hồn của họ thì lần lần cái họ chai lì. Thấy không cảm nhận được cái nỗi đau của người khác khi vào đây nữa, nghĩa là ai rên la gì kệ kệ, tỉnh queo à, tại quen, ngày nào cũng như thế, giờ nào cũng như thế.
[19:26]Và họ không thấm được cái nỗi đau của người khác, họ chỉ chữa bệnh theo bổn phận. Cứ à thấy bác sĩ khám như thế thì chích cho một mũi như thế, cho uống mấy viên như thế, cắt cái chân như thế, mổ cái bụng như thế, cứ làm đúng công thức mà làm, và lòng vô cảm. Và khi mà cái lòng của người nhân viên y tế vô cảm rồi, ta đến bệnh viện ta khó chịu. Người ta xưa nay gọi là nhà thương, bởi vì đến đó ta sẽ được những người thương yêu cái người bệnh. Nhưng mà khi nhân viên y tế vô cảm rồi, biến thành cái nhà ghét. Vô đó, nghĩa là cái nỗi đau của ta không có được sự một ánh mắt thông cảm, một nụ cười thông cảm, là rất là khổ, khổ thêm nữa.
[20:05]Nên vì vậy, cái người nhân viên y tế phải được giáo dục để giữ cái tâm hồn mình lúc nào cũng đồng cảm với nỗi đau của đồng loại. Còn cái người cán bộ quản giáo phạm nhân thì cũng vậy. Ta cứ tiếp xúc với cái người có tội ngày này qua ngày kia, năm này qua năm kia, nếu ta không giữ được tâm hồn của mình, ta cũng chai lì luôn. Chai lì luôn là: à, nó phạm tội như thế thì cứ nhốt như thế, ăn uống như thế, tới ngày nào mà hết hạn thì cứ thả ra như thế, cứ theo công thức mà làm. Và khi mà ta tâm hồn ta đã chai lì, đã vô cảm trước cái người phạm tội thì ta không thể nào cải tạo tâm hồn họ được. Ta không có cái tình thương với phạm nhân thì ta không thể cải tạo tâm hồn họ được.
[20:47]Nên đây cũng là một yếu tố mà người cán bộ quản giáo trại giam cần phải khéo léo giữ gìn cái tâm hồn của mình để ta giữ được cái tình thương đối với phạm nhân, ta thương được cái người mà xã hội dường như không còn ai thương nữa. Ta nói như vậy. Nên đây là cái khó nhất của người cán bộ quản giáo. Ví dụ như trong kinh của Phật dạy là Đức Phật dạy rằng phải thương yêu tất cả. Cho nên cái người đệ tử Phật như chúng tôi về đi tu, chúng tôi cũng phải tập thương yêu tất cả. Nhưng mà cái thương yêu tất cả của chúng tôi đó, chúng tôi chưa bị thử thách bởi những người mà xã hội đã kết tội và cách ly. Chúng tôi chưa gặp. Ví dụ như chúng tôi thương những người mà vì những người Phật
[21:31]tử đó yêu thương chúng tôi, tôi thương những người đó vì những người đó nghèo khổ, sống trên đời lăn lóc, tôi thương vì người đó có phạm tội rồi có biết hối hận nhưng lỗi họ cũng nhẹ nhẹ nhẹ, thì chúng tôi cũng tập thương. Rồi chúng tôi tập thương đến cả súc vật, chim trời, cá nước, chúng tôi tập thương yêu cả cây cỏ thì cũng phải là quá trình tập luyện, chứ mới vào đạo chưa thương được hết. Nhưng mà tu lâu ngày rồi, lòng cái tình thương mình chan hòa hết, gặp ai mình cũng thương. Và đến một lúc nào đó, vĩnh viễn không bao giờ còn ghét ai nữa. Dù cho người đó hại mình, dù người đó chửi mình, người đó nhục mạ mình, không bao giờ ghét ai nữa, phải tập đến mức độ như vậy.
[22:08]Nhưng chúng tôi vẫn thua cán bộ, chiến sĩ quản giáo là chưa bao giờ đối mặt với những người tội. Người tội mà họ phạm nhiều tội ta phải sợ, ví dụ họ giết người, họ lừa đảo, họ họ bức hại người khác mà xã hội đã kết tội và cách ly luôn. Nên ở đây là các anh em bị thử thách trước một cái đạo đức, trước cái ngã rẽ. Một á là các anh em sẽ để tâm hồn mình chai lì, bởi vì chung quanh mình hằng ngày mình phải đối diện toàn người có tội, mình chai lì, vô cảm luôn. Và mình trở thành con người không thể cảm hóa được ai nữa, mình trở thành người máy. Hoặc là các anh em phải trở thành một cái người đạo đức còn hơn cả thầy tu Phật giáo luôn.
[22:53]Bởi vì các anh em buộc phải thương được những người mà trên đời không ai muốn thương nữa. Nhưng các anh em vẫn phải thương để cải tạo họ, để nâng tâm hồn họ lên lại. Nên tôi đánh giá rằng là điều mà anh em làm được điều đó rất là cao quý, rất là cao quý mà người bên ngoài không biết, cứ tưởng là coi thường. Mà nếu các anh em làm được cái con đường thứ hai này, là các anh em không chấp nhận trái tim mình vô cảm đối với người có tội, các anh em buộc mình phải thương cái người khó thương nhất trên đời, thì chúng tôi cho rằng các anh em làm được cái điều vĩ đại, nhiều khi hơn cả cái người đệ tử Phật bên ngoài mà làm.
[23:32]Và chúng tôi xin tán thán cái điều đó.
[23:38]Mà khi hồi nãy, lúc mà lên trên cái phòng khách, chúng tôi thấy bày, trang bày đầy những cái bằng khen, những cái cờ luân lưu thi đua, cờ quyết thắng, cờ phần thương phần khen như vậy thì tôi đánh giá rằng ở đây, dưới sự lãnh đạo của anh Ngần, chúng ta đã cải tạo tốt phạm nhân, chúng ta có chế độ giam giữ thích hợp, có cái công tác giáo dục cảm hóa tốt. Mà nếu chúng ta cảm hóa tốt như vậy, chúng tôi đánh giá rằng, chúng tôi cho rằng các anh em có có thương yêu những người phạm nhân. Nghĩa là các anh em đã làm được cái việc mà chúng tôi nhiều khi chưa có bị đối diện nên không biết mình làm được hay không,
[24:15]là đã thương được những người khó thương nhất trên cuộc đời này. Chúng tôi xin thành thật là tán thán, ca ngợi và biết ơn điều đó. Nhưng mà làm cách nào để ta không bị vô cảm?
[24:31]Nó có một cái tai hại mà luật nhân quả trong đạo Phật có nói đến, là khi ta đánh giá thấp hay ta chê cái người xấu, lần lần ta sẽ xấu đúng như cái người đó.
[24:49]Lạ lùng như vậy. Ta kính trọng cái người tốt, từ từ ta sẽ đạt hết được những cái điểm tốt của người đó. Đây là luật nhân quả trên tâm lý. Ông bà mình có nói câu là: "Cười người chớ vội cười lâu, cười người hôm trước, hôm sau người cười." Và hồi nhỏ cũng nghe mẹ chúng tôi hay kể những cái chuyện là trong làng có một cái ông đó ổng bị què, ổng đi cà nhắc cà nhắc, rồi một cái cô đó cứ nhại ổng, cũng đi cà nhắc cà nhắc, và một tháng sau cổ bị một cái tai nạn, cổ đi cà nhắc suốt đời y như ông đó luôn. Rồi trong cuộc sống chúng tôi cũng để ý là ví dụ ta thấy cái người đó có một cái nhược điểm, một cái tật xấu, ví dụ cái người đó là hay nói
[25:29]lắp, nói cà lăm, à cứ cứ chọc, về sau mắc cái tật cà lăm suốt đời. Hoặc là ta thấy có cái người đó họ nóng tính, ta đi đâu ta cũng chê cái ông đó nóng nảy nóng nảy, rồi ta chính ta cũng trở thành người nóng tính. Hoặc là chúng ta phê bình ai, ta ghét bỏ ai vì một cái nhược điểm nào, sau này ta sẽ bị đúng nhược điểm đó. Đó là luật nhân quả. Và ngược lại cũng vậy, ví dụ ta thấy một người nào đó có cái ưu điểm, ví dụ ta thấy người đó sáng suốt, làm việc gì phán đoán nhanh chóng, chính xác, ta kính trọng, ta hay khen ngợi, về sau tự nhiên ta cũng được cái đặc tính đó luôn. Đây là luật nhân quả. Hoặc ta thấy một người trầm tĩnh,
[26:10]hiền lành, ta cứ đi đâu ta khen ngợi, ta quý trọng thật lòng, về sau chính ta cũng trầm tĩnh, hiền lành luôn. Đây là luật nhân quả. Nên vì vậy, ở trong đạo Phật có dặn những người đệ tử Phật thế này: Trong cái công hạnh tu hành đầu tiên là phải kính trọng Đức Phật để chúng ta đạt được những ưu điểm của Ngài là lòng từ bi, à sự trầm tĩnh, sự thanh thoát của Ngài trước. À trước khi ta tu tập những công hạnh khác, vì ta lợi dụng luật nhân quả để ta nhanh chóng đạt được cái cái kết quả hơn là ta phải tự mình vất vả bỏ ra 10 năm, 20 năm mới đạt được sự hiền lành, trầm tĩnh. Còn đây ta chỉ kính Phật với những đặc điểm đó thì ta đạt được rất là nhanh.
[26:49]Đây là luật nhân quả. Và một cái quy tắc của luật nhân quả khác là cũng thế này nữa, là khi ta gặp người xấu, ta không muốn họ xấu nữa thì ta không bao giờ bị phạm vào cái lỗi đó. À. Và đây là cái đây là cái điểm mà mà người cán bộ, chiến sĩ quản giáo ta phải quán triệt. Bởi vì chung quanh ta, trước mặt ta hằng ngày đều là người đã phạm tội, họ mang theo nhiều tật xấu vào trong trại. Và trong lòng ta, nếu ta cứ bỏ mặc không nghĩ tới, cứ nghĩ: "Ồ, mày là người xấu rồi", thì coi chừng tới ngày ta, tới ngày ta sẽ vào, ta sẽ bị đúng cái tật xấu của họ. Còn nếu trong lòng ta, khi mà nhìn những người phạm nhân đó, ta có cái ý nghĩ là:
[27:30]"Mong cho người này đừng xấu nữa để họ trở về được sống với những người mà họ đã ruồng bỏ, những người thân yêu của họ mà họ đã ruồng bỏ để họ vào đây." Thì ta mong cho họ đừng xấu nữa, chính cái tâm mà ta mong cho họ đừng xấu nữa thì luật nhân quả sẽ tạo ra một cái quả báo cho ta là hết kiếp này và vĩnh viễn những kiếp sau không bao giờ ta phạm cái tội đó nữa. Ví dụ như cái người đó phạm tội ăn cắp, trong lòng ta ta mong cái người này đừng bao giờ ăn cắp nữa, tốt lên đi. À, hay cái người đó phạm cái tội là hành hung người khác rồi bị bị thương rồi bị bắt giam, trong lòng ta cũng vậy, ta mong cho người này hiền lành, đừng bao giờ hành hung ai nữa,
[28:11]thì đời đời kiếp kiếp không bao giờ ta phạm những cái lỗi đó nữa. Đây là luật nhân quả. Ở đây ta vừa nói đến kiếp trước kiếp sau, nó thuộc về khái niệm của đạo Phật, hôm nay ta không có đi sâu vào, ta chỉ nói thoáng qua, đó là luật nhân quả. Và cũng vậy, khi mà ta Đố kỵ với cái người tốt thì không bao giờ ta đạt được cái thành công của người đó nữa. Đây cũng là một cái luật nhân quả. Ví dụ ta thấy người đó được bình chọn là cá nhân xuất sắc, ta khó chịu, ta không muốn, chỉ trong lòng ta không muốn thôi thì vĩnh viễn ta không bao giờ được bầu chọn cá nhân xuất sắc nữa. Còn khi ta thấy cái người đó được khen ngợi,
[28:50]được thăng chức, lòng ta vui mừng, ta vui mừng, ta nói thiệt kệ, dù mình chưa được nhưng mà người bạn mình được cũng là tốt, ai được tốt người đó thì ta sẽ được, sau này ta sẽ được và được nhiều hơn đó nữa, vì cái lòng ta vui. Ta muốn người khác được điều tốt, ta sẽ được điều đó. Đây cũng là cái luật nhân quả. Nên cũng vậy, trong công tác mà giáo dục phạm nhân vậy, nó đòi hỏi ta có một cái tỉnh táo là mỗi khi hằng ngày ta nhìn thấy phạm nhân, trong lòng ta khởi lên một cái ý niệm mong họ thành người tốt thì nó đạt được hai cái điều lợi. Điều lợi thứ nhất, vĩnh viễn không bao giờ ta phạm vào con đường xấu.
[29:28]Và điều lợi thứ hai, cái giao cảm của từ tâm đến tâm sẽ khiến cái người phạm nhân đó lần lần thay đổi tâm hồn. Đây gọi là cái khía cạnh tâm linh, nó không phải là khía cạnh vật lý. Nghĩa là thay vì ta phải dặn, ta phải nói bằng lời để vào cái tai của người đó, rồi từ cái tai đi vào tâm người đó theo cái con đường của vật lý, sinh lý, thì ở đây ta đi bằng thêm một con đường nữa là con đường tâm linh, và ta không nói bằng lời, nhiều khi không có dịp để nói hoặc là bận quá không nói. Nhưng mà mỗi khi nhìn thấy bao nhiêu phạm nhân trước mặt ta, luôn luôn ta khởi lên một cái tâm, khởi nó nhanh thôi.
[30:03]Mới đầu khởi thì chậm, vài ngày sau chỉ nhìn thấy họ, ý niệm nó khởi lên trong một tích tắc là đầy đủ, mong rằng những người này sẽ tốt lên. Ý niệm đó, và hằng ngày mỗi khi gặp ta đều khởi một ý niệm đó lên, thì cái ý niệm đó sẽ bảo vệ ta vĩnh viễn thoát khỏi điều ác, không bao giờ ta phạm vào điều ác. Và cái ý niệm đó tự nhiên đánh vào tâm của người kia từng ngày, từng ngày. Và sau này có một lúc nào đó à ta gặp họ, ví dụ có cái dịp để nói chuyện với họ, ta chỉ buông một câu: "Em ráng cải tạo tốt nhé, để về với gia đình." Ta chỉ nói một câu mấy chữ, tự nhiên người đó thiếu điều muốn khóc và thề suốt đời không bao giờ phạm tội nữa.
[30:47]Tại sao ta nói một lời mà lại làm lay động người đó? Bởi vì trước đó ba tháng, trước đó một năm, lúc nào ta gặp người đó, trong đầu ta cũng nghĩ lên một cái điều là mong cho người đó tốt. Cái tích lũy của một năm suy nghĩ, giờ nó rớt lại trong một lời mười chữ: "Em ráng cải tạo tốt nhé, để về với gia đình." Mười chữ thôi, là cái sự tích lũy của một năm của ý niệm thay đổi một cái rụp liền, và người đó vĩnh viễn không phạm tội nữa. Đến ngày được thả, được tha về, cái câu nói mười chữ đó in trong lòng họ, in đậm trong lòng họ một cái dấu ấn mà họ không hiểu tại sao họ không bao giờ quên. Họ muốn giận ai, họ muốn làm một điều gì không tốt,
[31:28]tự nhiên mười chữ đó là hiện lên lại và giữ họ lại liền. Chỉ bởi vì trước khi nói cái câu đó, ta có một năm để lúc nào cũng gặp họ khởi ý niệm đó. Đây là cái sức mạnh của tâm linh. Đây là sức mạnh của tâm linh. Không biết là các anh em ta có tin điều này không? Có tin? Anh Ngần có tin không ta? Anh gật gật đầu cũng chưa tin lắm. Ta cứ thử, ta cứ thử rồi sẽ thấy cái sự linh nghiệm như thế này. Ta cứ thử. Hôm thích cười chúng tôi có đọc một cái cuốn sách của một nhà sư viết, nhà sư viết mà nhà sư lại viết cái chuyện tình yêu làm cho tôi buồn cười. Mà ông cũng nói cái kiểu đó, ông cũng nói như vậy.
[32:04]Ông cũng nói có anh chàng thanh niên đó gặp cô gái nói có ba chữ, nói có ba chữ, không biết anh em có biết ba chữ gì không vậy? Biết hả? Biết không? Nhưng mà làm cô kia bủn rủn tay chân và chịu. Bởi vì sao vậy? Nhà sư đó phân tích thế này: Chỉ bởi vì trước khi nói ba chữ đó, anh ta ảnh mất ngủ sáu tháng rồi. Ảnh đã nói cái câu đó suốt sáu tháng trước đó, trong giấc mơ, lúc lảm nhảm cho đến cái ngày mà anh nói được ba chữ đó, cô kia theo luôn, vì ảnh nói trước sáu tháng. Thì đó là cái chuyện của nhà sư kể. Bây giờ ta nói chuyện phạm nhân cũng vậy, trong lòng ta đã nói trước một năm. Đến khi ta nói mười chữ là thành dấu ấn suốt đời họ, làm họ thay đổi luôn.
[32:49]Tuy nhiên, cái này là cái yếu tố về nhân quả. Có một cái nhân quả khác ta muốn trao đổi với nhau, ta muốn tâm sự với nhau một chút là thế này: Cái chữ "phúc" theo ông bà ta và theo đạo Phật, phúc là cái gì? Phúc là cái gì đó vô hình, mà khi ta làm cái điều tốt cho người khác, ta làm cái điều lợi ích cho người khác thì ta được cái phúc. Cái phúc đó nó vô hình. Cái phúc đó nó sẽ, nó sẽ thôi chứ nó chưa xảy ra, nó đem đến cho ta niềm vui, hạnh phúc, may mắn về sau. Chữ về sau này không biết lúc nào luôn, nó mờ. Nhưng mà có cái phúc để đó. Ta làm cái điều tốt cho người, cho đời thì ta được cái phúc.
[33:33]Cái phúc đó cất ở đâu ta không biết, nhưng mà một lúc nào đó, cái quả báo nó trổ ra, ta được nhiều thành công, nhiều cái may mắn, nhiều hạnh phúc. Và người đệ tử Phật phải tin chắc điều này, cũng giống như người Việt Nam ta cũng tin chắc điều này theo cái đạo lý ông bà ta để lại. Thì ở đây, có nhiều cái cách để làm phúc, hoặc là ta làm phúc bằng cách giúp người khác vật chất. Ví dụ thấy người khác khổ sở, ta đem tiền ta cho. Hoặc là ta làm phúc bằng cách là giúp cho người đó một cái nghề, một công ăn việc làm, dạy người đó một cái nghề hoặc là giới thiệu công ăn việc làm cho người đó, vân vân.
[34:15]Thì có nhiều cách để giúp đỡ, nhưng trong đó đạo Phật nói rằng có một cái phúc lớn nhất, một cái phúc lớn nhất là giúp người khác trở thành người tốt. Đây là cái phúc lớn nhất mà Đức Phật đã dạy. Vì sao vậy? Bởi vì ví dụ như ta tốt thì với khả năng tiền bạc và sức khỏe của ta, trong cuộc đời ta ta sẽ giúp được 100 người. Nhưng mà nếu ta làm thêm cho một người tốt nữa thì cái người đó sẽ giúp được bao nhiêu người nữa? 100 người nữa. Như vậy là ta 100, người kia 100 là được 200. Còn nếu mà ta không làm cho người đó tốt, ta chỉ giúp không thì chỉ được một người đỡ khổ, còn ta phải giúp đỡ 199 người khác.
[34:59]Còn nếu ta làm cho người đó tốt thì sẽ được thêm 100 người nữa. Đó là tính trung bình, ta ví dụ vậy thôi, chứ có nhiều người giúp tới cả ngàn người mà có người giúp chỉ được 10 người, nhưng mà ta cứ vờ nói là 100 người. Nên giúp cho một người tốt là cái phúc lớn nhất trong tất cả loại phúc, bởi vì một người tốt họ sẽ đem lại niềm vui không biết bao nhiêu người. Nên cái phúc mà các anh em làm chính là cái phúc lớn nhất mà Đức Phật đã nói, là ta giúp cho người khác tốt lên. Cũng cái con người đó, ngày xưa xuất hiện ở đâu là gieo rắc lo lắng, sợ sệt, tai họa tới đó, thì sau khi vào trong trại Thanh Xuân này trở
[35:41]về thì người đó xuất hiện ở đâu chỉ có nụ cười, niềm vui ở đấy. Thì ta phải hiểu rằng cái công đức của anh em rất là lớn, cái phúc của anh em rất là lớn. Vì thông qua những người phạm nhân mà ta cải tạo, ta đã rải cái niềm vui vào trong cuộc đời lại. Nên cái cái công lao này đối với xã hội thật là vô vàn, không có lời nào nói được hết. Những con người mà xã hội kết án, xã hội không thể thương được, xã hội phải cách ly, qua tay anh em họ đi về, họ thành con người khác. Cái công đức của anh em thật là là lớn lao. Nên cái việc mà cải hóa phạm nhân, làm cho họ tốt á, thứ nhất nó vừa là nhiệm vụ chính trị,
[36:26]bởi vì các anh em là những người làm trong bộ máy công quyền, nên cái việc mình giam giữ, cải hóa phạm nhân nó là nhiệm vụ chính trị. Thứ hai, nó là trách nhiệm của lương tâm, vì các anh em ở đây thấy người xấu, mình không thể để họ xấu mãi, vì đó là nhân quả. Mình để yên cho họ xấu, mình sẽ thành xấu luôn, vì đó là nhân quả. Và cái thứ ba, là khi các anh em cải hóa phạm nhân như vậy, các anh em đã tạo phúc cho con cháu mình, cho dòng họ mình luôn. Để ý ta sẽ thấy điều này: Những người công an mà làm tốt trách nhiệm của mình, ở cuối đời thường họ đều là những người khá giả hết. Chúng tôi đã nhìn thấy nhiều người, không có hối lộ nha,
[37:09]không hề phải là nói là công an tham nhũng, hối lộ đâu, mà thật sự chỉ vì họ đã làm được điều tốt, họ giữ cái trật tự cho xã hội này, mà những anh em cán bộ quản giáo mà cải hóa được phạm nhân, cuối đời họ đều là những con người rất hạnh phúc. Chúng tôi có nghe chuyện cái ông Hai Thọ ở dưới Cà Mau, cũng là giám thị trại giam, không biết anh Ngần có nghe chưa? Dạ, có một thời gian báo ta đăng liên tục về cái trại giam ở dưới Cà Mau, thì cái ông Hai Thọ đó ổng thương phạm nhân như con. Rồi có nhiều người phạm nhân ra tù rồi không chịu về quê nữa, nó đòi ở lại với bố. Nó: "Bố kiếm cho con miếng đất, kiếm cho con con vợ,
[37:47]con ở đây với bố không đi đâu nữa." Tại vì ở quê của mình họ làm tội nhiều quá rồi, ai thấy về cũng rét, nhưng mà chỉ ở đây có con người thương yêu. Thế là ổng đành phải là kiếm đất rồi dựng vợ gả chồng, rồi sau này cháu nội cháu ngoại ổng đầy đàn, và báo bên ngành công an của ta đưa lên báo khen ngợi. Nên ta thấy là ta có, trong công an ta, ngoài cái ông Hai Thọ đó, ta còn nhiều người cũng như vậy. Đó là do do cái gì vậy? Đây là do có thể trước hết ta phải nói đường lối chính trị của Đảng ta. Ta có cách làm việc như vậy nên nó đưa đến được những con người cán bộ như vậy, chứ không phải tự phát.
[38:23]Đảng ta, cái đường lối chính trị ta có cái tính nhân bản cao, đã xây dựng được cái người cán bộ quản giáo như vậy. Và ta thấy rằng cuộc đời của ông Hai Thọ, kiếp sau thì có lẽ là ta nghĩ ông vinh quang, nhưng mà hiện đời ông là người hạnh phúc. Và không riêng ông Hai Thọ đâu, chúng tôi đã gặp nhiều người cán bộ công an cũng như vậy, họ làm việc cứng rắn, bảo vệ pháp luật, bảo vệ xã hội, và khi mà họ lớn tuổi họ hạnh phúc kỳ lạ. Chúng tôi gặp nhiều người như vậy, con cháu họ thành đạt và họ hưởng được cái sự hầu hạ, cung phụng của con cháu rất là đầy đủ. Nên chúng tôi có cái niềm tin là bất cứ ở cương vị nào,
[39:02]mà nhất là cái người công an phải sử dụng cái sự cứng rắn của mình để bảo vệ xã hội, thì hễ làm tốt đều được cái phúc rất là lớn, mà chúng ta vừa nói với nhau là có nhiều cách tạo phúc, mà cái người công an đã thay đổi được tâm hồn người khác, làm cho người khác tốt lên thì đó là cái phúc lớn nhất mà Đức Phật dạy. Chúng tôi cũng vậy, chúng tôi cũng là những người tu hành, chúng tôi cũng không đủ tiền bạc để đem vật chất giúp người, chúng tôi cũng không có thể tạo công ăn việc làm cho người khác, chúng tôi cũng không có dạy nghề được cho người khác. Chúng tôi cũng chỉ lo cái công việc là giúp cho nhiều người tốt lên.
[39:39]Cái công việc chúng tôi cũng vậy, và chúng tôi cũng hy vọng là cuối đời chắc chúng tôi cũng sung sướng, cũng hạnh phúc. Đó là lời Phật dạy và tin chắc như vậy, và anh em công an chúng ta cũng đang đang làm cái công việc đó. Ở đây chúng ta có năm điều để làm cho người phạm nhân trở thành người tốt. Và có năm cái cách, năm yếu tố để làm cho người phạm nhân trở thành người tốt. Thứ nhất là cái kỷ luật trại tù nghiêm ngặt, bảo đảm là họ không còn có cơ hội làm điều bậy ở trong tù. Đây là cái yếu tố về kỷ luật. Cho nên cái trại tù nào kỷ luật tốt thì ta có được cái cái yếu tố căn bản thứ nhất, không cho họ còn có cơ hội làm tội.
[40:21]Yếu tố thứ hai là sau khi mà kỷ luật đã vững chắc rồi, tù nhân biết sợ rồi, phải cho họ yếu tố sợ nha, người tù nhân đầu tiên vô không nói đạo lý được đâu, phải dùng kỷ luật cho họ sợ. Khi họ đã biết sợ kỷ luật rồi, ta mới dùng tới yếu tố thứ hai là dùng tình thương và lẽ phải để cảm hóa họ. Còn cái lẽ phải gì lát ta nói. Đó, yếu tố thứ hai để mà thay đổi cái nhận thức của họ. Vì chính họ phải nhận thức được rằng họ đã sai, chính họ phải khát khao, ý muốn là họ trở thành người tốt thì họ mới mới thành người tốt được. Đây là yếu tố thứ hai. Yếu tố thứ ba là phải hướng dẫn cho phạm nhân tập sống tốt từ khi họ còn ở trong tù,
[41:05]chứ không phải là ta nói cho họ nghe về điều tốt rồi hy vọng rằng khi họ ra tù họ sẽ làm điều tốt, không có không bảo đảm đâu. Phải bảo đảm là ngay khi còn ở trong tù họ đã cư xử tốt với người khác. Ví dụ như họ lễ phép với cán bộ là chuyện bình thường nhưng mà ta nhìn thấy, ta hướng dẫn họ phải tập họ là đối xử với phạm nhân với nhau họ phải tốt với nhau, phải tử tế với nhau. Là trong cái điều kiện của trại giam luôn luôn là thiếu thốn thì họ không bao giờ được trở thành đại bàng, đầu gấu, trấn lột mà phải biết giúp đỡ nhau, nâng đỡ nhau để cùng sống trong cái môi trường khó khăn này. Họ phải tập thương yêu được những người khó thương.
[41:45]Lát nữa mà nói chuyện với phạm nhân ta sẽ nhắc lại yếu tố này. Cái yếu tố thứ tư là
[41:52]ta phải đoán trước khi họ về họ sẽ sống như thế nào. Tại vì có thể họ không có nghề, có thể họ không có việc làm nên yếu tố thứ tư, thứ năm là ta phải suy nghĩ tới cái việc giúp cho họ có cái cách để họ kiếm sống khi họ rời khỏi trại giam. Thì cái cái này nó thuộc về chính sách của toàn xã hội thì ta chỉ có ý kiến thôi. Chứ còn cái trách nhiệm của trại giam ta thì ta có ba cái trách nhiệm ban đầu, tạo nên ba điều kiện ban đầu để cải hóa họ. Thứ nhất là một kỷ luật sắt, thứ hai là đạo lý và tình thương để thay đổi nhận thức của họ, và thứ ba là ta phải kiểm soát họ, hướng dẫn họ, bảo đảm rằng khi còn ở trong tù họ đã đối xử tốt với nhau.
[42:33]Ba điều kiện này là cái trách nhiệm của của ta. Thì phân tích ba cái điều này nó nó rất là lâu dài. Ở đây chúng ta chỉ nói yếu tố thứ hai theo cái phạm vi của chúng tôi là để thay đổi nhận thức của người phạm nhân ta phải dùng những cái đạo lý gì đó. Thì ở đây chúng tôi giới thiệu cái Luật Nhân Quả của nhà Phật. Nãy giờ chúng tôi cũng có nói, cái Luật Nhân Quả của nhà Phật có tính khách quan và công bằng. Nếu ta đem cái nỗi khổ cho người khác, ta sẽ bị đau khổ trở lại gấp mười lần. Nếu ta đem niềm vui cho người khác, ta sẽ được cái niềm vui gấp mười lần, gấp trăm lần hay vạn lần, nhiều hơn nữa.
[43:10]Cái Luật Nhân Quả này là luật khách quan của trời đất, của vũ trụ, không của thần thánh. Nó nằm ngoài ý muốn của thần thánh, không một thần thánh nào bẻ cong được Luật Nhân Quả này cả mà đây là luật tự nhiên của vũ trụ. À, và ta làm sao phải giúp cho phạm nhân tin, hiểu Luật Nhân Quả này trước khi ta trả họ về với cộng đồng của họ. Các tôn giáo khác không có cái Luật Nhân Quả như Đạo Phật cho nên họ đã phạm sai lầm. Ví dụ như là có tôn giáo đã tiếp tay cho thực dân để đi chiếm nước người ta. Thì họ không tin nhân quả, họ cứ nghĩ làm vậy, bành trướng được tín đồ đông thì ở trên cái thừ- giáo chủ thần linh của họ sẽ thưởng cho họ.
[43:48]Nhưng mà không ngờ là họ vừa phạm tội ác vì họ đã gây chiến tranh. Hoặc là người Hồi giáo vậy, Hồi giáo cực đoan họ giết người vì họ nghĩ rằng giết người được đẹp lòng thần linh. Trong khi Đạo Phật ta không có chuyện đó. Đạo Phật ta, nếu mà người nào mà chỉ lo làm đẹp lòng Phật, người đó phạm tội ác. Thì trong Đạo Phật không có chuyện đó. Đạo lý Đạo Phật dạy là phải làm đẹp lòng con người, sống tốt với con người. Nếu quên con người, quay lưng với con người mà để chỉ chăm lo cho Phật, người đó đã đi ngược lại lời Phật dạy. Vì sao vậy? Bởi vì trong Đạo Phật có Luật Nhân Quả. Ta phải làm điều tốt cho con người, sau này ta mới được điều tốt trở lại cho mình.
[44:29]Là một cái nỗi khổ người khác sẽ là mười nỗi khổ trở lại cho ta, một niềm vui cho người khác, cả trăm cái niềm vui trở lại cho ta. Vì sao vậy? Đó là Luật Nhân Quả. Nhưng ở đây thế này, nó buộc cái người mà hiểu Luật Nhân Quả mỗi khi ta đối xử với ai như thế nào thì ta không biết đúng sai, ta không biết là cái hành vi của ta đối xử đúng hay sai, mà ta chỉ để ý thế này: cái người kia sẽ cảm nhận như thế nào thì sau này ta sẽ nhận lại điều đó. Ta nói với ai cái câu gì đó mà làm họ buồn thì sau này sẽ có người nói với ta một trăm lời để làm ta buồn. Ta tát ai một cái, đau, vô cớ thì sau này có người tát lại ta mười cái.
[45:12]Cho nên ở đây cái Luật Nhân Quả nó buộc là ta không biết mình đúng hay sai, tội hay là phúc, thiện hay là ác, mà ta đánh giá qua cái cảm nhận của người khác khi nó trở thành quả báo của mình. Ta làm cho người khác mà họ thấy sung sướng, cái sung sướng nó trở lại với ta thì điều đó ta cứ làm tiếp, vì tin rằng nó là điều thiện. Còn ta làm cho ai cái gì mà họ khổ sở, điều khổ sở đó sẽ trở lại với ta thì ta biết nó là điều ác. Còn làm như thế nào thì ta không có cái cái cụ thể lắm. Ví dụ như là trên đường gió bụi, một cái người họ vất vả, họ xách một cái tay xách họ đi đường xa nắng bụi không biết
[45:54]đi đâu, mình tiện cái xe trống đi ngang, mình có thể ghé chở họ một chút. À, thì chỉ một chút đó thôi làm họ vui, họ đỡ nhọc, ta có phần thưởng để dành cho ta đâu đấy rồi đấy, một chút rồi đó. Còn suốt cuộc đời ta cứ như vậy, giúp ai được điều gì đều cố gắng giúp đỡ thì cái phúc lạc cực kỳ lớn sẽ chờ đợi cho ta đâu đó, không biết. Cho nên ta thấy cuộc đời nó sẽ khác nhau. Có những người rất may mắn, rất thành công, có những người rất lận đận đều có cái Luật Nhân Quả chi phối, không phải tự nhiên. Kể cả những người rất giỏi, nhiều khi cũng rất lận đận, bởi vì họ quên làm phúc thôi, họ giỏi mà họ quên làm phúc thôi.
[46:30]Nên ở đây ta gợi ý cho phạm nhân, ta dùng cái Luật Nhân Quả khách quan, không lệ thuộc vào thần thánh, ta trao đổi với phạm nhân rất nhiều. Một ngày không thấm, mười ngày chưa thấm, một trăm ngày phải thấm, một năm phải thấm. Bắt đầu họ làm điều gì họ đều tự họ suy xét lấy: điều này làm cho người kia khổ hay vui và cái niềm vui, nỗi khổ đó sẽ trở lại với mình như thế nào là từ từ họ thay đổi cái cư xử của họ liền. Là họ tin được nhân quả, họ thay đổi nhận thức của họ, bắt đầu họ biết kềm chế, biết kiểm soát cái việc làm của họ và họ sẽ trở thành con người tốt. Nên ở đây, hôm nay là chúng ta tâm sự với nhau cái việc mà cải hóa
[47:12]phạm nhân, chúng tôi bày tỏ cái lòng biết ơn đối với các anh em cán bộ quản giáo. Chúng tôi muốn thay mặt cho những người xã hội bên ngoài, đôi khi đã quên lãng cái công tác anh em rất là vất vả, vì vì trại giam luôn luôn phải ở xa, nên nhiều khi các anh em đã bị quên lãng. Nhưng mà không, những người có lòng yêu quý các anh, nên chúng tôi cũng thay mặt xã hội bên ngoài kia vậy, bày tỏ lòng quý trọng, biết ơn các anh. Và tiện đây chúng ta cũng nói cái khó khăn của công tác cải hóa phạm nhân, đồng thời chúng tôi cũng thay mặt bên Phật giáo giới thiệu về một cái đạo lý căn bản của Đạo Phật là Luật Nhân Quả
[47:53]có cái tác dụng rất lớn trong việc thay đổi đạo đức, lối sống của một con người. Và chúng tôi mong rằng là các anh em đồng quan điểm với chúng tôi trong cái việc mà sử dụng cái Luật Nhân Quả để tăng cái hiệu quả trong việc cải hóa phạm nhân hơn. Là cũng xin tặng các anh em một số quà là những thứ tài liệu về Phật giáo, trong đó chúng tôi cũng nói nhiều về Luật Nhân Quả. Thì các anh em có thể tham khảo để có thể dùng tài liệu đó là nói chuyện thêm với với phạm nhân. Và mong rằng là những điều mà hôm nay chúng ta nói chuyện với nhau trong cái thời gian ngắn ngủi thế này thì cũng không phải là đầy đủ lắm, nhưng mà bày tỏ một cái chút
[48:36]tấm lòng của chúng tôi, bày tỏ một chút cái sự có mặt của chúng tôi đối với anh em, và kính chúc các anh em được nhiều sức khỏe, à được nhiều cái thành công trong việc cải hóa, gia đình các anh em được nhiều cái may mắn, phát đạt và được cái phúc to. Và một cuối cùng là xin bày tỏ lòng biết ơn các anh em. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.