[0:47]Cái bài nói chuyện hôm nay
[0:51]tựa đề là Sám hối. Sám hối là một cái pháp tu, một cái đạo đức đặc biệt ở trong đạo Phật. Hôm nay chúng ta mổ xẻ với nhau một chút để xem cái công đức của sự sám hối, cái phép tu sám hối này sẽ đưa ta đi về đâu. Thật ra cái phép sám hối của đạo Phật nó cũng là một cái đạo đức phổ quát của nhân loại. Nhiều khi ta làm điều gì mà ta thấy là sai thì ta xin lỗi. Việt Nam gọi là xin lỗi, ở tiếng Anh thì gọi là sorry, rất tiếc đó, nó nhiều chữ, pardon của tiếng Pháp, vân vân. Thì nhưng mà đại ý của nó thế này, đại ý của nó là cái người làm lỗi đó bày tỏ cái tôi biết rằng là tôi đã đã sai lầm, và thứ hai là xin hãy tha thứ cho tôi.
[1:44]Nghĩa là cái câu nói rất là đơn giản, hai chữ xin lỗi thôi, hoặc là sorry thôi, nhưng mà trong đó nó hàm một cái ý nghĩa rất là dài: là tôi biết tôi đã có lỗi, xin hãy tha thứ cho tôi, như vậy. Và trong đạo Phật, cái ý đó cũng gói lại trong hai chữ là sám hối. Và tuy nhiên ở trong cuộc sống ta, cái người mà càng văn minh, càng có đạo đức thì người ta càng hay nói lời xin lỗi. Mỗi khi làm cái gì sai lầm người ta hay nói lời xin lỗi, và càng dễ nói lời xin lỗi chừng nào thì chứng tỏ rằng cái người đó càng có đạo đức chừng nấy.
[2:22]Cái nhìn trên cái việc cái biểu hiện mà người ta hay thấy lỗi và hay cầu xin sự tha thứ của tha nhân mà biết rằng người đó có cái đạo đức sâu dày. Còn cái người nào trong cuộc sống của mình rất ít nói lời xin lỗi thì cái đạo đức người đó thuộc loại kém. Cái đó là cái tiêu chuẩn đó, đó là cái nhìn rất là khách quan. Thậm chí là có nhiều bậc cha mẹ, nhiều khi hiền lành, lỡ làm gì phật ý con lại cũng nói lời xin lỗi con mình luôn á. À thôi thôi, ba xin lỗi con, ba xin lỗi con, ba không không cố ý như vậy. Cũng nhiều người họ khiêm tốn đến mức độ như vậy. Và cái người lớn mà xin lỗi được cái người nhỏ thì càng chứng
[3:02]tỏ rằng cái đạo đức của người đó rất là rất là dày, như vậy. Nên cái người mà khi biết được lỗi là nhận lỗi và xin tha thứ, đó là dấu hiệu của của đạo đức. Còn nếu trong cuộc sống mà ta rất ít nói lời xin lỗi thì phải xét lại cái đạo đức của mình liền. Mọi người hãy nghiệm lại trong đời của mình, hay trong một ngày coi, mình có nói lời xin lỗi nào chưa? Nếu mà mình không bao giờ nói lời xin lỗi, tức là mình là người hoặc là mình không có lỗi gì hết, không có làm gì sai lầm để phải nói lời xin lỗi, hoặc là mình không có đạo đức, tức là mình đã từng vấp những sai lầm, xúc phạm người khác mà không bao giờ biết ăn năn hối lỗi.
[3:46]Đó, nếu mà mình không có nói lời xin lỗi. Chỉ có một người, tôi nhớ trong cái phim của Lý Liên Kiệt, thì trong cái phim Lý Liên Kiệt ổng đóng cái vai là người cảnh vệ, và trong cái vai là người cảnh vệ bảo vệ một nhân chứng thì ông có nói một điều là: tôi không muốn nói lời xin lỗi. Mới đầu nghe ổng nói câu đó ta ngạc nhiên, tại vì cái chữ xin lỗi là một cái biểu hiện của đạo đức, của văn minh, mà ông lại nói là tôi không muốn nói lời xin lỗi. Cái mình chăm chú mình xem coi, bắt đầu mới biết là ông tâm sự, ông tâm sự nói: hồi nhỏ ông vào chùa Thiếu Lâm học võ, học võ rồi ông là người tinh nghịch,
[4:25]mà thầy ông thì cứ thương ông mà cứ tha thứ hoài. Cho đến một lần đó, cái sự tinh nghịch của ông nó đi quá sức, đi quá giới hạn, ông làm đốt cháy luôn cái chùa, cái cái Tàng Kinh Các gì đó, và thầy của ông là bị bị nạn rất là nặng. Và sau đó ông phải ra khỏi chùa, mà ông thề một điều là thề suốt đời không bao giờ phạm một sai lầm nào nữa để khỏi phải nói lời xin lỗi nữa. Tại vì cái sai lầm của ông vừa rồi nó quá sức, nó quá sức chịu đựng của một trái tim con người, cho nên thề là quyết không bao giờ làm điều sai lầm nữa. Và từ đó, khi bắt đầu lớn lên ông tham gia trong cái lực lượng vũ trang rồi làm cái nghề đặc biệt,
[5:06]làm cái nghề tình báo hay nghề bảo vệ gì đó, và ông luôn luôn chu toàn cái trách nhiệm của mình để không bao giờ phải phạm một sai lầm nhỏ và để khỏi phải nói lời xin lỗi. Thì có một cái đoạn phim như vậy. Cho nên để đừng nói lời xin lỗi thì mình đừng bao giờ phạm lỗi. Nhưng mà còn đa phần tất cả chúng ta thì chúng ta dễ phạm những lỗi chút chút chút chút như vậy, và khi mỗi khi phạm một lỗi chút chút như vậy thì ta hay nói cái lời xin lỗi để mong cái sự thông cảm của cái người người bạn của ta, cái người gần bên chúng ta, người mà ta đã đã xúc phạm, đã đụng chạm. Và ở cái thế giới văn minh vậy, người ta đã xây dựng cái lời xin lỗi:
[5:47]I'm sorry, I'm sorry là nó thành một cái giống như một cái câu nói đầu miệng thường xuyên, thường xuyên mà nhiều khi bị đẩy đi quá xa, trở thành một cái câu đầu môi chót lưỡi. À nhưng mà bởi vì nó là biểu hiện của đạo đức, của văn minh, cho nên là người nào ở trong cái môi trường được gọi là đạo đức, văn minh đều phải cố gắng tập nói lời xin lỗi thường xuyên. Mà đến khi người ta tập mà không phải thật lòng nữa thì nó biến thành một hình thức của đầu môi chót lưỡi. Nên khi người ta dùng nhiều hai cái từ xin lỗi và cảm ơn mà không thật lòng thì nó nó đẩy đi quá xa, trở thành cái hình thức, hình thức.
[6:26]Còn ở đây chúng ta không nói đến việc đó, mà ta nói đến cái yếu tố là chúng ta xin lỗi thật lòng, ta ăn năn thật lòng, ta cầu xin cái sự tha thứ của người kia một cách thật lòng, và đó là đó là đạo đức. Đó là đạo đức. Tuy nhiên, cái đạo đức của thế gian, của xã hội về cái đạo đức xin lỗi, đạo đức hối hận, ăn năn đó, còn thua trong đạo Phật dữ lắm. Đạo Phật đã đẩy cái xin lỗi đó, đã đẩy xin lỗi thành một phép tu đặc biệt gọi là sám hối. Cái sám hối này rất là sâu sắc, nó thành một cái phép tu kiên trì, nhẫn nại, mà hầu hết những cái chùa, các người Phật tử đều có thực hành cả. Đến nỗi mà cứ mỗi tháng vậy, chùa thế nào cũng bỏ ra hai ngày để sám hối,
[7:17]hoặc là sám hối Hồng danh, hoặc là những nghi thức của mỗi cái hệ phái đặt ra. Nhưng mà cứ lạy Phật sám hối, mà có khi lỗi đó ta biết, có khi lỗi đó không biết, mà xem cái phép sám hối đó như là một phép tu bắt buộc. Bởi vì sao vậy? Bởi vì cái ý nghĩa của cái sám hối, cái xin lỗi được đạo Phật xem rất là quan trọng, xem rất là quan trọng. Người đời đã xem cái câu xin lỗi là quan trọng vì biết nó là văn minh, là đạo đức, và ở trong đạo Phật còn xem nó quan trọng gấp ngàn lần hơn thế nữa. Nên hôm nay ta sẽ nói về cái phép tu sám hối để xem nó đưa đưa ta ta đi về về về đâu.
[8:01]Cái sám hối trong đạo Phật á là
[8:05]có khi là ta biết cái lỗi của mình, mà có khi ta không biết cái lỗi của mình là gì,
[8:13]và ta bày tỏ cái sự hối hận đó với cái người mà ta xúc phạm, hoặc là ta bày tỏ sám hối đó với cả cái đại chúng, hoặc là ta bày tỏ cái sự sám hối đó với với Phật, với Bồ Tát. Thường là ai đến với đạo Phật cũng tin nhân quả, nên khi thấy ta có một điều gì bất trắc, một điều gì bất toàn, cái nghịch cảnh, thì ai cũng nghĩ rằng là do cái nhân quả đời trước mà không biết cái lỗi mình ở chỗ nào. Ví dụ bây giờ ta bị tật cái chân, ta đi đứng không có không có bình thường như mọi người, thì ta biết ngay là ta có một cái lỗi gì đó. Nhưng mà sự thật thì rất nhiều loại lỗi, hoặc là do ta vô tình ta đào cắt ngang một
[9:00]con đường để mọi người đi ngang khó khăn, thế là kiếp này ta sẽ bị què chân. Hoặc là đời xưa ta chuyên môn bắt thú rừng, ta bẻ chân nó cho nó đừng có chạy, rồi ta để nó nằm đó, ta đợi gom hết đủ rồi mới bỏ trong bao gánh về, thì kiếp này ta cũng què chân. Vân vân, rất là nhiều cái nguyên nhân mà ta không biết. Nhưng mà nếu ta cứ lòng thành sám hối, tin sâu vào nhân quả và lễ bái cầu nguyện, sẽ có lúc nào đó chợt trong giấc mơ Phật, Bồ Tát sẽ cho ta biết cái nhân quả đó là gì. Ví dụ như có một cái sư cô vậy, vào chùa tu hành thì rất là tinh tấn, làm mọi việc thì rất là chu đáo, nhưng mà không biết chữ, học không được.
[9:42]Vì và sư cô biết rằng mình là bị một cái nghiệp gì đời xưa mà không biết là nghiệp gì, thì cứ thành tâm sám hối với Phật. Một đêm trong giấc mơ cái Phật gia hộ cho trong giấc mơ thấy kiếp xưa mình là một người nam học rất là giỏi, nhưng chỉ có một cái tật là giấu cái bài vở lại, không chia sẻ với bạn bè, hễ biết rồi là giấu để cho mình là người giỏi nhất, còn sợ chia sẻ rồi có người nào đó họ sẽ bằng mình, cứ nghĩ như vậy. Vậy mà không biết trải qua bao nhiêu đời làm một người dốt nát, không thất học, không biết chữ. Bây giờ học cái gì cũng vất vả, tới chừng vào chùa mới từ từ mà viết từng chữ i tờ trở lại.
[10:21]Lúc đó mới hiểu rằng, à cái nhân quả mình là vậy. Nên ở đây là cái đầu tiên là ta cứ biết là mình có lỗi mà chưa biết là lỗi gì, thì ta thành tâm sám hối một thời gian ta sẽ biết được cái lỗi đó, và khi biết được cái lỗi đó rồi ta cứ xoáy vào cái lỗi đó mà ta sám hối, thì qua những đời sau ta sẽ thoát cái tâm đó luôn. Đời sau, đời đời sau này nữa thì ta sẽ luôn luôn là người rộng mở, không còn những cái tâm hẹp hòi, ích kỷ, sân si như thế nữa. Nên cái công dụng của cái phép sám hối nó là như vậy. Bây giờ ta xét về cái nhân quả của cái sám hối thế này: Ví dụ bây giờ có một cái tên trộm nó leo vào nhà người ta, cái lấy mất cái một cái cái cái cái số tiền.
[11:08]Tỷ như bà già đó bả bả bả có số tiền dưỡng già, bả để mấy chỉ vàng, bả gói với con số tiền bả để cái gối. Lót cái gối nằm lên và nghĩ rằng mình nằm đè lên cái gối đó rồi thì chắc ăn. Nhưng mà cái tên trộm á thì nó giỏi hơn, nó có nghề, nó bò vào tới cái chân giường của bà. Cái nó để một cái con... thả mấy con kiến vô chân của bà. Thế là bà phải ngóc cái đầu dậy để bà bà gãi chân, thì lúc bà ngóc đầu dậy cái thò tay xuống gối bả, rút mất cái túi tiền. Thầy nói như vậy đừng về bắt chước tội nghiệp thầy.
[11:44]Nói, "Ờ, ổng dạy được cái mánh này mốt về bắt chước, bắt kiến chân người ta rồi rút cái túi tiền cái gối người ta nói tại ông thầy ổng chỉ." Cái rút mất túi tiền, thì nó đem về. Đem về rồi cái có lúc a lúc mà ảnh chạy một mạch về nhà thì không biết sao đi ngang qua cái chùa. Ngang qua cái chùa cái nghe tiếng chùa tụng kinh sám hối, là từ kiếp xưa con vì vô minh tham sân con đã phạm bao nhiêu lỗi lầm, cho nên ngày nay con sám hối. Nghe cái bỗng nhiên ảnh hối hận. Ảnh về tới nhà thì ảnh tính là lấy cái tiền đó ảnh đi uống rượu, lấy tiền đó đi đánh bài, lấy tiền đó đi mua sắm, nhưng mà ngồi cứ ray rứt ray rứt nghĩ đến cái bà già
[12:23]là con cháu ở xa, tằn tiện được ít tiền để dưỡng già, bả bệnh hoạn mà mình đành tâm mình lấy thì bả không có tiền mua thuốc thế này thế kia, ngồi ảnh hối hận quá. Cái sáng mai cái ảnh tới gõ cửa bà. Tới gõ cửa bà, mở cửa ra hỏi, "Cậu tìm tôi có chuyện gì?" Nói, "Dạ, thưa bà," ảnh ảnh cứ lắp bắp lắp bắp, "Bà cho con vô nhà con nói, đứng ngoài này nói không tiện." Thì bả lại sợ, bả người lạ đâu mà vô nhà, bả nói, "Thôi cậu cứ nói đi, nào giờ tôi có mắc nợ cậu không?" Nói, "Dạ không, con mắc nợ bà chứ bà không mắc nợ con. Hôm qua con có ăn trộm bà một số tiền bà để ở đầu giường á, nay con đem con trả." Bà tá hỏa lên liền,
[13:02]thì vì lòn vô nhà hồi nào bà không hay, mà đúng là mất hồi nào bà cũng không biết, tại bà sáng giờ bà cũng chưa kiểm. À thì cái nói là, "Thôi con xin lỗi, con xin gửi lại. Thôi bà ráng giữ sức khỏe, lần sau bà cất chỗ khác chứ để chỗ đó con biết rồi," ví dụ vậy. Thì
[13:22]Thì bây giờ bây giờ ví dụ như mình là cái bà già đó mình nghĩ làm sao? Ví dụ như mình là bà già đó mình nghĩ làm sao? Không dám cảm ơn đâu. Nếu mình là bà già đó mình nghĩ gì? Mình có tha thứ không? Có không? Tha thứ phải không? Bởi vì sao vậy? Bởi vì là thứ nhất là ảnh trả lại hết số tiền và thứ hai là ảnh nói lời xin lỗi, thì coi như ảnh khắc phục được hậu quả, chuyện không có gì đáng tiếc nữa, và kể cả xin lỗi luôn nữa, rất là thành tâm, cho nên cái tội gần như hết. Đó là trường hợp như vậy, cái lời xin lỗi và khắc phục hậu quả nên cái tội gần như hết và lòng mình cũng cảm thấy là thôi cũng không có gì, thôi tha thứ cho rồi, đó.
[14:09]Bây giờ một ví dụ khác: ví dụ bây giờ là anh ăn trộm nó đến xin lỗi, ảnh đến lúc mà nghe tin bà già bệnh quá, mà đúng bả không có tiền mua thuốc thiệt, mấy ngày sau ảnh mới tới ảnh xin lỗi, ảnh nói thật thế này, "Con mong bà tha lỗi cho con, tại con biết bà có năm chỉ vàng với năm triệu đồng ở trong cái gói ở đầu giường trên cái dưới cái gối, bữa đó con đã lấy và làm cho bà không có tiền mua thuốc uống này kia nọ nên bà bệnh nặng, mà tiền thì con cũng lỡ xài hết rồi, cho nên con mới tới xin lỗi." Mình nghĩ làm sao?
[14:46]Lần trước cũng xin lỗi nhưng mà trả lại hết tiền, lần này cũng xin lỗi không trả đồng nào hết. Vậy thì lần này mình tính sổ làm sao? Xét làm sao?
[14:58]Tha thứ không? Tha thứ không? Không tha nổi. Bởi vì trong cái khách quan á, trong cái khách quan sự thật mà xét tội á thì không tha nổi. Tha gì thì tha, tội vẫn phải còn là hai phần ba. Dù rất thành tâm hối hận, tội cũng phải còn hai phần ba, vì đã lấy xài hết rồi. Còn cái tâm hối hận á nó trừ bớt cái tội đó được một phần ba, cái tâm hối hận, nên ta sẽ không còn ghét cái tay ăn trộm đó như là là là là trước, phải không? Khi nó đến mà nó xin lỗi, quỳ xuống nó xin lỗi, nói, "Xin bà tha thứ cho con, con biết lỗi con rồi." Biết lỗi thì biết nhưng mà tiền thì không còn đồng nào vì lỡ xài hết. Thì khi mà nó nó nó nó chân thành quá,
[15:43]nó ăn năn quá thì đúng là mình cũng cảm thấy là cái tội nó bớt, nhưng mà tiền xài hết sạch không còn đồng nào thì tha gì thì tha, cũng phải còn lại là hai phần ba cái cái tội. Đúng không ạ? Đúng không? Cái cái cái cái chân lý khách quan nó là vậy. Thì thì mình áng chừng là hai phần ba thôi chứ sự thật là nhiều cái tội nó cũng có cái cái thay đổi nhưng mà áng chừng vậy, tức là cái lời xin lỗi nó làm giảm bớt tội nhưng mà nó không giảm hết hoàn toàn là bởi vì không khắc phục được hậu quả nữa. Đã gây tổn hại cho người khác rồi, đã gây tổn hại cho người khác hoặc bằng tinh thần hoặc bằng vật chất gì đó rồi.
[16:22]Ờ cái lời xin lỗi, hối hận nó cũng chỉ giảm bớt một một phần nào. Và ở đây ta thấy luật pháp cũng vậy. Luật pháp là một ông quan tòa hay là những người nhân viên điều tra khi họ bắt một cái tên tội phạm vào thì khi mà hỏi thì cái người này rất là thành khẩn khai báo và họ đọc trong cái tấm lòng của người này, trong cái ánh mắt, trong cái cách nói là người này thật sự hối hận sâu sắc thì hầu hết là những cái người mà họ làm công tác điều tra và những nhà quan tòa đều cảm thấy là có thể giảm tội được. Mà trong cái đó chính sách đó nhà nước gọi là sự khoan hồng của pháp luật. Nên cái sự khoan hồng đó nó dành cho những người
[17:09]tuy có phạm tội nhưng mà lòng hối hận sâu sắc. Nên ta thấy cái sự mà hối hận sâu sắc á là rõ ràng là trong cái sinh hoạt văn minh xã hội nè, nó cũng là một cái đạt được cái kết quả tốt là làm cho mọi người vui lòng, bớt có ghét nhau, dễ tha thứ cho nhau. Và ở trong cái công tâm của con người người ta thấy bớt tội, đối với luật pháp thì đúng là cũng bớt tội, và ở trong Phật pháp cũng thật sự là bớt tội luôn. Nên khi ta nói là cái công đức của cái sự sám hối, ăn năn hối lỗi nó có công năng là diệt trừ cái tội lỗi của con người thì đây là điều mà ta không hề nói ngoa. Vì có những người họ nghĩ thế này:
[17:57]khi mà thấy ta quỳ trước Phật, ta lạy Phật, ta xin sám hối, cái họ lại nghĩ là làm tội cho đã rồi bây giờ lạy Phật xin sám hối làm sao hết tội? Không có, thật sự là hết đó, thật sự là bớt á. Hết hẳn thì khó, ta phải trả một phần nào, nhưng mà đúng là có bớt tội. Nên nãy giờ khi mà ta đưa ra một số ví dụ thì ta thấy rõ ràng là thực sự cái sự hối hận sâu sắc đúng là có làm cho ta bớt tội. Và chính vì cái ý nghĩa này mà đạo Phật đã khai thác triệt để cái đạo đức của sự hối hận đó thành một phép tu mà ta gọi là phép sám hối. Nên cái phép sám hối rất là độc đáo, rất là hay ở trong đạo Phật mà hôm nay ta cũng từ từ ta phân tích như vậy.
[18:41]Khi mà ta sám hối á, khi mà ta hay lạy Phật ta sám hối thì ta có cái đặc tính thế này, ta có những cái đặc tính, có hai cái đặc tính thế này: là ngày nào mình cũng lạy Phật mình sám hối, dù những cái lỗi quá khứ có khi mình biết, có khi mình không biết, nhưng mà mình cứ siêng hay lạy Phật sám hối thì ta sẽ được hai cái lợi ích. Cái lợi ích thứ nhất á là có những cái tội gì trong quá khứ á cũng như nó bớt dần bớt dần. Ta thấy rõ ràng là cái tên trộm qua đến xin lỗi bà già cái tội nó bớt một phần ba, mà nếu mà ngày nào nó cũng quỳ nó lạy bà già đó nó xin rồi nó đi nó phục vụ bà già đó bù lại một thời gian thì đúng là tội hết luôn.
[19:27]Nên cứ mỗi ngày mà nó đến nó xin lỗi thì cái tội nhẹ dần nhẹ dần, thì cũng vậy, ta ngày nào ta cũng đối trước Phật ta lạy Phật ta sám hối thì những cái tội lỗi của ta từ vô lượng kiếp rõ ràng nó bớt dần bớt dần, đó là sự thật. Đó là cái lợi ích thứ nhất. Cái lợi ích thứ hai nữa là trong đời sống hiện tại ta rất nhanh chóng biết lỗi của mình, ta không ngoan cố. Cái người mà trong đời sống á phạm lỗi mà không chịu biết lỗi là người ngoan cố. Cái người này mai mốt mà hễ trả nghiệp trả lâu lắm. Mà cái ngoan cố là cái rất là khó tu, vì cái bản ngã mình nó nặng nề quá, mình không nhanh chóng biết lỗi.
[20:07]Nên còn ở trong đời sống mà khi ta vừa phạm lỗi bị rầy nhè nhẹ ta biết liền, đó là người rất là dễ tu, rất là dễ tu. Như có một lần vậy, có một lần cái thầy kêu một người đệ tử lên thầy rầy. Thầy cứ nghĩ là thì cái lỗi này là thầy rầy chắc là thầy phải rầy dữ lắm là người này mới chịu biết lỗi. Thầy vừa mới phân tích nghĩa nói xong vừa dứt câu cái người kia khóc liền, nói, "Dạ, thưa con thấy đó là lỗi của con, con xin sám hối để con cố gắng sửa." Nói liền cái thầy hết la được luôn. Chứ thầy tính chắc la phải nửa tiếng đồng hồ á, phải phân tích đầu đuôi xuôi ngược đồ hết để cho người kia không cãi được, không có ngoan cố mà cãi được, phải nhận lỗi, phải chịu phạt.
[20:46]Mà thầy mới nói sơ sơ chưa được mấy phút cái kêu nhận lỗi luôn cái thôi thầy cũng hết phạt luôn, thầy xụi lơ luôn. Mà đúng là người ta biết lỗi nhanh quá cái là mình thấy rất là dễ chịu, mà mình thấy hy vọng rằng cái người này dễ tu vậy. Cho nên cái lợi ích thứ hai là cái người thường sám hối là dễ biết lỗi mình, nhanh biết lỗi mình để mà sửa đổi. Và cái thật sự nó còn cái lợi ích thứ ba nữa là ta khó phạm lỗi. Cái người mà hay sám hối nhiều, hay lạy Phật sám hối thì trong đời sống ta rất ít khi phạm lỗi. Đó là lợi ích thứ ba. Ta sợ. Bởi vì nói là Bồ Tát sợ nhân mà chúng sinh sợ quả, nghĩa là chúng ta đó, khi muốn làm gì mình làm cho đã mình
[21:29]đi, nhưng mà đến khi mà quả báo xảy ra rồi đó mới than khóc. Còn Bồ Tát có trí tuệ thì không có đợi đến khi có quả báo rồi mới than khóc, mà mỗi một việc làm nho nhỏ là đã sợ mình sai lầm rồi. Nên Bồ Tát là sợ nhân, sợ phạm tội, sợ sai lầm, còn chúng sinh sợ quả là chúng sinh muốn làm gì làm cho đã đời, chừng nào quả báo tính sau. Cho nên chúng ta lạy Phật sám hối nhiều thì chúng ta được cái trí tuệ giữ mình trong đời sống là ít có phạm lỗi tầm bậy tầm bạ để đỡ phải mắc quả báo, đỡ phải sám hối vất vả. Mà thật ra còn một cái lợi ích nữa, lợi ích thứ năm, là cái công đức ta tăng lên từ từ, bỗng nhiên phước ta tăng lên từ từ, lạ như vậy.
[22:13]Ví dụ cái người đó, cái nghiệp xưa thì dĩ nhiên là ai cũng có, nhưng mà cái người này cứ siêng lạy Phật sám hối hoài, thì bỗng nhiên một thời gian sau, ta thấy cái người đó mặt mày quang minh sáng tỏ, mọi việc trong đời được hanh thông tốt đẹp, vân vân, mọi điều, tức là ta biết rằng nghiệp quá khứ đã giảm mà phước đã đến lần lần, đến lần lần, là như vậy đó. Đó là những cái cái cái công đức tổng quát mà do mà do sám hối đem lại. Giờ ta nói về một vài cái loại tội chút xíu. Thường á thì những cái loại tội về về của cải tài sản á thì rất khó sám hối. Ví dụ như bây giờ ta nghèo, mình không biết đời xưa mình
[22:58]mình mình nghèo vì lý do gì, nhưng bây giờ mình nói: "Thôi con sám hối cho hết nghèo." thì thầy xin báo là sám thì sám mà vẫn không hết nghèo. Vì cái nghiệp về của cải, về tài sản rất khó sám hối. Có những người Phật tử ấy, ở nhà chơi hụi. Chơi hụi là cứ nó là một lối huy động vốn đó, huy động vốn tín dụng mà tín dụng truyền thống á. Thầy cũng không có rành lắm, người ta nói bỏ hụi lấy lời sao đó thầy cũng không rành lắm, ở đây có ai biết không kìa? Vì không bao giờ thầy chơi hụi nên chả biết, thầy không biết làm sao. Đại khái chơi hụi là cứ gom tiền người ta á, mình làm chủ hụi thì mình gom tiền sao thầy cũng không rành lắm.
[23:42]Nhưng mà cứ khi gom tiền người ta lại á thì lại là hay lấy xài bớt cho gia đình, rồi cũng chi trả đầy đủ á, nhưng mà mình hưởng lợi từ cái số tiền mà người ta gom lại mà trong đó hơi có lạm tham lạm. Đến một lúc đến một lúc nào đó cái như khi phước hết thì có một người họ họ ôm cái số tiền hốt hụi họ họ họ trốn, mà họ không đóng hụi nữa. Thì cái người chủ hụi là phải làm sao? Phải bị gì? Bị thiếu hụt. Thiếu hụt mà cái cái cái số hụi đó nó lớn làm sao đó, mới chạy lên trên thầy khóc lóc. Nói: "Thưa thầy, bây giờ con bị cái tình trạng người ta giật hụi mà con là chủ hụi, bây giờ con không có tiền đền." Thầy mới nói là:
[24:23]"Cả một thời gian dài đạo hữu sống không phải là bằng cái lao động sản xuất chân chính, mà bằng đồng tiền của người khác. Thực sự là thấy ở nhà, đi xe đi cộ, sống phe phởn, vui vẻ, đủ tiện nghi, là toàn tiền của người ta. Mà tiền của người ta là tiền mồ hôi nước mắt không à. Bây giờ nên đến lúc mà cái phước của mình hưởng tiền người ta nó hết, khiến có người họ giật hụi họ chạy mất, bây giờ mình vỡ nợ. Vỡ nợ thì tới lúc người khác làm khó. Và cái nghiệp mình đã gây ra về của cải vật chất không trả được, không lạy Phật sám hối cầu xin mà thoát được, vì nó là nhân quả. Mình ăn tiền xương máu người ta, bây giờ không thể sám hối mà hết liền được.
[25:05]Nên đành phải chịu tội thôi. Còn chịu tội cách nào đó thì tùy đạo hữu tính, chớ thầy ở trong chùa thầy không biết được." Sau đó người đó nói: "Thôi bây giờ con thì bây giờ con không không muốn vướng cái vòng lao lý, bây giờ vô tù thì con vô ích, con không làm trả nợ được. Chắc con phải trốn đi để chỗ khác con con kiếm làm kiếm tiền để con quay lại để con trả nợ cho những người mà con mắc nợ." Nói: "Thì tùy, thầy không có ý kiến, thầy không có xúi." Thầy không có Thế người đó trốn đi. Trốn đi rồi thì nghe nói lâu lâu thầy nghe cái tin đưa về nói đi xa ráng làm ăn gì đó. Đi xa thì thôi cũng mừng, thôi ráng làm ăn mai mốt lấy tiền về trả nợ.
[25:41]Bởi vì cái tiền về của cải tài sản nó cái cái nghiệp nó rất là nặng, nó đeo rất là dai dẳng, mà mình không trả bằng tài sản rất là khó sám hối, chứ còn chỉ sám hối bằng tâm nó không hết. Được vài năm cái nghe tin tiếp tục mượn nợ ở chỗ đó nữa, ở chỗ mới đó, tiếp tục vay mượn nợ nữa nói thôi, thế là thành cái nghiện. Trong nhiều cái loại nghiện của cuộc sống này, nó có một loại nghiện là nghiện xài tiền nợ, nghiện mượn nợ để xài. Ta có mấy cái loại nghiện thế này: Thứ nhất là nghiện cái gì? Nghiện gì? Ma túy. Nghiện gì nữa? Thuốc lá. Nghiện gì nữa? Rượu. Nghiện gì nữa? Trai gái. Nghiện gì nữa? Cờ bạc. Nghiện gì nữa?
[26:26]Game, game điện tử. Nghiện gì nữa? Có nhiều loại nghiện, nhưng mà có một cái là nghiện mượn nợ để xài. Có những người rất thích mượn nợ để xài rồi trốn. Ở đây có ai vậy không? Có ai biết đó thầy thầy gặp thì làm lơ, không dám gần. Có những người bị cái cái nghiện như vậy. Và cái người nào mà bị cái nghiện này cứ hay mượn nợ người ta để xài, cứ qua những kiếp sau là cứ bị khốn đốn và nghèo khổ không sám hối được, vì cái nghiệp về tài sản về vật chất rất khó sám hối. Đó, chúng ta chỉ sám hối riết riết rồi chúng ta biết lỗi, biết lỗi rồi mình thoát ra khỏi cái nghiệp, bắt đầu rồi phải làm công đức rồi mới vượt lên từ từ.
[27:07]Cái chỗ mà làm công đức mới vượt lên từ từ nghĩa là thế này, nghĩa là thế này: Ví dụ sau khi mà ta hiểu đạo, ta sám hối, rồi ta bòn mót phước, nay ta đi đắp đường ở đoạn này, mai ta làm chút phước ta đem ta bố thí cho người nghèo kia, hoặc là bòn mót chút tiền cái lễ đem lên cúng dường chùa, thì cứ làm hoài làm hoài như vậy mà làm 10 năm như vậy, cuộc đời vẫn không thay đổi, cuộc đời vẫn không không thay đổi. Vì sao vậy? Vì suốt 10 năm mà ta làm phước như thế toàn là trả cái nghiệp quá khứ là mình đã xâm phạm, dùng tiền của của người khác, không có thay đổi. Chứ còn bình thường á, cái người mà đừng có tạo nghiệp á,
[27:47]đến khi mà ta biết được Phật pháp, ta phát cái tâm bố thí, giúp đỡ, thương yêu, sống vị tha mọi người thì chỉ 3 năm bắt đầu đời mình thay đổi. Chỉ 3 năm thôi. Là từ khi hiểu Phật pháp, bắt đầu là ta chia sẻ, ta giúp đỡ người khác, à ta thương yêu người khác, ta sống vị tha bằng cái lời nói hay bằng một chút tài sản của mình, cứ sống như vậy 3 năm sau thấy đời mình khác liền. Bắt đầu cuộc đời mình gặp may, mình muốn cái gì là tự nhiên chuyện nó đến với mình. À mình mơ ước cái gì cái chuyện nó đến dần dần, dần dần. Là gặp may, bắt đầu 3 năm rồi tới 5 năm, 10 năm rồi thì cái phước của ta lớn dần, lớn dần lên.
[28:25]Nhưng mà cái người mà trong quá khứ đã bị những cái nghiệp mà nghèo khổ á, cái nghiệp về tài sản vật chất á, thôi sám hối gì sám hối không hết. Mà bây giờ khi hiểu đạo rồi, ráng làm phước ráng làm phước như vậy 10 năm rồi vẫn chưa có thay đổi cuộc đời mình, vì toàn là do trả nghiệp xưa không. Nên cái nghiệp về tài sản vật chất rất là khó sám hối. Cho nên là ta đừng có, trong cuộc sống này ta đừng có có gây nghiệp về tài sản vật chất, như là vay mượn rồi giật, hay là lấy chiếm đồ của người khác, hay là lừa đảo gì đó lấy vật chất của người khác, vì những điều đó đều sao? Đều trả rất là thê thảm, trả rất là lâu dài và không có sám hối được.
[29:06]Chỉ sám hối là cho cái tâm ta nó sạch thôi, tức là cái tâm tham thời đó giờ nó bớt thôi, chứ còn cái nghiệp mà phải trả bằng sự nghèo khổ này nọ là cứ phải trả, nó là như vậy. Còn cái tội về khẩu nghiệp, ví dụ thế này: Ví dụ như là vì mình chửi ai đó, mình chửi ai một câu, mà bây giờ thầy cũng không có thể bắt chước chửi lại được, kỳ quá nát, mình đang giảng mà mình bắt chước câu chửi. Ví dụ à ví dụ mình chửi ai là thú vật đi, người ta là người mà trong lúc mình giận cái mình mắng người ta là loài thú vật, thì mắng một hai câu thì nó chưa sao, mà cả đời mình cứ hay mắng hoài thì chắc chắn kiếp sau mình
[29:46]đọa làm thú vật, chỉ bằng cái miệng thôi để cho mình đọa làm thú vật. Mà mình mắng người ta cái gì thì mình sẽ trở thành cái đó, vì vậy. Bây giờ mình biết rồi, đến khi đến Phật pháp mình biết nhân quả cái mình sực nhớ lại: Ồ, suốt cả mấy mươi năm qua sống trên đời mình chửi bới lung tung, đụng ai hễ giận chút xíu là chửi người ta lung tung. Và cái khẩu nghiệp đó nó sẽ đưa đến cái quả báo thảm khốc ở tương lai, có thể mình đọa vào ngạ quỷ, súc sinh, thậm chí địa ngục chứ không phải là vừa, nên hết sức mình cố gắng sám hối. Thì mỗi ngày mình đều lạy Phật sám hối, nói: "Lạy Phật, con biết cái nghiệp của con là ở kiếp xưa con khẩu nghiệp nặng quá,
[30:28]nghĩa là quá khứ con khẩu nghiệp nặng quá, con hay chửi bới lung tung. Bây giờ con cũng không có dịp để gặp lại những người mà con đã chửi để con xin lỗi. Thôi thì bây giờ trước Phật xin Phật hãy tha thứ cho con, chứng minh cho con sám hối và xin hãy ban cái phước lành cho những người mà con đã xúc phạm họ." Cứ ngày nào mình cũng nói câu đó trước Phật, cứ quỳ lạy cái câu đó và nguyện như vậy trước Phật, thì tội khẩu nghiệp mình vơi dần vơi dần. Đáng lẽ mình phải đọa kiếp sau đọa làm súc sinh, giờ cái nghiệp nó mất dần, mất dần, mất dần rồi hết luôn, không bị đọa nữa. Nên cái khẩu nghiệp nó không phải là cái nghiệp của tài sản vật chất
[31:06]cho nên dễ sám hối, mình cứ kiên trì sám hối từ từ nó sẽ hết. Còn nếu không sám hối là mình đọa rất là nặng chứ không phải là không. Tuy nhiên, cái khẩu nghiệp nó sẽ có những trường hợp mà không sám hối được, không sám hối được. Ví dụ như là ta phỉ báng một bậc thánh, rồi tội đó rất khó sám hối.
[31:28]Vì đó là một bậc đáng kính mà ta không biết. Nhiều khi người đó họ đã chứng cái quả âm thầm Tu Đà Hoàn hay Tư Đà Hàm gì trong lòng họ rồi, nhưng mà họ sống trên đời bình thường mình không thấy, mình không biết. Mà do cái gì bất đồng ý kiến á, cái mình mắng chửi họ, thường cái tội đó có sám hối gì sám hối cũng phải đọa năm mười kiếp rồi mới mới mới phục hồi lại. Cho nên hủy báng nhằm bậc thánh rất khó sám hối. Còn mình chửi bới người phàm phu á thì cũng sẽ đọa, nhưng nếu sám hối thì sẽ hết. Còn mình chửi nhằm bậc thánh rồi thì rất khó sám hối, rất khó lấy lại, rất khó lấy lại. Như vậy khi nào thì lấy lại được?
[32:11]Nếu mà ta lỡ phỉ báng nhằm một bậc Thánh rồi mà muốn lấy lại thì ta phải ca ngợi cái bậc Thánh đó trở lại gấp nhiều lần. Tại vì cái phước của cái sự ca ngợi cũng rất là đặc biệt. Nếu ta ca ngợi nhằm một bậc Thánh, cái phước ta cũng rất là lớn. Bây giờ mình biết lỗi rồi mình ca ngợi trở lại thì sẽ bù lại nhanh, chứ còn mình xin lỗi không không đủ, xin lỗi không không hết tội, đó rồi. Hoặc có một cái tội về khẩu nghiệp nữa, nhưng mà cũng không sám hối được, đó là lừa đảo. Ta dùng lời nói ngon ngọt để ta lừa, ta lấy tiền người khác hay làm tổn hại người khác thì cái tội này tuy là bằng cái miệng nhưng mà nó gây tổn hại
[32:50]vào cuộc sống người khác thì cũng không sám hối mà hết liền được. Nó cũng phải như là cái tên trộm đó vậy, là chỉ bớt tội một phần ba, cũng phải trả hai phần ba. Nên cái gì mà đã đi vào ảnh hưởng vào cuộc sống người khác thì cái sám hối cũng chỉ là bớt một phần mà thôi. Nên ta hiểu điều này để ráng mà mà cẩn thận. Rồi cái tội về sát sinh cũng vậy, vì một cái người mà đời trước sát sinh nhiều thì đời này sinh ra hay bệnh tật. Thì nếu mà mình thường hay sám hối thì cũng sẽ bớt dần bớt dần cái bệnh, nhưng cũng phải trả, trả bằng cái bệnh. Tuy nhiên, nếu mà cái nghiệp nó thành cái định nghiệp thì thường là mình phải đền
[33:30]mạng, phải phải chết để mà mà trả lại cái nghiệp mình đã sát sinh ngày xưa. Ví dụ như một cái người mà hay đi săn bắn á, trong rừng săn bắn thì chỉ là săn bắn thú thôi, nhưng mà mạng mình cũng phải yểu để chết lại. Còn cái người nào mà giết người vì ác tâm thì chắc chắn là phải đọa rất là nặng trong địa ngục. Rất rất là khó mà sám hối mà hết. Sám hối làm ta sạch cái tâm thôi, biết được lỗi sạch cái tâm, nhưng mà nghiệp xưa cũng phải trả. Phải trả mà trả cũng thê thảm lắm chứ không phải không. Cho nên vì vậy là là cẩn thận.
[34:08]Ta có bốn cái trường hợp mà ta trả nghiệp. Bốn trường hợp mà ta trả nghiệp, xin mọi người nhớ kỹ giùm thầy bốn cái trường hợp mà thầy sắp nói đây. Tại vì đây là cái khúc mắc của luật nhân quả mà nhiều người sẽ thắc mắc hỏi ta. Và ta là người đệ tử Phật, ta tin sâu nhân quả thì ta phải hiểu rõ những điều này. Và thầy sắp nói bốn cái điều này rất là quan trọng, một cái chìa khóa cốt yếu trong luật nhân quả. Mọi người nhớ giùm thầy. Bốn cái trường hợp mà ta trả nghiệp với những cái nghiệp mà ta đã gây trong quá khứ. Nhớ từng từng nhớ kỹ giùm thầy nha. Cái thứ nhất nè. Thứ nhất là những tai nạn vô tình.
[34:52]Ta trả nghiệp bằng những tai nạn vô tình, ví dụ như mưa bão cuốn người đó chết. Mà đi ngang cây đổ sập xuống đè chết. Đang đi trên cái cầu cầu sập xuống rớt chết. Hoặc là đang đi trên đồng trời mưa đập xuống đánh một cái cái đùng chết. Đó là những tai nạn vô tình. Đó là trường hợp thứ nhất của cái sự trả nghiệp quá khứ. Tai nạn vô tình. Nhớ giùm thầy. Cái thứ hai là oan gia đối mặt. Là cái người mà ngày xưa mình hại bây giờ người đó gặp lại đòi nợ là oan gia đối mặt. Cái khác với cái vô tình là gì? Cái vô tình là ví dụ ta có cái nghiệp là phải bị chết cháy, điện giật, nhưng mà cái người mà hay chúng
[35:43]sinh mà ngày xưa ta hại họ thì họ không có mặt để đòi nợ mà ta bị sét đánh thôi hay bị điện giật cái chết. Đó là bị tai nạn vô tình, ta không gặp lại cái oan gia đời xưa của mình. Những người mà ta đã hại họ bây giờ họ không trở lại gặp ta để đòi nợ mà ta bị một tai nạn nào đó vô tình, trường hợp thứ nhất. Còn trường hợp thứ hai là chính cái người mà ta gây oan trái bây giờ họ tìm gặp ta và họ ra tay. Ra tay ví dụ như là có hai người bạn thân với nhau, sống với nhau rất là vui vẻ. Nhưng mà rồi trong một lần họ gây gổ, rồi cái người này gây qua gây lại, cuối cùng họ đánh nhau, người này trong cơn nóng
[36:21]giận không kiềm chế được là cầm nguyên một cái cái cây đập vào gáy của người bạn mình vì cái gãy cổ xuống chết liền. Thì người này sau đó bị bắt thì kêu ra cái người khi mới hỏi nói: "Anh hãy khai thật là lý do gì anh đánh chết bạn anh? Động cơ nào? Tại vì giết một mạng người không phải dễ, nó phải có động cơ rất là sâu xa." Cái người này mới nói thật: "Là tôi nói thật là tôi, bạn tôi không hề có cái gì xích mích." Nói: "Kìa cô đó yêu ai?" Nói: "Dạ cô đó cổ yêu người kia, tôi yêu người này, hai đứa chẳng có gì đụng chạm." "Thế trong tiền bạc quyền lợi có gì chia chác?" "Dạ chúng tôi không bao giờ có gì xích mích
[37:00]về tiền bạc, nó nhà giàu tôi cũng nhà giàu chẳng bao giờ tiền bạc với nhau." "Thế trong trường lớp rồi ai là học giỏi hơn ai?" Nói: "Tôi học giỏi hơn bạn tôi, tôi không có gì phải ganh tị." Tức là khi công an xét ra một loạt hết thì không hề có cái động cơ gì nặng nề để phải giết người. Mới nói: "Tại sao anh giết người ta chết, anh lấy cây anh đập gãy cổ người ta?" Nói là: "Tôi thưa các anh là sự thật là tôi không biết tại sao. Nào giờ tôi rất thương nó, hai chúng tôi rất thương nhau. Có gì cũng chia sẻ nhau cả, mà trong lúc cãi qua cãi lại vài lời không đáng kể mà tôi lấy cây tôi đập nó tôi cũng
[37:36]không hiểu." Thì đây là trường hợp là oan gia đối mặt. Oan gia đối mặt là thật ra người này đời xưa đã giết người, người A đã giết người B, bây giờ người B nó có cái cớ vô tình chút xíu lấy cây đánh lại gãy cổ lại chết để trả lại cái mối thù ngày xưa. Mà lúc mà nổi nóng lên đánh người ta thì cũng không ngờ, không lường, không biết được, không nghĩ rằng mình ra tay đến nặng đến như vậy, mà sự thật cái ra tay của mình nó là một cái đòi nợ cũ mà thôi. Đó là trường hợp thứ hai là oan gia đối mặt đòi nhau. Trường hợp thứ ba để trả nghiệp là cái người tới lúc phải trả cái quả báo vô tình gặp cái người bắt đầu gây nghiệp.
[38:17]Tức là hai người này chẳng có liên hệ gì nhau trong quá khứ, nhưng mà có cái người nổi điên tới lúc nó phải gây nghiệp, nó phải giết ai đó và có một cái người đã tới lúc phải trả nghiệp là phải chết vì bị giết hại, hai người đó vô tình gặp nhau. Hai người này không phải là oan gia, nhưng mà nó ăn khớp lại để cho một người phải trả nghiệp, còn cái người kia cái tâm ác đã tới lúc chín muồi phải gây nghiệp. Ví dụ như có cái thằng nó nổi điên lên, nó cầm súng chạy vô trường học nó xả, nó bắn đùng đùng đùng đùng đùng đùng chết, rớt xuống quá chừng. Thì trong số những nạn nhân của nó không phải là cái
[38:52]người ngày xưa đã giết nó, không phải, mà chỉ là nó do nó nuôi dưỡng cái ác tâm, nuôi dưỡng thù hận xã hội, rồi nó xem phim bạo lực nó bị ảnh hưởng, nó cứ muốn giết người là anh hùng, muốn nổi tiếng, muốn muốn làm loạn để chứng tỏ cái sự bất mãn xã hội bằng cách cầm súng xả bắn tùm lum hết. Và do cái tâm mà nó ác tâm nó nuôi dưỡng cả mấy năm trời, đến lúc nó hành động thì nó cầm súng nó xả vào cái dòng người, thì trong dòng người đó có những người chẳng hề có oan trái gì với nó, nhưng mà cái số người bị nó bắn chết là những người cũng đã tới lúc trả nghiệp, phải bị bắn. Ở đây là trường hợp mà cái người trả nghiệp
[39:32]vô tình gặp người bắt đầu gây nghiệp để cho nó ăn khớp khiến cho cái nhân quả nó vận hành. Đây là trường hợp thứ ba.
[39:43]Thầy nhắc lại trường hợp thứ nhất là gì? Trả nghiệp trong trường hợp thứ nhất là gì? Cái này không được quên rồi nha. Làm Phật tử là mấy cái chuyện này không được quên. Thứ nhất là trả nghiệp trong tai nạn vô tình, phải không? Cây đổ, sét đánh rồi đó, nước cuốn. Thứ hai là gì? Oan gia đối mặt, đúng như vậy. Thứ ba là gì? Người trả nghiệp vô tình gặp cái người bắt đầu gây nghiệp, ăn khớp nhau.
[40:13]Thứ tư là gì? Thứ tư là có oan trái nhưng mà lại không có ác tâm, nhưng mà rồi cũng vô tình gây tổn hại. Ví dụ thế này. Ví dụ có anh chàng đó ảnh ảnh uống rượu ảnh say. Ảnh kiếm chỗ ảnh ngủ mà hết cái chỗ đi kiếm chỗ ngủ đi, ra đằng sau chiếc xe nằm ngủ.
[40:39]Rồi cái khuya cái ông tài xế ổng tới giờ ổng phải đi sớm, ổng leo lên chiếc xe ổng đi dòm dòm dòm, mắt ổng cũng mờ mờ rồi đấy, ổng không thấy có người nằm đúng ngay sau bánh xe. Ổng leo lên ổng lái mà khi ổng lái thì ổng phải lui cái, mà anh này ảnh nằm thì lúc ảnh cũng còn hơi tỉnh tỉnh chút xíu là ảnh nằm ở phía sau bánh xe để ảnh nghĩ xe chạy tới, thôi chạy tới thôi thôi, mà không ngờ là ông tài xế ổng phải lui một cái rồi ổng mới chạy tới được. Ổng lui một cái ổng leo lên người liền, chết liền, lòi ruột ra hết, chết hết. Thì đây là trường hợp thế này, là sự thật cái anh tài xế này với cái người mà nằm dưới bánh xe là có oan trái với nhau.
[41:13]Nhưng mà lúc xảy ra cái này đó thì cái anh tài xế hoàn toàn không có ác tâm, không có cố ý, không nóng giận như là hai cái người bạn hồi nãy, nhưng mà cũng phải lái xe chính mình giết cái người kia một cái để trả một cái quả gì đó. Thì khi đem ra toà xét thì mắc cái tội ngộ sát, nó nhẹ thôi, chứ nó không phải nặng, nhưng mà cũng là oan gia đối mặt nhưng không có ác tâm. Thì ta thường là ta trả nghiệp trong bốn trường hợp như vậy. Nhớ giùm thầy. Nhớ giùm thầy nha, giờ thầy trả bài đây, phải thuộc á. Thứ nhất là gì? Thứ nhất là gì? Tai nạn vô? Vô tình. Trời sao nhiều người quên quá vậy nè? Học bài kiểu này rồi sao mốt thi Phật pháp ha?
[41:56]Mai mốt chết lên rồi Phật Di Lặc hỏi. Nhắc lại giùm thầy nha. Trả nghiệp thứ nhất là gì? Tai nạn vô tình, nha. Thứ hai là gì? Oan gia đối mặt, nhớ nói lớn lớn giùm thầy để thuộc bài luôn. Phải thuộc để mà mình đi ra ngoài mình khoe, nha. Về mình nổ, mình khoe, phải không? Thứ ba là gì? Thứ ba là trả nghiệp trong trường hợp nào? Là cái người trả nghiệp vô tình gặp cái người bắt đầu gây nghiệp. Cái thứ ba thầy cho thêm ví dụ nữa cho cho rõ cho sáng, ví dụ thế này: Bữa đó mình có cái nghiệp mất đồ, mà bữa đó có cái thằng nó đi giựt dọc, mà nó còn cái lộc, nó lượn qua lượn lại cái nó thấy mình có sợi dây chuyền nó đi ngang nó giựt mất.
[42:44]Giữa mình và nó không hề có oan trái, nhưng mà nó là người bắt đầu gây nghiệp, còn mình là người trả nghiệp mất đồ. Hai người ăn khớp gặp nhau cái giựt mất sợi dây chuyền của mình, chứ còn bản thân mình với nó từ xưa không oan trái. Đây là trường hợp thứ ba á. Trường hợp thứ tư là gì? Oan gia nhưng mà lại vô tình không có ác tâm, vô tình không ác tâm, nó có cái trường hợp nó rơi thành cái sự mà ngộ ngộ sát. Đây là bốn cái trường hợp mà mà ta trả cái nghiệp quá khứ. Nên ai hỏi là nói bây giờ mình giết người đó, cái nữa người đó giết lại mình, mai mốt mình giết người đó, rồi nó giết lại mình, như vậy trả qua trả lại hoài thì chừng nào mới hết?
[43:25]Nói không, không phải vậy đâu. Tới bốn cái trường hợp trả nghiệp lận, ví dụ mà sét đánh mình chết cái mình trả nghiệp nhưng mà không có ai giết mình cả, không có người gây nghiệp mới. Có người trả nghiệp cũ mà không có người gây nghiệp mới, nên nhân quả rất là linh động, rất là nhiều trường hợp, mà nếu ta không biết là ta không lý giải được nhiều cái hiện tượng về nhân quả. Do đó là cái người đệ tử Phật, chúng ta hiểu nhân quả ta phải biết về bốn cái trường hợp trả nghiệp này để mình giải thích cho cho mọi người như vậy. Và dù nghiệp nào cũng vậy, thì ta đều phải biết sám hối cho đời sống của ta bớt ngang trái, bớt vất vả.
[44:05]Ở trong đây, ai là người suốt cuộc sống của mình không bao giờ có cái chuyện nghịch cảnh, không bao giờ có cay đắng, không bao giờ có ngang trái, không bao giờ có gì cực khổ hết, giơ tay lên cho thầy. Có không? Có không ạ? Dường như không, phải không? Không có người nào mà sống trên đời không gặp đau khổ hết, ai cũng có. Vì sao vậy? Bởi vì chắc chắn rằng trong kiếp quá khứ ta cũng đã phạm những sai lầm, đó là chắc chắn là như vậy. Nên vì vậy là ta nên thường xuyên mà mà tác ý sám hối, lạy Phật sám hối, để cho những nghiệp cũ vơi bớt mà đời ta bớt đi nghịch cảnh, bớt đi ngang trái. Cái người mà lạy Phật sám hối thường á thì tự nhiên
[44:53]những người mà họ ghét mình họ cũng bớt ghét, cái người đồng nghiệp ganh tị mình họ cũng bớt ganh tị, rồi ta đi vào cuộc đời bỗng nhiên gặp suôn sẻ nhiều hơn, là dễ được mọi người thương mến hơn, như vậy. Nên dễ có cái thành công may mắn hơn, là do mình bớt được cái cái nghiệp quá khứ. Và ta cũng bớt bệnh tật hơn. Ví dụ như cái bệnh đó là đáng lẽ là ta phải chết, nhưng mà do ta sám hối nhiều khi nó chuyển cái bệnh đó qua cái bệnh lành hơn là ta nhiều khi là thoát được cái chết. Như có có cái người hôm đó cái dắt một đứa con gái lên thăm thầy, mới nói thế này, nói: "Thưa thầy, 3 năm xưa đứa con gái của con nó bị ung thư tủy xương,
[45:35]đến đây nhờ thầy vuốt đầu nó, giờ nó hết ung thư." Thầy nghe thầy giật mình, thấy làm gì mà thầy rờ đầu cái hết ung thư trời! Nghe không tin được, cái thầy nói phải có cái gì á. Cái sau đó thầy mới ra thầy gặp, thầy mới hỏi: "Con bé nào?" Nó chỉ con bé ngồi bên, thì nay đã lớn lên thầy cũng nhận không ra, tại lâu quá quên. Nói: "Sao nói nghe thầy, nói nó bị ung thư làm sao?" Nói: "Dạ, ung thư 3 năm trước, rồi tụi con về đây thăm thầy, rồi bé nó quy y, rồi thầy có nhắc nhở tụi con. Thứ nhất, thầy có kêu nó về mài xương người cho uống, thì con về con có xin cái người ta hốt cốt xin xương người con mài cho uống riết như vậy.
[46:10]Rồi cộng thêm với lại ba mẹ của cháu là từ đó bắt đầu theo Phật sám hối lạy Phật cho cháu riết. Cái 2 năm qua nó đã hết bệnh luôn. Khi bác sĩ khám lại là không còn tế bào ung thư nữa." À lúc đó thầy mới vỡ lẽ, thầy nói là: "Nó phải như vậy! Là phải là do cha mẹ sám hối chứ không thể nào mà do thầy rờ đầu mà hết ung thư cái, không biết là không biết thầy là ông nào nữa." Mà thầy biết thầy đâu có rờ đâu có dính líu gì đâu. Thầy chỉ an ủi thôi, ừ nên là phải sám hối. Và thầy mới nói thế này, thầy nói trong cái nhiều cái loại bệnh thì cái ung thư là một cái loại bệnh nó chỉ sợ tâm linh mà thôi chứ nó không sợ thuốc.
[46:48]Ung thư á, nó không sợ thuốc. Cứ đem đi hóa trị, xạ trị mau chết lắm. Nhưng mà nếu mình biết lạy Phật sám hối, bệnh ung thư có thể hết. Như thầy thấy có một cái ông trung tá công an ở ngoài Huế, ông bị ung thư vòm họng. Tới lúc nó phát lên là ông bệnh ông đi không nổi. Ông đi không nổi ừ vậy mà ông quyết tâm ông cứ lạy Phật sám hối. Cứ ngày nào ông cũng nhờ một người bạn kèm mình, dìu mình đến cái đài Quán Âm để lạy Phật. Vậy mà suốt 6 tháng rồi cái bệnh ung thư bay mất luôn. Bây giờ trở lại công tác bình thường, khỏe mạnh rồi vừa mới báo tin là: "Con vừa mới lên chức." Chỉ lạy Phật sám hối thôi mà hết bệnh ung thư luôn.
[47:25]Hay như vậy.
[47:31]Có một cái ông vậy cũng một ông cán bộ cao, cán bộ lớn của nhà nước á. Thầy nghe kể chuyện vậy, là ông bị đau gan. Cái khi vào bệnh viện thì mới sinh thiết ra là u gan ung thư ác tính. Mà ung thư gan thì hết đường. Thế là cái đêm đó ông biết vậy rồi, cái đêm đó ông suốt đêm ông nằm ông niệm Phật. Ừ ông là cán bộ nhưng mà ông cũng tin Phật, ông cứ nằm niệm Phật riết. Thì sáng hôm sau, bỗng nhiên cái ông bác sĩ ông động tâm, ổng nói sinh thiết lấy lại cái mô lại. Ổng sinh thiết ra cái mô, khám lại kết quả là u gan lành tính, không có chuyện gì hết. Cái ông ngạc nhiên, ổng mới lấy cái mẫu mới ngày
[48:09]hôm qua đem chiếu lên cho cả phòng coi. Cái mẫu ngày hôm qua là thế này, tế bào là ác tính là thấy rõ. Hôm nay mổ, cái cái mẫu lấy ra chiếu lên á, cái tế bào lành tính. Mà chỉ qua một đêm, bỗng nhiên cái u ác tính biến thành u lành tính. Chỉ một đêm niệm Phật.
[48:29]Nên thầy nói là cái bệnh ung thư là cái bệnh mà nó chỉ sợ tâm linh thôi. Và nhiều cái bệnh khác cũng vậy, nhưng mà nhất là bệnh ung thư đó. Cho nên là ngày hôm nay á do cái đời sống của người ta bị ô nhiễm và cái nghiệp gì đó không biết, cái bệnh ung thư tràn lan. Trong bệnh viện Ung bướu là một cái giường nằm sáu người, nằm luôn vô tới nhà vệ sinh. Vô đó như địa ngục trần gian. Nhưng mà nếu ta biết rằng là bệnh ung thư nó sợ tâm linh thì sẽ giảm rất nhiều cái người phải đến bệnh viện như vậy. Ta cứ thành tâm lạy Phật sám hối tha thiết là có thể đẩy lùi được căn bệnh, đẩy lùi được căn bệnh chứ không phải là là là không nha.
[49:04]Cho nên là cái sám hối làm cho đời ta bớt nghịch cảnh ngang trái, làm có thể giúp cho bớt bệnh tật, mà cũng tăng được cái trí thông minh lên nữa. Cái hay là ta lạy Phật, ta sám hối thì cái nghiệp ngu dốt đời xưa nó sẽ bớt và ta tăng được trí thông minh lên. Cái thiền định cũng làm ta tăng thông minh, nhưng mà ta hay sám hối nghiệp cũ cũng làm cho ta tăng thông minh lên. Nên ở đây nếu ai cảm thấy mình là người trí tuệ còn kém thì hãy ráng lạy Phật sám hối, thì tự nhiên trí tuệ mình cũng sẽ tăng dần tăng dần lên. Ở đây ai thấy mình trí tuệ kém giơ tay lên thầy coi. Kìa có, rồi thầy cám ơn. Vậy là còn lại hơn phân nửa là người không có kém trí
[49:47]tuệ, hơn phân nửa người hôm nay là đầy trí tuệ. Xin chúc mừng ạ! Xin chúc mừng ạ!
[49:56]Đừng có vỗ tay! Đừng vỗ tay tưởng mình là đầy trí tuệ là chết nha. Giả vờ thầy lừa đó, ở đó mà tin.
[50:08]Khi mà ta đi sâu vào sự tu tập á thì bắt đầu là buộc ta phải ngồi thiền. Hồi chiều ta có học cái bài hát là Ráng Ngồi Thiền á, có nhớ không ạ? Có nhớ không? "Dù chân đau vẫn cố, mặc áo chưa kịp khô, lòng đôi khi vẫn nhớ nhưng quyết tâm làm lơ." Nhớ không, hồi chiều học rồi? Nên là khi đi sâu vào sự tu tập thì buộc ta phải ngồi thiền, vì thiền định là cái phép tu cốt lõi, là đỉnh cao trong Phật pháp. Hồi nãy quý thầy có hướng dẫn ta ngồi thiền là như vậy, nên về nhà ta phải siêng. Nhưng mà ngồi thiền á thì tâm ta phải thanh tịnh, là mình không suy nghĩ vẩn vơ, để lúc nào cũng biết rõ hơi thở ra vào.
[50:49]Nhưng mà khi vọng tưởng nó khởi lên một cái, thế là ta quên hơi thở liền, là vì cái ý nghĩ nó dẫn ta đi mất, làm ta nghĩ chuyện trên trời dưới đất, chuyện hàng xóm, chuyện năm trước năm sau, ta quên hơi thở à. Nhưng mà phải lúc nào cũng biết hơi thở, cũng nhớ hơi thở thì tâm ta mới thanh tịnh, tâm linh ta mới khai mở được, còn ta quên hơi thở thì tâm linh ta không khai mở được. Cho nên vì vậy là phải biết hơi thở, nhưng mà vọng tưởng nó dắt ta đi, nó dắt tâm ta, nó dắt cái sự chú ý ta đi ra chỗ khác, nên ta không nhớ hơi thở, mà không nhớ hơi thở thì tâm linh ta không khai mở được. Thì vì sao ta muốn nhớ hơi thở ra vào rõ ràng mà tâm ta nó cứ chạy tùm lum?
[51:33]Vì sao vậy? Vì cái gì? Vì cái gì ạ? Vì cái gì? Nghiệp quá khứ, cũng là nghiệp. Do ta thiếu phước, do ta nghiệp dày, cho nên là tâm ta nó loạn lên làm ta không còn nhớ cái hơi thở mình nữa. Và như vậy, khi một hành giả ngồi thiền mà thấy tâm của mình cứ loạn thì xin đừng dằn ép. Đừng dằn ép, đừng đối trị, đừng diệt trừ, đừng gì mất công lắm, chỉ sám hối mà thôi. Nghĩa là khi mình ngồi thiền, mình theo dõi hơi thở ra vào, bỗng nhiên có ý nghĩ khởi lên dắt mình đi cái mình biết liền, cái mình tác ý sám hối, sám hối nghiệp cũ chứ không cần phải niệm Phật. Tại niệm Phật là lạy Phật là mình đã lạy Phật hằng ngày rồi,
[52:23]lúc đó mình chỉ cần tác ý sám hối như một lời xin lỗi nhẹ nhàng thôi, là nói: "Cho con sám hối nghiệp cũ," rồi trở lại nhớ hơi thở thì bỗng nhiên cái nó bớt vọng tưởng. Nhưng một lát vọng tưởng trở lại, mỗi khi vọng tưởng trở lại mình lại sám hối lại nữa rồi trở lại mình theo dõi hơi thở, thì đó gọi là cái quán nghiệp ở trong trong trong đạo. Cái quán nghiệp là biết đó là nghiệp. Biết đó là nghiệp cho nên mình không cầu hết nghiệp, nhưng mà nghiệp tự nhiên nó sẽ tan là do mình biết nhận lỗi. Cái biết nhận lỗi làm cho cái lỗi nó bớt đi. Thì cũng vậy, khi ta ngồi thiền mà tâm ta loạn thì biết ngay cái nghiệp quá
[52:59]khứ nó ngăn trở mình, nó làm chướng ngại, nó làm xao lãng, và ta chỉ việc tác ý sám hối thôi, tác ý nhẹ nhàng trong đầu sám hối thôi, quay trở lại theo dõi hơi thở là tự nhiên ta sẽ tỉnh sáng trở lại biết hơi thở. Mà cứ mỗi một hơi thở ta biết là một giọt nước tâm linh ta rớt vào cái hồ tâm linh của ta. Và từng giọt, từng giọt như vậy thì năm năm sau, mười năm sau, năm kiếp sau, mười kiếp sau, cái hồ nước nó đầy lên là bắt đầu ta biến thành con người khác, tràn đầy cái tâm linh thiền định. Nên mỗi một hơi thở mà ta biết là một giọt nước rớt vào cái hồ tâm linh, chỉ một giọt nhỏ thôi không có lớn, nhưng mà có rớt vào.
[53:40]Cái hồ ta bắt đầu cái hồ tâm linh của ta nào giờ vốn khô cằn sỏi đá, trong nó không có nước. Bây giờ là khi ta mỗi một hơi thở mà ta nhớ ra vào rõ ràng, tức là một giọt nước rớt vào cái hồ đó rồi nó chìm mất luôn, tại vì cái hồ khô lâu quá rồi nên một giọt rớt vào nó chưa thấm đâu hết. Nhưng ta cứ kiên nhẫn, từng hơi thở ta biết rõ, từng hơi thở ta biết rõ mà không điều khiển, từng hơi thở ta biết rõ mà không điều khiển, cứ như vậy thì từng giọt nước rớt vào trong cái hồ khô cằn của ta, cứ rớt dần hết năm này qua năm kia, kiếp này qua kiếp nọ. Vậy mà bắt đầu cái hồ nó chứa nước lên lần lần, chứa nước lên lần lần.
[54:18]Những bậc thánh á, họ là những cái hồ lớn mênh mông và tràn ngập nước, cho nên là các bậc đó là siêu phàm, phi thường, cao cả. Còn cái hồ của ta, ta là những phàm phu, cái hồ tâm linh ta khô trơ đáy. Mà bây giờ ta bắt đầu làm lại bằng từng cái hơi thở, từng hơi thở. Từng hơi thở như là một giọt mani, từng một cái giọt sương cam lồ rớt vào cái hồ khô cằn của ta, rớt vào cái hồ tâm linh của ta. Và cứ năm năm như thế, mười năm như thế, năm kiếp như thế, mười kiếp như thế, năm mươi kiếp như thế, một trăm kiếp như thế thì cái hồ tâm linh ta cũng sẽ tràn đầy và ta bước sang một cõi giới mới, một cái thân phận mới để mà
[55:00]mình có những cái cái năng lực phi thường mà tiếp tục cái sự nghiệp của chư Phật mà hóa độ hóa độ chúng sinh. Nên nhớ như vậy nha.
[55:15]Trong đạo Phật có những cái nghi thức sám hối đặc biệt là ví dụ như là lạy Hồng danh là lạy 108 vị Phật nha, mà các chùa hay ứng dụng á, cứ là cứ giữa tháng đầu tháng là ta đến chùa ta lạy Phật, cứ lạy một 108 vị Phật và cứ sám hối tổng quát là những tội quá khứ mà mình cũng không biết rõ là tội nào nhưng mà cứ sám hối. Đạo Phật hay như vậy, hay là nhiều khi không biết rõ tội của mình mà vẫn sám hối, huống hồ là những tội mình đã biết rõ thì mình càng sám hối nhiều hơn nữa. Hoặc là sám hối Lương Hoàng Sám là cả một tập dày như thế này, quá chừng cái tội được nêu ra, rất nhiều vị Phật được đưa lên để ta ta lạy lễ.
[55:57]Hoặc là Thủy Sám, tập Thủy Sám rất là rất là nổi tiếng do ngài Ngộ Đạt ngài soạn. Và mỗi một cái hệ phái đều có một cái nghi thức mới nào đó vân vân, thì tùy theo cái hệ phái đó, nhưng mà sám hối nào nó cũng đều đặt trên cái nền tảng thế này: Cái phép sám hối thế này, thứ nhất là mình lạy Phật tha thiết tôn kính để cho có cái công đức, rồi thứ hai mình mới kể tội mình ra để mà xin tha thứ. Đó, hai ý kiến hai cái như vậy. Thứ nhất là phải lạy Phật để được Phật chứng minh, để được hưởng cái công đức từ nơi Phật. Có được cái công đức từ nơi Phật rồi thì mình sau đó mới tự kể tội mình ra mà xin Phật tha thứ, ý nghĩa là như vậy.
[56:39]Cho nên là cái người nào mà thường hay lạy Phật rồi sám hối thì tội sẽ bớt rất là nhanh và công đức sẽ tăng trưởng rất là rất là nhiều như vậy. Và khi ta hiểu cái sám hối này rồi thì trong đời sống mà lúc ta gặp nghịch cảnh thì ta ta biết quán nghiệp một cách bình thản. Là sao? Mỗi khi mà có người nào đó gây khó khăn cho ta, gây tổn hại cho ta thì ta biết đó là nghiệp quá khứ. Là cái thứ nhất là biết đó là nghiệp quá khứ nên mình không giận người ta, biết nghiệp của mình. Cái thứ hai là mình bình tâm sám hối. Cái thứ ba là mình không mong cho hết nạn, à đây là cái rất là lạ, không mong cho hết nạn.
[57:24]Cái khác nhau á giữa cái cái bản lĩnh của người đệ tử Phật và không phải đệ tử Phật là ở chỗ này. Cái không phải người đệ tử Phật á, khi gặp nạn thì mong cho hết nạn, còn cái người đệ tử Phật á, khi gặp nạn không mong cho hết nạn mà chỉ cần sám hối cho hết tội thôi. Đây là bản lĩnh của người đệ tử Phật.
[57:50]Nhớ lại thầy nhắc lại nha: Mỗi khi ta gặp cái điều nghịch cảnh ngang trái
[57:57]thì cái người không biết đạo á thì mong cho hết cái nghiệp, nhưng mà người đệ tử Phật thì không mong cho hết cái nạn mà chỉ mong sám hối cho hết tội. Thì người nào khôn hơn? Người nào khôn? Người đệ tử Phật khôn hơn. Vì hết tội thì nạn là sao? Còn không? Sao mà còn nữa? Mình hết tội thì nạn nó tự nó phải hết. Còn mà tội mình chưa hết á thì cái nạn nó hết được không? Không bao giờ hết, cho nên đừng mong hết nạn vô ích mà chỉ mong hết tội thôi. Nên vì vậy, khi một người đệ tử Phật mà gặp nạn tai, gặp chướng ngại thì bình tâm, sám hối, biết lỗi, biết nghiệp mà không mong hết nạn. Cái lòng mình rất thanh thản, rất trầm tĩnh,
[58:44]rất vững vàng, vậy mà tội nó hết, vậy mà nạn nó đi qua. Đó là cái hay như vậy.
[58:54]Và cái cao thượng của người đệ tử Phật nữa là thế này: Khi ta bị một cái nạn gì thì ta mơ ước cho chúng sinh đừng bị nạn đó giống ta. Đây là siêu đẳng của sự sám hối. Ví dụ như một người có mắc cái nghiệp mù, mỗi ngày đều lạy Phật thế này: "Lạy Phật, kiếp xưa con đã gây một cái điều gì tổn hại cho chúng sinh cho nên kiếp này con bị mù lòa. Xin Phật cho con sám hối cái tội xưa và xin cho tất cả chúng sinh đừng ai bị mù lòa như con nữa." Đó là siêu đẳng của sự sám hối.
[59:37]Hoặc là một cái người mà bị bị bệnh ví dụ bệnh nặng, một cái bệnh như bệnh cùi. Bệnh cùi thì bây giờ đỡ rồi, có thuốc chữa rồi, nhưng mà người ngày xưa thì rất là thê thảm, thì cái người đó cũng sám hối vậy. Nói: "Lạy Phật, kiếp xưa con đã mắc cái nghiệp khinh bỉ chúng sinh hay là hủy báng bậc thánh nên kiếp này con mắc cái bệnh hủi này. Con xin sám hối những tội lỗi xưa. Con xin là lúc nào cũng trải lòng tôn trọng con người, tôn kính bậc thánh để không còn phạm lỗi lầm cho những kiếp về sau. Và cầu nguyện cho tất cả chúng sinh đừng ai bị cái bệnh phong hủi này giống như con nữa." Đó là siêu đẳng sám hối. Giống như vậy.
[1:00:24]Và vô số nghiệp khác chúng ta cũng đều sám hối với cái lời cầu nguyện tha thiết ăn năn như vậy. Sám hối tội mình và mong cho tất cả chúng sinh đừng vướng vào cái nạn này, đó là sự siêu đẳng của sám hối. Nên hôm nay nhân cái mùa Vu Lan, Vu Lan vào ngày mai thì ta sẽ có cái chủ đề của Vu Lan ta là Tình yêu và lòng biết ơn Trái Đất. Mà còn đêm nay là đêm văn nghệ thì cái chủ đề của đêm văn nghệ này là Trĩu nặng ơn đời. Tức là chúng ta sống trong đời này, chúng ta mang rất nhiều ân nghĩa, rất nhiều và đặc biệt là trong cái kỳ văn nghệ này, ta vinh danh giọng hát của Nghệ sĩ Ưu tú là Tạ Minh Tâm. Lát nên đêm nay là dành cho anh Tạ Minh Tâm, lát nữa ta sẽ cùng nhau thưởng thức.
[1:01:12]Và thì xin chúc cho quý Phật tử một mùa Vu Lan hạnh phúc, tốt lành, gia đình được nhiều cái sự may mắn, thịnh vượng, cửu huyền thất tổ đều được siêu sinh, và mãi mãi mình là những người con ngoan của Đức Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.