[0:01]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên Hòa thượng Trưởng ban Trị sự Phật giáo tỉnh Quảng Bình, kính bạch trên Hòa thượng Thích Thái Hòa, một vị giảng sư quốc tế. Ngài ngài đi giảng khắp nơi, ngài là một giảng sư cực kỳ nổi tiếng. Hôm nay ngài cũng về đây mà sao ngài chưa chịu thuyết pháp? Không biết ngài thuyết pháp hay lắm. Mà Hòa thượng Thái Hòa cũng đang ở đây. Ngài ở Huế, ngài đi giảng pháp khắp thế giới, mới vừa đi 14 tiểu bang của Mỹ về, ghé đây. Nói chung là là cái chùa Đại Giác ta cũng được cái nhân duyên rất là lớn, được nhiều vị tôn túc về đây thăm viếng. Thì hôm nay là vía Đức A Di Đà.
[0:45]Thì nhiều người có hỏi thầy: "Ủa vía Đức A Di Đà là ngày sinh hay là ngày tịch của Đức A Di Đà?" Nói: "Đức A Di Đà không có sinh mà cũng không có diệt." Kêu: "Vậy cái ngày này ở đâu ra?" Nói: "Cái ngày vía là ngày như thế này: ngày vía giống như ngày Quốc tế Lao động hay là ngày Nhà giáo Việt Nam á. Chư tổ chọn ra một ngày để dành ngày đó tưởng niệm cho một cái điều gì đó, một vị nào đó. Chứ không phải ngày đó là ngày cụ thể, ngày sinh, ngày mất gì cả." Giống như ngày vía Đức Quan Âm là không phải ngày sinh ngài Quan Âm, cũng không phải ngày mất của ngài Quan Âm, không phải. Mà ngày đó là ngày tưởng niệm.
[1:23]Riêng ngài Quan Âm thì được là cái tín ngưỡng của nơi dân gian mạnh quá nên một năm tới tới ba ngày vía Quan Âm lận. Chỉ có Đức Phật Thích Ca là một nhân vật có thật trong lịch sử. Cho nên ta có ngày sinh, ngày mất, ngày nhập Niết bàn, ngày thành đạo rõ ràng. Thế còn bình thường các vị và các vị Bồ tát hay các vị Phật trong cái hệ tư tưởng Phật giáo Đại thừa thì không có ngày sinh, ngày mất, chỉ có ngày vía. Mà ngày vía do chư tổ đặt ra thôi. Ừm nói về Phật A Di Đà là một vị Phật làm biểu tượng làm vị Đấng Tông chủ cho Tịnh Độ tông. Phật giáo có nhiều tông phái, nhưng trong đó một cái tông phái đặc biệt là Tịnh Độ tông được rất đông người
[2:18]hưởng ứng tu tập theo.
[2:22]Thì có những cái tông phái như ở bên Nam tông nguyên thủy thì không hề biết về Phật A Di Đà. Còn bên Bắc tông thì có một tông lớn là tông Tịnh Độ, thờ Phật Di Đà làm tông chủ. Nhưng bên cạnh tông Tịnh Độ cũng còn nhiều tông phái nữa như Thiền tông hoặc là Mật tông, Thiên Thai tông, nhiều nhiều nhiều lắm, đại khái vậy. Nhưng mà lạ một điều là Tịnh Độ tông lại có vẻ chiếm ưu thế là được nhiều chùa, nhiều Phật tử hưởng ứng tu tập theo.
[2:59]Nghiễm nhiên trở thành một cái như là một hình ảnh Phật giáo gần như chủ đạo của Phật giáo Đại thừa. Nhưng mà tuy nhiên thì những vị tổ lớn thì các vị nhìn các tông phái nó không có phân biệt. Vì mỗi tông phái này nó hàm chứa những tông phái khác là như vậy. Giống như khi ta vào một căn nhà thì có người nhìn căn nhà từ ở cái mặt tiền đi vào cửa trước, nhưng có người đứng ở phía sau để nhìn căn nhà từ ở góc sau, nhưng có người đến từ cửa hông, có người lên trên lầu, có người đứng trên mái để ngắm nhìn cái căn nhà. Nhưng mà ở cái góc nào thì người đó cũng phải hiểu hết toàn bộ căn nhà. Cũng giống như vậy, đạo Phật có nhiều tông phái,
[3:54]nhưng mà khi mà những bậc minh sư, những bậc thầy lớn mà tu tập cao rồi thì các vị từ một tông mà đều thấy được nhiều tông. Thì cho nên ví dụ như như chúng tôi vậy, chúng tôi là tu thiền chứ không có chuyên về Tịnh độ. Cũng có thời gian ở chùa Tịnh độ, cũng học hết các nghi thức, các bài chú rồi kinh gì cũng thuộc hết. Nhưng mà cái căn cơ của mình, cái duyên của mình lại là tu thiền. Nên dạy về thiền, giảng về thiền là phần nhiều. Tuy nhiên chúng tôi cũng hiểu về Tịnh độ, hiểu về cái lý Tịnh độ, cái lý, cái sự của Tịnh độ. Cái sự của Tịnh độ là gì, cái lý của Tịnh Độ tông là gì, lát từ từ mình nói.
[4:43]Nhưng mà ngộ nhất là chuyện này. Trong miền Nam có cái chùa tên là chùa Hoằng Pháp á, chuyên tu niệm Phật Tịnh độ. Thì cái ngày vía Di Đà này cái lại thỉnh một ông thượng tọa bên Nam tông nguyên thủy về giảng, đó là Thượng tọa Bửu Chánh, Sư Bửu Chánh là sư Nam tông. Sư chẳng biết gì về Tịnh độ hết. Thì cũng không hiểu bữa đó sư nói cái gì, rồi hôm cái giảng xong sư gặp chúng tôi, sư mới than. Nói: "Trời ơi, cái chùa Hoằng Pháp mà vía Di Đà mời mình giảng, mình giảng trật cù chìa, không giống ai hết trơn á." Nghe câu chuyện thì tức cười, nhưng mà ta lại thấy một điều vui ở trong đó. Điều vui trong đó là như Phật giáo Việt Nam ta
[5:30]làm cái môi trường mà chung đồng nhiều cái hệ phái, nhiều đường lối tu, dù có khác nhau nhưng mà vẫn hòa hợp, vẫn đoàn kết, vẫn quý mến, vẫn tôn trọng nhau. Đó là cái hay là như vậy. Cho nên quý Phật tử cũng hiểu điều đó. Ví dụ như một người Phật tử mình tu thiền nhưng mình thấy một người tu niệm Phật mình cũng phải tôn trọng vì mình biết có cái cái lõi ở trong đó và có cái sự tương đồng với thiền ở trong đó. Thì người Phật tử niệm Phật cũng vậy, mình thấy một người tu thiền mình cũng tôn trọng vì mình biết cũng có cái lõi trong đó, có một sự tương đồng với mình ở trong đó. Nên hôm nay ngày vía Phật A Di Đà
[6:11]thì chúng tôi được Hòa thượng Trưởng ban sai bảo về đây cúng dường Phật, cúng dường chư Tăng, chư Ni, Phật tử một thời pháp thoại. Bởi vì sao? Bởi vì lòng của Hòa thượng cũng vậy, lòng của Hòa thượng là là bao dung, là độ lượng, là không phân biệt. Cho nên cái ngày vía Phật Di Đà thì mời một ông chuyên tu thiền về nói chuyện pháp thoại. Đây là điều hết sức là đặc biệt của Hòa thượng, của chùa Đại Giác này. Cho nên ta hy vọng sau này Phật giáo tỉnh Quảng Bình sẽ phong phú, nhiều sắc thái, nhiều tông phái cùng hòa hợp phát triển để cho Phật giáo tỉnh Quảng Bình được được hưng thịnh ngày sau này dưới sự lãnh đạo
[7:00]của của Hòa thượng Trưởng ban như vậy nha.
[7:10]Kính thưa chư tôn, kính thưa quý Phật tử, thì hôm nay vậy, để cúng dường lấy một bài pháp thoại để cúng dường lên chư Phật, chư tôn và quý Phật tử, chúng tôi xin trình bày một cái đề tài nghe cái tên thì nó giống con cua chứ nó không phải: Càng Nhỏ Càng Lớn.
[7:30]Nghe cái tên Càng Nhỏ Càng Lớn người ta nghe sao diễn tả giống con cua quá, nhưng không phải. Tức là càng nhỏ chừng nào thì lại càng lớn lao chừng nấy. Càng lớn lao chừng nào thì phải càng nhỏ nhiệm chừng nấy chứ không phải có một cái càng lớn, có một cái càng nhỏ của con cua, không phải. Nên đây là cái điều vĩ đại ẩn giấu trong những điều nhỏ nhặt. Cái tựa của chúng ta nghe thì buồn cười: Càng Nhỏ Càng Lớn, nhưng mà phải hiểu rằng chúng tôi muốn nói rằng có những điều vĩ đại ẩn giấu trong những điều nhỏ nhặt.
[8:10]Để đi vào cái đề tài hôm nay, ta nhắc lại có một cái thiền ngữ rất đặc biệt của một thiền sư bên Trung Hoa, ngài Mật Ấn. Khi ngài ngộ đạo rồi ngài có nói một cái câu này là: "Ai cũng biết một giọt nước rơi vào cái hồ to, nhưng ít ai biết cả một đại dương rơi vào trong một giọt nước."
[8:35]Để coi ai biết không ạ? Nghĩa là một cái giọt nước mưa hay giọt nước ta đổ rơi vào cái hồ thì chuyện dễ hiểu, nhưng cả một đại dương có thể rơi vào trong một giọt nước trở lại. Điều này ta không hiểu được phải không ạ? Có ai hiểu không? Ai hiểu thì mời lên ngồi bàn thờ luôn, để làm tổ luôn rồi, làm thiền sư luôn rồi. Nên cái ngộ của một thiền sư có cái điều đặc biệt, các ngài thấy cái gì đó mà cái khái niệm về điều lớn, điều nhỏ tan biến. Ngài thấy một sự bình đẳng kỳ lạ trong mọi vật trong cuộc đời này. Đó, là giữa nhiều điều sai biệt của cuộc sống nhưng tâm một vị thiền sư nhìn thấy cái sự bình đẳng ở trong đó.
[9:30]Ví dụ như ta, ta thấy một người giàu, người nghèo khác nhau. Người giàu thì rõ ràng là kiếp xưa họ có làm nhiều điều phúc. Người nghèo thì ít làm phúc. Và bây giờ quả báo nó hiện ra. Cái người giàu họ có nhiều tiền, có nhiều tài sản, họ hưởng thụ cuộc sống sung sướng. Còn người nghèo phải chật vật hơn. Thì đó là sự khác biệt giữa giàu và nghèo. Nhưng, khi một thiền sư ngộ đạo rồi thì họ nhìn một người giàu, một người nghèo, họ thấy ra được cái điều bình đẳng trong đó. Họ vượt ra ngoài cái sự sai biệt đó giữa phước đức, giữa tài sản để thấy con người vốn bình đẳng với nhau. Bình đẳng trong cái thẳm sâu với nhau.
[10:20]Nên vì vậy, ví dụ như một người giàu đến chùa rồi một người nghèo đến chùa, cả hai người đều được đối xử bình đẳng. Vì sao? Vì cái vị trụ trì họ sống trong đạo, họ không thấy cái sự sai biệt giữa hai con người đó. Mặc dù có thể người giàu sẽ cúng một số tiền to, mà có khi người nghèo không cúng đồng nào mà lại ăn bữa cơm nữa. Nhưng mà sao? Nhưng mà cái vị sư, một vị chân tu nhìn thấy sự bình đẳng giữa hai người Phật tử đó như nhau. Và thấy như vậy mới là mới là chân tu, mới là ngộ đạo. Thì trong cuộc sống này có nhiều cái lạ mà cái cái lạ nhất là khái niệm lớn nhỏ là một khái niệm mặc nhiên, tự nhiên.
[11:11]Ví dụ cái nhà nó lớn mới bao trùm ta ở trong này được. Rồi cái thềm cao hơn, cái nền, cái sàn thấp hơn. Tức là mọi điều trong cái vũ trụ này có lớn, có nhỏ, có dài, có ngắn. Đây là điều không chối cãi được trong cái toán học, trong vật lý học. Nó là khoa học. Nó là logical, khoa học. Lớn nhỏ, dài ngắn, đó là kích thước của không gian, không thay đổi được. Vậy mà khi một thiền sư ngộ đạo, các ngài vượt qua được cái sự khác biệt đó để thấy cái điều nhỏ này cũng như cái điều lớn, cái lớn kia cũng bằng cái điều nhỏ này. Đây là điều rất lạ lùng. Cái điều lạ lùng này là không phải các ngài bị mờ mắt,
[12:01]mù mắt mà tâm ngài thanh tịnh sâu thẳm ở trong cái bản năng của tâm thức á, sâu thẳm trong tiềm thức, vượt qua được cái sự phân biệt giữa kích thước của các vật thể. Phải nói lại một lần nữa là khi các ngài ngộ đạo, cái sự thanh tịnh của ngài rất sâu, sâu thẳm vào trong cái cái cái tiềm thức, mà trong cái tiềm thức đó chúng ta đều chứa đựng cái sự phân biệt về kích thước sai biệt của các vật thể. Các vật thể có lớn, có nhỏ và ta thấy nó rõ ràng vì mắt thấy sao thì ta hiểu như thế. Nhớ, mắt thấy như thế nào thì ta hiểu như thế. Nhưng một thiền sư họ ngộ đạo sâu rồi, cái mắt thấy
[12:55]không làm họ hiểu như thế, họ hiểu siêu việt qua khỏi cái mắt thấy. Đây là điều rất là lạ lùng. Mắt thấy như thế mà sự vật không phải như thế. Và ta nhắc lại một điều nè: trong cuộc đời này, mắt ta thấy như thế nhưng mà sự thật chưa chắc là như thế. Ngươi đừng nói tới cái tai. Nha. Mắt thấy như thế chứ sự thật chưa phải là như thế. Thì có những điều mắt ta thấy hiển nhiên, vật này lớn, vật kia nhỏ, nhưng mà tâm một người thanh tịnh cực độ, bỗng nhiên họ thấy không phải như vậy á. Thì cái họ không phải như vậy là như thế nào, hôm nay ta không đào sâu. Ta cứ lặng lẽ lo tu tập cho đến khi mình ngộ đạo, mình sẽ nhìn thấy những điều này.
[13:42]Nha. Bây giờ ta sẽ chứng minh một cái điều thế này: có những điều lớn lao mà ẩn giấu trong những điều nhỏ nhiệm. Ví dụ ví dụ như là
[13:57]vật thể nhỏ dần, nhỏ dần, nhỏ dần là đến cái gì ạ? Đến cái gì là nhỏ nhất? Cái gì nhỏ nhất? Hạt cát lớn lắm, hạt cát lớn lắm. Hạt bụi còn lớn lắm. Cái gì? Nguyên tử, đúng. Thật ra nguyên tử vẫn còn lớn, nhưng thôi ta tạm dừng ở nguyên tử xem như là là đơn vị căn bản của vật chất. Thì để hiểu được vũ trụ, nghĩa là những nhà khoa học mà chuyên học về vật lý thiên văn vũ trụ, là các ngài cứ nhìn kính thiên văn mà dòm hết vũ trụ, dòm hết các ngôi sao, các thiên hà, các ngân hà, thấy sự giãn nở của các thiên hà, thấy các ngôi sao chiếu sáng, thấy các sự tan vỡ, bùng nổ của một số ngôi sao, thấy các chuyển động của các hành
[14:48]tinh, tức là các nhà khoa học đó tối ngày cứ nhìn vào các kính thiên văn đặc biệt để quan sát vũ trụ, là các vị đó học chuyên ngành về vũ trụ, tức học về một vấn đề cực kỳ lớn lao. Ví dụ ta học kinh tế: đồ bỏ; ta học chính trị: đồ bỏ; à ta học kiến trúc: đồ bỏ, vì nó nhỏ xíu à. Còn vị kia học khủng khiếp, học về vật lý thiên văn vũ trụ, quan sát vũ trụ. Nhưng muốn hiểu được vũ trụ, các ngài phải cực giỏi về các nguyên tử. Phải cực giỏi về một hạt nguyên tử thì mới hiểu được vũ trụ. Tức là trong một nguyên tử nó có cái nhân và có những hạt điện đi quanh. Cái lực tương tác giữa các nhân và các hạt nó như thế nào,
[15:33]cái sự cấu thành của nguyên tử như thế nào, lực tương tác, các loại lực trong một cái hạt nguyên tử là như thế nào thì mới hiểu được cái vũ trụ mênh mông vô tận kia. Nên vì thế là trong một hạt nguyên tử, nó chứa đựng bí ẩn của của cả vũ trụ. Nè ví dụ thế này: nói chứ là các hôm nay các nhà thiên văn khám phá trên cái hành tinh đó có nước. Ta nói: "Ủa thấy nước là thấy làm sao? Bộ ổng lên trỏng ổng rờ được, ổng thấy nước sóng chập chờn, chập chờn gió thổi là sóng xô rồi nước chảy hả?" Không, xa quá không thấy. Nhưng biết có nước, vì sao có nước? Bởi vì cái bức xạ của nguyên tử nước H2O nó phát ra trong
[16:15]vũ trụ, nó có một dải sóng của nó, có cái màu của nó. Mà khi kính thiên văn họ nhìn lên tới đó, họ đọc ra được cái dải sóng của nó từ cái nguyên tử của nó phát ra thì họ biết ở hành tinh đó có nước. À. Cho nên để hiểu được vấn đề rất lớn thì họ lại phải hiểu được vấn đề cực nhỏ là từ cái nguyên tử. Đó là khoa học. Cho nên khi ta nghe một người nào đó, một nhà đạo học, một nhà triết học hoặc là một nhà khoa học nói rằng cái điều lớn lao ẩn giấu trong điều nhỏ nhiệm thì ta phải hiểu là điều hết sức là hợp lý. Điều đó bắt đầu từ khoa học trước. Còn khi ta mở đầu bài pháp thoại hôm nay, ta dẫn cái câu đó từ gì?
[17:05]Từ lời của một thiền sư khi mà cả một đại dương bất ngờ rơi tuột mất vào trong một giọt nước. Nha. Mà như cái nhìn của khoa học thì muốn hiểu được cả vũ trụ mênh mông thì phải hiểu được nguyên tử nhỏ nhất. Đó là cái điều càng lớn chừng nào thì phải càng càng nhỏ chừng ấy. Bây giờ ta trở lại vấn đề đời thường, ta nhìn mọi vấn đề chung quanh, ta cũng sẽ thấy điều như vậy. Có những điều lớn lao ẩn chứa trong những điều nhỏ nhặt. Ví dụ như Có khi ta lấy một cái hạt giống có bi lớn nè, phải không ạ? Ta vùi xuống đất, ta trồng, sau này nó thành cái gì? Có khi thành cả một cây cổ thụ sum sê, tàn lá mênh mông, sống không biết bao nhiêu trăm năm.
[17:48]Ví dụ như hạt giống cây sao, hạt giống cây dầu nhỏ xíu, mà thành cây rồi to lớn mênh mông và tồn tại rất là lâu. Nên giống như là trong cái hạt rất bé đó, nó đã ẩn chứa đời sống, ẩn chứa một chương trình sống cho một cái cây to lớn về sau này, phải không ạ? Giống như chúng ta bắt đầu sự sống của mỗi người chúng ta là cái gì? Là cái gì? Là cái phôi trong trong bụng mẹ, mà cái phôi đó nó nhỏ đến nỗi mắt không nhìn thấy. Tức là mắt thường ta sẽ không nhìn thấy cái phôi đầu tiên khi cái trứng thụ tinh, ta không thấy. Nhưng mà trong cái phôi cực kỳ bé nhỏ đó mắt không nhìn thấy đó, ngày hôm nay nó thành chúng ta ngồi đây, phải không ta?
[18:38]Ta nhìn đây mắt, mũi, miệng, tóc, tai, buồn, thương, giận, ghét và gói trong đó biết bao nhiêu là là nghiệp báo, có cái lành, cái dữ của những những đời trước. Ngày hôm nay ta tồn tại giữa cuộc đời, ta sống với mọi người, ta yêu thương, ta buồn giận, ta vui mừng, ta khổ đau, đủ thứ chuyện. Rồi khi thì ta làm được những điều tốt, khi thì ta làm những điều điều xấu. Và may mắn hôm nay ta biết được đạo, may hôm nay ta biết được đạo, ta định hướng lại cuộc sống mình, ta viết lại chương trình sống của mình. Khi bắt đầu của một kiếp này, bắt đầu của một kiếp sống này, ta bắt đầu với một cái phôi cực kỳ bé nhỏ
[19:21]và nó chứa đựng cái chương trình sống của ngày hôm nay. Rồi ngày hôm nay, ta đang sống cuộc đời này, ta biết đạo, ta vẽ lên một chương trình sống ở một kiếp khác. Và kiếp sau ta lại trở lại với một cái phôi cực kỳ bé nhỏ, nhưng rồi sao? Cuộc sống lại vươn dậy, mở ra, đi qua một một hướng mới cho tới khi nào mà chúng ta hoàn toàn chứng đạo để giải thoát khỏi sinh tử luân hồi, thì cái tiến trình đó mới dừng lại. Lúc đó ta trở thành một bậc giác ngộ mênh mông trong khắp vũ trụ này. Còn khi mà chưa đạt được như vậy thì chúng ta lại tiếp tục làm con người thế này, rồi quay trở lại làm cái phôi bé xíu
[19:59]rồi lớn lên, sinh ra lớn lên thành con người thế này. Đó, là ta thấy rằng là cả một cái sự sống, cả một cuộc sống nhiều khi bắt đầu từ một điều rất là nhỏ. Nên như cái cây thì cái hạt bi lớn, ta còn nhìn thấy được cái hạt. Còn như con người của ta, như những loài động vật, nó bắt đầu từ cái phôi không nhìn thấy được. Đó, nên có những điều lớn lao nhưng mà chứa đựng trong những điều rất nhỏ. Rồi ví dụ có những điều rất nhỏ thế này:
[20:34]Ta thấy một người ăn cơm, cái hạt cơm nó rớt ra. Rồi có người cái họ nhặt lên, họ phủi phủi họ ăn. Rồi có một người thì thấy hạt cơm rớt, cái lấy chân đá đi cho nó nó văng đi luôn. Hai người đó khác nhau không ạ? Khác không? Tâm hồn họ khác nhau. Khác nhau lớn hay nhỏ? Khác nhiều lắm. Hoặc là bây giờ một người đang đi từ trong đây mình đi ra ngoài cổng chùa, cái mình thấy một cọng rác nhỏ, cúi xuống nhặt. Rồi có mấy người thấy có cọng rác, cái là mình đang nhai kẹo sing-gum mình bỏ thêm vô đó luôn cho nó tăng cái đống rác thêm chút nữa. Những điều rất nhỏ, phải không ạ? Hoặc là khi ta bước vào một cái phòng khách
[21:25]thì mọi người cứ lục tục vào phòng ngồi, nhưng có một người vào cái nhìn thấy cái bàn không ngay, bước lại nhích nó lại chút xíu hai phân, nhích lại, kê lại chút xíu rồi mới bước vào ngồi. Hành động ấy nhỏ, hành động mà khi ta bước vào một cái cái bàn phòng khách nhích cái bàn lại cho nó ngay, hành động nó nhỏ vô cùng. Hoặc là ta cúi xuống nhặt một cọng rác bi lớn, để mà vò lại cầm tay lát đi tới thùng rác bỏ xuống, hoặc là thấy một hạt cơm rớt, ta nhặt xuống ta ăn. Những việc ấy nhỏ, nhỏ xíu không quan trọng. Việc đó làm không chết ai, cũng không giúp ai, cũng không làm ai sống, không làm thế giới này đẹp
[22:02]hơn, cũng không làm cho thế giới này đau khổ hơn. Không có gì hết, việc đó nhỏ quá. Nhưng mà ẩn chứa trong cái hành động nhỏ đó là cái tâm hồn hơi bị lớn á. Tâm hồn nó hơi bị lớn. Thấy cái bàn người ta, ai cũng vào ngồi, nhưng một người lại nhìn ra được cái bàn nó kê không ngay hai phân, nhích chút xíu cho nó ngay. Cái người này là loại người gì? Rất kỹ lưỡng, phải không ạ? Rất kỹ lưỡng từ những điều nhỏ và ta nhớ một điều thế này: Tất cả những người làm được chuyện lớn đều là những người nhìn vấn đề chi tiết, kỹ lưỡng. Còn cái người mà không làm được việc lớn, bởi vì ta hời hợt, không chú ý đến những chi tiết nhỏ. Nhớ cái điều đó.
[22:53]Nên một cái người họ một cái hành động họ bé xíu à, nhưng mà họ ẩn chứa được cái bản lĩnh của họ có thể làm nên việc lớn. Còn ta nhìn cái gì cứ phất phất phất hời hời hợt, người này lớn lên không làm được việc gì. Giống như bây giờ một cái lễ hội của chùa cũng vậy, khi một lễ hội của chùa đông người, mà nếu là một cái chùa quý thầy mình giỏi tổ chức thì quý thầy nhìn thấy những điều nhỏ nhặt nhất, thì cái chùa đó là giỏi tổ chức. Ví dụ như bây giờ nói cái điều nhỏ nhặt nhất là cái gì thưa thầy? Đố ai biết trong một cái buổi lễ đông người, điều gì là điều nhỏ nhặt nhất?
[23:39]Điều gì là điều nhỏ nhặt nhất trong một cái lễ hội đông người, ví dụ như ở trong chùa như vậy?
[23:46]Tắt điện thoại, rồi tốt. Rồi, ai có câu trả lời nào nữa? Nói chuyện riêng, rồi. Khi ta tổ chức một buổi lễ hội đông người trong chùa thì điều gì là điều nhỏ nhặt nhất?
[24:04]Nhà vệ sinh, rồi đó, nhà vệ sinh là vấn đề hơi bị lớn đó nghen! Nhưng mà chú ý nhà vệ sinh cũng là giỏi, đúng vậy. Người ta đến chùa mà ta ở lâu ta cảm thấy thoải mái được chỉ bởi vì nhà vệ sinh sạch sẽ, nha. Nhà vệ sinh đầy đủ và sạch sẽ, tự nhiên ta ở chùa hoài ta không không cần phải về nhà. Còn nhà vệ sinh mà bẩn là ta đến chút xíu là ta lật đật chạy về nhà liền. Cho nên cái nhà vệ sinh là quan trọng, giữ người ở trong chùa lâu hay không là do nhà vệ sinh. Rồi sau đó mới tới cái gì? Ăn, ăn, ăn, đói quá không ở chùa lâu được, phải chạy về nhà. Cho nên hai cái nhà vệ sinh với nhà bếp là hai cái căn bản, nhưng hai vấn đề rất lớn.
[24:44]Ở đây thầy muốn hỏi: Tổ chức lễ hội đông người trong chùa, điều gì cho ta cho là điều nhỏ nhặt nhất? Thì ra mọi người ở đây ai cũng là người làm lớn cả, nên nhìn vấn đề lớn không à!
[25:02]Vấn đề nhỏ nhặt nhất mà khi thầy nói ra sự thực cũng chưa chắc là nhất đâu, có người khi còn phát hiện điều nhỏ hơn thầy nữa, là dép bỏ ngoài cửa có bị mất hay không á. Phải không ạ? Đi vô làm lễ ta phải để dép bên ngoài. Làm sao đừng để mất. Làm sao khi ta làm lễ, yên tâm làm lễ đến khi trở ra lại đôi dép ta vẫn còn đó, chứ không phải là ai thấy dép ta đẹp họ để lại cho ta một đôi dép dép bán ve chai không ai mua rồi họ họ mang dép ta họ đi mất. Nhiều khi mình ngồi ở đây rất là thành tâm nghe thầy giảng, nhưng trong tâm vẫn còn sao, đôi dép đẹp, dép hàng hiệu để ngoài kia không biết giờ này nó ra sao,
[25:42]không biết giờ này em ở đâu rồi không biết, dép thân yêu mình ở đâu. Ngồi đó có nghe gì thầy giảng đâu, hoặc là có làm lễ, lễ Phật thành tâm đâu, tại nhớ đôi dép đẹp quá. Cho nên có những điều nó rất là nhỏ, những điều nó nhỏ. Rồi gì nữa? Rồi cái gì là điều nhỏ nhặt nữa? Thôi mọi người tự suy nghĩ nha! Mà khi ta tổ chức một điều thì hãy nhìn tới những điều nhỏ nhất, mà người nào càng nhìn được những điều nhỏ nhất, người đó sẽ tổ chức cái lễ hội đó thành công. Khi mọi người họ đến họ dự lễ, mọi điều hết sức chu đáo rồi, và họ hết sức là thoải mái trong cái không khí lễ hội đó. Tới giờ ăn, ai mời ăn?
[26:24]Nhiều khi ta sắp hết rồi, ta quên có một người mời bắt đầu bắt loa lên mới mời. Rồi có nhiều người họ đứng xa xa nghe tiếng không rõ, có người lần đầu đến chùa ngại ngùng không vào ăn. Những người Phật tử lâu thì biết rồi, nhưng có những người ngài ngại, nhiều khi tới giờ ăn cái lẩn lẩn lẩn lẩn rồi đi về. Ta mất một người Phật tử. Nội cái mời ăn thôi, đừng để sót một người nào mà thiếu ăn, hoặc đừng để sót một người nào mà thiếu tu. Tới giờ làm lễ, đừng để một người nào đi lang thang bên ngoài. Ai sẽ là người lo việc đó? Chăm sóc hết, không sót một người Phật tử nào để bảo đảm người Phật tử khi vào chùa rồi họ được tu, được sống, được sinh hoạt,
[27:06]được hưởng thụ, được tận hưởng cái cuộc sống lễ hội đó một cách hạnh phúc nhất. Ta chăm sóc không sót một người nào. Mà người nào nhìn tới những vấn đề nhỏ nhất như vậy, đó là người giỏi, người tổ chức giỏi, người có bản lĩnh. Nên một lễ hội rất đông rất lớn thì đòi hỏi cái người tổ chức phải nhìn thấy vấn đề nhỏ nhất, đúng không ạ? Ta nhớ cái điều đó nha. Cũng như là dạy con, muốn dạy con nên người cũng vậy. Muốn dạy con nên người là không phải là nhìn nó học tháng này được hạng mấy, bao nhiêu điểm, mà phải nhìn nó từng cái nheo mắt, nhíu mày của nó, từng cái mỉm cười của nó để biết tâm của nó là gì:
[27:51]Đứa này ngoan hay bướng, dễ dạy hay khó dạy, biết vâng lời hay không biết vâng lời, tự cao hay là khiêm hạ, hiền lành. Từ cái nhìn cái nhíu mày, cái nhếch mép của nó là phải nhìn cho ra. Đó là người giỏi dạy con, tức là toàn là nhìn vấn đề nhỏ nhất không à. Mà người nào giỏi nhìn vấn đề nhỏ mới là người làm nên được chuyện lớn. Nên nói càng nhỏ càng lớn là vậy đó. Có những vụ án lớn mà khám phá vụ án chỉ nhờ cái gì? Nhờ một giọt máu, hay một cọng tóc.
[28:31]Những cái đội điều tra hình sự vậy, những điều trọng án, người ta phong tỏa hiện trường lại. Cái xác chết nằm đó để yên, không ai được đụng tới, ha? Rồi họ vào, họ ờ máu này là của nạn nhân, thấy rồi. Nhưng mà họ quan sát không sót một cái dấu vết. Một cái dấu tay, dấu vân tay mờ mắt mình không thấy, họ phải lôi cho ra hết bao nhiêu dấu vân tay có mặt ở hiện trường. Rồi coi cái móng tay của nạn nhân, móng tay có sạch hay không, hay móng móng tay cào cấu dính cái gì. Tại vì lúc mà họ giằng xé, đôi khi cái móng tay nạn nhân cào vô da của thủ phạm, dính một chút xíu da, một miếng da cực kỳ nhỏ là phá được một vụ án lớn.
[29:09]Hoặc là không có dấu vết gì hết, không vân tay không gì hết, chỉ máu của nạn nhân thôi, nhưng mà một cọng tóc bay lớn nó rơi lại gần cửa. Họ tìm ra được cái người đó đã có mặt ở trong cái lúc đó và tìm ra coi, cái người có mặt vì có sợi tóc chưa kết luận là người có mặt là người giết người. Nhưng mà tại sao họ có mặt giờ đó? Tìm một cọng tóc thôi mà khám phá ra những điều rất là lớn. Nên vì vậy là cái người giỏi là người nhìn vấn đề cực nhỏ. Hoặc là để giết chết một con người lớn như chúng ta, chỉ cần con virus bé xíu mắt nhìn không thấy, phải không ạ? Bây giờ mà con virus Ebola nó quất trúng ta một cái rồi
[29:54]là ta rớt liền, sập liền, thuốc chữa không được. Hay là một con virus mà điển hình hiện nay về con gì? H I, HIV, đó, con đó mà rớt vô người ta cái rồi xong, án tử hình kêu lên liền. Vân vân như vậy, nha, từ cái điều rất là nhỏ mà chứa đựng những nguy cơ rất là lớn.
[30:15]Có những ý nghĩ thoáng qua trong đầu ta một cái, nhưng nó hình thành một định mệnh mới ở những kiếp sau. Một điều rất nhỏ, một ý nghĩ thoáng qua một cái thôi, thoáng chớp qua một cái, nhưng không ngờ rằng từ cái ý nghĩ thoáng qua đó, những kiếp sau ta thay đổi hẳn cuộc đời của mình. Ví dụ, ví dụ. Ví dụ như ta đi trên đường, ta nhìn thấy một bà lão ngồi gục bên lề đường, rồi xe ta chạy qua mất luôn. Ta cũng không có cơ hội dừng lại để hỏi han bà, bà là ai, từ đâu tới, tại sao ngồi đây, có ai đỡ đần không, bà đi về đâu, ta không không còn thời gian, vì ta ngồi trên chiếc xe khách, ta nhìn qua cái cửa xe khách cái vèo qua mất cái bà ngồi gục bên lề đường.
[31:06]Lúc ở trong đầu ta chỉ nghĩ thoáng qua một cái thế này thôi, rồi ý nghĩ nó cũng đi mất nữa, thoáng qua là: "Ước gì những người già đừng khổ như thế.", phải không ạ? "Có người chăm sóc", rồi xong ta quên luôn, không nhớ nữa, quên mất rồi. Ý nghĩ chỉ thoáng qua đầu ta một chút: "Ước gì những người già được chăm sóc đàng hoàng." Vì nhìn thấy cảnh đó, ý nghĩ thoáng chút xíu, ý nghĩ nói trong một sát-na, thoáng qua một cái rồi đi mất, nhưng không ngờ rằng cái ý nghĩ đó nó nó nó nó lập trình lại cuộc đời của ta ở những kiếp sau.
[31:40]Bắt đầu cái hạt giống của cái ý nghĩ đó rớt vào lòng ta, rớt vào cuộc đời ta, nó nảy nở dần dần lên. Giống như một hạt giống, nó nảy nở lần lần, ta hay có những ước nguyện mong cho người khác đừng đau khổ, ta hay có những ước nguyện là trên cuộc đời này người này biết giúp đỡ người kia. Cái ước nguyện nó cứ lớn dần thôi, chứ nó cũng chưa thành cái gì, nhưng mà lần đó có một ý nghĩ thoáng qua, rồi bắt đầu sau này những ý nghĩ nó cứ lặp lại, nó cứ lặp lại dần, lặp lại dần với nhiều người, với nhiều người khác: "Ờ, mong cho đứa bé kia nó đừng có bỏ học." "Mong cho cái gia đình kia nuôi con được đàng hoàng, đừng có quá nghèo như thế." "Mong cho cái căn nhà đó nó tươm tất
[32:23]hơn, nó đừng có mà dột nát như thế này." Nghĩa là bắt đầu những cái ước nguyện tốt lành cho chúng sinh nó nảy nở dần, xuất hiện nhiều hơn trong tâm ta. Và nó xuất hiện có khi nó cứ xuất hiện mãi thôi mà ta cũng chưa làm được điều gì, nhưng nó cứ xuất hiện hoài, mật độ nó càng lúc càng dày dần, dày dần, cho đến một ngày, một ngày ta quyết định là đem cuộc đời mình để xoa dịu bớt nỗi đau của người khác bằng những điều cũng trong tầm tay của mình. Ta tham gia vào một đội từ thiện, một cái ủy ban cứu trợ xã hội, vào một cái hội hoạt động thiện nguyện nào đó, và đi về những miền quê, cất lại nhà cho người nghèo,
[33:07]sửa những cái con đường mà đã hư hỏng, rồi chăm sóc những người già neo đơn. Ta cứ cả cuộc đời ta cứ vậy cứ ăn rồi là cứ chỉ cần mình có miếng cơm ăn thôi, rồi sau đó vậy hễ nghèo quá thì xin bố mẹ mình, ha? Thấy hết tiền nói: "Con hết tiền ăn bố mẹ gửi con ít tiền con đi con làm từ thiện tiếp, con đi cất nhà cho người ta nữa." Là cứ dấn thân làm vậy thôi, không màng tới sự giàu sang cá nhân nữa. Và rồi sao nữa? Rồi sao nữa? Rồi sao nữa, ai biết?
[33:40]Đó là tập một. Tập hai ta chết lên cõi trời.
[33:46]We die and ascend heaven from charity work, nha, ta chết ta lên cõi trời sau khi ta hoạt động từ thiện vậy. Rồi hết tập hai này chưa ạ? Hết chưa? Chưa. Bắt đầu lên cõi trời rồi thấy sướng quá, cứ bằng cái thiên nhãn nhìn xuống trần gian thấy: "Phật tử đi lại chùa Đại Giác này tội nghiệp quá ha, mưa gió bão bùng rồi ha." Thì mới mới tìm cách tác động, tìm những con người tốt, coi coi trong những Phật tử đi chùa vậy tâm ai là người tốt, bí mật gia hộ cho người đó may mắn hơn, sáng suốt hơn, siêng làm việc thiện hơn, tức là vị đó không trực tiếp làm nữa, mình ở cõi trời rồi, nhưng mà dùng cái thần lực của một chư
[34:32]thiên bí mật gia hộ cho một người Phật tử đó bỗng trở thành một người Phật tử xuất sắc, năng nổ hơn, nhiệt thành hơn, lo cho đạo nhiều hơn, lo cho xã hội, lo cho cộng đồng nhiều hơn. Cho nên có những người vậy, ta thấy họ là nhiệt thành, xuất sắc, giỏi giắn, đừng nghĩ là nhiều khi một mình họ làm, mà có chư thiên, chư Bồ Tát gia hộ ở trong đó bí mật đấy, chứ không phải là không đâu. Mà sao? Cái người đó là được ở trên chọn rồi thầy mới chọn sau. À. Ví dụ bây giờ thầy tìm một cái người điều hành một cái nhóm Phật tử, một cái đạo tràng Phật tử, thì thầy cũng phải cứ chờ xem coi ai là người bỗng nhiên nổi bật lên, nghĩa là có tâm tốt,
[35:13]lo cho mọi người, rồi thầy mới lại thầy mời vào trong trong ban điều hành để mà lo cho Phật tử, lo cho đạo tràng. Ý là như vậy. Thì nên từ một cái ý nghĩ thoáng qua giữa đường, thấy một bà cụ già ngồi chòm hõm mà bao nhiêu kiếp sau đời ta thay đổi, ta trở thành gì? Những con người vĩ đại trong mắt của người khác. Người ta mọi người nhìn mình ngưỡng mộ: "Ông này ông thánh ở cuộc đời, ổng sống ổng không lo cho ổng, lo cho mọi người." Nhưng mà đâu biết rằng bởi vì năm kiếp trước có một ý nghĩ vừa thoáng qua trong tâm, một điều rất nhỏ, nhưng cuộc đời ta ta thay đổi, hoặc là một điều khác. Ví dụ như vậy một lần đó ta ta ngồi bên lề đường,
[35:54]ta ăn nhậu với bạn bè, à, ngồi uống bia, uống rượu, nói ngả ngớn, nghiêng ngửa rồi nói bậy, nói tục rồi tùm lum giỡn với nhau, chợt có một nhà sư đi ngang. Bên kia đường, nhà sư đó, nghĩa là cứ đi thong dong, thong dong trên đường, thì ta nhìn thấy nhà sư đó, một ý nghĩ thoáng qua: "Ông này ổng thanh tịnh quá, ổng coi ổng ổng điềm đạm, thanh tịnh quá ha." Ý nghĩ thoáng qua, rồi ta quay lại cuộc nhậu với bạn bè, cũng uống tiệc, uống rượu, ồn ào, giành nhau mà nói, nói mà đổ ly này, ngã ly kia, tùm lum rộn rã rộn rã, nhưng mà có một ý nghĩ vừa thoáng qua trong đầu ta khi thấy một ông sư, khen ổng một câu:
[36:35]"Ông này điềm đạm, thanh tịnh quá." Bắt đầu không ngờ cái hạt giống nó rớt trong lòng ta, thì giữa cái thế gian ồn ào, giữa cái đám bạn bè huyên náo, trong lòng ta từ từ ta yêu cái sự thanh tịnh, điềm đạm, chững chạc.
[36:53]Rồi sao nữa? Ai biết?
[36:59]Rồi sao nữa? Một ý nghĩ nhúm lên chút xíu thôi. Rồi sao nữa? Tập hai là gì? Năm kiếp sau làm trụ trì chùa Đại Giác.
[37:19]Cái hạt giống điều thiện nó cứ lớn lên dần dần, dần dần mình không hay. Cho nên vậy, có những điều rất nhỏ nhưng đã biến thành những điều rất rất lớn lao là như vậy. Cho nên ta đừng coi thường những điều những điều nhỏ nha.
[37:35]Rồi cái này nữa. Cái người mà cái người mà càng thông minh thì càng nhìn thấy những chi tiết nhỏ. Nhớ như vậy. Cái người không thông minh á cứ nhìn vấn đề tổng quát. Nhưng mà người thông minh rồi là nhìn những vấn đề hết sức là những chi tiết nhỏ nhặt. Và trong toán học, trong vật lý học, trong khoa học, những nhà mà kỹ sư công nghệ thành công đều là những người nhìn vấn đề nhỏ đến nỗi không ai thấy, mọi người bỏ qua, nhưng mình nhìn thấy, mình xử lý được để mình thành công, để mình tạo ra được công nghệ mới. Ở đây bây giờ thầy hỏi mấy người trẻ nha, không hỏi mấy người già, vấn đề này thuộc khoa học.
[38:25]Trong vật lý, nó có cái lực gọi là lực quán tính, gọi là cái đà, cái trớn phải không? Ví dụ khi ta đang chạy, ta muốn dừng lại thì phải làm sao? Phải kềm kềm kềm kềm lại phải không? Vì cái đà nó còn, đúng không ạ? Hoặc là khi ta quăng một cái món đồ, ta quăng nó rớt xuống rồi nhưng cái đà nó còn kéo dài một lúc nữa mới dừng lại, đúng không ạ? Cái này tụi con hiểu không? Mấy đứa trẻ trẻ hiểu không? Như lớp 10 học rồi phải không? Về lực, lực quán tính học rồi phải không? Thì ví dụ khi ta đi trên xe, xe mà đạp thắng cái thì ta làm sao? Người ta bị dồn tới trước phải không? Vì cái đà mình còn, lực quán tính là còn.
[39:02]Còn bây giờ ta đang ngồi mà xe nó tăng tốc cái ta bị làm sao? Ta bị ngả ở phía sau vì cái đà ở phía sau mình còn. Đúng không ạ? Nhưng khi mà ta treo trong xe một cái quả bóng bay thì khi ta thắng một cái, mọi người dồn về phía trước hết thì đáng lẽ quả bóng theo quán tính nó cũng sao? Cũng phải dồn tới trước, nhưng nó lại ra phía sau. Và khi ta tăng tốc, mọi người bị dồn phía sau thì quả bóng bay nó lại nghiêng tới trước. Ai giải thích được? Giống như quả bóng bay nó không tuân theo luật quán tính. Hả? Đúng rồi, bóng bay nhẹ hơn không khí. Đó là một nửa, giải thích tiếp coi mới ra chứ. Mới nói nhẹ hơn không khí chưa ra vấn đề.
[39:54]Hôm nay thầy hỏi khoa học để thử thách trí thông minh nữa. Tại trí thông minh là nhìn những vấn đề rất nhỏ. Lý giải được cái đó phải nhìn ra được vấn đề rất nhỏ. Đó là người thông minh là người nhìn được vấn đề rất nhỏ. Ai nhìn ra, ai giải thích ra? Ai giải thích ra thầy cho làm nhà bác học liền. Thầy cấp giấy bác học liền. Thôi nghe thầy giải thích đây. Đầu tiên là bong bóng bay thì cái tỷ trọng của nó nhẹ hơn cái không khí chung quanh phải không ạ? Tức là cái áp lực từ trên xuống đè hết cái không khí mình chung quanh đây chứ nó có cái tỷ trọng. Mình quơ tay mình thấy không có gì chứ thực sự nó có trọng lượng đó, có tỷ trọng.
[40:39]Mà bong bóng sở dĩ nó bay lên bởi vì nó nhẹ hơn cái áp lực của không khí đè xuống nên nó bị xịt lên trên, vậy. Thì khi mà xe đạp thắng bất ngờ, mọi người bị dồn tới thì theo lực quán tính, cả quả bóng cũng phải đáng lẽ phải dồn tới, nhưng mà tiếc một điều là cái khối không khí chung quanh nó cũng dồn tới. Phải không ạ? Và nó nhẹ hơn cái không khí chung quanh nên nó bị cái không khí chung quanh nó cạnh tranh. Nó bị cái không khí chung quanh của nó cùng với nó cùng dồn tới trước giống như chúng ta, nhưng mà nó nhẹ hơn không khí chung quanh. Cho nên cái lực quán tính của nó làm sao? Ít hơn. Nha. Vật càng nặng thì lực quán tính càng nhiều, đúng không ạ?
[41:32]Cho nên cái khối lượng không khí chung quanh nó nặng hơn nó, cùng cạnh tranh dồn tới trước với nó thì nó bị làm sao? Nó bị gì? Đẩy lùi ra phía sau. Đồng ý chưa ạ? Đồng ý chưa? Tụi con mấy đứa nhỏ đồng ý chưa? Cho nên vì vậy, khi đạp thắng mọi thứ dồn tới thì nó lại đi ngược lại, ngả ra phía sau là không phải là nó không có quán tính mà nó bị cạnh tranh bởi không khí chung quanh, áp lực chung quanh vì nó nhẹ hơn. Giống như là hễ gõ beng beng tới giờ ăn thì mọi người đều dồn tới, chạy ào ào tới nhà ăn. Nhưng có một người sao? Bị văng ra khỏi nhà ăn, vì sao? Vì sao? Vì người đó nhẹ quá, bé quá, bị người ta đạp văng ra khỏi nhà ăn, người ta cạnh tranh đó. Cho nên: "Ủa kỳ vậy ta?
[42:20]Đáng lẽ gõ beng beng thì mọi người chạy vô hết nhà ăn mà sao có đứa này nó văng ra khỏi nhà ăn? Nó ngược lại cái luật quán tính." Không phải nó ngược. Nó cũng chạy tới nhưng mà nó bị cạnh tranh, người ta nắm người ta quăng ra khỏi khỏi cửa, vậy thôi. Cái bong bóng cũng vậy. Thì ta hiểu tới đó là nhìn vấn đề nó tới chi tiết nhỏ thì trong cái xử lý kỹ thuật cũng vậy, mọi thứ trên đời cũng vậy. Rồi ví dụ như là bây giờ ta nói vô chùa, tự nhiên có cái ông thầy ổng được Phật tử thương mến. Có ông thầy tự nhiên Phật tử ít thương hơn, có đúng không ạ? Ví dụ trong chùa có đông thầy thì thường thường cái người
[42:54]Phật tử mình á, vô tự nhiên có ông thầy mình cảm thấy mến nhiều, có ông thầy mình cảm thấy mến ít hơn. Có đúng không ạ? Có không? Nói thiệt lòng coi. Lý do tại sao? Lý do tại sao? Lý do tại sao? Bây giờ ta nói lý do quá khứ là chắc là tại vì lý do là có lẽ là ta có duyên với ông thầy này nhiều hơn, phải không ạ? Ở kiếp trước, phải không ạ? Đó là lý do phía trước. Nhưng mà lý do gần hơn nữa là gì? Có khi ông thầy đó ổng chính ổng ổng tu được cái phước, ổng được cái từ bi hơn. Có thể là tại ông thầy đó, cá nhân thầy đó. Và có vì lý do gì nữa?
[43:41]Lý do nhiều khi ông thầy ổng khéo léo hơn. Ổng chăm sóc, ổng để ý, quan tâm Phật tử hơn một chút. À tức là không phải là ổng tâm lý đâu, mà ổng sống ổng ổng tinh tế. À khi một người bước tới thì ổng ổng quan tâm người ta từng điều nhỏ nhỏ để giúp cho người ta được thoải mái ở trong chùa, là được an lạc ở trong chùa, được tu tập ở trong chùa, nghĩa là sự quan tâm ổng nhiều hơn thầy kia một chút xíu, thế là thu hút Phật tử nhiều hơn rất nhiều, rất nhiều. Hén. Nghĩa là, tức là cái mức độ quan tâm của ổng đối với Phật tử hơn một chút xíu, nhưng mà cái sự thu hút Phật tử tính ra cái số lượng lại rất đông hơn những người khác.
[44:24]Mặc dù là khi ta tu thì ta cố gắng đối xử bằng tâm bình đẳng. Ví dụ khi ta tới đến chùa, thầy nào ta cũng thương như nhau, hoặc là quý thầy cũng vậy, nhìn Phật tử là thương như nhau, không phân biệt. Nhưng mà sự thật, trong cái tâm thức của ta nó vẫn ngấm ngầm phân biệt, có những vị thầy ta tự nhiên thấy thương hơn, cảm tình hơn, không biết vì sao. Cho nên nó có nhiều điều nhỏ nhỏ nhỏ nhỏ trong đó rồi trở thành chuyện lớn. Chuyện lớn gì xảy ra, hậu hồi phân giải, không nói bây giờ. Đó bây giờ ta nói: Càng thông minh thì càng nhìn ra được những vấn đề nhỏ nhặt. Càng từ bi thì càng sao? Ai trả lời đúng khen hay.
[45:12]Ta vừa nói hễ càng thông minh thì càng nhìn thấy những vấn đề nhỏ nhặt, mà nếu càng từ bi đạo đức thì càng sao? Thì càng sao? Ừ thì làm sao? Mần răng?
[45:34]Không phải, không phải. Trả lời được cái thầy nhờ thầy phong làm giảng sư á. Nè, nghe nè: Càng thông minh thì càng nhìn thấy những vấn đề nhỏ nhặt, càng thông minh đạo đức thì càng yêu thương được những số phận thấp kém nhất, những thân phận thấp hèn nhất.
[45:57]Chịu chưa?
[46:01]Thế nào là những thân phận thấp hèn nhất mà khi một người từ bi đạo đức lớn thì mới yêu thương được? Thế nào là thân phận thấp hèn nhất? Ví dụ như người nghèo khổ trên cuộc đời này. Ví dụ như tâm ta chưa từ bi đạo đức á thì ta thương ai? Ta thương cái người bên cạnh ta. Cái người họ thương ta thì ta mới thương lại, cái người giúp ta thì ta mới thương lại, cái người đẹp, cái người giàu ta mới thương. Còn cái người nghèo hơn bắt đầu ta hơi khinh khinh rồi. Nhưng mà nếu ta có đạo đức thì bắt đầu dù cái bạn mình chơi với bạn nó nghèo hơn mình, mình vẫn đối xử tốt, đó là người có đạo đức. Còn cái người không đạo đức: tao chỉ lựa thằng nào bằng đẳng cấp tao tao chơi,
[46:43]còn nghèo hơn tao không chơi, nó nhờ vả hoài tao mệt lắm, phải không ạ? Cho nên chơi với đứa nào mà nó ngang đẳng cấp hoặc nó hơn tao. Nhưng bây giờ cái người đạo đức thì dù bạn mình nghèo hơn mình, mình vẫn sao? Vẫn chơi, vẫn tử tế, đó là người đạo đức. Nhưng đó là nghèo hơn chút. Nhưng trong trường hợp cuộc đời có những người nghèo quá đi! Nghèo quá đi! Chết không có cái hòm chôn. Thì cái người từ bi đạo đức chính là những người nhìn tới những thân phận đó. Nha. Người ta không có cơm ăn, không đủ áo mặc, mùa rét về không có đủ chăn đắp, nhà cửa thì dột nát, vân vân. Thì chính là người những người mà từ bi đạo đức
[47:23]á lại quan tâm nhiều đến những thân phận đó. Còn nếu ta chưa quan tâm đến những thân phận đó thì ta chưa phải là những người từ bi đạo đức lớn. Chưa hết. Mà khi cái từ bi đạo đức ta bắt đầu nó từ từ nó vượt biên giới khỏi loài người, bắt đầu nó phủ tới loài thú. Ta yêu được những con thú. Con thú trong rừng, con chim bay trên trời, con cá lội dưới nước, những con vật sống chung quanh mình mình vẫn yêu thương được. Mà nó chưa hết, nếu cái từ bi đạo đức của ta mà nó vượt biên giới nữa, càng ngày nó càng lớn hơn nữa thì bắt đầu ta yêu được cái gì? Ta yêu được tới những con vật nhỏ hơn nữa, phải không?
[48:05]Con sâu trên cành, con bướm chuyền cành, vậy đó. Những con châu chấu đồ nhìn thương được hết. Nên vì vậy, khi mà trong kinh Phật, chư Phật, chư Tổ dạy chúng ta là đừng sát sanh kể cả những con vật nhỏ như vậy thì ta phải hiểu rằng Đạo Phật được khai sáng bởi những bậc từ bi vô hạn như là Đức Phật của chúng ta.
[48:36]Bởi vì chỉ có những người từ bi vô hạn mới thương được những thân phận thấp hèn mà thấp đến như con sâu cái kén. Đúng không ạ? Hiểu được như vậy rồi, nhìn được cái đạo đức từ bi của Phật như vậy rồi, ta nhìn lại mình ta mới thấy khoảng cách nó rất là, rất là lớn, rất là xa. Là đạo đức từ bi của chúng ta chưa là bao nhiêu cả so với lời, lời Phật dạy. Để vượt khỏi cái suy nghĩ thường tình là ta chỉ thương ai mà người đó thương ta, ta thương ai người đó đem lại hạnh phúc cho ta, ta thương ai người đó ngang đẳng cấp với ta. Rồi tới cái người đạo đức hơn là thương được những người khó khăn hơn mình.
[49:17]Rồi đẳng cấp hơn: thương tới những người chẳng quen biết gì tới mình mà họ cực kỳ là nghèo khổ trong cuộc đời này. Rồi lần lần vượt biên giới khỏi loài người: thương tới những loài súc sinh. Rồi mở rộng hơn nữa: thương tới những loài cầm thú, súc sinh, những chúng sinh mà hết sức là nhỏ nhặt, vẫn thương luôn. Thì như vậy ta phải hiểu rằng cái đạo đức từ bi của người này là là vô cùng lớn lao. Nên vậy, ta nói lại: người thông minh là người nhìn thấy được những điều nhỏ nhặt; người từ bi đạo đức là người yêu thương được những thân phận hết sức là thấp, thấp hèn. Nhớ như vậy, nha. Dựa vào tiêu chuẩn này mà ta cố gắng tu tập.
[50:02]Từng ngày, từng giờ trong đời sống, ta nhìn thấy điều gì, ta yêu thương được cái gì. Thấy từng ngày, từng giờ trong đời sống mình không nhìn thấy được những điều nhỏ, cứ nhìn thấy điều lớn không, biết là mình chưa phải là người thông minh. Hoặc là từng ngày, từng giờ trong cuộc sống, ta chỉ yêu thương được những cái người nào gần với ta, ta chưa yêu thương được những thân phận thấp hèn thì biết rằng là cái từ bi đạo đức mình còn, còn kém, còn nhỏ. Nên phải ráng tu và ráng trau dồi thế nào mà cái thông minh ta tăng lên và cái từ bi ta cũng tăng lên. Nghĩa là ta tu theo Phật, ta lễ Phật, ta tụng kinh,
[50:43]ta ngồi thiền, tâm hồn ta thanh tịnh mà khi tâm hồn ta thanh tịnh bắt đầu nó nhạy. Bắt đầu nó nhạy. Sense, sensibility, sensible. Bắt đầu nó nhạy dần dần. Khi tâm ta thanh tịnh, bắt đầu nó bén nhạy. Nghĩa là sao? Những điều nhúc nhích chút xíu biết liền. Cái người đó họ chưa nói gì với mình, họ mới nhìn mình đã biết loại người gì, tâm ý họ muốn điều gì. Đó là nhạy đó. Và cũng vậy, đi qua trong cuộc sống này lòng mình cứ trải cái tình yêu thương tràn ngập trong cuộc đời. Nhìn thấy ai cũng thương, nhìn thấy con vật gì cũng thương. Lòng từ bi cứ mênh mông mênh mông mà trải rộng suốt trong ngày trong
[51:29]đêm như vậy, sống với cái tình yêu thương vạn loại, sống với lòng từ bi vô hạn trong từng giây phút của, của cuộc sống như vậy. Sống vậy hạnh phúc không ạ? Còn không ta sống với những cái thù ghét, oán hờn nhỏ nhặt, hèn, nghĩa là nhỏ mọn thì tâm ta chỉ là đau khổ. Còn khi tâm ta thanh tịnh, ta thông minh hơn, nhạy bén hơn và yêu thương được nhiều hơn thì sống như vậy hạnh phúc hơn hơn rất là nhiều, nha. Rồi cái người lãnh đạo giỏi là người gì?
[52:07]Ví dụ như một người lãnh đạo quốc gia mà giỏi là người như thế nào?
[52:14]Đó là người quan tâm được đến những tầng lớp nghèo khổ nhất trong xã hội. Đó là người lãnh đạo giỏi. Vì trong xã hội này nhiều thành phần, một người lãnh đạo quốc gia phải lo toan rất nhiều việc và việc nào cũng lớn. Ví dụ nói: bây giờ tôi lo vấn đề bộ giáo dục, vấn đề học hành, chương trình chạy đua làm sao cho kịp các nước. Vấn đề toàn vấn đề lớn không. Nhưng có những điều rất nhỏ là gì? Có những học sinh cá biệt nó học không nổi, nhà thì nó nghèo mà trí tuệ nó không có. Nó học hết lớp 5 rồi không đủ sức lên lớp 6. Giờ có bắt lên học ngồi không, không nổi, không hiểu nổi bài toán của lớp 6. Tư duy không thể với tới được.
[52:57]Lạ lùng, trong cuộc đời có những người như vậy, không ép được. Không có ép là à anh muốn thành người ở trên xã hội này anh phải ít nhất anh xong lớp 12 lại mới làm chuẩn mới là có cái tờ giấy đó anh đi xin việc đồ cái nọ được. Nhưng sự thực trong cuộc đời có một số người học qua khỏi lớp 5 rồi là đuối. Nếu bắt học chỉ quay cóp bài, ráng lết lết mà lên lớp thôi và không hiểu gì. Hoặc có người lên tới lớp 9, qua khỏi lớp 9 rồi không lên nổi lớp 10. Và những người đó nếu ta không có cái nhìn, ta không có chính sách cho đàng hoàng, ta sẽ gạt họ ra khỏi cuộc sống này vì họ không xong lớp 12. Và khi ta gạt ra khỏi cuộc sống này, họ cù bơ cù bất,
[53:39]họ khổ sở, họ thê thảm, họ xin ăn và có khi họ trở thành tội phạm để họ sống. Thì như vậy cái người lãnh đạo chưa phải là người lãnh đạo giỏi. Cho nên người lãnh đạo giỏi là người lo toan những vấn đề lớn nhưng mà không quên những cái người thấp kém nhất trong cái đất nước của mình, dù cái thành phần đó ít. Mà nếu mà lo được tới cái đó đó thì những vấn đề lớn cũng lo được hết. Như vậy ta nãy giờ ta nói ha, người thông minh nhất là người nhìn thấy những vấn đề nhỏ nhặt, người từ bi đạo đức nhất là người yêu thương được những thân phận thấp hèn nhất, người lãnh đạo giỏi nhất là người nhìn thấy gì?
[54:17]Quan tâm tới gì? Những lớp người nghèo khó, khó khăn nhất. Nhớ như vậy nha. Ừ. Vậy một giảng sư giỏi là như thế nào? À. Hỏi để mai mốt có ai tính làm giảng sư đó thì truyền bí quyết ha. Người giảng sư giỏi là người sao?
[54:42]Người giảng sư giỏi,
[54:46]người giảng sư giỏi là người nêu ra được những vấn đề thực tế nhất, nhỏ nhặt nhất trong cuộc sống, trong tâm hồn của con người. Đúng không ạ?
[55:04]Vậy cái người giảng sư dở, người giảng sư dở là gì? Nói chuyện lớn không à. Phải không ạ? Nói những điều to tát. Vậy chứ người đó lại là dở. Còn người giảng sư giỏi là người nêu được những vấn đề nhỏ nhặt, thực tế chút chút trong tâm hồn và trong cuộc sống của con người. Rồi gì nữa? Nhà hoằng pháp giỏi là gì? Là quan tâm tới những nơi mà không có một ngôi chùa nào. Những nơi có nhiều chùa rồi mình ít quan tâm, tại vì không có thầy này cũng có cô kia, phải không à? Ví dụ mình có đám xám gì, không nhờ chùa này được cũng chạy qua nhờ chùa khác, có hết. Nhưng còn có những vùng chưa hề có một ngôi chùa nào thì sao?
[55:48]Thì đó chính là nơi mà tâm hồn của những nhà hoằng pháp giỏi gửi gắm nơi đó, để lớn nơi đó, là quan tâm về đó, những nhà hoằng pháp giỏi.
[56:01]Ví dụ, đất Quảng Bình của ta như vậy rất là ít chùa thì đây chính là nơi mà những người có tâm huyết với đạo hay quan tâm. Quan tâm, và đó là lý do ta thấy thời gian gần đây có nhiều vị ở Huế lại tìm về về mảnh đất này để giáo hóa, vì ở đó nhiều chùa rồi, nhiều chùa, nhiều thầy, nhiều cô, ở đây mới là thiếu thốn. Nên ta cũng cầu mong vậy, có nhiều nhà hoằng pháp giỏi sẽ từ bỏ bớt, rời bỏ những nơi kinh thành sang trọng, đông đúc để về với những nơi mà Phật tử mình còn rất là khát khao, nơi mà chiều xuống không nghe tiếng chuông vang, khuya dậy không nghe tiếng trống gõ, phải không? Đúng không?
[56:47]Rồi ít khi nào được nhìn thấy bóng Tăng Ni mà đi qua lại trên đường, đó, đó chính là nơi mà những nhà hoằng pháp gửi lại cái tâm, tâm hồn của mình. Thiền định cao siêu bắt đầu từ đâu?
[57:03]Thiền định cao siêu bắt đầu từ đâu?
[57:09]Bắt đầu từ một hơi thở nhỏ, nha. Hơi thở vào ta biết hơi thở vào, hơi thở ra ta biết hơi thở ra. Hơi thở đi ra vào là chuyện bình thường, chuyện nhỏ. Hơi thở là chuyện nhỏ, giở đứt hơi thì nó thành chuyện lớn à. Nhưng mà bình thường thì hơi thở là chuyện nhỏ, nhưng trong cái cái chuyện nhỏ đó nó đưa ta đến gì? Cái thiền định cao siêu. Câu niệm Phật là lớn hay nhỏ? Lớn hay nhỏ? Lớn à, vì cái danh hiệu Phật lớn vĩ đại, cho nên cái người mà tu Tịnh Độ Tông á, niệm Phật là mấy người làm chuyện lớn lao, còn người tu thiền là người làm chuyện nhỏ nhặt. Nhưng vì vậy cái người tu thiền là sao? Thua cái người niệm Phật, đúng không ạ?
[58:05]Đúng không ạ? Vỗ tay tức là đồng ý phải không? Coi chừng trả lời bị hớ rồi nha. Trả lời bị hớ à. Phải không?
[58:20]Bây giờ thầy nói lại nè, hỏi lại: Câu niệm Phật là lớn hay nhỏ? Lớn, bởi vì danh hiệu Phật mà sao nhỏ được. Hơi thở là chuyện lớn hay nhỏ? Nhỏ. Như vậy cái người tu thiền mà họ theo dõi hơi thở ra vào với cái người niệm Phật từng giờ từng phút là một người rất nhỏ và một người rất là lớn, phải không? Cho nên người tu thiền là sao? Thua người niệm Phật, đúng không ạ? Đúng không? À đúng rồi.
[58:58]Nên vì vậy, vì vậy phải không? Ví dụ như thầy, thầy là người tu thiền cho nên thầy chỉ thấy cái người niệm Phật là cái người vĩ đại hơn mình nhiều lắm, nên thầy rất là kính trọng, rất là kính, vì thầy chỉ lo chuyện nhỏ nhặt, ráng để ý từng hơi thở đừng đừng quên mà thôi. Cho nên thầy rất tầm thường, rất nhỏ nhặt vậy thôi.
[59:23]Khi ta hiểu được điều rất nhỏ, tự nhiên ta sẽ hiểu được điều rất lớn. Ví dụ như để có thể phóng được một cái phi thuyền lên trên sao Hỏa thì ta phải bắt đầu bằng cái gì? 2 cộng với 2 là 4, bắt đầu từ cái đó. 2 cộng với 3 là 5, bắt đầu bằng cái đó. Rồi có ngày ta bay tới sao Hỏa, bắt đầu từ những điều đó. Thì cũng vậy, ta bắt đầu cuộc sống này bằng cái điều: Tại sao người bạn ta cười?
[1:00:09]Tại sao bà cụ bên kia khóc?
[1:00:14]Hiểu một điều rất nhỏ đó đi thì ta sẽ hiểu được những điều lớn lao trong cuộc sống này, trong thế giới này. Ta có biết tại sao người bạn mình cười? Ta có biết tại sao bà cụ ở nhà bên cạnh khóc? Có biết tại sao không? Nhiều khi ta không để ý, phải không ạ? Phải tìm cho ra điều đó. Tại sao? Đó là ta bước vào chùa, thầy nhìn ta thầy nghiêm mặt, mà như mọi lần thầy gặp thấy ta là thầy vui vẻ, đon đả hỏi thăm, bữa nay thầy đứng thầy nhìn ta nét mặt nghiêm lại. Đó, những điều nhỏ đó. Rồi ta thấy đứa bé, tại sao bỗng nhiên bữa nay cái nó quên học bài, nó học bài không thuộc? Những điều rất nhỏ trong cuộc sống, điều nho nhỏ nho nhỏ.
[1:01:10]Nhưng nếu ta hiểu được, ta lý giải được những điều nho nhỏ đó thì ta hiểu được những điều lớn lao của cuộc sống này.
[1:01:18]Tại sao cành lá đong đưa trong đêm? Tại sao ánh nắng vàng chiếu qua khe cửa? Tại sao tiếng chim kêu thảng thốt giữa trời đêm? Những điều rất nhỏ. Nếu ta hiểu được, ta sẽ hiểu được những điều lớn lao trong cuộc sống này. Tại sao sóng cứ vỗ rì rào? Vì sao con sông chảy xuôi? Vì sao mùa đông thì lạnh giá? Những điều nho nhỏ nho nhỏ, nhưng nếu ta hiểu được, ta cảm nhận được, ta sẽ hiểu được những điều hết sức lớn lao trong cuộc sống này. Mới hỏi: "Dạ thưa thầy, hiểu được những điều lớn lao trong cuộc sống này để làm gì?" Để làm gì, ai biết?
[1:02:09]Đúng, để sống tốt. Gì nữa? Để có thể
[1:02:17]truyền đạt cái tốt lại cho người sau. Để có thể vượt khỏi thân phận phàm phu mà làm được một vị thánh giữa đời. Thánh là gì? Người nhìn thấy được mọi điều trong cuộc sống này, thấy được những vấn đề lớn lao của cuộc sống này, vượt khỏi thân phận tầm thường của cuộc đời này, ta gọi là thánh. Nhưng bắt đầu từ đâu? Từ những điều rất là là nhỏ nhặt. Vì sao người đó cười? Vì sao người đó khóc? Hiểu cho ra để làm chi? Để mình sống trên đời chỉ đem lại nụ cười cho mọi người mà thôi, không làm ai khóc, không làm ai rơi nước mắt nữa. Nhớ như vậy. Hiểu tại sao bạn mình cười, tại sao bà cụ bên nhà bên khóc, để ta tìm nguyên nhân và để ta sống rồi
[1:03:05]người chung quanh ta chỉ có nụ cười mà thôi. Thì người đó làm cái gì? Làm thánh chứ gì, phải không ạ? Ta sống giữa đời chỉ đem lại nụ cười cho mọi người. Nói thầy nói vậy chắc Sác-lô là thánh à, không. Có một cái điều càng lớn càng nhỏ, ta để ý điều này nữa. Nhưng mà các vị triết gia cũng dạy ta: đừng chấp tiểu tiết mà quên đại cuộc, nha, đừng chấp những điều nhỏ mà quên những việc lớn. Nói ví dụ thế này. Ví dụ như là khi xây cái nhà, cái chỉ lo một cái hoa văn, còn cả cái nhà ta không để ý thì đó là chỉ lo cái tiểu tiết, cứ vô bắt bẻ từng cái hoa văn này, chỗ này sao nó cong thêm, kia nó thiếu cành hoa, hả?
[1:03:56]Nhưng mà cái quan trọng nó không phải cái đó, mà quan trọng là cái không gian, cái bố trí không gian của toàn thể cái nhà, đó mới là chuyện lớn. Rồi cũng vậy, ví dụ như bây giờ ta đi vô chùa, nói tụng tới chỗ đó phải gõ cái tiếng cái cóc, cái mõ chỗ đó phải gõ cái cớp, tại sao? Cái chuyện nó không quan trọng, vì nó là tiểu tiết. Mà cái quan trọng là gì? Là lòng ta tôn kính Phật, lòng ta tôn kính Pháp, lòng ta tôn kính Tăng, cái đó mới quan trọng. Lòng ta thanh tịnh, cái đó mới quan trọng. Còn đôi khi có tiếng mõ này thêm, tiếng mõ kia bớt vì cái nghi thức của nơi này khác với nơi kia, những điều đó là tiểu tiết, không quan trọng, nha.
[1:04:35]Chớ đừng tưởng là để ý những điều nhỏ đó mà thành được những điều lớn. Nhiều khi ta chấp tiểu tiết mà quên mất đại cuộc, nên vượt qua những điều đó. Hoặc là vậy, có những người có người nói thế này: "Ai cũng cho con đi du học hết á, anh ráng cho thằng con anh đi du học, sau này nó thành người á, nó nó thành công rồi nửa về nó nuôi anh. Cứ để nó học ở Việt Nam hoài cũng không tới đâu." Nói câu đó. Rồi khi cho thằng con đi học, nó qua bển ở bển luôn. Nói: "Bố có thích thì qua đây ở với con, chứ giờ con lấy vợ nước ngoài rồi. Con không về Việt Nam nữa, bên đây có công ăn việc làm." Tự nhiên mất đứa con.
[1:05:21]Mà từ cái điều rất nhỏ là gì? Từ điều rất nhỏ là lấy cái lợi ích cá nhân của mình. Mình thương con, muốn con mình không có thua kém ai cho nó đi du học, rồi mình thương bản thân mình, nghĩ sau này nó thành công thành tài nó nuôi mình. Hai cái điều rất nhỏ nhưng rồi mình mất cả hai, mất luôn đứa con và mất luôn cái tuổi già của mình nữa. Chỉ vì ý nghĩ sai lầm. Còn cái người ví dụ cho con đi du học nhưng mà nghĩ thế này, dặn nó thế này: "Con đi du học thành tài về con xây dựng đất nước nha con." Ý nghĩ đó lớn. Vậy chứ mà sau này không mất, không mất đứa con, cũng không mất cái tuổi già của mình.
[1:06:00]Còn cái động cơ, cái mục tiêu ta nhỏ là muốn con mình nó hơn không thua gì bạn bè, mục tiêu đó nhỏ, rồi nghĩ cái ích kỷ về già nó nuôi mình, sau này không ngờ mất hết, đổi tính nó mất hết sạch, không có gì hết. Nên đừng để bị cái động cơ nhỏ rồi ta hư hết cái việc lớn. Hoặc là những người mà bị mua chuộc cũng vậy. Hoặc là những người bị đe dọa cũng vậy, họ lấy cái tình cảm gia đình của mình họ mua chuộc. Đó. Rồi người móc cái bà bà vợ để mua chuộc ông chồng. Cái bà vợ bả cửa sau bả nhận cái hối lộ, rồi bả xúi ông chồng là làm theo cái yêu cầu của cái người mà họ sai phạm, vì họ đưa tiền bả nhận rồi.
[1:06:39]Vì bả nhận rồi nên ông chồng đành phải làm sao? Chấp nhận, chấp nhận là bẻ cái luật pháp đi để mà phục vụ cái lợi ích cho một cá nhân nào đó, vì họ mua chuộc mà họ chuộc mua chuộc người vợ. Tại ông chồng ổng khẳng khái, ổng khẳng khái ổng không nhận hối lộ nhưng mà bà vợ nhận mất rồi. Và lúc đó ông chồng sao? Ổng thiên vị bà vợ, làm một chuyện nhỏ, một tình cảm nhỏ, cá nhân, chỉ một gia đình mình, nhưng ổng bẻ cái luật pháp, chuyện đó ảnh hưởng đến cái cuộc sống của rất đông người, ảnh hưởng đến cả bộ mặt quốc gia luôn. Nhưng chỉ bởi vì sao? Tình cảm đối với bà vợ, nể vợ, vợ nhận tiền hối lộ rồi, thôi ổng đành phải chịu.
[1:07:18]Tức là ổng chấp nhận sai luôn, chấp nhận trở thành một kẻ hối lộ, tham nhũng. Chỉ vì cái chuyện nhỏ. Cho nên đôi khi ta chấp cái tiểu tiết, ta vì cái tiểu tiết mà đánh mất cả đại cuộc, đánh mất cả tâm hồn, đánh mất cả cái phẩm hạnh của mình. Đây vậy coi chừng như vậy nha. Hôm nay ta hiểu như vậy là ta nói những điều vĩ đại ẩn giấu trong những điều nhỏ nhặt. Biết như vậy rồi thì ta đừng coi thường những việc thiện nhỏ nhặt từng chút trong trong cuộc sống của mình. Những việc thiện nhỏ nhặt trong từng chút trong cuộc sống của mình, ví dụ cái gì? Ví dụ cái gì gọi là những việc thiện nhỏ nhỏ trong cuộc sống hằng ngày?
[1:08:02]Ví dụ? Ví dụ hôm nay. Ví dụ hôm nay chỉ một chuyện rất nhỏ thôi, tới giờ cơm.
[1:08:13]Ta đi vào ta thấy tới giờ cơm, ta nhìn ở xa xa ta thấy có một người họ ngại, họ đứng ở cái ngoài bàn Phật họ đứng ngắm, nhưng họ cũng không có quen chùa lắm, họ cũng không quen với sinh hoạt chùa lắm, là ta chỉ bước tới mời họ vào ăn cơm. Vì biết họ còn ngại, họ còn lạ, ta bước tới mời. Đó là một việc thiện rất nhỏ trong đời sống hằng ngày. Vậy thôi. Ta chắt mót, dành giụm từng điều thiện nhỏ. Hoặc là ta biết tới cái thời nghe Pháp thì có cái người đó họ không có mộ đạo, họ không quan tâm tới việc ngồi nghe giảng Pháp, ta chỉ đến nói một tiếng thôi, ta ráng dụ họ. Nói: "Anh cố gắng vào nghe ha, anh sẽ thấy được những điều lợi ích.
[1:08:56]Nha, thôi cố gắng đi." Người kia cứ ngần ngại, nắm tay kéo đãi tuột vô. Vô cái điện ngồi ép xuống bắt ngồi nghe. Thì nghe một thời, họ cũng không hiểu hết vì người này cái căn cơ họ còn kém, nhưng họ nghe được hai ba câu tốt trong đó. Chỉ hai ba câu tốt thôi mà hai ba chục kiếp sau họ thành một người khác. Hoặc là ngay trong kiếp này họ trở thành Phật tử thuần thành thì đó là may, còn không hai ba chục kiếp sau họ cũng thay đổi cuộc đời họ. Bởi vì một cái kéo tay của ta đưa vào giảng đường thì đó những việc thiện nho nhỏ, không tốn kém công sức và tiền bạc nhiều, nhưng ta cũng gì? Cũng đã giúp được một người nào đó, ta làm ấm lòng một người nào đó.
[1:09:33]Nên những điều thiện nho nhỏ, đừng bỏ qua. Ta dành giụm, ta chắt mót từng việc thiện. Vậy đó mà có lúc hồ nước ta đầy tràn.
[1:09:45]Thứ
[1:09:50]hai cũng vậy, có những câu nói ngắn ngắn, nhỏ nhỏ mà làm tan vỡ tâm hồn ta, làm mất đạo tâm của ta, làm lung lay tình yêu Tổ quốc và tình yêu Đạo pháp của ta. Ta phải cảnh giác điều này. Vì hiện nay bị có nguyên một đội ngũ nó được đào tạo, nó thả đi khắp các chùa, thả đi khắp các đạo tràng, nói những câu ngắn ngắn, nhỏ nhỏ mà làm cho ta mất bớt niềm tin với Thầy Tổ của mình, làm cho ta bớt niềm kính tin đối với Đức Phật, làm cho ta bất mãn đối với cái Nhà nước của ta, làm cho ta giảm bớt cái tình yêu đối với Tổ quốc ta, mà câu nói nó ngắn ngủn à. Ví dụ nó nói câu thế này. Nó nói: "Tương lai cái thế giới hội nhập à thì thế nào rồi cái quốc gia mạnh đó cũng nắm hết.
[1:10:49]Ừ, mình chấp chi đất nước mình nhỏ xíu." Câu nói có mấy chữ phải không? Nó ngắn à. Mà nếu mình không vững, mình lung lay à. Mình nói: "À thế giới nữa nó hội nhập, rồi có một số cường quốc nó lớn nó sẽ từ từ tự nhiên họ trở thành lãnh đạo, thâu tóm. Thì thôi giờ mình khôn theo họ luôn từ bây giờ chứ mình lo mà yêu đất nước mình, giữ đất nước mình chi." Câu nói nghe có lý, nhưng đó là một câu phá hoại, làm cho ta giảm bớt tình yêu nước của mình, làm cho ta giảm bớt niềm tin vào sự lãnh đạo của của Nhà nước mình. Thế ta không hết lòng với Tổ quốc mình, là trái tim ta rung rinh rung rinh rồi đó. Vân vân như vậy.
[1:11:27]Nên có những câu nói ngắn ngắn mà làm tan vỡ tâm hồn ta, ta phải cảnh giác. Nó là điều nhỏ, nhưng mà ta mất đi rất là lớn. Rồi có cái ông thầy đó không biết ổng được đào tạo bởi tổ chức nào không biết, cái ổng mới đi hết chùa này tới chùa kia, gặp hết Phật tử này tới Phật tử kia, ổng mới nói một câu này: Ổng nói: "Hồi xưa Đức Phật Thích Ca lúc còn thái tử yêu một cái cô gái khác, rồi vua cha Tịnh Phạn không chịu, mới ép lấy Da Du Đà La nên Ngài lấy trong cái đau khổ." Như vậy ta nghe thấy Đức Phật còn có cao cả phi thường không? Hết. Hỏi ổng: "Ở đâu ra ạ?", ổng nói: "Thầy nghiên cứu." Nghiên cứu đâu? Không nói. Cứ đi nói bậy.
[1:12:07]Đó, nó có những cái tổ chức phá hoại tinh vi. Nó có những tổ chức phá hoại tinh vi, nói một câu ngắn ngắn thôi làm mình dao động. Nếu mình không vững, mình không biết rằng đó là giặc, nó có nguyên tổ chức thuê mướn phía sau. Hoặc là vậy, mình đang kính yêu thầy mình. Cái bộ nói có một câu, à nói: "Sư phụ với sư phụ thương cái cô đó lắm nha, đừng có đụng tới cổ. Đụng tới cổ là là coi như là sư phụ ghét mình đó." Nói một câu như vậy, ông thầy mình có còn đáng kính không? Hết à. Thế ông thầy mình có cái tư vị cá nhân, đúng không ạ? Có tình cảm cá nhân. Ông thầy mình không phải là người yêu thương bình đẳng.
[1:12:46]Nói một câu đó thôi là mình bắt đầu mình nghi nghi ông thầy mình, dao động liền, đúng không ạ? Đó, những câu ngắn ngắn như vậy cực kỳ độc. Làm tan vỡ tâm hồn ta. Nhỏ, nhưng mà nó ẩn chứa điều nguy hiểm rất là lớn. Nên vì vậy, chúng ta phải cảnh giác. Trước những cái người mà chúng ta gặp, nếu họ ta thấy họ nói những điều mà ví dụ họ không biết, họ hỏi, ta giải thích, họ nghe ra. Nhưng họ cố ý nói những câu mà họ tác động vào ta, làm cho ta giảm bớt lòng tôn kính Đức Phật, lòng yêu kính Đạo pháp, lòng thương yêu đất nước của mình, sự trung thành của mình đối với chế độ, hoặc là cái sự trung thành đối với Thầy Tổ,
[1:13:27]những cái điều mà làm cho ta bị lung lay thì ta biết người này có ý đồ, có âm mưu, được thuê mướn, nó không phải đơn giản. Nhưng mà đầu tiên để trước khi nói những câu đó thì họ phải chiếm cảm tình ta cái đã. Họ làm cho ta rất thương họ rồi họ mới bắt đầu nói bậy. Nên ta khi ta thương họ rồi thì ta chấp nhận cái câu nói của họ. Đâu ngờ rằng là cái mà họ làm cho ta thương họ là cái dụ chứ họ không hề thương ta. Họ ngọt ngào với ta chứ họ không có thương ta. Mà ta thương họ là ta lọt bẫy, bắt đầu họ tác động vào tâm hồn ta để ta từ từ giảm bớt cái đạo tâm của mình, tình yêu nước của mình, sự trung thành của mình đối với Tổ quốc và Đạo pháp.
[1:14:11]Hãy cẩn thận với với những điều đó như vậy. Rồi cái ta cái điều cuối cùng ta muốn nói với nhau là gì? Là sống trên đời này ta thường có những cái ước vọng lớn, những hoài bão lớn. Và hãy nhớ cái bài hôm nay ta nói chuyện với nhau: Càng nhìn thấy điều lớn chừng nào thì phải để ý đến những điều rất nhỏ chừng nấy nha. Bởi vì thường những điều vĩ đại hay ẩn giấu trong những điều nhỏ nhặt. Hôm nay vậy, nhân ngày vía Di Đà của chùa Đại Giác, Hòa thượng trụ trì Trưởng ban Trị sự mời chư tăng, chư ni, mời Phật tử về đây để dự lễ trong mấy ngày liên tiếp. Thì trong những ngày này chúng ta cứ cố gắng tới lui để
[1:14:58]mà tham dự cái lễ hội này, rủ thêm nhiều người cùng tới để dự lễ, nghe Pháp, ăn một bát cơm, tụng một thời kinh làm cho mọi người cùng tăng trưởng Đạo pháp. Đó là việc nhỏ, nhớ như vậy. Nhưng cái việc nhỏ này của ngày hôm nay, ta rủ thêm một người, việc nhỏ, ta rủ thêm năm người, ta rủ thêm 10 người, việc nhỏ lắm. Nhưng 10 kiếp sau, 20 kiếp sau, cái người mà được ta rủ á, có khi họ thành thánh rồi. Thì đó lại chuyện là chuyện rất là lớn, nhớ như vậy. Nên những điều nhỏ nhỏ của ngày hôm nay, ta đừng có mà mà từ chối, đừng bỏ qua. Hãy rủ thêm một người, rủ thêm 10 người là ta góp phần xây dựng Đạo pháp của của Quảng Bình ngày một một hưng thịnh.
[1:15:49]Đừng đi chùa một mình, nha. Đời thầy thầy ghét nhất ai đi chùa một mình. Đi chùa phải đi mấy mình, nha.
[1:16:03]Thôi, ngưỡng mong tôn đức Hòa thượng, chư tôn sức khỏe tăng long, bồ đề đạo thọ miên trường cho chúng con được nương tựa. À thầy cũng chúc cho quý Phật tử được nhiều may mắn trong trong cuộc sống, đạo tâm được tăng thịnh và không bỏ sót một điều nhỏ nhặt nào trong cuộc sống này. Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:17:05]Về đây ta sống bên nhau qua ngày dài với đêm thâu, tình thương như nước sông sâu khi cuộc đời có bao lâu.