[0:00]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên Sư phụ. Vào giờ này, đạo tràng chúng con đã trang nghiêm thanh tịnh. Chúng con xin được thành kính cung thỉnh trên Sư phụ quang lâm pháp tòa để ban bố cho chúng con những lời pháp nhũ quý báu. Chúng con xin được kính mời toàn thể quý Phật tử đồng khởi thân, chắp tay trang nghiêm để cùng đón Sư phụ. Chúng con xin kính thỉnh trên Sư phụ cùng toàn thể hội chúng niệm Phật cầu gia hộ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:40]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:53]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:05]Chúng con xin kính thỉnh trên Sư phụ an tọa, cùng toàn thể hội chúng đồng an tọa.
[1:13]Vậy là hai tuần ha, hai tuần trôi qua. Những ngày tụi con ở đây có vui không? Các các thầy, các cô có thương tụi con không? Các huynh trưởng có thương tụi con không? Thức ăn có ngon không?
[1:37]Tụi con có lên cân không?
[1:43]Có kiểm tra cân nặng không tụi con? Có kiểm tra, có kiểm tra cân nặng chưa?
[1:51]Chưa. Ngày mai cho cân lại hết nha. Ngày mai, lúc mà nhận mà nhận vào á các thầy cô tụi con kiểm tra cân nặng không? Có. Vậy ngày mai, ngày mai kiểm tra cân nặng rồi mới trả về ha. Vậy là mốt tức là chủ nhật ba mẹ sẽ về để đón tụi con về nhà. Kết thúc hai tuần học khóa hè.
[2:19]Thì các thì
[2:23]những năm xưa đó con, khóa hè cũng đông lắm nhưng mà tới hôm nay thì chùa mới bắt đầu tổ chức lại khóa hè rồi tụi con trở lên đây
[2:34]để học hè. Thì có hai tuần thì học cũng cũng không phải là nhiều nhưng thôi cũng tạm vừa đủ. Cái quan trọng những bài những bài học mà trong hai tuần vừa qua là những bài học mới chắt lọc, lựa những bài rất là tinh túy để dạy cho tụi con. Chứ nếu mà trải qua nguyên một tháng thì tụi con còn được học rất nhiều điều. Mà nếu học hè một tháng thì tụi con sẽ có hai hai ngày đặc biệt, một ngày là đi núi, đi băng vượt qua những cái núi này, vượt vòng qua cái núi xa hết để coi trên núi có gì trong. Rồi một ngày tụi con sẽ được đi tắm biển, đi ra ngoài biển tắm, nhưng mà nhưng vì thời gian chỉ có tổ chức hai tuần nên ta không đủ thời gian để tổ
[3:14]chức hai cái ngày đó nên tụi con cũng thiệt thòi. Thì không biết sao, thôi để hy vọng vào những năm sau thì nếu có điều kiện ta sẽ tổ chức lại những điều đó cho những khóa sau. Chứ còn nhiều khi tụi con lại lớn lên rồi thì chỉ quay lại làm huynh trưởng. Nên muốn đi rừng, đi biển thì khi nào tụi con lớn lên làm huynh trưởng quay lại để lo cho các em sau mình. Có một vài người ở đây học tới ba bốn lần rồi ha, bốn năm lần. Bé Nấm học mấy lần rồi con? Bốn cả. Trong cái giáo lý mà căn bản nhất của đạo Phật để đem lại đạo đức cho loài người, có thể cứu cả thế giới này chính là luật nhân quả. Mình gieo nhân gì mình sẽ gặt cái quả đó.
[3:58]Nếu mình làm người khác đau khổ, mình sẽ bị những chuyện bất hạnh đau khổ trở lại trong cuộc đời mình. Nếu mình khinh bỉ người khác thì sau này mình rơi vào một thân phận hèn hạ. Nếu mình cứ chê bai người khác, mình tự nhiên học dở và thất bại. Còn nếu mình thấy giúp đỡ người khác, cứ trong lòng cứ mong cho người khác giỏi hơn mình, vậy mà từ từ mình học giỏi lên, sau này cuộc đời mình lại thành công. Đó là những cái nhân quả căn bản là như vậy. Mà nhân quả thì muôn trùng muôn trùng, triệu điều, tỷ điều, không ai đủ sức để hiểu hết trừ Đức Phật. Chỉ có Đức Phật mới hiểu đến tận cùng của luật nhân quả,
[4:48]còn tất cả các vị Thánh thấp hơn cũng hiểu không hết bản chất của luật nhân quả. Mà đến như mức chúng ta ngồi đây thì mức độ hiểu về luật nhân quả chúng ta rất là ít. Tuy nhiên dù là ít, nhưng mà tụi con học được chút nào vẫn có lợi cho cuộc đời mình chút nấy. Rồi tụi con sẽ về nhà, tụi con đối mặt với cuộc sống, lúc đó tụi con phải áp dụng luật nhân quả trong từng giây phút của cuộc sống. Đối với cha mẹ mình, mình phải làm sao? Rồi đối với bạn bè, đối với ông bà, họ hàng, hàng xóm, đối với thầy cô giáo, rồi đối với xã hội sau này càng lúc càng lớn lên tụi con phải đi làm, đối xử với đồng nghiệp,
[5:32]đối xử với cả đất nước này, cả thế giới này phải như thế nào? Thì cái cách tụi con đối xử như thế nào nó thành một cái nhân để sau này cuộc đời tụi con gặp lại một cái quả, cái quả gì đó. Nên cứ hiểu nhân quả, điều chỉnh cái hành vi,
[5:52]cái lời nói của mình và mình chủ động dựng lên một cuộc đời của mình sau này. Nếu tụi con muốn cuộc đời tụi con sau này là giàu sang, là hạnh phúc, là thành công, là vinh quang thì từ bây giờ tụi con phải làm những điều gì tốt đẹp, cẩn thận từng ly từng tí một thì sau này tự nhiên cuộc đời mình thành công. Còn nếu mà tụi con sống không hiểu nhân quả, cứ sống bừa, thích gì thì nói, thích gì thì làm, cãi cha cãi mẹ, cãi thầy cãi cô, mình làm theo ý của mình mà làm tổn thương người khác, thì sau này cuộc đời tụi con cứ vậy cứ thất bại, nối tiếp thất bại, có khi đi ăn xin luôn cũng có nữa.
[6:33]Nên hiểu luật nhân quả rồi là cái mấu chốt quan trọng để chúng ta trở thành một con người có đạo đức. Thì mình biết mình sống kiềm chế, cẩn thận với những điều mình thích. Ví dụ như bây giờ tụi con thích đi chơi, nói: "Ba ba, cho con đi chơi với bạn." Ba không cho, ba nói: "Không, bữa nay con ở nhà." Lúc đó tâm tụi con làm sao?
[7:00]Tâm tụi con làm sao? Khó chịu, ai cũng vậy. Khi cái mình muốn mà không được đáp ứng, không được cho phép, mình đều khó chịu. Và cả thế giới này người ta tìm mọi cách để làm sao mà là làm được cái mình muốn, cái đó người ta gọi là tự do. À, và cả thế giới này cứ đi tìm cái đó, nghĩa là tôi muốn cái gì tôi phải làm cho bằng được cái đó vì khi muốn cái gì làm được cái đó mình thấy mình sung sướng. Sung sướng cho mình và thế giới gọi đó là tự do. Nhưng cái tự do đó trả giá đắt, trả giá đắt. Vì không phải những cái mình muốn là những điều đúng. Ví dụ tụi con hôm nay muốn đi chơi với bạn nhưng nhà bố con nhìn thấy giờ này không phải là giờ đi chơi,
[7:49]thằng bạn nó không phải là đứa tốt mà cái chỗ đi chơi là chỗ không an toàn. Nghe con xin phép, bố con gạt liền tại vì cái đầu óc của một người lớn người ta kinh nghiệm, nói: "Không, con ở nhà cho bố." Lòng tụi con ấm ức, nhưng cái ấm ức đó là một cái sai. Hôm nay tụi con học nhân quả tụi con phải hiểu điều đó, hiểu điều đó là không phải những điều mình muốn là những điều đúng. Và từ đây cho tới cuối cuộc đời của tụi con, cái bản lĩnh của tụi con, cái đạo đức của tụi con, cái trí tuệ của tụi con là kiểm soát cái mình muốn. Có những cái mình muốn nó không đúng. Đừng theo những cái mình muốn mà phải kiểm soát coi cái muốn đúng hay không.
[8:29]Mà bây giờ làm sao biết đúng hay không? Tụi con chưa đủ sức để biết mà ba mẹ tụi con mới biết, thầy cô giáo mới biết, các anh chị ông bà mình mới biết những điều đó, những điều mình muốn có đúng hay không. Chứ còn cả cái thế giới này hư bởi vì người ta muốn, muốn những cái sai và đòi làm cho bằng được cái mình muốn, hễ tôi muốn cái gì tôi phải làm cái đó. Cái đó là cái cái ngõ rẽ, cái mấu chốt quan trọng để tụi con có lớn lên được hay không. Khi tụi con lớn lên rồi, bắt đầu mình có trách nhiệm với cuộc sống, với gia đình, với đất nước, với xã hội, tụi con mới thấy là có nhiều cái ngày hôm nay mình muốn mà thật sự đó là một cái sai lầm.
[9:11]Mà ba mẹ mình mới là người sáng suốt khuyên mình thế này, dạy mình cái này, cấm mình cái kia, thật ra đều là những điều có lợi cho mình cả. Còn cả thế giới này hư chỉ bởi vì hễ mà muốn là cứ làm cho bằng được. Nên từ ngày hôm nay, tụi con học cái khóa hè này rồi, tụi con sống trong kỷ luật, về đây tụi con sống trong môi trường kỷ luật. Đi đi theo đồng đội, xếp hàng, đúng giờ, giờ nào giờ đó không có làm theo ý mình được nữa. Tới giờ nào ăn cơm là ăn cơm, tới giờ tụng kinh tụng kinh, tới giờ ngồi thiền ngồi thiền, tới giờ đi ngủ phải đi ngủ, không có muốn tới giờ người ta đi ngủ không có chạy ra ngoài chơi.
[9:46]Dù muốn cũng không được, tụi con tập trong cái kỷ luật. Và cái kỷ luật là không làm theo cái mình muốn mà làm theo ý của tập thể, làm theo ý của người chỉ huy, đó là bản lĩnh, bản lĩnh của một người chiến sĩ. Tụi con nhớ trong đất nước mình vậy, mình qua mấy ngàn năm lịch sử, Việt Nam mình chiến thắng hết rất nhiều cái đế quốc xâm lược chỉ bởi vì sao? Chỉ bởi vì những người chiến sĩ có những kỷ luật. Họ thà chết chứ vẫn phải vâng lời để mà chiến đấu cho tổ bảo vệ Tổ quốc này. Mà cái gọi là không theo cái mình muốn mà sống theo cái lợi chung, sống theo lợi ích của tập thể, sống vì tập thể, vì đất nước và vâng lời cái người
[10:27]chỉ huy, cái đó làm thành sức mạnh của cả cái dân tộc này. Và ngày hôm nay trong khóa hè này tụi con đã học cái đó, tụi con học vâng lời, huynh trưởng kêu gì làm cái đấy, không theo ý tụi con nữa. Không theo ý tụi con. Rồi tụi con muốn gì, không, bỏ cái muốn mình đi. Và trong suốt hai tuần vừa rồi tụi con có những cái muốn lặt vặt, tụi con gạt bỏ được hết và cứ vâng lời các thầy cô, vâng lời các huynh trưởng, đó là dấu hiệu tụi con lớn lên một chút, trưởng thành hơn một chút, khôn ngoan hơn một chút. Và điều đó là điều tụi con sẽ làm cho bố mẹ vui lòng. Mốt tụi con về nhà thì bố mẹ tụi con sẽ nhận ra tụi con một điều là
[11:06]Có những cái điều tụi con muốn nhưng khi bố mẹ không đồng ý, tụi con bỏ liền, không theo cái muốn của mình nữa. Đó là dấu hiệu đầu tiên bố mẹ mình vui lòng và tụi con có phước rồi đó. Có phước. Một người con có phước khi mà làm cho bố mẹ mình vui lòng, chứ không phải cãi cha cãi mẹ mà làm cho bố mẹ bực mình. Đó là cái có phước đầu tiên. Rồi sau này khi tụi con lớn lên tụi con đi vào trường cũng vậy, vào trường học, nhiều khi thầy cô, lúc mà tụi con muốn nhảy ra sân đi chơi, lén đi chơi, nhưng thầy cô nói không, ngồi trong lớp học đàng hoàng, tụi con bỏ cái muốn của mình đi, vẫn ở lại lớp học ngoan ngoãn tiếp thu bài vở
[11:40]tốt, hiểu từng chữ của thầy cô nói, tụi con học có kết quả, qua kỳ thi tụi con được điểm số đàng hoàng, đó là cái điều tụi con báo ơn thầy cô. Tại vì thầy cô dạy vất vả, lương hướng chả có bao nhiêu, cái niềm vui của thầy cô giáo chính là học trò của mình thi được điểm cao. Và tụi con chịu khó ráng học để làm bài vở, làm bài tập được điểm số cao, đó là cái mình đền ơn thầy cô giáo mình. Mà khi mà mình làm cho ai vui thì mình có phước. Cứ tụi con cứ tích lũy những cái phước nhỏ nhỏ như thế. Bây giờ chưa làm gì nhiều, chỉ những cái cái phước nhỏ nhỏ thôi, làm cho bố mẹ vui lòng, làm cho thầy cô giáo vui lòng và sống với bạn bè
[12:22]hòa thuận, sống với bạn bè hòa thuận là tụi con đang tạo phước từ từ và cái gì nó cũng có cái nhân quả của nó cho đời này và những đời sau. Ví dụ bây giờ tụi con đang ngồi ở đây tụi con ở đâu tới đây à, biết không? Không. Nói tại bố mẹ đẻ con ra nên con ngồi đây. Bố mẹ tụi con sinh con ra, đặt con vào một cuộc sống, thế là nghiễm nhiên, bỗng nhiên, hốt nhiên tụi con có mặt giữa cuộc đời này mà chẳng biết mình từ đâu tới. Và cái bí mật của trời đất, cái thú vị của trời đất là cái mình không biết mình ở đâu đầu thai về đây, nhưng bỗng nhiên lọt vào trong gia đình có bố như thế, có mẹ như thế, rồi lớn lên hôm nay về một ngôi
[13:08]chùa như thế, đều là nhân quả, không có gì ngẫu nhiên. Ở đây ai là nhà giàu giơ tay cho sư ông coi? Ủa, nghèo hết vậy đó hả? Rồi ai nhà nghèo giơ tay lên sư ông coi? Trời ơi nghèo hết vậy đó hả trời? Trời ơi tội nghiệp không, hèn chi sư ông nuôi cơm quá chừng hai tuần nay. Rồi rồi cảm ơn tụi con để tay xuống, khôn chưa! Hỏi cái nói nghèo không à. Giỏi. Giờ không biết, rồi giờ tức là kiếp trước tụi con làm cái gì đó không biết, à buôn thúng bán bưng, làm thiện, làm ác, có khi làm tội, có khi làm phúc gì đó không biết, bây giờ đầu thai vô đây ngồi đây. Bỗng nhiên mình có mặt giữa cuộc đời và luật nhân quả tiếp tục vận hành.
[14:00]Luật nhân quả tiếp tục vận hành rồi sau này tụi con từ từ lớn lên, giờ tụi con nghĩ tụi con lớn lên làm cái gì?
[14:09]Lớn lên tụi con làm cái gì?
[14:14]Có ai nghĩ ra không? Không nghĩ? Hồi tuổi của tụi con á, sư ông mơ ước lớn lên mình làm nhà bác học. Tại thấy khi mình học là toàn học mấy nhà bác học không à. Môn Vật lý có ông bác học này, môn Toán có ông nhà toán học kia, môn Sinh vật có nhà bác học nọ. Nghe trong cái là lúc đó thần tượng trong tâm mình ấy là những cái nhà khoa học, cái nói lớn lên cái thôi lớn lên làm nhà bác học chế cái này chế cái kia cho vui, cứ nghĩ như vậy. Mà đâu ai ngờ cái lớn lên thành ra ông thầy tu, ông thầy chùa. Ngộ không biết sao, đó là cái nhân quả mình không có hiểu được. Thì thật ra cái mơ ước bây giờ á của tụi con á nhiều khi nó không chắc là chính xác.
[14:59]Nhưng có cái điều là hôm nay sư ông muốn nói một điều với tụi con thôi, lớn lên tụi con làm cái gì? Hồi thật ra hồi xưa đi tu thì sư ông cũng lén trốn nhà đi tu, nhưng mà trước đó thì ở nhà thì ai cũng biết là sư ông tu hành ăn chay, ngồi thiền, đi chùa đều đặn, nên đến khi sư ông xa nhà rồi sư ông gửi bức thư về nói thôi con đi tu thì bố mẹ chỉ buồn vậy thôi chứ không ai dám phản phản đối cả, không ai dám lên chùa đi kiếm để mà phản đối, tại biết cái ý của sư ông rất là mạnh. Sư ông đã quyết đi chùa đi tu rồi thì không ai cản được, thì lúc đó nó khác. Còn hồi bé đó thì cứ nghĩ mình lớn lên làm cái này làm cái
[15:40]kia, vậy đó, cái đó cái gì để lát sư ông hỏi tụi con. Nhưng mà cái điều là giữa sư ông với tụi con có một điều giống nhau, giống cái gì biết không?
[15:54]Giống cái là chúng ta đang cùng có mặt trong cuộc đời này, bất ngờ. Sư ông bỗng nhiên cũng có mặt giữa cuộc đời này, tụi con cũng bỗng nhiên có mặt giữa cuộc đời này. Bố mẹ của sư ông đưa sư ông tới cuộc đời này rồi sư ông cứ lớn lên như vậy, đi học rồi đi tu như vậy. Tụi con cũng như vậy, bố mẹ tụi con sinh tụi con ra, đưa tụi con vào cuộc đời, nuôi tụi con khôn lớn.
[16:21]Rồi tụi con biết bố mẹ tụi con nghĩ cái gì trong đầu không? Bố mẹ tụi con khi sinh tụi con ra, thương tụi con một cách vô điều kiện, cứ thương yêu, chăm sóc đầy đủ vậy đó, cũng không hình dung lớn lên sau này tụi con sẽ làm cái gì. À không hình dung, từ từ tụi con lớn lên những cái khả năng tụi con nó hiện ra từ từ, lúc đó cha mẹ bắt đầu mới định hình: à con nhỏ này cho nó đi làm bác sĩ được nè, nhỏ này làm thầy giáo thôi, làm kỹ sư, nhỏ này viết văn, nhỏ này đi hốt rác được.
[17:02]Nói vậy thôi chứ sự thật cũng là cái nhân duyên riêng của tụi con. À sư phụ có đứa em nó làm bác sĩ, bây giờ nó cũng về hưu rồi, thì cái việc mà nó quyết định nó đi học y khoa thực ra sư phụ cũng không biết tại lúc đó sư phụ cũng đi tu rồi, sư ông cũng đi tu rồi. Cái rồi sau này nó mới kể chuyện, tại vì chị nó đậu vô trong trường Sư phạm, được tuyển thẳng vô Sư phạm thì sẽ đi làm cô giáo. Thì lúc đó là nó không biết nó sẽ học cái ngành gì, hai chị em tốt nghiệp cùng lúc với nhau, lúc đó giải phóng rồi cho nên việc học nó cũng cũng cũng có trục trặc. Thì mẹ sư phụ mẹ sư ông á mới nói với đứa em sư ông như thế này,
[17:46]nói trong nhà mình con Thanh đó nó làm cô giáo, mẹ muốn con làm bác sĩ. Và nó vâng lời mẹ, nó vâng lời mẹ nó thi vô Y khoa. Rồi bây giờ nó làm bác sĩ. Lúc đó là nó không có chủ kiến, nó không có dự định gì cả cho tương lai của nó. À nó chỉ vì vâng lời mẹ thôi, à mẹ muốn học Y khoa thì học Y khoa cho mẹ vui, chỉ vì vâng lời mẹ rồi nó thành bác sĩ, cho đi hết một cuộc đời, đi chữa bệnh này nọ, cũng sống cũng tận tụy, cũng tốt. Bây giờ thì nghỉ hưu, tấm lòng rất là thanh thản vì mình đã cống hiến cả một đời xứng đáng, thì nó như vậy. Bây giờ tụi con, tụi con đang từ từ học để lớn lên, sau này tụi con làm cái gì?
[18:36]Có ai nghĩ sau này mình đi hốt rác không? Đó, không ai nghĩ hốt rác hết, có hai cánh tay giơ lên, ba cánh tay giơ lên, bốn, rồi giỏi.
[18:49]Ở chùa mình có một cái hội, tụi con có biết cái gọi là Hội Yêu Rác không? Rồi, là Hội Yêu Rác. Rất có nhiều cái anh chị huynh trưởng tụi con nằm trong Hội Yêu Rác á, rảnh là phải đi nhặt rác ngoài đường vì rất yêu rác. À. Lúc đó là sư ông viết rất nhiều cái bài về rác, thậm chí sư ông viết luôn nguyên một cuốn sách tình yêu Rác và Tình Yêu. Không biết tụi con đọc chưa kìa. Ồ, giỏi vậy ta, khiếp vậy! Sư ông viết rồi mà sư ông cũng chưa đọc nữa, tụi con đọc rồi, hay thiệt! Trong cái cuốn đó sư ông nói một điều thế này: thực ra rác là kho báu, rác là tiền, rác là tài nguyên á, mà người ta không biết người ta cứ tưởng rác là thứ vứt đi.
[19:36]Thì mới ngày hôm qua hôm kia sư ông đọc một bài báo và nước gì không biết phải, nước gì á,
[19:47]nước Bắc Âu nào họ khai thác rất nhiều cái nguyên liệu quý hiếm từ nơi rác để chế tạo thành những sản phẩm cực kỳ quý giá cho những công nghệ của loài người. Thay vì phải đào tung đất khắp nơi đi tìm những nguyên liệu đó, bây giờ trong rác nó có hết. Trong rác có hết, nhưng mà nào giờ ta không biết ta đổ đi và ta đốt bỏ hoặc là chôn lấp, nhưng ngày hôm nay trong rác có quá nhiều cái tài nguyên bây giờ nếu khai thác lại là tạo ra được những sản phẩm rất là quý giá. Tụi con biết bây giờ cái gì mà quý, khó nhất không? Pin. Pin. Tại ngày hôm nay người ta chuyển qua xài xe điện, mà xe điện thì cần pin, mà cái pin bây giờ
[20:28]thì vẫn còn đang ở công nghệ thấp, nó vừa nặng, vừa chứa được ít cái năng lượng, chạy không được xa, à chạy mà trời nóng cái là bật máy lạnh lên cái hết pin cái đứng giữa đường khóc luôn. Nên cái mà đau đáu, cái mà các nhà khoa học lo nhất là làm sao pin của xe nó phải mạnh, phải chạy được cho mạnh, cho lâu, vân vân. Nên bây giờ đâu có đâu có làm máy bay mà chạy pin được đâu. Bay trển hết pin cái nó làm sao? Nó rớt à, rớt nhảy dù không kịp luôn á. Đó là cái pin, thì bây giờ người ta đi tìm ra phát hiện ra là một cái chất mà để làm cho cái pin nó tốt lên đó nằm trong rác không à. À. Cho nên ta phải yêu rác là vậy, ta nhìn thấy cái rác mà mọi người
[21:08]vứt đi đó là những những vật liệu quý giá nằm ở trong đó. Nó cũng có vậy. Nên hồi nãy sư ông hỏi tụi con lớn lên làm gì có ai nghĩ tới chuyện hốt rác không thì có năm người rất thông minh đã đưa tay lên, sau này đi làm nghề hốt rác, giỏi. Rồi có ai mơ ước làm bác sĩ không? Ồ giỏi. Có ai mơ ước làm thầy cô giáo không? Ồ nhiều rồi. Có ai mơ ước làm thầy tu không?
[21:39]Ồ đông dữ vậy hả trời?
[21:44]Ồ chà! Để sư ông phải xây thêm nhà cho tụi con về ở rồi.
[21:53]Thế giới này thì nhiều ngành nghề và tụi con tùy theo cái ý thích của mình. À, cái quan trọng nữa nè, cái lần này nữa lại lại cái ý thích lần một lần nữa. À, có người thích vẽ và nói mình sẽ sau này vẽ mà vẽ ra tiền, những cái điều mình vẽ bán được lấy tiền để nuôi sống, chứ ai nuôi mình? Cha mẹ già chết rồi ai nuôi mình? Mình phải tự làm ra tiền, nhưng mình làm ra tiền bằng một cái nghề gì mà mình thích, đó là hạnh phúc. Vừa là làm cái điều mình thích mà vừa làm ra tiền bằng cái cái điều đó là một hạnh phúc. Nhưng trên đời không phải luôn luôn như vậy. Anh thích vẽ nhưng vẽ bán không ai mua, đói mà chết luôn á. Phải đi làm gì?
[22:35]Đi hốt rác, hốt rác mới có tiền, vẽ không có tiền. Hoặc phải đi bưng bê, phục vụ nhà hàng mới có tiền, chứ vẽ không có tiền. Rồi có rất nhiều người thích nhạc, thích hát, thích đàn nhưng mà hát không có tiền, viết nhạc không có tiền như sư ông vậy đó. Sư ông là một nhạc sĩ nghèo đúng nghĩa. Sư ông viết rất nhiều nhạc nhưng chưa bao giờ ai cho sư ông một đồng nào vì nhạc của sư ông viết. À có, được 200.000, quên, có một lần được 200.000. Bỗng nhiên cái cái gì đó, cái cái cái cơ quan quản lý bản quyền kêu lên cho 200.000, "Đây nè thầy nè, có ai hát bài của thầy người ta gửi tiền bản quyền được 200, cho thầy 200." Thế là
[23:14]cả đời sư ông viết mấy trăm bài nhạc, tốn không biết bao nhiêu tiền luôn, thì được 200.000, đó vậy đó. Có những cái mình thích là một chuyện, nhưng cái kiếm ra tiền là một chuyện khác. Nên tụi con về, hỏi tụi con chứ lớn lên tụi con thích làm cái gì, cái tụi con sẽ thích ờ tụi con đi bưng bê, thích làm giáo viên, thích làm bác sĩ, thậm chí thích làm gì? Làm thầy tu nữa. Nhưng mà những cái thích đó có nuôi sống tụi con được hay không là một chuyện khác nha, là một chuyện khác. Cái mình thích chưa chắc là một cái đúng, chưa chắc là một cái có lợi cho cuộc đời mình. Nhưng nãy giờ sư ông hỏi đùa tụi con cho vui
[23:51]thôi, chứ ý sư ông nằm ở một câu hỏi khác. Ý sư ông nằm hỏi một câu hỏi khác:
[24:00]Mỗi ngày tụi con ăn mấy chén cơm?
[24:05]Không dám đâu. Ba chén cơm, không dám là tụi con có ba bữa, ba chén cơm là chín chén cơm của người ta rồi, rồi ăn lặt vặt biết bao nhiêu bánh trái suốt một ngày nữa. Ngày tụi con ăn hơi nhiều á. Ngày tắm mấy lần? Đứa thì đưa một, đứa đưa hai là thay mất mấy bộ đồ.
[24:25]Và hít thở bao nhiêu lít không khí? Có đếm được không? Không, à rồi. Uống bao nhiêu lít nước? 2 lít, rồi. Đi trên bao nhiêu mét đường?
[24:42]Ở trong bao nhiêu mái nhà? Xài bao nhiêu điện? Không biết phải không? Như vậy nếu mà rồi đây nè, tụi con sống trong tình yêu thương của bao nhiêu người, biết chưa? Ví như ở nhà thì mình sống trong tình yêu thương của của ai? Ba mẹ, ai nữa? Ông bà, ai nữa? Cô, dì, anh, chị rồi gì nữa?
[25:13]Nói rồi được khen hay, tụi con nói cho hết được khen hay. Sống trong tình yêu thương của bao nhiêu người?
[25:24]Có những người đang yêu thương tụi con mà tụi con chưa hề biết. À. Ví dụ như tụi con sống ở nhà, tụi con không gặp sư ông, sư ông cũng không gặp tụi con nhưng tụi con vẫn đang sống trong tình yêu thương của sư ông. Hoặc là tụi con chưa bao giờ gặp các vị lãnh đạo của đất nước này. Những vị Chủ tịch nước, Thủ tướng, Tổng Bí thư, các Bộ trưởng, tụi con chưa bao giờ gặp họ và các vị đó cũng không bao giờ gặp tụi con, nhưng những người đó họ đang yêu thương tụi con. Họ xây dựng, bảo vệ cái đất nước này và tụi con đang sống trong đất nước này nghĩa là tụi con đang sống trong tình yêu thương của những
[26:03]vị lãnh đạo đất nước mà tụi con cũng không thấy, có đúng không ạ? Tụi con phải hiểu điều đó.
[26:12]Và một cái nữa, một cái tình yêu thương nữa vô hình mà thiêng liêng tụi con cũng không bao giờ hình dung ra được, đó là tình yêu thương của Đức Phật, những vị Bồ Tát, chư thiên từ ở trên cao. Tụi con ngồi đây tụi con tưởng không thấy gì, nhưng sự thật chư thiên đang ở trên kia đang nhìn xuống tụi con và nhìn từng đứa tụi con, nhìn thấu trong tim tụi con. Các vị ở trên kia quan sát nhìn xuống hết và yêu thương tụi con, che chở, bảo bọc cho tụi con. Tụi con biết thời gian qua cái thế giới nó nóng lên tới cỡ nào không? Bên châu Âu á nó nóng đến nỗi mà nhựa đường chảy ra, người ta đặt chân xuống là dính đôi dép bước lên dở lên không được.
[26:50]Mà cái đôi dép người ta đang mang nó cũng chảy luôn, những cái đèn mà đèn giao thông nó chảy ra luôn. Rất nhiều người chết vì nắng nóng. Nhưng khi tụi con về đây tụi con học hè, tụi con thấy trời có nóng không? Trời rất là mát.
[27:08]Tụi con đừng nghĩ cái đó là ngẫu nhiên, vô tình. Tụi con phải hiểu là chư thiên thương tụi con, đã tạo ra một vùng khí hậu dễ chịu để cho 2 tuần tụi con ở đây được khỏe mạnh, được an vui, được ăn, được học, được tu mọi điều. Chớ không phải là ngẫu nhiên, đừng có tưởng trời đất này khi nóng, khi lạnh, khi mưa, khi bão là ngẫu nhiên đâu. Tất cả đều có cái bí mật, sự điều khiển và lý do ở phía sau hết. Venezuela vừa rồi động đất, động kinh hoàng, tới ngày hôm nay chết hơn 10.000 người, vẫn chưa tiếp tục tìm ra cái hết xác người. Người Việt Nam ta phải gửi bao nhiêu lực lượng đi qua bển để phụ cứu trợ, đem hàng đem người qua.
[27:52]Mà cái tòa nhà nó lớn nó sập xuống một cái rồi làm sao mà moi ra, chết nằm trong đó không cách nào moi ra được. Vì nếu tụi con đưa cái máy moi ra thì chính cái hành động mà moi ra là cái xác người ta bị phanh thây luôn, người ta đang sắp chết mà lại mình múc một cái người ta chết luôn. Nên thực sự rất là khó tìm cái người mà bị vùi trong cái đống gạch đổ. Rồi họ mà không đào không tìm được thì sao? Họ chết luôn trỏng luôn, vì ngợp, vì đói, nằm ở trong đống đống đống đất đá đó rồi chết luôn. Là thế giới hiện nay thiên tai rất là kỳ lạ, cái nóng nó nóng mà nóng như tận thế luôn, đánh vào trong châu Âu, Đức là Anh,
[28:30]Pháp, Tây Ban Nha, rồi bây giờ bắt đầu tràn qua Mỹ luôn. Cái sóng nhiệt đánh tràn ngập ở khắp nơi. Việt Nam ta cũng tháng vừa qua cũng đi qua một đợt sóng nhiệt cũng khá nóng nhưng nóng không đến nỗi như họ. Nhưng mà may mắn là luật pháp bên nước Việt Nam mình dễ chịu, cho lắp các máy điều hòa hết, ta nóng ta kiếm cái máy điều hòa ta chui trong trốn, còn bên châu Âu nó không cho. Bên châu Âu nhà mà muốn gắn cái máy điều hòa xin 2 tháng khi một năm, khi chưa khi người ta cho phép thì nhà nó chết hết rồi, vì nóng quá chết hết rồi. Những cái điều khá vô lý ở bên họ vì bảo vệ môi trường gì đó chả hiểu.
[29:03]Nhưng mà con người, mạng sống con người thì họ không bảo vệ trực tiếp, họ nói trên mây, nhưng con người đang cần giải nhiệt gấp để sống thì họ lại lấy lý do này lấy lý do kia để cản, không cho lắp máy điều hòa. Các nhà tụi con ở đây có máy điều hòa không? Có hết phải không? Cho nên vì trời thì mát, trong nhà thì có máy điều hòa, những điều đó là điều rất thuận lợi. Còn nếu bây giờ tụi con đang ở châu Âu, cái sóng nhiệt nó đánh vào tụi con chịu không nổi. Những người già mà nóng chút xíu sốc chết liền. Mà những cái người mà lớn đang sức khỏe mà đang trong người có bệnh, một cơn nóng ập tới mà không có chỗ nào để để trốn
[29:40]nóng, có thể 5 phút sau ngã gục xuống chết liền. Cái nóng cũng là một vũ khí hủy diệt, không thấy gì dữ dội nhưng cũng làm người ta chết. Cái thế giới này coi vậy chớ bất an. Tụi con sống sao cho hiền thiện, yêu thương, tử tế, hy sinh, phụng sự mà động tới lòng trời thì cái thế giới này sẽ bình yên, sẽ hạnh phúc. Nãy giờ sư ông nói vòng vo vòng vo, giờ sư ông quay trở lại câu hỏi: Tụi con có mặt trên đời này để làm gì?
[30:13]Đây, cái câu hỏi của bài nói ngày bài nói chuyện ngày hôm nay là câu này đó, tụi con có mặt trên cuộc đời này để làm gì? Để làm gì? Phụng sự loài người. Nè, ghê chưa?
[30:31]Câu trả lời gần đúng.
[30:41]Câu trả lời gần đúng, vậy câu đúng nhất là cái gì? Mấy hôm nay tụi con có hô khẩu hiệu phải không? À. Là sống để là gì? Là để phụng sự, được rồi. Tụi con có mặt trên cuộc đời này để làm gì? Tụi con phải trả lời cho bằng được câu này. Và cái câu hỏi này sư ông hỏi để tụi con mang theo suốt cả cuộc đời: Tụi con có mặt trên cuộc đời này để làm cái gì? Và tụi con phải trả lời cho bằng được trong tối ngày hôm nay. Tối ngày hôm nay mà không trả lời được là lát có cho ăn gì không con? Có phải không? Ăn cái gì? Bánh hả? À, nếu không trả lời được câu này là không cho bánh ăn luôn, tối nay.
[31:27]Tụi con có mặt trên cuộc đời này để làm cái gì? Trả lời cho ra câu này nha. Vì tụi con trả lời đúng rồi tụi con mang cái câu này đi suốt cuộc đời luôn.
[31:39]Ai giơ tay trả lời? Có vài người giơ tay con, đem cái micro tới đây nghe. Mời em giơ tay.
[31:58]Dạ thưa sư ông là xây dựng thế giới thành tinh cầu giác ngộ. Ồ, tuyệt vời chưa? Đây nè, ha ha. Xây dựng thế giới thành tinh cầu giác ngộ. Make the world an enlightened planet. Good! Good! Làm cho thế giới này thành một tinh cầu giác ngộ. Câu trả lời cực kỳ độc đáo. Rồi, có ai có câu trả lời gì nữa không con?
[32:31]Con này.
[32:36]Dạ, con xin chào sư ông. Con tên là Triết ở Chánh Đạo. Hân hạnh được biết con.
[32:54]Dạ, con thưa thưa ông là có lý tưởng xây dựng đất nước và thế giới.
[33:04]Rồi, cảm ơn, học trò phải không? Ha ha ha. Rồi, có ai có câu trả lời nữa không con? Đưa cho con đó.
[33:16]Dạ, thưa sư ông là dạ, trả quả báo của kiếp trước ạ. Trả quả báo kiếp trước. Ồ, hay chưa? Câu trả lời độc đáo chưa? Giờ không biết trả xong rồi không biết làm gì nữa đây? Ha ha. Rồi, ai còn ai trả lời? Câu trả lời hết sức là bất ngờ.
[33:41]Dạ, con thưa sư ông là hy sinh phụng sự ạ. Hy sinh phụng sự. Tốt, giống như đây rồi. Thôi được rồi, để tụi con trả lời tới sáng mai chưa hết ý á. À nhưng có cái câu trả lời rất hay là để trả nghiệp báo từ kiếp trước. Sư ông kể câu chuyện: Lúc ở Long Quang á, lúc mà làm cái tượng Phật, cái tượng Phật nãy mà tụi con thấy chiếu trên, đâu mất rồi? Chiếu trên hình rất là đẹp á. À lúc đó là mọi người về đó làm, nhiều người về công quả thích lắm. Bỗng nhiên, sư ông nghe tin có một cái cô Phật tử đó bị rắn cắn. Ồ, ôi mà rắn nhiều khi rắn trong rừng, rắn độc đó chứ. Thế là các thầy lật đật đưa tới bệnh xá thì kìa ờ nhưng mà rồi
[34:19]cái thôi qua một đêm rồi không có gì hết, thôi trở về. Rồi sau mới hỏi cổ, cổ nói cổ phát nguyện là xin được trả nghiệp giống như câu của con á. Thì rất kỳ lạ, bao nhiêu ngàn con người về làm tượng Phật không ai bị gì, chỉ đứng một mình cô đó. Buổi sáng cổ xin được phát nguyện trả nghiệp thì chiều hôm đó cổ đi ngang cái bụi, cổ cũng không có đụng chạm gì con rắn, con rắn trong bụi bò ra cắn cổ cái bụp cái nó bò vô bụi nó trốn đi mất. Đúng là trả nghiệp, đúng cái lời ước nguyện á, làm cái chùa muốn chết luôn vậy đó. Lo quá chừng lo, không biết lỡ mà không chữa kịp rồi cổ nhảy tê tê, cổ cổ có cái triệu sùi bọt mép này ra chắc chết luôn rất là ảnh hưởng.
[34:56]Là bắt đầu người ta phải tới người ta điều tra liền. Đâu tới làm gì rất là phiền, đó là một chuyện. Chuyện thứ hai, có một cô bé vậy, chưa có bằng lái xe ba bánh thấy có chùa có cái xe ba bánh nhảy lên lái, lái vô tán vô đâu cái nó bị tai nạn cái cục đá đánh vô chân một cái, may là không gãy nhưng mà cắt đứt vô tới xương ba miếng. Trời ơi! Mấy thầy phải đem đi bệnh đi bệnh viện chữa mà may không gãy đôi cái chân, may là nó chỉ cắt đứt tới xương thôi. Sư ông phải ra đó, sư ông đích thân vô tới bệnh viện đi thăm coi như thế nào. Đó, bây giờ chân để mang cục thẹo rất là đẹp đây. Hỏi ra làm sao vậy?
[35:36]Cũng phát nguyện con xin trả nghiệp. Là bị liền, vừa phát nguyện xong là xe nó đụng liền. Bây giờ sư ông mới ra cái lệnh cấm ai phát nguyện trả nghiệp. Chùa khổ quá rồi, đừng có trả nữa. Ha ha, phải không?
[35:56]Bây giờ á là chỉ phát nguyện làm cái gì? Làm phước cái đã nha. Mình phát nguyện tụi con có phước rồi, lúc đó muốn trả nghiệp gì đó trả. Cũng giống như á một cái người mình đang còn mắc nợ, tự nhiên mình nói: "Tôi xin được trả nợ." Thì tụi con có tiền trả không? Không. Không có tiền trả mà trả nợ thì làm sao? Người ta mổ bụng mình ra người ta lấy quả thận. Chịu không? Còn cái mình có tiền rồi, mình muốn trả nợ muốn trả nhiêu đó trả, cho nên phải làm phước cái đã. Làm phước cho nhiều rồi hãy làm sao? Hãy trả nghiệp kiếp trước nghe không? Còn cái câu trả lời của con nguy hiểm vô cùng. Có mặt ở đời này để trả nghiệp kiếp trước, phước thì chưa có mà đòi trả nghiệp,
[36:34]thế là rất mệt cho ba mẹ con, nếu con ở chùa thì rất mệt cho sư ông nha. Đừng có trả nghiệp, phải làm phước cái đã. Tụi con làm phước rồi tụi con có phước rồi sư ông cũng khỏe, ba mẹ con cũng khỏe nha. Ráng làm phước cái đã, rồi. Còn hầu hết nãy giờ tụi con có những câu trả lời lạ. Có mặt trên cuộc đời này để phụng sự, để hy sinh, rồi đặc biệt có một câu là: "Xây dựng thế giới này thành một tinh cầu giác ngộ." Những câu trả lời tụi con đều rất hay. Nhưng ở đây ý sư ông muốn nói thế này, cái câu trả lời thế này: Chúng ta có mặt trên cuộc đời này và chúng ta đều có một bổn phận làm cho cuộc đời này tốt đẹp hơn.
[37:11]Đó là câu trả lời căn bản: Chúng ta có mặt trên cuộc đời này và chúng ta đều có bổn phận làm cho cuộc đời này tốt đẹp hơn. Tụi con lặp lại được không?
[37:27]We come to this life, and we all have a common responsibility to make this life better. Chúng ta có mặt trên cuộc đời này và đều cùng có một bổn phận làm cho cuộc đời này tốt đẹp hơn. Cái tốt đẹp hơn là như thế nào thì tùy trí tuệ của tụi con, tùy ước mơ của tụi con, tùy lý tưởng của tụi con. Và ngày hôm nay với cái lứa tuổi này, sư ông muốn từ bây giờ tụi con đã phải có một lý tưởng sống cao đẹp, mãi mãi cho hết kiếp sống này và những kiếp về sau. Từ bây giờ tụi con phải có lý tưởng, chứ không phải đợi đến lớn chút nữa, vì lớn chút nữa muộn rồi. Nhiều người cũng vậy, chờ lớn chút nữa rồi mất cái lý tưởng sống luôn.
[38:16]Tại vì sao vậy? Tại vì tụi con lớn chút nữa tụi con gặp rất nhiều cái cám dỗ cuộc đời. Và những cám dỗ cuộc đời nó kéo tụi con hư luôn: bạn hư, bè hư, rồi bắt đầu bồ bịch. Lớn hơn chút trai gái bắt đầu bồ bịch, những điều đó lấy mất tâm trí tụi con, lấy mất cuộc đời tụi con và lấy mất lý tưởng sống của tụi con. Nên từ bây giờ tụi con phải định hình cái lý tưởng sống, mình có mặt trên cuộc đời này ta đều có bổn phận là làm cho cuộc đời này tốt đẹp hơn, làm cho cuộc đời này tốt đẹp hơn. Và cuộc đời này tốt đẹp hơn là thế nào? Thì cái đỉnh cao của sự tốt đẹp đó chính là: "Xây dựng thế giới này thành một tinh cầu giác ngộ." Đó là
[38:59]một lý tưởng vĩ đại nhất, thiêng liêng nhất, cao cả nhất. Mà những cái điều đó để làm như thế nào thì sau này lớn lên tụi con có trí tuệ nhiều, có tu tập nhiều tụi con mới biết cách để xây dựng điều đó. Nhưng bây giờ ta hiểu làm cho thế giới này tốt đẹp hơn ở những mức độ vừa vặn hơn, vừa phải hơn, trong cái tầm tay của mình, trong cái suy nghĩ của mình gần hơn một chút. Giờ tụi con có đồng ý với sư ông là chúng ta cùng có một ước mơ, cùng một lý tưởng, cùng bổn phận là chúng ta có mặt trên cuộc đời này chúng ta đều có một bổn phận làm cho cuộc đời này tốt đẹp hơn, đồng ý không? Rồi. Nhưng mà cái lý tưởng, ước mơ này không phải dễ có.
[39:43]Tại có một lần sư ông hỏi một đứa nhỏ: "Con sống để làm gì?" Nó trả lời một câu liền: "Dạ, con sống để hưởng thụ cuộc sống." Tại nhà nó giàu quá mà bố mẹ nó cứ dạy nó cái điều đó, sống là hưởng thụ, là muốn gì là ông bố mẹ ổng cho tiền, không ngờ làm con nhỏ nó hư luôn. Nó không bao giờ có được một lý tưởng của cuộc sống là phải xây dựng cuộc đời này cho mọi người, chứ không phải để hưởng thụ cho mình. Đứa bé đó sư ông rất thất vọng nhưng ngày hôm đó không có thời gian để gặp nó để giải thích và chắc cũng không giải thích được bởi vì ba mẹ nó nuông chiều nó nhiều quá. Còn ở đây vậy, tụi con có duyên đây lên chùa nên sư ông giao
[40:20]cho tụi con một cái trách nhiệm, một ước mơ, một lý tưởng là tụi con có bổn phận làm cho cuộc đời này tốt đẹp hơn. Vì mình đã có mặt trên cuộc đời này, vì mình mỗi ngày phải ăn cơm, phải mặc áo, nhận biết bao nhiêu tình thương yêu của cha mẹ, của các thầy cô, của các vị lãnh đạo đất nước, của Phật. Ta nhận được quá nhiều ân nghĩa và ta phải đền đáp lại cái ân nghĩa đó bằng một cái nguyện ước thiêng liêng cao cả là làm cho cái cuộc đời tốt đẹp hơn, làm cho cuộc đời này tốt đẹp hơn. Đó tụi con nhớ vậy, bởi vì sao? Bởi vì tụi con buông cái lý tưởng đó ra tụi con sống tầm thường trở lại liền, tức là sống chỉ để hưởng thụ và nhiều khi sống sao?
[41:05]Báo hại. Nếu tụi con không có một ước mơ để xây dựng cuộc đời này tốt đẹp, tụi con có mặt trên cuộc đời này để báo hại thôi, làm đau khổ cho người khác thôi mà cái đau khổ đầu tiên: ba mẹ mình trước. Khi tụi con hư, tụi con hưởng thụ, tụi con làm bậy, cứ thích muốn làm gì là làm, không cần hỏi ý kiến ai, không cần quan tâm tới cái niềm vui, nỗi buồn của ai thì tụi con làm cho bố mẹ mình buồn liền. Ví dụ tụi con bị tai nạn một cái, người đau khổ đầu tiên là bố mẹ tụi con. Hay tụi con thi rớt một cái, người đau khổ là bố mẹ tụi con. Hoặc là tụi con dính vào cái tội phạm một cái, công an tới bắt một cái thì gánh nặng đè lên trên bố mẹ mình liền.
[41:47]Nên tụi con mà sống sai lầm, sống hư hỏng tụi con gặp tai họa thì cái người chịu ảnh hưởng đầu tiên hết là gia đình mình, ba mẹ mình. Nên vì vậy, tụi con phải tránh những điều đó hết, tránh những điều xấu mà mình đem gieo vào cuộc đời này, không được gieo vào cuộc đời này những điều xấu xa, tai họa, bất an, khổ sở. Đó, nên sư ông mới dặn tụi con vậy. Điều đó là ta có mặt trên cuộc đời này, ta có bổn phận xây dựng cuộc đời này tốt đẹp hơn nhưng để làm điều đó không dễ. Vì đầu tiên là chung quanh tụi con, sau này tụi con sẽ tiếp xúc, sẽ gặp gỡ, sẽ đối phó, sẽ đối diện với những tình huống đẩy tụi con vào cái tình huống là báo hại, gây đau khổ cho người khác thôi.
[42:30]Ví dụ một buổi học tụi con bỏ lỡ, một bài vở thầy cô giảng tụi con không hiểu là tụi con đã bắt đầu gây đau khổ, gây cái điều không tốt đẹp cho cuộc đời này, chỉ một bài học không hiểu. Hoặc là chỉ một lần à à nhà có khách tụi con đi học về, tụi con liếc qua thấy bố mẹ, thấy có khách tụi con đâm đầu chạy luôn ra đằng sau bếp, chỉ chút xíu đó thôi tụi con đã làm buồn rất nhiều người. Vì sao vậy? Vì đi học về không biết khoanh tay chào bố mẹ, gặp khách tới không biết khoanh tay chào, Chỉ chút xíu đó thôi là tụi con đang thả một chút điều xấu vào trong cuộc đời này. Bởi một đứa trẻ không ngoan, không lễ phép, không biết chào hỏi người lớn
[43:14]tuổi, chỉ một chút xíu đó thôi là đã làm cho cuộc đời này bớt tốt đẹp. Còn chỉ cần tụi con đi học về nhìn thấy bố mẹ, "Chào bố mẹ."
[43:27]Được chưa? Được chưa? Chưa được đâu con, chưa đủ đâu con. Chào bố mẹ là chưa đủ đâu. Phải làm sao nữa?
[43:40]Phải làm sao mới đủ?
[43:45]Phải chạy lại ôm bố mẹ nha, "Thưa bố mẹ, con mới đi học về, con nhớ bố mẹ lắm." Không biết có nói thiệt không à? "Con thương bố mẹ nhất trên đời này. Con thương bố mẹ hơn thương sư ông luôn." Nhớ như vậy. Nhớ nói câu đó.
[44:03]Cái chào tức là một cái nghi lễ, bổn phận bình thường, nhưng tụi con phải làm những điều tốt đẹp nhiều hơn cái bổn phận bình thường. Lúc nào cũng vậy, cha mẹ mình hy sinh cả cuộc đời cho mình không đòi hỏi điều gì, chỉ đòi hỏi lại tụi con biết vâng lời, biết lễ phép và có một chút lòng thương yêu bố mẹ, vì sau này tụi con sẽ thương người khác. Một ngày nào đó tụi con sẽ thương người khác và không còn thương bố mẹ mình nhiều nữa. Có không?
[44:37]Sư ông hỏi cái nó lắc đầu, vậy chứ lớn lên chút xíu có bồ cái nó hết thương bố mẹ liền. Đây là một sự thật á. Mà ở Á Đông ta điều này ít. Ở Á Đông ta, ví dụ lớn lên bắt đầu có người yêu, có vợ, có chồng, coi vậy chứ vẫn còn thương bố mẹ mình. Nên cái đầu tiên vậy, nói để làm cho cuộc đời này tốt đẹp hơn là chính tụi con phải bảo vệ mình trong điều gì? Điều thiện. Tụi con không bao giờ được trở thành người xấu. Đó là điều kiện đầu tiên để tụi con xây dựng cái thế giới này thành một nơi tốt đẹp. Còn nếu mà tụi con xấu một cái, tụi con vô đạo đức một cái thì tụi con xuất hiện ở đâu, chỉ là đau khổ xuất hiện ra, lan ra chung quanh mình.
[45:19]Tụi con hung dữ, tụi con mắng mỏ, tụi con tị nạnh, giành giật, tụi con tham lam, tụi con gây gổ, tụi con cãi lộn, tụi con đánh nhau. Bởi vì người mình xấu là tụi con xuất hiện ở đâu, thế giới này đau khổ ngay chỗ đó. Còn nếu tụi con là người hiền thiện, đúng như những gì mà các thầy, các cô dạy con trong suốt hai tuần qua, ở nơi nào tụi con cũng hiền thiện, hiền lành, lễ độ, nhường nhịn, khuyên bảo, xây dựng thì nơi nào tụi con có mặt, nơi đó niềm vui xuất hiện, mọi người chung quanh được hạnh phúc. Đó là tụi con bắt đầu để xây dựng cuộc đời này, làm cho cuộc đời này tốt đẹp hơn. Cái điều kiện đầu tiên là như vậy.
[45:56]Nên khi sư ông hỏi, "Ta có mặt trên đời để làm gì?" thì sư ông yêu cầu tụi con nhớ cái câu này để mang theo suốt cuộc đời của mình: Chúng ta, ta có mặt trên cuộc đời này đều có một bổn phận là xây dựng cuộc đời này tốt đẹp hơn. Nhưng mà điều kiện để ta xây dựng cuộc đời này tốt đẹp hơn thì chính chúng ta phải làm sao? Rất là hiền thiện, đúng không ạ? Ta phải hiền thiện thì ta có mặt ở đâu, điều tốt đẹp sẽ lan tỏa. Còn nếu ta không hiền thiện, ta xấu, ta hư, ta ích kỷ, ta hẹp hòi, ta ác độc thì ta có mặt ở đâu, điều bất an, đau khổ sẽ xuất hiện ra chung quanh liền. Ta làm đau khổ cuộc đời này liền.
[46:36]Nên điều đầu tiên là vậy, tụi con phải giữ cho mình hiền thiện. Đủ chưa? Đúng chưa? Đúng chưa? Chưa đúng luôn con, chưa đủ luôn con. Tại vì sao? Tại một mình tụi con tốt cũng không thay đổi được cái thế giới này, cũng thay không thể dở thay đổi được môi trường. Ví dụ trong cái trường học, trong tụi con trong cái lớp học tụi con, có một mình tụi con tốt thôi, còn bạn bè nó xấu hết thì cái lớp học có vui không? Thầy cô giáo có vui không? Không. Cho nên làm sao nữa? Làm sao nữa?
[47:19]Phải làm sao cho tất cả bạn bè chung quanh mình ai cũng ai cũng tốt lên, ai cũng đạo đức lên, ai cũng hiền thiện lên thì thế giới này mới tốt đẹp được. Cho nên hồi nãy khi sư ông hỏi nói tụi con thế này, sư ông nhắc lại cái câu trả lời: khi chúng ta có mặt trên cuộc đời này, chúng ta làm cho cuộc đời này, chúng ta có bổn phận làm cho cuộc đời này tốt đẹp lên. Và cái điều kiện đầu tiên là chính tụi con phải là người có đạo đức, phải không ạ? Có hiền thiện, đó là điều kiện đầu tiên. Nhưng điều cái điều kiện đó chưa đủ. Đúng thôi mà chưa đủ. Cái đủ là gì? Cái đủ là bắt đầu tụi con làm cho lây lan cái đạo đức
[47:56]mà mình đã học được ở đây lây qua các bạn bè mình. Bạn mình phải tốt hết giống như mình, không có để một đứa bạn nào chung quanh mình được là bạn xấu. Không một ai ở gần mình được quyền trở thành người xấu. Tụi con thề câu này với sư ông được không? Không để cho một ai ở gần mình mà trở thành người xấu, tụi con thề câu này được không? Được yếu xìu, có hai đứa được.
[48:35]Sư ông hỏi lại. Ngồi suy nghĩ cho kỹ nha. Ấy hông, hôm giờ trong hai tuần qua có học cái bài Cảm hóa bạn xấu chưa con? Chưa hả? Hèn chi sư sư hỏi hổng biết trả lời. Sư ông hỏi cái ngơ ngơ ngơ ngơ. Cái này là tại các thầy, cô bỏ cái bài đó, mắc cho tụi con chơi không à. Chướng chướng ngại vật. Mất một bài đó nha, mất một bài. Sáng ngày mai có làm gì con? Sáng mai làm gì? Ngày mai thì các thầy, các cô sẽ dạy tụi con cái bài Cảm hóa bạn xấu, nghĩa là ta đang bắt đầu thực hiện cái điều kiện thứ hai. Sư ông nhắc lại, nhắc lại nha. Sư ông nhắc lại là tụi con lẩm bẩm nói theo sư ông nghe không? Chúng ta có mặt trên cuộc đời này.
[49:22]Chúng ta có mặt trên cuộc đời này. Chúng ta đều có bổn phận.
[49:31]Chúng ta đều có bổn phận. Làm cho cuộc đời này tốt đẹp hơn. Làm cho cuộc đời này tốt đẹp hơn. Nhớ nha. Rồi, nhưng mà điều kiện thứ nhất, muốn cho cuộc đời này tốt đẹp hơn thì điều kiện thứ nhất là chính chúng ta phải là người có đạo đức, hiền thiện, đúng không ạ? Ha, điều thứ nhất, nhưng mà chưa đủ. Điều thứ hai là gì? Điều thứ hai là gì? Là làm cho tất cả những người chung quanh mình cũng phải trở nên đạo đức, hiền thiện, đúng không ạ? Nhớ vậy. Và cái điều thứ hai này coi vậy chứ nó khó. Đó là lý do sư ông bắt tụi con thề. Make a vow. Tụi con phải thề. Thề là không ai được quyền ở gần mình mà là một người xấu nha.
[50:29]Tụi con phải thề là làm cho tất cả những người ở chung quanh tụi con đều phải trở thành người tốt hết. Được không?
[50:44]Vỗ tay nghĩa là huề xòa cho qua, tại không biết làm gì. Nhưng ngày mai tụi con sẽ biết phải làm gì. Vì ngày mai thầy Toàn Thể, thầy Toàn Nghĩa... Phải không? Thầy Toàn Long hả? Sao con đẩy qua Toàn Long nhanh quá vậy con? Con là người con là người chuyền bóng còn nhanh hơn cầu thủ Ronaldo nữa.
[51:07]Nên ngày mai các thầy, các cô sẽ dạy tụi con cái bài Cảm hóa bạn xấu ha. Và học cái bài này rồi, tụi con phải định hình cho mình một cái mục tiêu cuộc sống, một bổn phận trong cuộc sống, cũng một lý tưởng trong cuộc sống: không để cho ai ở gần mình, chung quanh mình là người xấu, nhớ vậy. Vì làm sao vậy? Vì trên thế giới này muốn trở nên tốt đẹp thì phải rất nhiều người tốt, rất nhiều người hiền thiện, rất nhiều người có đạo đức thì thế giới này mới tốt đẹp được. Cho nên vì vậy, một mình tụi con tu là không bao giờ đủ, mà phải bằng một cách nào đó thuyết phục, rủ rê, thậm chí bắt buộc những người chung quanh mình phải phải tu theo.
[51:53]Có một cái đợt trước của tụi con hồi rất nhiều năm trước, có một bây giờ tụi con phải gọi là anh rồi đó, tại vì đó là những đợt thế hệ đi trước của tụi con cũng lên đây học hè. Nên học hè xong thì khi về nhà bắt cả nhà phải tu: "Bố, tới giờ lên tụng kinh, ngồi thiền với con. Mẹ, lên ngồi thiền, tụng kinh với con." Mà bố mẹ thương con quá mà thấy con cũng có lý, nên hai bố mẹ là theo con tu tập. Rồi cái con dắt bố mẹ lên chùa luôn, quy y luôn, theo vô chùa tu tập luôn. Đó, là cái em đó làm được một lời thề đó đó: không để cho ai chung quanh mình là người xấu, ai ở chung quanh mình đều phải trở thành người tốt, kể cả bố mẹ mình. Vì sao?
[52:37]Vì theo Phật là điều đúng đắn nhất. Nên cái vậy, nên khi sư ông nói với tụi con là cái ước mơ của tụi con, cái trách nhiệm, lý tưởng của tụi con là khi mình có mặt trên cuộc đời này, làm cho cuộc đời này tốt đẹp hơn. Cái điều cái tốt đẹp hơn nó ở nhiều cấp độ, rất nhiều cấp độ. Thì hôm nay sư ông không đủ thời gian để nói từng cấp độ nho nhỏ nho nhỏ lên từ từ. Sư ông chỉ nói hai điều kiện: thứ nhất, tụi con phải tu tập, giữ cái Phật pháp, tu tập cả một đời này để cho mình được là người hiền thiện mãi mãi; cái thứ hai, tụi con phải làm cho tất cả mọi người chung quanh mình đều trở thành người hiền thiện, tốt đẹp giống như mình,
[53:19]rồi cứ phải lây lan lây lan điều đó mãi thì cái thế giới này mới tốt đẹp được. Vì cái thế giới này coi vậy chứ nhiều người xấu ác, nói một câu như vậy con, thực sự là như vậy. Chúng ta mơ ước về một thế giới tốt đẹp, chúng ta mơ ước một hành tinh mà mọi người thương yêu nhau, nhưng ngoài kia chiến tranh vẫn xảy ra, mỗi ngày vẫn có máu đổ, đầu rơi, mỗi ngày vẫn có chia ly, có tan vỡ, có than khóc. Bởi vì sao? Bởi vì cái xấu ác vẫn tồn tại trên thế giới này rất là nhiều.
[53:58]Nên tụi con mơ ước điều thiện, nhưng không bao giờ được ngây thơ tưởng rằng thế giới này đã tốt đẹp rồi. Thế giới này còn nhiều điều xấu ác, và vì vậy bổn phận của tụi con vậy là làm cho cái đạo đức, cái hiền thiện nó lây lan từng người này qua người kia như vậy. Và đến cái ngày tụi con chết, tới 100 năm nữa tụi con chết, thì tụi con cũng phải làm sao đã biến được ít nhất 100 người, 200 người cũng phải trở thành sao? Người người tốt rồi. Thì lúc đó tụi con mới nhắm mắt mà ra đi về một cái cõi lành được, về nơi một cõi cao siêu được. Chứ còn nếu mà khi tụi con chết mà chưa làm cho ai trở thành tốt đẹp
[54:42]hết, chưa ai đạo đức hết, tụi con chết tụi con đi xuống dưới á. Còn cái số người cái số người mà chết rồi về nơi cõi lành rất là hiếm, rất là ít, cũng rất ít người quay trở lại cõi người này. Đa phần cứ vất va vất vưởng ở trong cái cõi làm ma đó. Vì trên thế gian này họ không biết tu tập, họ không biết đi khóa hè Phật Quang.
[55:10]Nãy sư ông nói vậy, chúng ta có bổn phận làm cho cuộc đời này tốt đẹp hơn. Nhưng mà tốt đẹp như thế nào thì rất là nhiều cấp độ. Thì hy vọng là những năm sau, những bài học sau, tụi con từ từ hiểu ra mình phải làm gì đó để cuộc đời này tốt đẹp hơn. Thì tùy trí tuệ của tụi con, hôm nay sư ông không nói. Nhưng mà có một cái đỉnh cao nhất, một sự tốt đẹp nhất mà hồi nãy bé nào nãy nói ra được á là xây dựng thế giới này thành một tinh cầu giác ngộ. Ai cũng biết tu tập thiền định, ai cũng hướng về vô ngã, ai cũng hướng về
[55:47]sự giải thoát giác ngộ cao siêu. Và thế giới này là một thế giới đại đồng, không còn hận thù, không còn chiến tranh, không còn chém giết. Tất cả mọi người sống trên hành tinh này đều yêu thương nhau, đều tu hành giác ngộ. Đó là điều tốt đẹp nhất ta mơ ước để xây dựng cái thế giới này nha. Rồi thôi vậy, hôm nay sư ông có vài lời chia sẻ với tụi con như vậy. Và nhớ như vậy, sư ông nói lòng vòng đủ thứ chuyện, nhưng mà chốt lại một điều là cái câu hỏi: Chúng ta có mặt trên cuộc đời này để làm gì? Rồi có câu trả lời chưa? Có rồi phải không? Đó, những điều kiện này, những ước mơ, lý tưởng này tụi con phải đem theo suốt
[56:29]cả cuộc đời này, đừng bao giờ quên cái câu hỏi mà ngày hôm nay sư ông đã nói và đừng quên cái câu trả lời mà chúng ta đã xác định ngày hôm nay nha. Sư ông chúc cho tụi con được nhiều sức khỏe, được nhiều trí tuệ, được nhiều phúc lành, để mỗi nơi nào tụi con có mặt thì mọi người chung quanh tụi con đều được yên vui, được hạnh phúc, còn tụi con lúc nào cũng cực khổ. Nhớ sư ông chúc tụi con như vậy. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật nha. Chúng con Chúng con xin kính thỉnh toàn thể hội chúng cùng niệm hồi hướng, cùng đứng dậy chắp tay trang nghiêm niệm hồi hướng. Nguyện pháp giới chúng sinh cùng
[57:24]tinh tấn tu hành, phá chấp ngã vô minh, đồng viên thành Phật đạo.