[0:00]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên chư tôn đức. Kính thưa quý vị quan khách chính quyền địa phương. Kính thưa quý Phật tử. Cứ hằng năm vào lễ Vu Lan, vào dịp tháng bảy, các chùa lại tưng bừng tổ chức lễ Vu Lan. Thường người ta nghĩ rằng cái lễ Vu Lan là lễ báo hiếu nhưng sự thực cái ý nghĩa của Vu Lan lớn hơn nhiều.
[0:29]Lễ Vu Lan nó có hai điều. Một là cái lễ mà nói về tính cách nhập thế của đạo Phật. Hai là nói về cái đạo đức biết ơn của một người đệ tử Phật.
[0:47]Đạo Phật ta thường là một đạo xuất thế. Khi người bước vào tu hành là hiểu được nỗi khổ của trầm luân sinh tử mà thiết tha cầu vượt thoát khỏi đau khổ tử sinh. Đó là khái niệm xuất thế của đạo Phật. Nhưng để có thể xuất thế được, để có thể giải thoát được thì một người đệ tử Phật phải sống rất tốt với cuộc đời này. Đó là nguyên tắc, đó là công thức. Không bao giờ có cái chuyện một người mà mình sống với đời chưa tốt mà người đó đủ khả năng vượt thoát khỏi cuộc đời. Và đây là cái tính chất của đạo Phật, tính chất độc đáo của đạo Phật. Ví dụ như có người mơ ước một cái cõi thần thánh cao siêu rồi coi thường cái thế gian này, người đó hiểu sai.
[1:41]Không bao giờ có chuyện mà có thần thánh cao siêu mà lại coi thường con người cả. Đó là lý do mà đạo Phật ta vậy, vừa siêu thoát mà vừa lại tích cực xây dựng cuộc đời. Thậm chí tích cực đến cái mức độ gì? Đến cái mức độ mà nhiều khi đất nước nguy khốn bị xâm lăng, chiến tranh tang tóc thì chính những người trong đạo Phật là cái người mà xông pha, dấn thân, gánh vác phụ với phụ với triều đình ha để mà cùng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc. Và cả mấy cuộc kháng chiến vừa rồi thì Phật giáo cũng luôn luôn nêu rõ cái vai trò tích cực của mình trong việc hộ quốc an dân. Đến nỗi như vậy. Còn trong cái thời bình thì đạo Phật cũng vậy,
[2:34]cũng là cái nhân tố đi đầu trong cái việc mà cùng với đất nước này để dựng xây, để bồi đắp. Vậy. Nên cái khía cạnh tích cực của đạo Phật nó là một cái yếu tố quan trọng trong sự tu tập. Cho nên ta bước vào đạo Phật ta cứ thấy cái gì nó cũng cả hai bên đều đều, hai bên đều đều, cứ vừa cái này vừa cái kia, vừa cái này vừa cái kia mà đạo Phật gọi là trung dung á. Không bao giờ cực đoan cái gì, không bao giờ có cái chuyện mà nói cái người tu tập bỏ vào rừng, vào núi, xa lánh cuộc đời rồi cái khinh thường cuộc đời, không có. Và cũng không có cái chuyện mà đạo Phật mà cứ lăn xả vào cuộc đời đến nỗi thành
[3:17]ra ham danh, ham lợi rồi quên mất sự tu hành, cũng không có cái đó. Nên cái gì nó cứ cân đối vừa chừng, cân đối vừa chừng. Ngay cả một nhà sư của đạo Phật cũng vậy. Một nhà sư đạo Phật là phủi tóc cạo đầu đi tìm sự giải thoát thanh tịnh nhưng mà đối với những cái việc làm từ thiện, xã hội, ích nước lợi dân không bao giờ từ chối. Đó là hai khía cạnh như vậy, luôn luôn như là con chim có đôi cánh. Cái người tu theo đạo Phật vừa mong cầu sự giác ngộ giải thoát nhưng mà vừa tích cực đóng góp dựng xây cho cuộc đời. Mà người nào phải có cả hai cái mặt đó thì mới gọi là thành tựu được Phật pháp. Đó là một khía cạnh như vậy.
[3:59]Và ngày Vu Lan là cái ngày mà nói về khía cạnh nhập thế của đạo Phật. Vì sao ngày Vu Lan nói về ngày nhập thế? Bởi vì cái chuyện báo hiếu không phải chuyện của thầy tu. Thầy tu không có nói chuyện báo hiếu ơn cha mẹ. Chuyện đó chuyện của người cư sĩ. Người xuất gia rồi, bỏ gia đình rồi thì gia đình cũ của mình giống như mọi gia đình khác. Đến nỗi mà cái luật của người xuất gia là sao? Trước khi mà cạo tóc, thầy bổn sư bắt mình hướng về hướng bắc lạy ba lạy, lạy cha mẹ rồi bỏ luôn. Từ đó không có lạy cha mẹ nữa. Cha mẹ có chết cũng không được quyền về lạy quan tài. Đó là luật cắt bứt, cắt bỏ cái lòng hiếu thế gian luôn. Vì chỉ còn cái gì?
[4:42]Chỉ còn cái tình yêu thương xuất thế từ bi, bình đẳng khắp nơi, không có gia đình riêng tư. Đây là điều rất là lạ. Với người cư sĩ á, cái gia đình ruột thịt là một bản năng của tình thương yêu. Tự nhiên mình yêu thương gia đình mình đậm đà và xã hội khuyến khích điều đó, đạo đức ca ngợi điều đó, cho nên ai mà đối với gia đình mình mà lợt lạt á, người đó là người vô đạo đức á. Nhưng mà với người xuất gia lật ngược lại liền, người nào mà thiên vị gia đình mình, người đó là vô đạo đức á. Lạ lùng như vậy. Nên cái người xuất gia á thì đối với gia đình mình á, có một cái sự khoảng cách vừa đúng. Người xuất gia rồi không được mà cái gì cũng chăm chăm lo cho gia đình là bậy.
[5:26]Vì sao vậy? Vì người xuất gia là phải yêu thương tất cả chúng sinh. Còn cái gia đình của mình á thì cái người gia đình họ không hiểu điều đó, họ cứ tưởng ông thầy đó vẫn là con mình, ông thầy đó vẫn là anh mình. Vậy đó, cứ nghĩ như vậy cho nên vì họ nghĩ như vậy cho nên ta không tổn thương, ta không xúc phạm tới cái tình cảm đó thôi nhưng mà trong lòng ta lạnh nhạt, giữ một khoảng cách chừng mực, không có thiên vị. Nên cái khó là cái người xuất gia đó, từ một cái bản năng ta phải yêu thương gia đình bỗng nhiên lật ngược lại giữ gia đình ta bình đẳng như mọi gia đình khác, chuyện đó vĩ đại lắm chứ không đơn giản.
[6:04]Vì cái ruột thịt là một loại bản năng mà. Nhiều khi có những người vậy, làm những chức quyền rất là to mà đem cân lên một cái đất nước mênh mông cỡ 80 triệu con người với một cái gia đình nhỏ bé vài con người đem cân lên cái nào nặng? Nhiều khi gia đình nặng hơn. Nhiều khi cái gia đình hai ba người đó nặng hơn cả một đất nước 80 triệu người này. Khiếp như vậy. Cái bản năng, cái tình yêu thương gia đình nó nặng nề, nên người xuất gia khi bước vào đạo lật ngược điều đó lại, từ bỏ sự thiên vị gia đình để có thể yêu thương được tất cả chúng sinh. Nhưng mà tại sao Vu Lan các chùa lại tổ chức mà nói về lòng báo hiếu?
[6:41]Là để dạy cho Phật tử, chứ đối với quý thầy việc đó phải vượt qua. Mà dạy cho Phật tử là sao? Là vì thế này. Trong cái đạo đức của con người, cái biết ơn là một đạo đức thâm sâu.
[6:58]Nhớ như vậy, biết ơn là một đạo đức thâm sâu. Thường con người ta thường quên quá khứ để đi tìm tới tương lai, đó là cái tánh thường của con người. Nhưng một người đạo đức á, mắt nhìn tới tương lai nhưng mà tình cảm vẫn để lại ở quá khứ. Đó là cái sự cân đối, cái sự hài hòa, cái đẹp của tâm hồn của một con người có đạo đức. Giống như Đức Phật vậy. Ngài ngồi dưới cội cây bồ đề nhập định 49 ngày đắc đạo. Đến khi ngài xuất định, ngài chuẩn bị rời đi để bước vào cuộc đời mà giáo hóa, ngài bước đi rời khỏi cây bồ đề khoảng 20 bước, ngài đứng quay lại nhìn cây bồ đề và ngài đứng bất động nhập định nhìn
[7:43]cây bồ đề bảy ngày rồi mới quay lưng bỏ đi luôn, mãi mãi bỏ đi luôn. Đó là ngài biết ơn cái cội cây đã che chở ngài nhập định suốt 49 ngày bất động đó. Với cái cây vô tri vô giác mà Đức Phật bày tỏ lòng biết ơn, bài học đó lớn lắm mà cho đến ngày nay, mấy ngàn năm qua, chúng ta chưa học nổi cái bài học của Đức Phật. Ngày hôm nay chúng ta sẽ nói về điều này một chút. Thì con người ta mắt cứ nhìn phía trước, thường là bỏ cái quá khứ ở sau lưng và bỏ luôn vĩnh viễn. Đó là những người tệ bạc, vô hậu, không nghĩa, không tình. Còn người nào mắt nhìn về phía trước, bước tới phía trước mà vẫn để tâm ở phía sau,
[8:30]đó là người có đạo đức, người sống có hậu, có tình, có nghĩa và có phước. Nói ví dụ như chiến tranh đã đi qua 40 năm nhưng mà sao? Những cái nghĩa trang liệt sĩ không bao giờ ta ngớt khói hương, vẫn tiếp tục truy tìm những Mẹ Việt Nam anh hùng, vẫn tiếp tục tìm những người có công. Vậy. Và ví dụ như là những người có công thường là hễ như vì lý do nào đó không nhắc tới thì thôi, chứ nếu tìm được thì ta đều cố gắng tìm ra chứ không để trôi vào quên lãng. Đó là mà cũng là một cái chính sách về đạo đức, nói là chính sách báo ơn đền ơn, sự thật nó là một loại đạo đức. Một đạo đức mà quốc gia duy trì được chính nghĩa
[9:14]mình hay không cũng chính là đạo đức này. Chứ nếu một quốc gia cứ bước về phía trước, lo hiện đại hóa, lo tiên tiến hóa, vù tới phía trước, kế hoạch bao nhiêu năm tương lai bỏ luôn phía sau, bỏ mất những người có công phía sau thì đó là một quốc gia không có chính nghĩa. Đây là điều vậy, và trong cái biết ơn đó, biết nhớ lại phía sau thì có cái người ở phía sau chúng ta mà chúng ta phải nhớ ơn, đó là cha mẹ mình. Nên cha mẹ là cái gốc ban đầu của sự biết ơn mà cũng là cái giềng mối ban đầu của đạo đức. Người mà nhớ ơn được cha mẹ, có hiếu với cha mẹ được thì chúng ta tin tưởng người này có thể có đạo đức.
[10:00]Người này chơi được, người này quan hệ được, làm ăn được, hợp tác được. Nên vì vậy, các chùa cứ ngày tháng 7 cứ phải nhắc đi nhắc lại cái đạo đức báo hiếu này là vậy, vì nó là cái giềng mối của đạo đức. Nó chưa phải là tất cả đạo đức, nhưng là giềng mối của đạo đức. Và đây là cái gì? Cái văn hóa đẹp của Việt Nam, của các nước phương Đông mà Tây phương không có. Ta xem các bộ phim của nước ngoài, ta tiếp xúc với những gia đình ở nước ngoài, ta sẽ thấy một điểm như thế này: là đứa con á nó như ông trời ở trong nhà á. Cha mẹ phải quỳ lụy, phải năn nỉ nó, ngọt dỗ dành nó, khen ngợi nó, nịnh nó và cái bản ngã lên mây xanh.
[10:51]Đứa nào cũng hỗn với cha, hỗn với mẹ và ta thấy cái xã hội đó nó đổ vỡ, nó không có hay. Ta chỉ thấy người Tây phương có thể là họ năng nổ, họ thông minh, họ chế ra được kỹ thuật rồi đất nước họ giàu lên do năng suất lao động họ tốt quá, nhưng mà về văn hóa cuộc sống họ thua Việt Nam ta xa. Vì Việt Nam ta gì? Đặt cái lòng hiếu lên trên, con cái phải kính trọng cha mẹ, người nhỏ tuổi phải kính trọng người lớn tuổi, cái văn hóa đó đẹp vô cùng. Còn ở bên nước ngoài Tây phương á, cái người lớn phải đi nịnh mấy người nhỏ, cha mẹ phải nịnh con, nên nó đổ vỡ hết. Đó là lý do coi bên ngoài thấy họ đẹp vậy chứ bên trong xã hội rỗng hết à.
[11:30]Một ngày nào đó ta phải đem cái đạo hiếu của Việt Nam mình đem dạy lại cho Tây phương, chứ không phải là ta cứ theo đuôi họ mà bắt chước họ cái điều này điều kia. Tây phương nhiều điều sai lầm lắm, ta phải giữ vững cái văn hóa của mình để sau này cứu thế giới. Nên á là ví dụ như nhà nước có chủ trương là giữ gìn bản sắc văn hóa của dân tộc, đó là một chủ trương cực kỳ đúng đắn. Nhưng mà giữ gìn thế nào thì tùy bản lĩnh ta, nhưng mà phải giữ cho được bản sắc văn hóa dân tộc, vì sao vậy? Bởi vì cái bản sắc văn hóa của Việt Nam sau này thế giới phải theo học. Nhớ, nhiều khi ta thấy ta nghèo, xã hội ta còn nghèo, đất nước ta còn đơn sơ rồi nhiều người
[12:12]vọng ngoại, cứ tưởng là cái hay nằm đâu ở nước ngoài á, đâu biết rằng trong đất nước mình có báu vật mà mình không biết. Trong đất nước mình có những cái văn hóa rất đẹp mà sau này ta phải giữ lại cho thế giới, đến lúc thế giới suy tàn hết rồi thì những điều đẹp đó còn nằm ở Việt Nam. Nó chính là cái gì? Cái ngày Vu Lan báo hiếu. Nhưng mà ngày Vu Lan báo hiếu cũng chỉ là một cái giềng mối nhỏ thôi để gợi ý cho ta cái đạo đức lớn hơn rất nhiều. Nha, cái hiếu với cha mẹ chỉ là một cái giềng ban đầu thôi, còn vô số điều lớn hơn của đạo đức nữa mà ta phải học, ta phải phải biết, đó chính là ngày Vu Lan.
[12:48]Nên vì vậy, ở các chùa vậy nhiều khi cũng còn hay đứng lại ở chỗ cái lòng hiếu cha mẹ thôi, chứ từ cái Vu Lan này ta mở ra rất nhiều cái khái niệm đạo đức cho cho xã hội. Ví dụ như chùa Phật Quang của chúng tôi vừa rồi, cái chủ đề Vu Lan là nguyện cầu cho hòa bình thế giới. Ngày nay khi mà thế giới sau những cái sự tiến bộ vượt bực của khoa học: đáp được cái phi thuyền xuống sao Hỏa, lặn xuống đáy biển sâu, chế được cái điện thoại di động phủ sóng khắp toàn cầu, máy bay vượt cả vận tốc âm thanh, sau những cái tiến bộ khủng khiếp như vậy ta cứ nghĩ rằng là cái khoa học đó sẽ giúp cho con người văn minh hơn, đạo đức hơn, thân thiện,
[13:38]gần gũi hơn, thế giới gần lại với nhau, nắm tay với nhau, chung tay xây dựng một cái hành tinh hòa bình, hạnh phúc, nhưng không! Điều lạ là không! Thế giới vẫn đánh nhau, vẫn hơn thua, vẫn ác độc, vẫn ích kỷ, vẫn tàn bạo, vẫn chia rẽ. Ta không hiểu tại sao. Ví dụ ta nói như là cái vụ nổ kho hóa chất ở Trung Quốc nổ ra,
[14:06]tại sao họ chứa tới 700 tấn, 700 tấn thuốc độc đủ giết sạch thế giới này? Chế giữ nó làm gì? Nếu cái đó mà được lắp vô trong cái vũ khí, trở thành vũ khí hóa học là giết sạch gần hết thế giới luôn với 700 tấn. Vì một cái lượng nhỏ bằng cái móng tay thôi đủ sức giết một người, hít cái chết, gục xuống chết liền. Mà nếu không chết tại chỗ, hít vào thấm từ từ thì ung thư và vô sinh hết. Cái loại chất độc xyanua đó cực độc, mà họ chứa làm chi tới 700 tấn lận để làm gì? Nên ta thấy rằng thế giới vậy cái nơi này chế hạt nhân, nơi kia chế vũ khí, càng lúc cứ càng đua nhau chế vũ khí hiện đại hơn và cái hành tinh mong manh
[14:50]của ta đứng trước nguy cơ bị tan vỡ. Thì cái việc vậy cái người đệ tử Phật yêu hòa bình thì càng hết sức là là lo lắng bởi điều này. Nên vì vậy cái Vu Lan vừa rồi chủ đề của chúng ta là nguyện cầu cho hòa bình thế giới. Mà khi cả đất nước của ta bao nhiêu người đệ tử Phật cùng chắp tay nguyện cầu cho hòa bình thế giới, cùng dặn dò nhau, giữ gìn nhau làm từng chút phước một nhỏ nhỏ để bảo vệ sự sống và bình yên cho hành tinh này thì tự nhiên cái người Việt Nam ta được cái phước lớn là gì? Chiến tranh không xâm phạm tới được. Chiến tranh không xâm phạm tới được. Ví dụ như ta giết chó nhiều quá thì nghiệp chiến tranh nó tới.
[15:36]Ở đây có ai ăn thịt chó không? Giơ tay lên coi. Ở đây ai ăn thịt chó lát thầy bắt đi quỳ nhang liền á. Đó, ta giết chó nhiều quá thì nghiệp chiến tranh nó tới. Nhưng mà bây giờ ta sám hối, ta chắp tay cầu nguyện cho thế giới hòa bình thì nghiệp chiến tranh nó tan. Nghiệp chiến tranh nó tan thì dấu hiệu là cái gì? Cái kẻ thù mà muốn đánh ta đó, tự nhiên kho vũ khí nó nổ tung rồi nó hết, nó không còn khí tài để nó đánh ta nữa, đất nước ta được bình yên. Đó là nhờ ở đâu? Nhờ nhiều lắm, nhưng mà trong đó cũng có yếu tố tâm linh. Cả đất nước này cùng cầu nguyện cho hòa bình thế giới thì chiến tranh ta dừng lại liền, kẻ thù của ta tự nhiên thất bại liền.
[16:20]Có ai tin có điều đó không ạ? Tin cả đất nước này chắp tay cầu nguyện cho hòa bình thế giới thì chiến tranh không tới nữa. Cái tâm linh có sức mạnh vi diệu. Giống như một lần thầy, lần này thầy kể lại chút. Lần đó cái cơn bão đánh vô Quảng Bình, đánh tan cái Quảng Bình hết trơn. Cái thầy ra đó thầy giảng, giảng nơi cái chùa mà nó không còn cái gì hết trơn á, thổi chùa bay mất luôn, có cái nền không. Thầy mới nói cái tâm linh dừng lại được một cơn bão, làm thế nào để dừng một cơn bão? Thầy cam đoan với mọi người là cái sự sám hối, sự thành tâm cầu nguyện, cái sự biết tu tập của mình sẽ dừng được một cơn bão.
[16:58]Thầy nói câu đó xong, xong thầy cũng hồi hộp. Thầy vừa đi vào Nam, cơn bão siêu bão nó tới một lần nữa. Tốc độ nó 378 km/h là nó như những quả bom nguyên tử, nó bay tới đâu là như bom nguyên tử rớt tới đó, phá tan hết tất cả và hướng thẳng vô vô Quảng Trị vô một lần nữa, đâm thẳng vô đó. Và với cơn siêu bão này thì nó xé tan hết, tất cả đều trở thành tro bụi trên đường đi của nó. Và thầy mới gọi Phật tử cả nước mình, các đạo tràng của mình cầu nguyện giùm cho miền Trung. Lạ vậy, nó đi vô gần tới còn cách khoảng 100 cây số nữa nó bẻ góc 90 độ, bẻ vuông, không vô nữa. Và dường như cơn bão đó để chứng minh rằng cái lời của thầy nói là:
[17:44]sức mạnh của tâm linh, của đạo đức, của sự tu hành là thay đổi được cả đất trời. Thì cũng vậy, lần này đất nước chúng ta cũng đứng trước cái nguy cơ chiến tranh. Bây giờ vậy cả nước chúng ta vậy phải về chùa trong cái dịp lễ Vu Lan này, ngoài cái việc báo hiếu, nhớ ơn còn phải chắp tay cầu nguyện cho hòa bình thế giới. Nguyện lòng tháng 7 này mình ăn chay, rồi suốt đời còn lại tập ăn chay rất nhiều. Ai ăn chay trường được thì tốt, còn không ăn chay trường được cũng bớt ăn mặn lại. Bớt ăn mặn, thí dụ một tuần mình ăn mặn một ngày hai ngày thôi, còn bao nhiêu cứ ăn chay. Như vậy là mình làm cho cái nghiệp sát của thế giới nó nhẹ
[18:24]lại, còn ai mà suốt đời ăn chay được thì rất là tốt. Giờ một à một tuần mình ăn chay hết năm ngày, ăn mặn chừng một hai ngày được không? Được không? Vỗ tay cười cười mà không biết có được không à. Cho nên cái lễ Vu Lan cái ý nghĩa lớn như vậy. Đó là thầy vừa điểm qua một đoạn, bây giờ bắt đầu thầy nói tới điều này. Đây cũng là một nỗi bức xúc của thế giới đây, ha. Là ta vừa nói tới lòng biết ơn. Biết ơn là biết cái gì tốt đẹp đối với ta đã đi qua, phải không ạ? Dù đó là một người, hay một địa điểm, hay một vật dụng. Thầy nhắc lại, ta biết ơn tức là nhớ đến, mình cảm nhớ đến cái gì đã đi qua nhưng mà trước đó đã để lại trong cuộc đời ta một điều tốt đẹp, phải không ạ?
[19:24]Cái gì đã đi qua khỏi cuộc đời ta rồi, trở thành quá khứ rồi, nhưng mà trước đó đã để lại cho cuộc đời ta một điều tốt đẹp. Đó là gì? Cha mẹ, ông bà, những bạn bè sống có nghĩa tình, thầy cô giáo, rồi nói xa hơn những chiến sĩ nằm xuống, những anh hùng, những danh nhân, những nhà lãnh đạo xuất sắc, vân vân, nhiều người trong cuộc đời này lắm, đã để lại sự tốt đẹp trong lòng ta là con người. Rồi nói tới địa điểm, hoặc là ta nói là: "Ngày xưa tôi đã từng sống ở đó, đó là quê tôi, từ nhỏ tôi đã sống, nó có con sông, có cánh đồng, có cái mái chùa, có buổi chiều khói bay lên, có buổi sáng tiếng gà gáy.
[20:09]Đó, những cái điều đó đã nuôi nấng cuộc đời tôi, nuôi nấng tâm hồn tôi. Và đó gọi là địa điểm, cũng trở thành cái gì? Cũng trở thành cái điều thiêng liêng, thành cái sự biết ơn trong lòng mình." Đó gọi là biết ơn là biết ơn về địa điểm như vậy. Hoặc là ta đến một cái khu gọi là di tích, nói: "Khu di tích này sao?", nói: "Dạ khu di tích này ngày xưa đã có một cuộc chiến ác liệt xảy ra, bao nhiêu anh hùng đã hy sinh đó, và đã thắng cái trận đó." Đó là địa điểm. Đó là ta cũng biết ơn địa điểm. Rồi bây giờ tới cái vật dụng. Vật dụng thì đi vô bảo tàng: "À đây là một cái thanh đao mà ngày xưa vua Quang Trung đã cầm đao này mà xông pha trận mạc
[20:48]để mà chiến đấu bảo vệ Tổ quốc." Đó là vật dụng, nó đi qua rồi nhưng mà là trở thành di tích vì để lại điều tốt đẹp trong đất nước ta, cũng vậy. Rồi bây giờ, hôm nay ta nói về vật dụng. Con người ta nói nhiều rồi, địa điểm nói sơ sơ rồi, bây giờ ta nói vật dụng. Có những vật dụng đi qua cuộc đời ta một chút, rồi ta không dùng nữa,
[21:16]rồi ta bỏ, ta quên, ta là người không đạo đức. Mắc cười lắm, có lần thầy gặp một cái người đó nhà cũng khá giả, thầy thấy đi chiếc xe nó hơi xập xệ. Thầy hỏi: "Ủa sao anh không đổi chiếc xe mới mình đi cho nó tốt?" Nói: "Dạ con thương chiếc xe này." Nói: "Sao vậy?", "Tại hồi con còn nghèo khổ con nhờ nó đi, rồi sau này cũng nhờ nó đi làm ăn, tới giờ thấy cũng còn đi được thấy thương." Thầy rất là nể phục, nể phục. Thầy nhiều khi còn đổi xe, cái xe đi hết nổi rồi thôi đành phải đổi xe khác đi, nhưng mà cái ông này thấy ổng cái xe cà tàng ổng mà ổng còn giữ hoài vì thương. Mình biết người này có nghĩa có tình, có đạo đức.
[22:00]Tức là đối với vật dụng đã đi qua rồi nhưng mà vẫn còn thương nhớ. Nhưng mà đến khi hư quá thôi để cất đâu đó vậy. Thật sự á thì có nhiều vật dụng ta cũng không chất hết được, chứa hết được. Tuy nhiên, tấm lòng mình phải nhớ về điều đó. Và có một cái, cái tàn nhẫn của thế giới này
[22:22]là khi không dùng nữa gọi nó là gọi nó là?
[22:29]Những vật dụng mà mình không dùng nữa mình gọi là gì? Đúng rồi, rác thải! Đó là cái từ mà ác độc nhất, tàn nhẫn nhất mà con người chế ra trong từ điển. Có cái từ rác thải, waste, rác thải,
[22:48]rubbish, waste, rubbish, rác thải. Đó là cái từ mà con người đã tạo ra từ sự ác độc của mình. Vì sao vậy? Vì không dùng nữa khinh thường, bỏ mặc, chà đạp, vứt. Đó là sự ác độc của con người. Và đã đến lúc ngày hôm nay ta phải sám hối về điều này để cứu thế giới. Ta phải sám hối điều này để cứu thế giới. Ủa nói cái gì mà tới rác thải mà tới cứu thế giới? Nói sự thực á. Nếu chúng ta cứ sống theo cái kiểu bạc bẽo này, xài xong rồi vất bỏ, xài xong vứt thành rác, thì cả Trái Đất này sẽ tiêu vong. Ngày hôm nay vậy, cả đại dương bắt đầu bị rác lấp đầy. Cái thời mà thầy còn nhỏ đó, biển là cái gì nó nó xanh đẹp, xinh đẹp.
[23:45]Nhưng mà ngày hôm nay, có lúc thầy ra biển thầy ngỡ ngàng bởi vì bờ biển đầy rác, không xuống tắm được nữa. Rác trôi lổm ngổm, quần áo dơ, rác thải, ối nhựa, nhất là đồ nhựa đầy hết. Thầy nói thế giới này hư hỏng rồi. Thầy mới hỏi, lúc đó thầy ra Bình Thuận, thầy mới hỏi anh Chủ tịch tỉnh á, lúc anh còn anh Huỳnh Tấn Thành là Chủ tịch tỉnh á. Thầy hỏi: "Ủa sao bây giờ cái Mũi Né mình là cái chỗ mà cái khu mà mà du lịch nổi tiếng thế giới bây giờ sao rác không vậy nè anh Thành?" Anh mới nói: "Mỗi năm nó có cái mùa thầy ơi. Mỗi năm nó có cái mùa mà có cái dòng chảy nó đưa rác ở đâu về không biết tràn ngập hết, hốt không xuể.
[24:23]Bó tay, chính quyền cũng bó tay." Thầy nói: "Cái này mình có chính sách dọn được không?" Nói: "Dọn không được thầy." Thầy mới nói: "Thế còn trên đường mà đi từ Phan Thiết anh ra Mũi Né, thầy thấy rác nhiều lắm à, anh không để yên như vậy được." Thế ảnh ra lệnh rác, thanh niên, Đoàn Thanh niên Cộng sản đi dọn bữa hết sạch. Nhưng mà rác trên biển không làm được. Hôm bữa thầy ra Quảng Bình cũng vậy, ra Quảng Bình bữa đi giảng, bữa trước đi xuống biển tắm rất thích, bữa thứ hai xuống bắt đầu rác, cái người dân nói: "Thầy ơi, biển động rồi." Nói: "Sao biết biển động?", "Vì rác bắt đầu vào." Như vậy là mấy chục năm qua là rác là một yếu tố để mà
[24:57]người cái ngư dân ở vùng biển người ta đánh giá thời tiết. Và như vậy, rác nó quen thuộc đến mức độ như vậy, chứ ngày xưa không có. Thầy nói, rồi vừa rồi thầy mới đọc bài báo người ta dùng vệ tinh người ta khảo sát trên khắp thế giới này là những luồng rác nó đi theo những dòng chảy của biển, bắt đầu tràn ngập thế giới. Vì sao vậy? Người ta quăng xuống hồ, xuống sông, xuống rạch, từ từ tất cả đổ ra biển hết. Rồi cá nó đói lên nó thấy dị vật lên nó táp, nuốt vô chết con cá. Con chim bồ nông trên biển, chim hải âu nó bay, nó thấy cái cái gì lấp lánh nó đang đói nhào xuống nuốt một cái, không tiêu rồi lên gục trên bờ biển chết.
[25:32]Khi mà nó tan xác nhìn lại nơi bao tử nó một đống rác nhựa không. Mà cái nhựa là vật liệu quý, ta chế tạo từ dầu mỏ khai thác rất là cực. Nhưng ta không xài nữa nữa ta quăng thành rác, và cả cái Trái Đất này từ từ sẽ thành rác hết. Từ cái gì? Từ cái ác độc, sai lầm, vô ơn của con người. Đáng lẽ không dùng nữa ta phải tìm cách dùng lại, vẫn để cho vật đó có một cái sự có ích trong cuộc đời, đừng có vất bỏ. Giống như những người tàn tật vậy. Ví dụ cái người đó nói: "Bị mù mắt rồi, vất bỏ." Đó là sự ác độc của xã hội. Cái ông đó ổng cụt chân rồi: "Thôi không xài nữa, không thuê dùng ổng nữa." Đó là sự ác độc.
[26:16]Cho nên có một số doanh nghiệp thì người ta ưu tiên dùng, tuyển dụng những cái người tàn tật, đó là những người doanh nghiệp mà rất có đạo đức, rất có nhân văn, có cái tính nhân bản rất là cao. Nghĩa là dù cái người đó họ khuyết tật nhưng mà lúc nào cũng cố gắng làm cho họ có ích giữa cuộc đời này, đừng để cho họ mặc cảm họ trở thành người vô ích, họ tự tử họ chết á, tuyệt vọng họ chết, và xã hội mình trở thành thất đức. Còn một xã hội mà có đạo đức, sống có nhân, có hậu, có tình, có nghĩa, đừng để ai trở thành vô ích hết, kể cả người già. Nói người già về hưu rồi vẫn tạo điều kiện cho những vị đó đóng góp cho cuộc đời,
[26:54]mặc dù lãnh lương hưu, không đóng góp chính thức, nhưng vẫn tạo cơ hội. Ví dụ như Hội Người cao tuổi, cái Hội Người cao tuổi ta tổ chức là để cho cái người cao tuổi tập hợp lại với nhau sinh hoạt và làm những việc có ích cho xã hội. Đừng để ai thấy mình vô ích. Tới khi nào? Nhắm mắt chết rồi thôi. Nhưng mà xin thưa, chết rồi vẫn tiếp tục làm phước. Nói: "Ủa, chết rồi sao làm phước?" Không tin chết đi, chết thử đi biết liền. Chết rồi ta vẫn chưa hề mất, ta vẫn tồn tại, ta vẫn có cách để giúp đời, giúp người, nhớ như vậy giùm thầy. Nhớ là ta chết rồi vẫn có cách giúp đời, giúp người. Cái câu nói này nghe lạ không?
[27:33]Ở đâu ra? Nói tại sao chết rồi vẫn giúp đời giúp người? Thầy nói câu này không phải là thầy đặt bịa ra đâu. Tại vì có lần thầy gặp mấy anh em chiến sĩ bên an ninh á, thầy mới hỏi mấy anh em là mấy anh em bảo vệ những ngày lễ lớn của mình như thế nào? Mấy anh em mới nói: Dạ, tụi con thì cũng ráng bảo vệ nhưng mà hên thầy ơi, giống như có có trời Phật tổ tiên gì phù hộ á, tụi con phát hiện nhiều cái mà tụi con không biết. Nói: Là làm sao? Nói ví dụ như bây giờ tụi con cũng giăng ra hết, canh từng điểm, những chốt này chốt kia hết để đề phòng người ta kẻ xấu mang mìn, mang đồ vô trong cái lễ. Canh canh vậy thôi chứ mình cũng ráng theo thôi chứ cũng làm sao biết hết.
[28:15]Nhưng mà tới khi có một thằng đó nó nó nó đem chất nổ vô mà những cái tình báo của mình không báo được thì tự nhiên có cái người vô tình đi ngang đụng nó một cái, cái nó nó nó xanh mặt lên một cái. Vì nó xanh mặt nên tụi con chụp bắt liền, đúng là nó có gói thuốc nổ. Thì cái việc mà vô tình đi đụng nó là không có chủ ý, không nằm trong kế hoạch chương trình, vô tình ai xô tụi con té vô nó? Ai xô? Cái người đã chết rồi, những người mà đã là chiến sĩ không bao giờ từ bỏ đất nước này. Lúc sống họ bảo vệ đất nước, lúc chết vẫn tiếp tục bảo vệ đất nước này chứ không phải là không. Cho nên chúng ta cũng vậy, chúng ta phải mang cái tâm nguyện là lúc nào cũng
[28:58]bảo vệ, đóng góp xây dựng cuộc đời này, còn sống còn hơi thở làm, chết vẫn tiếp tục, trong cái linh hồn của mình vẫn tiếp tục làm điều đó. Và không ai được quyền là một người vô ích cả. Nên chúng ta vậy, thấy cái người tàn tật, dù cái người đó mù khiếm thị, vẫn phải suy nghĩ trong đầu mình làm sao tạo cho người đó có cái công việc gì để họ sống có ích. Rồi bây giờ thấy cái người đó què chân, không đi được ngồi xe lăn, đừng bỏ mặc người đó, hãy nghĩ cách nào cho người đó sống một cuộc đời có ích. Và cũng vậy, ví dụ như ai gởi cho ta một cái món quà, cái bao bì rất là đẹp, cái vật chính là nằm bên trong
[29:37]á, ví dụ cái bánh Trung Thu nằm bên trong, cái hộp nằm bên ngoài, đừng vất thành rác, xếp lại, gom lại để giữ sạch, giữ khô rồi tìm cách đưa lại cho cái nơi mà họ tái chế được, sử dụng được, đừng vất bỏ nha. Cái ác nhất của con người là gom đống rác bỏ chung với nhau, nó ướt và nó bẩn, không tái chế được. Ví dụ cái tờ giấy nó khô, người ta rất dễ tái chế nhưng mình quăng vô chung với cái đồ thức ăn, thế là phải rửa rồi mới tái chế được, tốn thêm bao nhiêu nước để rửa. Đó là ác. Hoặc là miếng nhựa có thể tái chế được nhưng ta quăng chung với cái thùng thức ăn, muốn tái chế được nó phải rửa cho sạch, tốn thêm một mớ nước.
[30:18]Nên bây giờ cái đạo đức của ta là gì? Giữ cho rác sạch, khô để tái chế lại. Còn mà nếu cái gì cũng quăng vô chung một cái thùng, đó là ngu và ác. Thầy chửi đó nha, thầy mắng đó. Thầy mắng vậy có tự ái không?
[30:38]Đừng tự ái mà phải hối hận nha. Trong nhà mình bây giờ không được quyền đặt một thùng rác chung. Mỗi nhà mình phải đặt nhiều thùng rác, mà cái loại thùng rác ướt để qua ướt, cái khô để khô để cho cung cấp lại cho những cái nhà họ dùng họ tái chế. Mà họ không mua thì mình cho. Ví dụ như thầy nói, cái đẹp nhất của một gia đình người Việt Nam là cái gì đố ai biết?
[31:08]Ta tưởng đẹp nhất là cái mặt tiền, ha, ta tưởng đẹp nhất là cái phòng khách, ta tưởng đẹp nhất là cái bàn thờ, ta tưởng đẹp nhất là cái phòng ngủ. Nhưng mà sau này người ta nói là cái đẹp quan trọng là nhà vệ sinh, nhưng mà thua một cái. Thua một cái là cái nồi cơm heo số một. Việt Nam mình có cái nồi cơm heo cả thế giới phải nên học. Nồi cơm heo là gì?
[31:41]Thức ăn thừa đổ vô đó để mà cái nhà mà họ nuôi heo họ tới họ lấy, phải không ạ? Nói: Dạ thưa, bây giờ hết nuôi heo rồi, trong làng không ai cho nuôi heo nó hôi, chỉ có cái trại nuôi heo. Thành thử ta đang mất cái nồi cơm heo. Ta đang trở nên thua kém ngày xưa. Người ta thống kê ra rằng một năm ở châu Âu là phí phạm 22 triệu tấn lương thực vì đổ bỏ. Nhưng mà thực ra với 22 triệu tấn lương thực đó cứu biết bao nhiêu người đói ở những vùng khác. Nói: Xa quá đem lại không được. Chính vì ta không vận hành một hệ thống mà thức ăn thừa cơm dư đi đổ bỏ. Nên bây giờ vậy, ta phải cố gắng làm sao sử dụng
[32:25]lại cái cơm thừa, cái nồi cơm heo nha. Cái phước của ta nằm ở nồi cơm heo đó đó. Thức ăn mà không ăn nữa để lại dùng lại cho con vật, họ nấu lại, họ chế biến lại, đừng để nó thành vô ích, đừng đổ xuống cống. Cũng vậy, từng cái tờ giấy, từng miếng nhựa xếp khô, giữ khô, giữ sạch lại để cho cái nhà tái chế họ tới họ sử dụng. Đó là một đất nước văn minh, tiến bộ. Ta cố gắng làm việc này được cho thế giới này. Hôm nay vậy, lễ Vu Lan đến nơi cái ngôi chùa Chưởng Phước này đơn sơ, mộc mạc nhưng mà dễ thương này, có cái ông thầy trụ trì đẹp trai này. Không biết ổng có nghe không, mà khen ổng không biết ổng có nghe không kìa.
[33:11]Rồi, ở nơi cái chùa Chưởng Phước đơn sơ, mộc mạc này, dễ thương này, có ông thầy đẹp trai này phải không, chúng ta về đây rồi cũng tổ chức cái lễ Vu Lan để nhắc nhau về mấy điều. Thứ nhất: Bên cạnh cái khía cạnh giải thoát xuất thế, Đạo Phật cũng là một đạo tích cực nhập thế, xây dựng cuộc đời. Cho nên người đệ tử Phật bên cạnh cái tu hành tâm linh còn phải cố gắng làm rất nhiều việc phước, đóng góp xây dựng cuộc đời, đó là cái thứ nhất. Cái thứ hai, ngày Vu Lan nhắc ta về cái đạo lý biết ơn. Mà trong cái biết ơn đó, biết ơn cha mẹ là là giềng mối căn bản. Cái thứ ba là trong cái biết ơn đó, ta phải hiểu nghĩa là
[33:55]ta nhớ ơn lại những gì đã đi qua cuộc đời ta và để lại trong đời ta điều tốt đẹp. Trong đó có con người, có địa điểm và có những vật dụng. Mà khi nói tới vật dụng, bắt đầu ta đụng tới một vấn đề lớn của thế giới là vấn đề rác thải. Và ta phải làm sao tu thế nào nhìn thấy mọi vật không còn nhìn thấy cái gì là rác nữa, lúc đó ta bắt đầu có trí tuệ, có đạo đức. Như thầy vậy, ở trong chùa thầy thì thầy luôn luôn nhắc cái đệ tử của thầy câu này. Nói tụi con tu làm sao cho đến khi tụi con không còn nhìn thấy cái gì là rác nữa thì lúc đó mới gọi là tụi con có trí tuệ và có đạo đức. Hôm nay thầy cũng nhắc câu này lại với các Phật tử.
[34:44]Mình tu theo Phật, tu đến mức độ nào không còn nhìn thấy cái gì là rác nữa, vật gì cũng có thể sử dụng có ích trở lại hết, không phụ bạc vật gì hết, không vất tạp nham tạp nham hết, tìm cách để cho nó sử dụng lại có ích cho đời thì đó là ta có trí tuệ và có đạo đức. Hôm nay bấy nhiêu như vậy đã đủ để đạo lý cúng dường cho lễ Vu Lan chưa? Đủ rồi phải không ạ? Dạ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên chư Tôn đức, kính thưa quý vị quan khách chính quyền, kính thưa quý Phật tử, chúng ta có vài lời đạo lý mở đầu để rồi chúng ta cùng nhau bước vào cái lễ Vu Lan ấm cúng, nghĩa tình, thiêng liêng, cao đẹp.
[35:30]Dạ, xin chúc cho tất cả tứ chúng ta mọi điều an lành, hạnh phúc và thăng tiến. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.