[0:02]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nay ta nghe tiếp về cái ý nghĩa quan trọng của thiền định đối với vận mệnh của Phật pháp.
[0:18]Có những thời đại ta thấy nhiều người theo đạo Phật, nhiều chùa được xây dựng và ta có cảm giác rằng là đạo Phật được hưng thịnh.
[0:35]Nhưng rồi điều rất là lạ là đi qua cái thời đại đó rồi Phật pháp lại suy tàn, người ta không theo nữa. Chùa vắng, có xây rồi không ai ở, rồi không có người đi giáo hóa, rồi những cái đạo khác nó nổi lên, nó chiếm lấy quần chúng, người ta lại đi tin theo thầy này, bà kia mà không theo một đạo Phật cho chính thống, cho đàng hoàng. Nó có những sự thăng trầm như vậy. Và nó có những cái quy luật ngầm ở bên trong của nó, tại sao đạo Phật khi thì hưng thịnh, khi thì suy tàn? Có nhiều lý do mà hôm nay ta không có thời gian để phân tích hết. Hôm nay ta chỉ phân tích một cái góc nhỏ nhưng mà là một cái cốt lõi
[1:32]là vai trò của thiền định đối với cái sự hưng suy của đạo Phật.
[1:42]Khi nào mà người đệ tử Phật từ Tăng Ni cho tới cư sĩ mà tu tập thiền định đúng của Phật thì đạo Phật sẽ hưng thịnh. Còn khi nào mà người Tăng Ni, Phật tử mà không tu tập thiền định nữa, không tu tập cái thiền định vô ngã của Đức Phật nữa thì ta sẽ thấy từ từ sau đó đạo Phật suy tàn.
[2:12]Đó là quy luật. Ta nhìn ngược lại lịch sử truyền đạo của đạo Phật. Ví dụ như ta có hai cái hệ phái lớn, một là Nam tông Theravada, giữ cái hình thức như thời Đức Phật: quấn y, ôm bát, đi chân trần, đi khất thực, vân vân vậy. Và có một hệ phái lớn là Bắc tông là y phục thay đổi theo cái quốc gia đó luôn, theo quốc độ. Ví dụ đến Tây Tạng thì cái nhà sư đó mặc cũng hơi giống người Tây Tạng; đến Trung Quốc thì mặc đồ hơi giống Trung Quốc; đến Nhật Bản, đến Hàn Quốc, đến Việt Nam thì mặc y phục theo; rồi cái mọi sinh hoạt cũng na ná na ná đi theo quốc gia đó hết; kinh điển thì mở rộng ra nhiều loại kinh khác nhau.
[3:01]Ta có hai hệ phái rất là lớn. Bên Nam tông Theravada thì họ có cái tính là bảo thủ, mà nhờ cái bảo thủ đó nên họ không cho cái sự xâm nhập ngoại lai.
[3:19]Bấy nhiêu bài kinh đó là giữ cho kỹ, hiểu không hiểu thì thôi, nhưng cứ thuộc và cứ hiểu cho kỹ. Hình thức cứ quấn y như vậy từ xưa tới bây giờ không thay đổi. Thì cái bảo thủ như vậy nó vừa có cái lợi mà vừa có cái hại. Vừa có cái lợi là nó giữ được cái gốc đạo Phật để đừng cho ai pha trộn. Nên tới ngày nay mấy ngàn năm, mình mà muốn tìm tới cái đạo Phật gần giống thời Đức Phật nhất thì cứ tới các sư Nam tông, ta sẽ thấy nó gần giống như vậy. Bây giờ đem một bài kinh Nikaya ra hỏi, các sư sẽ nói vanh vách, nói thôi chứ hiểu không, hiểu không hiểu không biết, tại vì cái mấy ngàn năm rồi, cái ngôn ngữ đó của Phật mà Phật nói vắn tắt thì chưa chắc ai hiểu.
[4:05]Nhưng mà đại khái là giữ chặt như vậy, hình thức, ngôn ngữ, kinh điển, còn nghĩa lý tu tập thì mình không biết, nhưng mà đại khái giữ chặt. Bước qua Bắc tông thì thay đổi, biến hóa, vận dụng, luồn lách gọi là phát triển và pha trộn, thậm chí lọt rất nhiều tư tưởng ngoại đạo vào trong cái hệ phái Bắc tông Đại thừa. Thì hỏi, các sư Bắc tông sẽ trả lời là tùy duyên hóa độ. Vì người ta thích coi bói quá, chùa phải mở ra coi bói. Người ta thích phong thủy địa lý, chùa phải mở ra phong thủy địa lý. Người ta thích cầu xin quá, phải cho người ta xin xăm, bói toán. Nghĩa là tùy duyên hóa độ, nó lọt đủ thứ ngoại đạo vô trong hệ phái Bắc tông.
[4:57]Và bên Nam tông họ mới vin vào điều đó, họ chống Bắc tông, họ nói: "Bắc tông ngoại đạo", coi thường. Điều này rất căng thẳng, ta không biết thôi chứ thực sự rất căng thẳng. Các sư Theravada Nam tông á, mấy ông quấn y á nhìn các thầy mình như thế này, mặc đồ này, nói: "Ngoại đạo, các ông không phải đạo Phật, các ông Bà-la-môn, trộn pha trộn vô làm hư đạo của tui" và rất khinh thường, căng thẳng lắm. Còn bên các sư Bắc tông ta đi theo cái kinh điển Đại thừa cho mình là Đại thừa, nhìn các sư Nam tông là gì? Tiểu thừa, cái thứ tiêu nha bại chủng, hai bên chửi nhau. Có những ngôn ngữ không đẹp với nhau, rất căng thẳng, rất khó hòa hợp.
[5:45]Nhưng khi đến Việt Nam thì không biết cái con người Việt Nam, lịch sử văn hóa Việt Nam sao và cũng chủ trương của nhà nước Việt Nam: "Ghét nhau không biết, ngồi chung trong một giáo hội cho tui, ha, hệ phái nào thì anh cứ giữ hệ phái đó, nhưng cái tinh thần của đạo Phật là chung đồng, các anh thờ một ông Phật thì yêu cầu ngồi chung một giáo hội với nhau". Nhờ như vậy lâu ngày, đi suốt hơn 40 năm, thế là tại Việt Nam, hai cái tông phái Nam tông, Bắc tông bắt đầu họ cũng cởi mở, thông cảm. Một ông sư Bắc tông khi mà đảnh lễ các vị tôn túc, trong các vị tôn túc đó cũng có ông sư Nam tông ngồi ở trỏng,
[6:32]cho nên ông hòa thượng Nam tông cũng cảm thấy dễ chịu: "Á, mấy ông sư Bắc tông cũng lạy mình, không còn ý nghĩa Đại thừa, Tiểu thừa nữa". À, mà mấy ông sư Nam tông mà lạy mà có ông hòa thượng Bắc tông ngồi ở trên thì hơi khựng khựng à, trong lòng hơi khựng khựng. Thấy tại vì nó giống như mình lạy Bà-la-môn là nó sai luật, sai pháp. Nhưng mà giáo hội thì cứ bắt buộc như vậy, sau này họ tách ra họ không lạy nữa. Nhưng mà cứ phải hòa hợp với nhau trên hình thức. Thì bên Nam tông á, họ giữ cái thiền định, họ cứ phải ngồi thiền, ngồi thiền nên họ giữ ổn định đều đều, đều đều cái đạo Phật nơi này nơi kia,
[7:13]nhưng mà sự truyền bá thì có nơi mạnh, có nơi yếu chứ không có phải là mạnh mạnh hưng thịnh ồ ạt lên. Nhưng mà quốc gia, quốc giáo thì ta thấy cũng đều đều, đều đều. Nhưng bây giờ mà ta bước sang các quốc gia Phật giáo quốc giáo như Thái Lan, Miến Điện này nọ đó, Lào, Campuchia đồ đó, ta gặp những người cư sĩ thế này hỏi về đạo Phật, họ rất ít biết.
[7:42]Vì sao? Vì các sư kiên quyết giữ kinh tụng bằng tiếng Pali, hiểu không hiểu thôi ráng chịu. Mà mình tới mình tụng giở bản kinh ra mình không đọc được, không hiểu được thì mình có thấy được lợi ích của đạo lý không? Có không? Không. Mà không có lợi ích rồi tới chùa nữa không? Không. Như vậy tới chùa để làm gì? Để cúng dường chư Tăng. Tại sao phải cúng dường chư Tăng? Tại vì ông nội, ông cố, ông tổ, ông bà gì đó dặn rõ ràng là tới cúng chư Tăng thì có phước. Họ nghe cái đó thôi. Họ cứ tới thôi, cúng dường chư Tăng thì có phước chứ còn không có chuyện tới để học gì nữa tại có hiểu đâu. Lâu lâu có vài ông sư thuyết pháp bằng cái ngôn ngữ bản
[8:25]địa thì không được mấy người, được được được thì thôi. Đó là một cái nhược điểm là cái ngôn ngữ là rào cản làm cho người dân không tiếp cận được đạo Phật. Qua tới Bắc tông thì kinh điển từ từ lấy cái chữ Nho làm cái chủ đạo. Người Trung Hoa họ tụng họ hiểu, nhưng mà người Việt Nam tụng có hiểu không? Không, chỉ trừ chư Tăng có học thì mới hiểu, hiểu cũng không hiểu hết đâu. Còn cư sĩ thua, chỉ tụng theo như vẹt thôi chứ không hiểu hết. Và như vậy, rất đông số đông quần chúng thực sự đến chùa có tụng kinh mà không hiểu gì lắm nên có lợi ích không? Cũng không lợi ích lắm. Cái khó là thế này: lời Phật dạy hơn 2500 năm trước
[9:15]đi qua nhiều, dịch qua nhiều ngôn ngữ, đi qua nhiều thời đại, thực sự đến ngày hôm nay không ai hiểu hết. Nói thẳng một câu vậy, kể cả người xuất gia. Mà nói là lấy kinh gốc á, kinh gốc của Nikaya á, lấy kinh gốc của Nikaya ra đọc mà bây giờ dù cho mình học tiếng Pali, dù cho tiếng Pali được dịch qua tiếng Anh, dù cho tiếng Pali được dịch qua tiếng Việt, mình đọc được hết á, nhưng thực sự không ai hiểu.
[9:52]Rất nhiều bài kinh Nikaya đọc lướt lướt qua cho chơi, chứ hiểu thâm sâu ý nghĩa đó không phải ai cũng hiểu. Tại vì sao vậy? Vì ngôn ngữ chỉ là gì, âm thanh phát ra.
[10:07]Còn mà cái ý nghĩa Phật gói trong cái từ đó là gì, chỉ có Phật mới hiểu. Và ít ra chỉ có những người của thời đại của Đức Phật mới hiểu, chứ còn ngày nay không hiểu nổi nữa.
[10:21]Ví dụ như bây giờ Đức Phật nói là đây là tưởng tri, đây là thắng tri, đã dịch qua tiếng Việt Nam rồi đó. Đó, đây là thắng tri về cái địa đại, đây là tưởng tri về địa đại, đây là liễu tri về địa đại. Đây có ai hiểu không? Có ai hiểu giơ tay lên thì mời lên làm pháp sư liền. Không ai hiểu. Mà ngay cả người xuất gia đọc mấy câu đó cũng không hiểu. Mà đó thầy mới đọc một một vài chữ trong cái bài mà Pháp môn căn bản. Cả tạng kinh Nikaya rất lớn, rất lớn, rất nhiều từ chuyên môn mà nói thẳng câu chỉ Phật hiểu, hoặc là những vị A-la-hán thời Đức Phật mới hiểu.
[11:07]Không ai hiểu. Bây giờ vậy, ta giữ cái kinh đó đi cái khổ công mà tu hành để mà hiểu cho được cái lời Phật dạy phải nói là một công trình vĩ đại, không ai có thể làm hết trong một đời con người của mình. À rồi giữ cho vui thôi, hiểu hiểu không nổi. Hiểu từng chữ từng câu không nổi, và chính vì ta không hiểu nổi, ta không thấy lợi ích. Và ta không thấy lợi ích thì ta cái sự hứng thú của ta đối với việc đến chùa, tu hành theo Phật nó bị sao? Bị giảm xuống liền. Mà khi đã cái cái cảm xúc của ta đối với Phật pháp bị giảm rồi, ta không thích đến chùa nhiều rồi, thì đạo Phật còn hưng thịnh không? Không.
[11:57]Đây là vấn đề. Đây là vấn đề mà từ từ rồi đạo Phật suy tàn, khỏi cần ai đánh phá. Còn nếu có người đánh phá thì suy tàn nhanh hơn một chút. Cái khó là như vậy. Cái khó là cái hàng rào của ngôn ngữ và nghĩa lý quá cao siêu trong các kinh điển, không phải ai có thể hiểu và áp dụng vào trong cuộc sống của mình được. Nên cái công đức rất lớn của thời đại ngày hôm nay là nếu người nào có thể giúp cho chúng ta hiểu được lời kinh Phật, không hiểu hết đâu, hiểu những điều căn bản, thực hành được lời kinh Phật, có cảm xúc, có hứng thú với Phật pháp và yêu thích đến chùa thì đó là người có công làm cho đạo Phật được hưng thịnh.
[12:48]Người đó là ai? Người đó là ai? Người này nè: tất cả chúng ta đều có cái bổn phận đó. Tất cả chúng ta đều có cái bổn phận đó. Chính ta hiểu lời Phật dạy trong cái lõi á, hiểu rất rõ, chứ không phải hiểu trong cái ngôn từ lặp lại nha, hiểu rất rõ, chính ta thực hành, ta truyền cái cảm xúc, cái hứng thú đó qua cho
[13:16]thân quyến, bạn bè, huynh đệ của mình hết, để cho mọi người cũng tìm được cái cảm xúc, cái hứng thú đối với Phật pháp như chúng ta. Đó là điều làm cho đạo Phật được hưng thịnh trở lại. Nhưng mà do đâu chúng ta có cái cảm xúc, có cái hứng thú với đạo lý của Phật lại, do đâu? Vì chúng ta hiểu, thực hành và thấy có lợi ích. Đúng không ạ? Hiểu, có thực hành, thấy có lợi ích thật sự. Ba điều này: hiểu, thực hành, thấy có lợi ích nơi bản thân mình, nên mình có cảm xúc thực sự.
[14:01]Cái cửa đầu tiên mà không qua được, không hiểu được, là xong, người đâu có thực hành được đâu. Phải hiểu rất kỹ mới thực hành. Mà khi thực hành một thời gian rồi, thấy cuộc đời mình thay đổi. Cuộc đời mình thay đổi là thay đổi làm sao? Thứ nhất, tâm hồn mình thay đổi. Thứ hai, cái phước của mình tăng lên. Tại sao biết cái phước mình tăng lên? Vì cái giá trị của mình tăng lên trước mắt mọi người. Đây nhớ điều nha, nhớ thầy nói, cái phước thì nó hiện ra trên nhiều phương diện. Ví dụ như mình giàu hơn, nhưng mà thường cái giàu hơn nó đến chậm, đến kiếp sau nó mới tới. Kiếp này mình chuyển nghiệp chút xíu,
[14:45]đủ ăn đủ mặc thôi, chứ không có giàu hơn, giàu là phải nhiều kiếp. Mình vinh quang hơn, vân vân. Nhưng mà cái dấu hiệu đầu tiên của cái là ta bắt đầu có phước là ta có giá trị trước mắt mọi người. Trước đây, mình xuất hiện ở đâu, không ai để ý, đi vô đi tới lui kệ mình chứ ai quan tâm. Nhưng khi mình tu đúng theo Phật pháp, thì phước mình tăng lên dần dần. Khi mình xuất hiện ở đâu, mình thấy mình được người ta chú ý, người ta để ý, người ta tôn trọng, là bắt đầu dấu hiệu có phước. Rồi mọi chuyện trong cuộc sống này, những cái điều mà mình mơ ước, tìm cầu thì mình thấy lại bắt đầu có có thành công.
[15:36]Đó là dấu hiệu có phước, thấy rõ ràng. Từ lúc mình hiểu, mình thực hành, cuộc đời mình có lợi ích, có hạnh phúc, có an lạc, có giá trị, rõ ràng cái đâm ra mình có cái cảm xúc, có cái hứng thú. Và từ ba cái điều này: hiểu, thực hành, lợi ích, mình truyền cái cảm xúc này cho người khác. Cứ người này truyền lan qua người kia, lan qua người kia, thì đạo Phật sẽ làm sao? Được gọi là hưng thịnh trở lại. Và ngược lại, nếu mình không hiểu, tụng kinh cho vui không hiểu, không hiểu thực hành tầm bậy tầm bạ, rồi đâu có lợi ích. Ba điều này không có, cái mình từ từ chính mình cũng mất cảm xúc đối với đạo.
[16:21]Mình đã mất cảm xúc rồi mình còn mạnh miệng truyền bá người khác không? Rủ người khác đi chùa được không? Không. Đó, đạo Phật không phát triển được. Đó, nên cái người nào mà thấy cả đời chả bao giờ rủ ai đi chùa, thì người đó làm sao? Ba cái điều này không có tồn tại trong tâm. Người đó không hiểu đạo, không thực hành và không có lợi ích, nên họ chả bao giờ rủ ai đi chùa. Còn cái người nào mà thấy họ nhiệt tình rủ người đi chùa, thì chắc họ có cảm xúc. Mà cái cảm xúc thường đến từ ba cái điều này: hiểu, thực hành và có lợi ích. Thuộc chưa, ba cái điều này?
[17:07]Ngay cả như thầy nha,
[17:11]tu bao nhiêu năm, bây giờ lật kinh Nikaya vậy, lật lại một bài kinh bất ngờ, đọc một đoạn kinh Phật rồi, muốn hiểu phải ba ngày, một câu thôi. Phật chỉ nói vài chữ à, mà thầy muốn hiểu câu đó phải ba ngày. Tĩnh tâm mới hiểu. Đến như vậy. Nên người thường đọc lướt lướt qua rồi coi bỏ, không có hứng thú tại không hiểu. Cái khó là như vậy. Nhưng cái quan trọng là ta hiểu một chút, thực hành một chút, cái nó sáng tỏ, ta ngược lại ta lại hiểu thêm một chút, thực hành thêm một chút. Và do đó, thầy tìm cách thầy chuyển ngữ cái ý mà trong kinh Phật thành ra cái tiếng Việt Nam của thời đại ngày hôm nay cho ta hiểu vào trong bản chất của nó.
[18:02]Ví dụ như là cái mà thầy hay ví dụ nhất là cái này: khi một vị mà chứng Tu-đà-hoàn thì diệt trừ được ba kiết sử. Trong ba kiết sử đó có một cái gọi là thân kiến. Cái chữ thân kiến này mấy ngàn năm rồi chưa ai dịch ra được. Nhưng mà nhờ thầy lễ Phật mỗi ngày, cho nên lúc khi thầy đọc tới chữ thân kiến, cái thầy hiểu ngay Phật dạy cái này là ích kỷ. Giữa cái chữ thân kiến và cái chữ ích kỷ không có mối liên hệ nào về từ ngữ cả, về ngôn ngữ cả. Nhưng mà nhờ là thầy nhờ Phật độ do thầy thành tâm lễ Phật mỗi ngày, cho nên Phật cho thầy biết cái ý nghĩa Phật muốn nói, chữ đó là ích kỷ. Thầy nói: à, đây mới đúng là cái kiết sử sâu dày của người ta
[18:50]là cái ích kỷ, mà người chứng Tu-đà-hoàn phá được cái ích kỷ, tự nhiên họ sống vị tha, yêu thương mọi loài, mọi người, đúng là bản chất của vị thánh. Dù họ chưa chứng giải thoát như A-la-hán, nhưng mà đó là một con người sống vị tha, yêu thương được mọi người. Rõ ràng, con người như vậy mới là thánh chứ! Mới là thánh, thánh Tu- dù là thánh ban đầu, Tu-đà-hoàn. Nhưng mà nếu còn vị kỷ làm sao mình kêu người đó là thánh được? Nên Phật nói cực kỳ chính xác. Thân kiến: ích kỷ, phá cho được cái đã. Chữ thân kiến và chữ ích kỷ, chữ thân kiến là từ ngày xưa, từ Pali dịch qua tiếng Trung Hoa, còn từ ích kỷ là cái từ bây giờ ai cũng hiểu.
[19:31]Chuyển từ cái chữ thân kiến qua tới chữ ích kỷ là một cái bước nhảy vọt, không dính líu gì hết, nhưng đúng vào ý Phật muốn nói. Đây là một sự may mắn, đây là một sự may mắn. Mà nêu ra được điều này ta thấy sáng tỏ liền, đúng không ạ? Ta thấy sáng tỏ và ta có cảm xúc liền. Rõ ràng một vị Tu-đà-hoàn là cái người mà phải không còn ích kỷ. Còn ích kỷ lẩn lẩn trong tâm thì làm sao mà là một vị thánh Tu-đà-hoàn được. Thấy rõ ràng nó vậy. Mà còn một cái từ mà thực sự thầy nói mấy chục năm trời thầy chưa hiểu hết cái ý của nó vì quá vĩ đại: nghi. Người chứng Tu-đà-hoàn phải diệt được cái kiết sử nghi, không còn nghi.
[20:13]Không còn nghi là không còn cái gì? Thầy tu hơn bốn chục năm rồi, thầy chưa hiểu hết cái chữ diệt được cái nghi này. Vì cái nghĩa lý nó quá mênh mông, quá lớn, quá vĩ đại.
[20:27]Cứ năm trước thầy phát hiện cái ý nghĩa mà diệt cái nghi nó ra nghĩa này, năm năm sau thầy phát hiện diệt cái nghi nó ra một cái số nghĩa khác mà cũng cái chữ nghi đó, cũng cái chữ mà diệt được cái kiết sử nghi. Rồi mới thấy có một chữ của Phật thôi mà gói ghém không biết bao nhiêu đạo lý, bao nhiêu điều vĩ đại trong đó, mà nó nó hiện thực trong cuộc sống, hiện thực trong cuộc sống này. Thầy nói ví dụ một điều: Chữ nghi, tức là do dự, phân vân, không dám xác quyết, đúng không ạ? Không dám xác quyết, không biết đúng sai. Đó, mới một chữ nghi thôi đó. Không còn do dự, còn phân vân, không xác quyết, không biết đúng hay sai.
[21:10]Cái chữ không biết đúng hay sai là vấn đề rất lớn. Khi ta nghe ai nói một điều gì hoặc họ làm một điều gì, nhìn vô không biết họ làm đúng hay sai, ta còn nghi. Còn một bậc mà có trí tuệ của Tu Đà Hoàn, mình nói nửa lời họ biết mình nói đúng hay sai liền, vì họ có cái trí tuệ của Tu Đà Hoàn diệt trừ được cái kiết sử nghi, họ cực kỳ sáng suốt. Họ không phải là biết hết như kiểu thần thông, họ không phải là biết hết là mình nghĩ cái gì bí mật trong tâm, họ không phải biết hết như kiểu là ngày mai có chuyện gì xảy ra như kiểu bói toán, nhưng họ đánh giá được mình làm đúng hay sai trong cái lẽ phải, trong chân lý, trong đạo đức. Biết liền.
[21:52]Cái tinh tế đó, cái sâu sắc đó, cái sáng suốt đó là trí tuệ của một bậc Tu Đà Hoàn. Những cái điều đó nghe cảm động vô cùng, nghe cảm động vô cùng. Mình nói nửa lời họ biết mình làm đúng hay sai liền. Thì cái cái đó cũng là nghi, nhưng có phải là hết nghi chưa? Chưa. Cái nghi này mới khủng khiếp. Nghi nó còn gì nữa? Không phân vân, không do dự, không chần chừ, không xác quyết đúng sai. Diệt được cái nghi rồi, biết ai đúng, ai sai, biết gì là cao, biết gì là thấp và trong cái biết đó, họ biết được một điều: Đức Phật là tuyệt đối vĩ đại. Ngay lúc đó trong tâm hiện ra điều đó liền, không còn nghi ngờ nữa.
[22:36]Không còn nghi ngờ nữa.
[22:41]Còn ví dụ như rất nhiều người trong chúng ta đây đến chùa lạy Phật, lễ Phật vì ta tin, tin, ta tin rằng Phật chắc cao siêu lắm, không biết cao cái gì, nên ta cũng quỳ, cũng lạy, đôi khi cũng cầu, cũng xin. À, thì cái mà ta kính Phật, lễ Phật đó là bằng niềm tin thôi, chứ không biết Phật cao siêu cỡ nào, ta chỉ tin thôi. Nhưng mà thôi, vậy cũng có phước. Nhờ cái lễ kính Phật như vậy đó, rồi nhờ cái thực hành tu tập của ta như vậy đó, cho đến ngày mà ta đủ công đức, bỗng nhiên ta chứng Tu Đà Hoàn thì cái niềm tin đó, niềm tin là Phật cao siêu đó, bỗng nhiên biến thành trí tuệ, không có tin nữa, bỗng nhiên bừng vỡ ra, vững chắc liền, xác quyết liền:
[23:27]Phật là tuyệt đối. Thì ngay giờ phút đó, nếu vì Đức Phật mình chết, chết liền không có ngần ngại. Bởi vì niềm tin, cái lòng tôn kính đối với Phật là tuyệt đối. Thì những cái chữ nghi thôi, vô số cái nghĩa lý cao siêu ẩn chứa trong cái chữ nghi, diệt được cái nghi đó, bao nhiêu điều vĩ đại ta không dễ hiểu được. Nhưng nếu ta hiểu được, ta diễn tả nó được bằng cái ngôn ngữ của thời đại ngày hôm nay, ta sẽ gây được cái cảm xúc, hứng thú cho những người khác. Ví dụ như nãy giờ thầy nói, mọi người thấy có thích không ạ? Đó là bằng cái ngôn ngữ của thời đại, để ta hiểu được, ta thực hành được khi khi ta lễ
[24:12]Phật mỗi ngày, ta lễ Phật với lòng thành kính thật sự. Khi ta lễ Phật với lòng thành kính thật sự như vậy, cũng chưa thấy gì. Một ngày, hai ngày cũng chưa thấy gì, một năm, hai năm cũng chưa thấy gì, thậm chí năm năm, mười năm cũng chưa thấy gì. Nhưng đến một ngày nào đó có thấy cái gì.
[24:32]Chỉ lễ Phật với lòng thành kính thôi, đến một ngày nào đó ta chợt có thấy cái gì thì lúc đó đời ta bước sang một một khoảnh khắc khác, một giai đoạn khác. Ta thấy ích lợi rõ ràng: ích lợi, hạnh phúc, an lạc, sáng suốt, kiên định, tự tin. Chữ "tự tin" cũng giống như là cái diệt được cái nghi của Tu Đà Hoàn. Nhưng mà cái diệt cái nghi của Tu Đà Hoàn mà Phật không dùng chữ "tự tin". Phải nói Đức Phật cực kỳ vĩ đại là chỗ này. Cái trạng thái của một người chứng Tu Đà Hoàn, họ đạt được cái sự tự tin vững chắc, không ai làm họ hồ nghi lung lay nữa, nhưng Phật không dùng chữ "tự tin" mà chỉ dùng cái từ:
[25:24]diệt cái kiết sử nghi. Chỗ này phải nói cái sự khéo léo của Phật là trong từng tơ kẽ tóc. Tại vì sao? Bởi vì dùng cái chữ "tự tin" nó rất dễ lầm với vô số những con người khác đang kiêu mạn, bướng bỉnh cũng sao? Có vẻ tự tin. Hôm có một người mới hỏi thầy, một cái người nước ngoài, một giáo viên nước ngoài mới hỏi thầy: Cái tâm lý tự tin là như thế nào? Thầy mới trả lời rằng: Cái tự tin nó có hai loại. Một cái loại tự tin là do ngang bướng, lì lợm, kiêu mạn, ai nói gì cũng không nghe hết, lì, bướng, dòm họ rất giống tự tin. Và một cái tự tin là do cái gì? Chỉ nói điều đúng, chỉ làm điều đúng thì tự nhiên ta cũng có cái sức mạnh nội tại để ta tự tin.
[26:26]Hai cái tự tin dòm rất giống nhau, nhưng khác ở phía sau. Cái người mà kiêu mạn, lì lợm, ngang bướng mà có vẻ tự tin á, thì sau đó ta thấy họ phiền não, hung hăng và bất an. Còn cái người mà tự tin do họ tìm thấy được lẽ phải, biết phải, biết trái, biết đúng, biết sai rõ ràng, cho nên họ có tự tin thì sau đó ta thấy họ bình an, hiền lành, vững chãi.
[27:01]Dòm rất giống nhau nhưng hậu quả rất khác nhau, nhưng Đức Phật không dùng chữ "tự tin", Ngài dùng cái từ: diệt được cái nghi. Nó khéo hơn nhiều. Diệt được cái nghi thì bảo đảm không lộn qua, không nhầm qua cái tự tin của loại người ngang bướng. Hay. Nên Phật khéo từng li một á, từng đường tơ kẽ tóc, vĩ đại vô cùng. Càng hiểu rồi mới thấy Đức Phật vĩ đại. Đó, những cái điều nhỏ nhỏ trong kinh như vậy, ta hiểu ra, ta ứng dụng vào cuộc đời mình, ta thấy có lợi ích, ta có cảm xúc, có hứng thú thì thế nào ta cũng truyền qua cho người khác. Thế nào ta cũng truyền qua cho người khác. Và khi ta truyền qua cho người khác như vậy thì ta có làm sao?
[27:49]Có kết duyên lành với chúng sinh. Đúng không ạ? Ví dụ như một cái người hàng xóm mình nào giờ mình cũng ít quan tâm, nhưng đến khi mà mình trong cái tâm mình cái đạo nó nhiều quá rồi, mình tu tập, mình hiểu biết, mình lợi ích nhiều quá, cảm xúc dâng trào, cái mình tự nhiên nhìn mọi người mình yêu thương, mình yêu thương rồi cái mình thế nào cũng làm quen người ta: "Nè chị, nay chị khỏe không? Sao?" Ngồi mình nói trời, nói trăng, thế nào mình cũng gài nhân quả vô mình thuyết phục người ta, nhân này quả kia, nhân kia quả nọ, nên mình nói chuyện từ từ mình độ người ta, vì cái cảm xúc đạo trong người mình quá nhiều.
[28:25]Còn một người tu rồi rồi bắt đầu cắt đứt hàng xóm luôn, cắt đứt thân quyến, bạn bè luôn, kêu là: "Tôi tu, ông không tu thôi." Biết người này tu đúng hay sai? Sai. Sai, bởi vì cắt cái duyên với chúng sinh hết. Và cái người mà cắt duyên với chúng sinh như vậy, qua những đời sau chuyện gì xảy ra?
[28:46]Cô độc. Cô độc. Cái nhân quả là cô độc. Vì sao cứ thích tu một mình? Đó, cứ làm ẩn sĩ, cứ nghĩ mình nhiều đời cứ làm ẩn sĩ, rồi cho rằng như vậy mới là tu đúng. Không, cái đó là sai. Tại vì khi ta có lợi ích, ta có cảm xúc, ta có hứng thú trong đạo, không ai giữ lại được một mình hết, luôn luôn phải truyền đi bằng cách này hay cách kia, từng người một, từng người một như vậy. Còn nếu mình có duyên, mình sẽ truyền bá rất rộng rãi và như vậy những đời sau cái quả báo hiện ra là gì? Ta rất có duyên với chúng sinh. Ta rất có duyên với chúng sinh, do vậy. Ví dụ bây giờ kiếp sau lỡ quý Phật tử đi xuất
[29:34]gia, lỡ thôi, không biết có thiệt hay không,
[29:39]thì mình muốn cái chùa mình là quanh năm không ai tới hay là người ta tới lui tấp nập? Hử?
[29:48]Người ta tới lui tấp nập thì nó có cái kẹt là hao hao cơm, đúng không? Còn không ai tới thì nó cũng có cái kẹt là cũng hơi buồn, đúng không ạ? Vậy mình khoái cái nào? Khoái hao cơm hay khoái buồn? Hả? Thà hao cơm phải không ạ? Thà hao cơm nhưng mà chúng sinh tới lui.
[30:16]Thầy vừa hỏi một điều nho nhỏ vậy chớ rất nhiều chùa vi phạm. Chịu hao cơm hay chịu buồn? Rất nhiều người chịu buồn chứ sợ hao cơm. Rất nhiều chùa, đến ngày hôm nay vẫn còn điều đó nha. Rất nhiều chùa sợ hao cơm đãi Phật tử. Thầy đi đây đi kia, thầy gặp nhiều và thầy cũng trách nhiều lắm rồi đó. Thầy nói: "Cứ mở ra cho Phật tử ăn đi, đói thì chịu". Chịu là sao? Thầy đi đâu mất tiêu rồi chịu cái gì. Nhưng mà nói rồi Phật nuôi, chư thiên nuôi. Đừng sợ. Ai đặt chân tới chùa là mình mừng, là phải mời ăn, mời cơm, mời nước người ta, đừng sợ thiếu, đừng sợ đói. Rồi chớ trên trời, trển á, ổng ở trên đó nhiều gạo lắm, đừng lo.
[30:59]Trên đó đó, nhiều gạo. Rồi mọi chuyện là đầy đủ hết, nhưng mà ai đặt chân tới chùa là mình vui mừng. Vậy đó. Còn mà cái người mà sợ hao cơm là không có đủ lòng thương chúng sinh. Nên ở đây vậy, khi ta hiểu được lời Phật dạy, hiểu bằng cái ngôn ngữ hiện nay, hiểu cho đúng nha. Thứ hai là ta có thực hành, thứ ba ta có lợi ích thì thế nào cũng lòi ra cái thứ tư, là gì? Chia sẻ, giáo hóa. Và chính là điều đó làm cho đạo Phật sao? Hưng thịnh. Nhớ như vậy, nó hiện ra cái thứ tư. Nên cái việc mà chia sẻ, giáo hóa nó không phải là của riêng các thầy, mà là của tất cả những ai là đệ tử Phật dù xuất gia hay tại gia.
[31:46]Còn người cứ đi chùa hoài, đi chùa 5 năm, 10 năm không không không thấy rủ thêm một người nào thì mình biết làm sao, ba điều này họ chưa đạt được. Hiểu chưa đúng lời Phật dạy, thực hành trật lất, không có lợi ích gì nên không có cảm xúc, không có cảm xúc. Còn khi ta có lợi ích rồi, ta cảm xúc liền, ta có hứng thú với đạo liền và luôn luôn hiện thêm cái thứ tư là chia sẻ, hoằng hóa, là truyền bá. Bất cứ ai cũng vậy hết. Mỗi người tự nhìn lại mình, sao? Thấy mình như thế nào? Đã có chia sẻ, có truyền bá chưa? Có chưa? Có một người, có một bà già giơ lên: "Có", gần hết hơi rồi.
[32:35]Nhưng để đạt được ba cái điều này: hiểu đúng lời Phật dạy, thực hành đúng lời Phật dạy thì mới có lợi ích, lại là một vấn đề lớn. Như nãy thầy nói đó, cái hàng rào của ngôn ngữ 2500 năm. 2500 năm và qua nhiều giai đoạn ngôn ngữ, từ Đức Phật nói bằng miệng không có chữ viết, bằng ngôn ngữ của ngài, cho tới chuyển qua ngôn ngữ Pali của vua A Dục, rồi chuyển qua một số ngôn ngữ: chữ Nho, chữ Nho đời xưa rồi chữ Nho đời nay, rồi qua tiếng Việt Nam. Hoặc là từ Pali qua thẳng Việt Nam. Đó, nó qua mấy hàng rào ngôn ngữ và qua hàng rào của mấy nghìn năm thì không bảo đảm ai cũng hiểu lời Phật dạy. Đó, đây là một thử thách rất là lớn.
[33:22]Vậy làm sao mình hiểu lời Phật dạy mà trực tiếp từ tâm Phật tới tâm mình? Còn cái ngôn ngữ trong kinh chỉ là gợi ý thôi. Cái khó vậy. Ở đây ta có cái tam giác, ta có cái tam giác. Trên đỉnh tam giác là ý của Phật. Một cái góc bên kia của tam giác là lời kinh điển được viết lại. Và cái góc tam giác bên đây là tâm ta. Ba cái tam giác này có ăn nhau hay không? À. Ta hay nhìn qua cái góc tam giác bên kia là dựa vào kinh điển, đúng không ạ? Lời kinh. Chớ ta không chịu nhìn thẳng lên cái góc đỉnh tam giác là tâm của Phật, ý của Phật thật sự là gì. Nên ta cứ mày mò từng chữ, từng nghĩa, nhất trong mấy cái trường Phật
[34:17]học á, mày mò từng chữ, từng nghĩa trong đó mà coi là à Phật nói thế này, Phật nói thế kia, nhưng mà sự thật có phải Phật nói không? Kinh chỉ là kinh thôi, chữ nghĩa trong kinh nó là một góc tam giác kia thôi, chớ không phải là trực tiếp ý của Phật. Còn cái trực tiếp ý của Phật và trực tiếp vào tâm của ta, nó là một sợi liên kết gì? Tâm linh vô hình. Đúng không ạ? Tâm linh vô hình nó không lệ thuộc vào kinh điển. À. Nhưng không rời kinh điển vì nó là một tam giác liên kết chặt với nhau, không được rời nhau. Ta không được nói rằng: "Ờ, tôi tôi hiểu trực tiếp ý Phật không cần kinh". Không có chuyện một cái tam giác bỏ mất cái góc kia. Và cũng không được nói rằng:
[35:08]"Tôi dựa kinh điển này là chắc ăn rồi", quên mất một cái sự liên kết vô hình tâm linh từ nơi tâm Phật đến tâm ta. Nên cái tam giác này là một tam giác về mầu nhiệm nghĩa lý của lời Phật dạy. Nhắc lại, cái tam giác này trên đỉnh cao là gì?
[35:33]Ý của Phật. Một góc của tam giác kia là gì? Lời kinh, chữ nghĩa trong kinh. Và một cái góc tam giác bên đây là gì? Tâm ta, cái sức hiểu của ta. Đúng không ạ? Nha. Và cái tam giác này không bao giờ được bẻ gãy một liên kết nào cả. Ta phải dựa vào kinh nhưng đừng khờ dại chỉ có liên kết giữa cái cạnh của ta, cái góc của ta với cái lời kinh. Một tam giác không thể chỉ có hai điểm mà nhớ còn một điểm trên cao, ý của Phật và cái đó vô hình. Vô hình. Và muốn thông được cái tâm của Phật đến tâm của ta thì phải làm sao? Muốn mở, nối được cái con đường tâm linh vô hình từ tâm Phật đến tâm ta thì phải làm sao?
[36:31]Phải làm sao? Lễ Phật thôi nha, đơn giản vô cùng nhưng hiệu quả vô cùng. Cứ thành kính lễ Phật, thiết tha lễ Phật, đều đặn lễ Phật, tinh tấn lễ Phật với lòng thành kính. Thành kính là sao? Tự thực hành rồi biết. Nghĩa là làm sao đó ta lễ Phật cho đến cái ngày
[36:59]mà tới giờ mình lễ Phật, mình mặc áo lên mình lễ Phật, mình có cảm giác giống như cha mình đang yêu thương mình, đang chờ mình. Mình như một người con, mỗi ngày phải tới chào cha mình với tất cả sự yêu thương như vậy, kính trọng như vậy và cái tình cảm nó có thật. Như một người cha vậy, ngày nào con mình cũng phải tới thăm cha, cha ngồi đó mà, như là một người sống chứ không phải là một bức tượng cứng ngắc, khô khan. Trong đó đầy đủ cả cái tình yêu thương của người cha đối với người con và mình có đầy đủ cái lòng thành kính, thương yêu của người con đối với người cha. Nên mỗi ngày như vậy và mỗi khi lễ Phật mình hạnh phúc vô cùng.
[37:43]Hạnh phúc như người con được về quỳ lạy dưới chân người cha của mình. Khi mà cứ nhiều năm mà mình lễ Phật được như vậy thì cái liên kết giữa cái góc tam giác đỉnh cao với cái tâm của ta bắt đầu hình thành. Từ đó, ta đọc cái lời kinh là để tham khảo và có một cái liên kết giữa tâm ta với tâm Phật làm cho ta hiểu cái lời kinh đó. Nhớ nha, vẫn phải bám theo kinh chớ đừng có nghĩ rằng tôi không cần kinh, tôi hiểu trực tiếp lời Phật. Ẩu à, cái đó sai à. Cái đó là nhiều khi mình đặt, mình bịa ra, bị cái ảo giác của mình, mình bịa ra, bị cái ảo tưởng, bị cái vọng tưởng của mình nó bịa ra hết nghĩa lý này tới nghĩa lý kia. Hỏi:
[38:30]"Sao vậy?", "Không, tôi là trực tiếp với Phật" là rơi vào ngoại đạo, ma chướng không hay á. Lúc nào phải sao? Phải dựa vô kinh Phật, lời kinh chữ nghĩa đó nhưng bắt thêm một cái nhịp cầu là cái liên kết tâm linh vô hình giữa tâm ta với tâm tâm Phật. Mà để bắt được cái liên kết đó, đó là cái công đức mà tôn kính Phật lâu ngày. Nhớ như vậy. Thì khi mà ta hình thành được cái tam giác mầu nhiệm đó, tam giác đạo lý mầu nhiệm đó: Phật, tâm ta và lời kinh thì ta mới mở được cái thứ nhất ra là hiểu được lời Phật dạy, vượt qua khỏi những rào cản của ngôn ngữ và thời gian. Nhớ như vậy, đó là cái thứ nhất.
[39:20]Và nhờ hiểu đúng rồi, bắt đầu ta làm sao? Thực hành đúng. Và cái thực hành đúng này làm những điều mầu nhiệm. Thực hành tới đâu, hạnh phúc tới đó. Thực hành tới đâu, hạnh phúc tới đó. Là sao?
[39:40]Ví dụ, túi Thầy có một triệu, không biết có tới một triệu không nữa, chưa đếm nên không biết. Ví dụ như thí dụ có một triệu, ha. Thì Thầy trong đầu Thầy, Thầy định là một triệu này Thầy sẽ làm mấy việc, để sẵn đây rồi. Cho nên không có gì phải phải bận tâm. À có một triệu trong đầu tính hết rồi, tính mua cái gì mua cái gì, đại khái vậy đó. Bất ngờ, có một người gọi điện tới: "Con bệnh quá, ba con bệnh phải mổ".
[40:12]Lúc đó Thầy mới quyết định là thôi, Thầy hủy hết những công việc Thầy dự định làm, Thầy chuyển số tiền này Thầy cho, giúp người kia để họ mổ. Tại nhà họ nghèo, giúp họ mổ. Thì cái việc mà Thầy có một chút bố thí đó là Thầy đã thắng được cái gì? Thắng được cái tâm ích kỷ của mình. Thầy có một số tiền và Thầy định sử dụng, nếu Thầy sử dụng đúng cái số tiền đó, Thầy hạnh phúc. Phải không? Thầy muốn có cái gì Thầy mua mà. À Thầy muốn, ví dụ Thầy muốn ăn miếng kem sô-cô-la, mua được cắn nhai, hạnh phúc chứ! Nhưng bây giờ Thầy khước từ cái hạnh phúc đó để chuyển số tiền này Thầy bố thí cho người khác, giúp họ đỡ vất vả hơn.
[40:57]Thì đó là Thầy thực hành lời Phật dạy: bố thí, từ bi, yêu thương, san sẻ và hy sinh, thiệt thòi phần mình. Thầy khước từ cái hạnh phúc của cái ăn được một cây kem để cho góp phần thêm cái việc mà chữa trị cho người kia, làm cho gia đình người ta nhẹ lòng hơn một chút. Thì ngay lúc đó, Thầy vừa thực hành được lời Phật dạy. Bởi vì Thầy hiểu được cái gì? Hiểu được lời Phật dạy về sự từ bi, về bố thí, về yêu thương, sự hy sinh, sự chịu đựng. Nên Thầy thực hành được cái gì? Thực hành được cái hạnh bố thí. Dù không nhiều, nhưng Thầy vừa thực hành được cái lời Phật dạy là bố thí, yêu thương. Ngay lập tức, Thầy được cái lợi ích liền.
[41:43]Trong tâm Thầy xuất hiện một niềm vui cao thượng, chứ không phải đợi tới lúc mà quả báo nó quay trở lại Thầy làm cho Thầy có được hai triệu, cho một triệu mai mốt có được hay là mười triệu gì đó là lúc cái quả báo, nhưng phải kiếp sau. Nhưng mà không đợi kiếp sau, ngay khi Thầy vừa chia sẻ được một ít tiền mình có, và lúc đó bên kia người ta nhận một ít tiền để người ta phụ vào cái tiền chữa bệnh, người ta đỡ lo thì ngay bên đây trong tâm Thầy xuất hiện liền một cái niềm vui. Nên hiểu lời Phật dạy, thực hành lời Phật dạy và được lợi ích, nó đi liền với nhau như vậy. Cái kết quả vậy. Và cứ như vậy, từng mỗi chuyện nho nhỏ,
[42:29]từng lời nói thì cứ cố gắng thực hành lời Phật dạy. Là ví dụ, ví dụ như có một người gặp Thầy cái họ khen, à họ khen ừm: "Tuy tuy Thầy nhìn thấy đã già nhưng không đến nỗi xấu lắm." Nó cũng là lời khen chứ, thường già nó phải xấu, phải ốm, phải không? Họ khen à: "Ồ, năm nay Thầy đã bảy mươi rồi nhưng mà nhìn cũng không đến nỗi tệ lắm hay cũng không xấu lắm." Đó cũng là một lời khen, phải không? Lời khen. Thì trước cái lời khen đó,
[43:02]Thầy phải hiểu lời Phật dạy là khi ta được khen thì ta dễ sinh cái tâm gì? Kiêu mạn.
[43:12]Cho nên Thầy phải thực hành cái lời Phật dạy là diệt trừ cái tâm kiêu mạn, đừng để cái lời khen của người ta làm ảnh hưởng tâm mình, làm cho xuất hiện sự kiêu mạn. Nhưng không được phủ nhận cái lời khen của người ta. Vì sao vậy? Vì cái lời khen của người khác là một thiện chí của người ta, là một công đức của người ta, là tấm lòng của người ta, mình không được gạt ngang. Nói mình sợ kiêu mạn: "Thôi dẹp đi, không khen nha!" Cái câu đó là cái gì? Nó bẵng, cái đó là bẵng, bất lịch sự và không tôn trọng cái thiện chí của người ta. Thì điều đó Thầy phải cân đối, vừa giữ tâm mình đừng để kiêu mạn nhưng phải biết ơn cái thiện chí của người ta, biết ơn cái lời khen người ta:
[43:58]"Ồ, Thầy già mà không xấu? Dạ, rất cám ơn lời khen. Rất cám ơn." Mình rất cám ơn chân thành
[44:08]nhưng giữ tâm mình không kiêu mạn. Thì cái thực hành, cái thực hành mà để cho mình đi được cái trung đạo như một người diễn viên xiếc đi trên cái sợi dây không té bên này, không té bên kia, không có bị kiêu mạn nhưng cũng không bị vô ơn, đó là một cái gì? Hết sức tinh tế, khéo léo trong trong cái đạo lý mà mình thực hành được. Thì khi mình thực hành được như vậy, vừa biết ơn cái người khen nhưng giữ tâm mình không cho kiêu mạn thì mình xuất hiện một cái trạng thái gì? An lạc, lợi ích liền. Lúc đó cái lợi ích nó xuất hiện liền, giữ được cái quân bình như vậy.
[44:52]Thầy có một ông sư huynh. Ông sư huynh này thì hồi mà ổng chưa đi tu thì ổng cũng cũng dữ dằn.
[45:02]Nhưng mà có cái duyên gì với đạo đó không biết, rồi cái lại đầu Phật xuất gia. Đầu Phật xuất gia rồi thì ổng cũng chịu cực, chịu khó, tinh tấn lắm. Nhưng mà cái tập khí thì nó vẫn còn rất là nhiều, nhưng ổng rất là tinh tấn tu hành. Thì cái lần ổng ra riêng, ổng cất cốc ổng ở, thì gần chỗ ổng ở cũng có mấy ông thầy khác cũng cất cốc tu hành.
[45:28]Mà nghe cái câu mà có mấy ông cất cốc tu hành gần bên thì có nghe thấy chuyện gì xảy ra? Hình dung ra chuyện gì xảy ra?
[45:39]Giành đất, ranh đất. Ranh đất, xuất hiện vấn đề đó liền: "Không, cái ranh Thầy chỗ này, ranh tui chỗ này". Đó, tu rồi chứ mà đất cũng là quan trọng lắm à chứ không phải không. Thì hai ông cãi qua cãi lại, cái ông thầy kia trẻ tuổi, hung hăng xách cái rựa ra đòi chém ổng thiệt. Vì đây là những bí mật của nhà thiền, nay nghe thôi, ra ngoài đừng kể lại nha, kỳ lắm à. Thì cái ông sư huynh ngay lúc đó bỗng nhiên ổng lại ứng dụng được lời Phật dạy. Ông kia cầm dao tới, quơ! Ổng đứng ổng đứng, khoanh tay ổng đứng nhìn và ổng sẵn sàng đón nhận cái lưỡi dao với một cái tâm hiền lành, không sân hận. Hôm trước thì ổng còn cãi vì ổng ổng cứ nghĩ rằng cái đất như vậy mới đúng.
[46:23]Nhưng với ông kia thì nó không phải đúng, mà đó là cái quyền lợi gì, chết sống gì chả hiểu. Đến khi mà vác dao ra rồi, đòi chém ổng. Thì khi ông kia cầm dao nhá lên vậy, ổng không sợ, ổng đứng ổng nhìn bình thản, ổng chờ cái lưỡi dao xả xuống thì ông kia thấy ổng bình thản quá nên rút lưỡi dao lại, không dám. Thì như vậy ổng vừa làm gì? Đang được cái bước thứ hai, phải không ạ? Thực hành được lời Phật dạy. Ngay lúc đó buông được tham, được sân. Ngay lúc đó là và xem mọi điều như như mộng, như huyễn. Thế gian này của cải, đất đai có cái gì? Và lúc đó sẵn sàng thực hành cái tâm nhẫn nhục, dù cho cái dao xả xuống, chấp nhận, không giận không hờn.
[47:04]Nhưng mà cũng hên, cái nghiệp nó không có nên ông kia không dám xả dao xuống. Thì xuất hiện cái lợi ích, tối hôm đó ngồi thiền nhảy lên một tầng bậc thiền mới liền. Đức Phật thưởng liền. Ghê vậy đó.
[47:21]Tối đó ổng lên một bước thiền mới thì sau này ổng gặp mới kể cho Thầy nghe. Thầy nghe ổng kể cái trạng thái thiền, Thầy công nhận đúng liền. Nó đúng vậy. Bởi vậy, thì ổng vẫn là một người ít học, vẫn là một người lỗ mãng, vẫn là người nhiều tập khí và bị rất nhiều người coi thường. Chỉ có một mình Thầy lúc nào cũng yêu thương, cũng tôn trọng. Vì Thầy biết là ổng vừa đi qua được một cái giai đoạn, một cái cái mắc mà ổng đã vượt qua được, nên có cái công đức chứ không phải là không. Nên ai nói gì nói, ai coi thường ổng gì coi, Thầy cứ yêu thương và cứ tôn trọng là vậy. Nên ta thấy, khi ta hiểu được lời Phật dạy,
[48:03]ta thực hành được lời Phật dạy thì ta sẽ được cái gì? Được gì? Lợi ích. Nhớ giùm nhá, mấy cái này phải thuộc. Mà khi ta có lợi ích rồi thì lúc nào ta xuất hiện cái gì? Cảm xúc và sự hứng thú đối với đạo. Khi lòng ta dâng trào cảm xúc đối với đạo thì không bao giờ ta chận lại được nữa, nó phải tràn ra. Thành ra cái thứ tư là gì? Chia sẻ, giáo hóa, thành ra góp phần cho Phật Pháp được hưng thịnh.
[48:34]Nhưng mà như ta đã nói, cái bước đầu là cái hiểu đạo lý Phật dạy đã là thiên nan vạn nan, nên ta phải hiểu về cái tam giác nãy Thầy nói vậy, tam giác đạo lý, tam giác của nhận thức về đạo lý. Đó, một góc bên đây là lời kinh, bên đây là tâm ta, nhưng ở trên đỉnh là Phật. Thiết lập được cái mối liên kết vô hình tâm linh giữa tâm ta và tâm Phật làm cho ta hiểu được lời kinh. Đừng bao giờ bỏ cái kinh để mà nói rằng: "À, chỉ có ta với Phật". Không đúng đâu. Có một lần cái Thầy xem cái phim,
[49:13]cái một cái ông linh mục, ổng nghe có một cái người giáo dân bị đâm trọng thương và gần chết. Lúc đó là không biết sao không đem ổng, kia từ chối đi cứu cấp cứu đây, ông ông linh mục ổng lật đật ổng chạy tới để có gì ổng làm phép trước khi chết. Tại bên đó họ có cái là trước khi chết là để cha rửa tội, làm phép rồi đại khái vậy. Thì khi mà cái ông linh mục đó tới để mà làm mà phép gì đó, thì cái ông giáo dân đó từ chối.
[49:45]Ông nói là tôi không cần ông, nha. Bởi vì tôi chỉ cần tôi và Chúa, không cần ông. Nghe rất là rất là bất mãn nha. Rất là là bảnh. Nhưng mà họ xem như đó là một cái cuộc cách mạng, một sự nhận thức tiến bộ về tâm linh. Nhưng đó là sai. Lúc nào nó cũng có cái liên kết tam giác. Chứ không bao giờ chỉ có mình với đấng bề trên cao siêu cả. Lúc nào phải có một cái trung gian. Trung gian đó là lời kinh. Và nếu hay hơn nữa, có những bậc thánh tăng, những bậc chân tu trong cuộc đời này, cũng là một cái trung gian, cũng là một cái góc của một cái tam giác lần nữa. Và như vậy, ta lại xuất hiện thêm một cái tam giác,
[50:37]một cái tứ giác nổi, tứ giác không gian là ở trên là có đỉnh là Đức Phật, dưới này là có ba cái góc. Đây nè, liên kết ba cái nhánh lên chụm lên, ta có là một tứ giác không gian hình học. Hình dung ra không ạ? Nhiều người nhìn thấy ngơ ngơ rồi. Những người nào giỏi toán thì hiểu hiểu cái này, vì cái này là trong toán học là bình thường. Ở đây nè, trời ơi có sẵn.
[51:12]Ừ ừ, bưng bưng lên đây đi con.
[51:16]Đó, ở đây, rồi rồi, hay quá, đúng hình minh họa tuyệt vời. Thì á ta nhìn nè, ta thấy hồi nãy á ta nói một cái tam giác hình phẳng, ha. Bây giờ ta có hình nổi, trên cao là Đức Phật, bên đây là ta, bên đây là lời kinh, góc này là những bậc chân tu trong cuộc đời, những bậc thánh tăng, chân tu trong cuộc đời. Ta có một cái hình tam giác mới. Để thường thường á Đức Phật trên cao nhiều khi ta không biết, rồi ta lễ lạy rồi quên. Còn cái gần với ta nhất là gì? Lời kinh Phật dạy. Và có khi là làm sao? Ta nhờ những bậc chân tu thuyết giảng cho, nha, ta nhờ. Và có khi có những người không hiểu kinh đâu,
[52:06]kinh đọc khó hiểu quá, phải nhờ ông thầy, ông thầy dạy là chính. Mà có những người nhiều khi không được gặp thầy thì chỉ nhờ gì? Nhờ kinh điển, chữ nghĩa. Tuy nhiên, ta phải thiết lập một cái gì? Mối liên kết giữa ta với với Phật. Nhưng mà cái người nào đó nói không cần, chỉ cần tôi với Phật thôi, bỏ hai cái góc này là sai. Ta không bao giờ được rời, dù ta có sự liên kết với Phật, mỗi ngày đều thành kính lễ Phật, nhưng cái sự liên kết giữa ta với lời kinh không được bẻ gãy, giữa sự liên kết giữa ta với những bậc thánh tăng trong đời này không được bỏ qua. Vì đó là những điều quý giá trong cuộc đời này.
[52:54]Đúng không ạ? Cảm ơn. Cảm ơn, lát cho 5.000 nha.
[53:04]Thì trong những cái điều mà ta hiểu
[53:10]về đạo lý, là có một vài điều hết sức là quan trọng. Chứ còn đạo lý của Phật trong mấy tạng kinh đó là mênh mông cả thiên cả trời đất này, mình lý giải mãi không hết nổi. Trí tuệ của Phật dễ sợ quá. Nhưng trong có một vài cái lõi mà ta giữ chặt mấy cái lõi đó thì không sợ sai.
[53:35]Những cái điều mà ta hiểu, chỉ cái hiểu ban đầu thứ nhất là cái gì? Đạo lý gì? Luật Đúng rồi, luật nhân quả, đó là căn bản nhất.
[53:49]Thì nơi cái luật nhân quả này, nó có cái từ sơ cấp cho tới cao cấp, từ căn bản cho tới nâng cao. Ví dụ ta hiểu là à mình gieo nhân gì, mình gặt quả nấy. Đó là cái căn bản. Và bắt đầu ta mới suy luận thêm: Mình hay bố thí thì mình sẽ được giàu sang, là ý là như vậy. Nhưng mà thực sự thì sao? Khi mình nâng cao lên, cái luật nhân quả nó phức tạp hơn rất là nhiều, chứ không đơn giản như vậy. Như hồi sáng nay vậy, hồi sáng nay vậy thầy mới nói cái nhân quả của những người phóng sinh đó. Khi mình phóng sinh như vậy, mình được cái phước nào và bị cái tội nào?
[54:34]Nghe nói tội mọi người ngạc nhiên: Trời ơi, bỏ tiền ra thả cá mà bị tội gì? Nhưng mà có đó, hồi sáng có ai nghe không? Có ai nghe không? Không hả? Nè, thứ nhất nè: Được cái phước gì? Là mình làm cho con cá nó chậm bị giết, không biết lúc nào, có khi nó chết ngoài sông hoặc có khi nó bị bắt lưới lại, nhưng mà nó sẽ bị chậm hơn là trong ao, trong ao người ta đem đi người ta làm cái rẹt vô nhà hàng hết liền, hoặc đem đi xuất khẩu làm mổ miết gì đó rồi cái đem đi xuất khẩu chết liền. Nên ta làm chậm cái chết nó lại. Và khi ta làm nó chậm chết lại, thì bản thân ta được cái gì? Sống lâu, đúng không ạ, sống lâu.
[55:16]Rồi khi ta thả nó ra sông thì nó được gì? Tự do. Còn ở trong ao nó gò bó như vậy, tù túng như vậy, khi thả nó ra như vậy nó được tự do, thì ta được cái phước gì? Ta không bị bắt bậy bạ, ta không bị bắt, ta được tự do. Chứ rất nhiều người trên đời này bị ở tù oan lắm á. Nhiều khi do cái không có tội nhưng bị cái nghiệp đời xưa chim lồng cá chậu, nên bây giờ bị bắt bỏ tù lãng nhách mà trong khi mình không có tội gì. À thì ở đây là ta sẽ không bị bắt oan, ta được sống cuộc đời tự do. Nhưng ta bị cái tội gì?
[55:58]Không có gì để ăn. Ở trong ao tới ngày giờ thì chủ thả thức ăn xuống ăn, không có gì phải lo. Nhưng bắt đầu bơi ra sông rồi thì phải lo tự bươn chải kiếm ăn. Đời sau ta sẽ vậy, đời sau ta sẽ được sống lâu nhưng rất thiếu ăn. Đời sau ta sẽ được tự do nhưng không có gì ăn, tự bươn chải kiếm ăn. Biết làm sao giờ, thì nó vậy, được này mất kia.
[56:30]Hôm qua, có cái anh phật tử Huỳnh Tấn á khoe, có một hôm đó tụi con đi phóng sanh, tụi con thả xuống cá, cá nó cứ quần quần quần nó không chịu đi, à giống như nó quyến luyến cái người phóng sanh vậy đó. Nói không phải đâu ông, nó đòi ăn á. Tại nào giờ nó dưới ao á, nó dưới nó nhìn lên mà nó thấy bóng người là nó biết nó tới giờ nó được ăn. Còn bây giờ thả nó rồi nó nhìn lên thấy có người cứ đứng lố nhố không ai cho nó ăn, thì nó cứ quần nó đứng chờ hoài. Tới chừng nó chờ lâu quá không cho gì ăn, thôi từ từ nó tản ra nó đi, nó tự kiếm ăn. Nên cái phước phóng sanh nó là như vậy. Thì cũng vậy, chỉ cái nhân quả là cái hiểu đầu tiên thôi,
[57:09]rất phức tạp, đúng không ạ, rất phức tạp, không đơn giản như ta hiểu. Đây vì phóng sanh rất tốt, nhưng ta sẽ làm cho nó phải tự bươn chải, tự lo lấy cuộc đời, tự đi kiếm ăn, làm gì đó làm. Thì bây giờ trong cái phước này ta bị thiếu mất một cái góc, thì ta phải bù lại bằng bằng cái chỗ khác. Tức là muốn đời sau ta được sống lâu, được tự do mà vẫn đủ ăn, thì kiếp này ta phóng sanh rồi, ta phải làm thêm một số phước khác về lương thực, đó. Phước khác về lương thực cái gì? Có bánh nào ngon phải nhớ thầy đem cho thầy ăn.
[57:51]Đừng có mà giấu ăn một một mình, nhớ như vậy nghe không. Ta phải làm thêm cái phước về lương thực, à đem cơm nước lại tặng cho người nghèo, người già neo đơn, trẻ em mồ côi, cúng dường thực phẩm cho chư tăng, à hỗ trợ các y bác sĩ trong việc mà chống dịch Covid, vân vân, tức là cứ chia sẻ ra. Thì như vậy kiếp sau ta vừa phóng sanh vừa như vậy ta được đầy đủ các duyên phước khác, vừa sống lâu, được tự do, mà đủ ăn đủ mặc. Rồi ta ăn cái hột gì cứ gieo nó lên cây, chứ đừng có bỏ cái hột đó đi, cứ gieo lên cây rồi đi tìm cách mình trồng, trồng rừng, lên rừng núi trồng. Mình trồng rừng mà rừng có trái,
[58:34]sau này nó thành cái lương thực thực phẩm cho các thú nó ăn. Còn mình trồng cái rừng nó không ra trái ăn được thì nó có rừng, nó có màu xanh, nó có cái điều kiện về môi trường đó nhưng nó không có thực phẩm. Các con thú nó không có nguồn thức ăn thì ta vẫn bị cái nghiệp đói. Nên khi ta trồng rừng nhớ nên trồng các loại cây ăn trái. Mà rừng đó không phải của mình, đừng nghĩ là mình trồng là của mình, mình trồng cho trời đất, trồng cho muôn thú, trồng cho du khách, trồng cho tất cả chúng sinh. Ăn cái hột nào cứ ươm lại để đó, ươm lại cho nó lên mầm rồi tìm cách đi trồng. Đó, chỗ nào trồng được, mình nói:
[59:15]Trời, sao chỗ này đất của anh chị để trống chi, trồng cây xoài đi! Ông kia ổng lơ ngơ, ông cái hàng xóm cũng lơ ngơ, thôi mình đem mình trồng đại. Kìa, chính ông hàng xóm ổng cũng không quan tâm. Mặc dù mình thấy chỗ đó trồng được cái mình thuyết phục mình đem cây mình trồng giùm cho ổng, vậy chớ năm năm sau nó thành ra một cái cây có nhiều trái rồi ông hàng xóm ổng hưởng, mình cũng không cần hưởng. Ha, đó. Vì mình đâu có đi rừng xa được, nhưng mình cứ dụ khị hết bao nhiêu hàng xóm của mình, chỗ nào ai có đất trống là mình đem cây tới mình trồng cho người ta, đem trồng hết. Thì kiếp sau mình cũng được cái phước là gì?
[59:47]Đủ ăn, đủ không có đủ mặc, đủ mặc thì phải cái khác nữa à, nhân quả khác nữa à, nhân quả khác nữa. Nên nội cái nhân quả thôi đã là rất là phức tạp, đòi hỏi ta có nhiều trình độ, nhiều mức độ để hiểu về nhân quả thế này. Rồi một cái hiểu khác rất quan trọng trong sự tu tập nữa là gì?
[1:00:12]Cái này là cái tối cao đó, tối thượng á là Vô ngã. Vì tu để đạt được cái giác ngộ tức là phá tan hết chấp ngã, không còn cái ta. Cái này hiểu nổi không? Mấy cái đó không không, vô thường thì bình thường rồi. Cái vô ngã mới là đỉnh cao của sự giác ngộ. Đã là đỉnh cao của sự giác ngộ thì ai chứng mới biết, đúng không ạ? Mình chưa chứng mà buộc mình phải hiểu, ác không? Tại vì không hiểu thì làm sao mà tu? Mà chưa chứng mà bắt người ta phải hiểu, mà không hiểu không được. Hà, cái này mới khó á. Bởi mình tu theo đạo Phật là như vậy. Còn cái chuyện khoa học á là phải chứng nghiệm, phải hiểu rõ mới chấp nhận rồi mới thực hành.
[1:01:01]À, ví dụ như nói bây giờ chế chiếc xe đạp thì phải có nhông, có bánh xích, có bánh xe, có này kia nọ đủ hết mọi cái cụ thể hiểu rõ rồi tôi mới chế xe đạp và tôi đạp đi. Còn mình tu theo đạo Phật, nói về cái giác ngộ vô ngã, tu cho đến khi không còn ta. Không hiểu. Không hiểu nhưng phải chấp nhận. Không hiểu, phải ráng mà hiểu để mà hướng về tu tập. Cái này dễ không? Cực kỳ khó. Cực kỳ khó thì làm sao mà hiểu? Mà không hiểu thì trong ba cái này cái khởi đầu đã thiếu rồi. Không hiểu thì lấy gì mà thực hành? Không thực hành thì lấy gì có lợi ích? Mà không lợi ích thì lấy gì có cảm xúc, có hứng thú để mà truyền bá đạo Phật cho mọi người?
[1:01:48]Cho nên vì vậy, cái hiểu nhân quả rất khó, coi vậy chứ không đến nỗi khó lắm. Còn cái hiểu về mục tiêu vô ngã này mới là cực kỳ khó hiểu.
[1:02:00]Nhưng phải ráng mà hiểu. Không hiểu mà ráng mà hiểu là làm sao? Ai hiểu? Không hiểu mà phải ráng mà hiểu, ở đây ai hiểu?
[1:02:17]Mà đây là điều rất quan trọng trong đạo Phật. Tu đúng chánh đạo hay là tà đạo là ở chỗ này: mình có hướng về vô ngã hay không?
[1:02:29]Bởi vì nếu tu theo đạo Phật mà mình không hướng về mục tiêu vô ngã là mình tà đạo.
[1:02:38]Hướng về vô ngã mới là chánh đạo. Tu pháp môn gì không biết, ở chùa đó tu pháp gì tôi không biết, mà nếu không có hiểu về cái vô ngã là đi đường tà. Nhưng mà vô ngã là gì? Không hiểu! Không hiểu thì làm sao mà hiểu? Mà đã không hiểu làm sao mà tu mà hướng về? Thì cái chỗ này là chỗ khó nhất. Chính vì khó nhất cho nên hầu hết người ta lạc đường tà, không còn ai hướng về vô ngã nữa vì không hiểu nó. Và chính vì không còn bao nhiêu người hướng về vô ngã nữa, đạo Phật suy tàn luôn. Vì người ta không có được một cái lợi ích rất lớn trong việc hướng về vô ngã, và không được lợi ích lớn là không còn cảm xúc,
[1:03:22]không còn hứng thú lớn, không truyền bá nữa vì không hiểu nổi vô ngã là gì. Không hiểu nổi vô ngã, không hướng về vô ngã, không thực hành đi trên con đường vô ngã nên không được lợi ích, và không được lợi ích thì không được cảm xúc, không có hứng thú, không truyền bá nữa, đạo Phật suy tàn luôn. Đây là bài toán khó nhất trong việc tu hành và truyền bá đạo Phật: hiểu vô ngã, hướng về vô ngã. Nào giờ những người đệ tử theo Thầy thì Thầy cứ nhắc đi nhắc lại rất nhiều lần về mục tiêu vô ngã nên ai nấy đều ngoan ngoãn chấp nhận. Nhưng mà để hiểu thì có hiểu không? Chứng đâu mà hiểu? Có chứng đâu mà hiểu.
[1:04:12]Nhưng tại sao chấp nhận? Tất cả những đệ tử của Thầy đều chấp nhận cái mục tiêu vô ngã. Tất cả đệ tử của Thầy đều chấp nhận hướng về mục tiêu vô ngã. Nhưng hiểu không? Không. Không mà chấp nhận, tại sao?
[1:04:30]Đây là một cái chìa khóa rất là lớn. Đây là một sự cách biệt rất là lớn giữa những đẳng cấp của chúng sinh với nhau. Có người không hiểu vô ngã cho nên quay lưng đi hướng khác là một hạng chúng sinh khác. Có một hạng, không chứng vô ngã, mình đâu phải thánh đâu mình chứng, không hiểu rõ vô ngã, nhưng chấp nhận. Đây là một đẳng cấp chúng sinh khác.
[1:05:01]Một đẳng cấp khác. Cao hay thấp? Nghe nói cao cái mừng, cái kiêu mạn rồi nha! Mà do đâu không hiểu mà chấp nhận để hướng về tu tập?
[1:05:16]Do cái gì? Do lễ kính Phật mỗi ngày. Cho nên ta được cái công đức, ta tin chắc, ta hướng về một cái mục tiêu cao thượng trong đạo Phật là vô ngã dù ta không hiểu hết về nó. Nhưng đó là gì? Đó là cái đích tối thượng trong đạo Phật, của sự giác ngộ trong đạo Phật: hướng về vô ngã. Nó quá cao, quá trừu tượng, không hiểu nổi. Không hiểu nổi nhưng quyết tâm hướng về, đó là một loài chúng sinh ở một đẳng cấp khác. Có thiện căn rất lớn mới có thể chấp nhận được điều này. Tại sao? Vì thường xuyên lễ Phật với lòng thành kính. Đó là ta vừa liên kết được giữa tâm ta với tâm Phật trong cái tam giác này, trong cái tam giác này.
[1:06:08]Chứ còn nếu nói trên chữ nghĩa, theo cái tam giác mà nằm ở dưới á, mình dựa vào, mò mẫm vào cái từng lời ờ đây là vô ngã, vô thường gì đó, mình không hiểu hết. Hoặc ngay cả mình dựa vào một lời một ông thầy nào dạy, mình cũng không hiểu hết. Nhưng nếu mình có một cái liên kết trực tiếp lên Đức Phật thì hiểu liền, bỗng nhiên mình chấp nhận. Chấp nhận để mà tu tập, hướng về, quyết tâm không thoái chuyển. Đó là nhờ cái liên kết vô hình tâm linh giữa tâm ta với với tâm Phật. Mà để có được cái liên kết đó là nhờ gì? Mỗi ngày ta thành kính lễ Phật.
[1:06:51]Rõ chưa?
[1:06:56]Thì khi con đường tu hành rất nhiều điều phải hiểu, phải thực hành. Đạo lý của Phật vậy, vô số mênh mông điều phải hiểu, phải thực hành. Nhưng mà nắm được hai cái này cái đã là nắm cái căn bản và đỉnh cao. Một là luật nhân quả, hai là mục tiêu vô ngã. Là thấp nhất, cao nhất, nắm luôn, nắm chặt luôn rồi là xong. Còn ở giữa từ từ xử lý nha! Giới, Định, Tuệ, nhẫn nhục, lục độ gì gì bố thí, trì giới gì từ từ ở dõ... ở giữa thiền định gì đó, từ từ ta xử lý. Nhưng mà nắm được hai cái này, căn bản nhất và tối cao nhất: luật nhân quả và mục tiêu vô ngã, là mình yên tâm đi trong con đường chánh đạo. Đó, nhưng mà dĩ nhiên không dễ hiểu.
[1:07:52]Ta tu đúng trên cái thiền định
[1:07:58]dựa trên công đức bởi ta hiểu được luật nhân quả, dựa trên cái mục tiêu hướng về vô ngã mà ta tu tập thiền định thì cái lợi ích nó hiện ra từng ngày, hiện ra từng ngày. Và vì có lợi ích, ta có hứng thú, có cảm xúc. Và vì có hứng thú, có cảm xúc cho nên ta ta chia sẻ. Và điều đó làm cho Phật pháp được hưng thịnh. Nhớ như vậy. Nên vì vậy, có thiền định mà đúng, đừng có thiền định sai nha, có thiền định đúng thì kết quả là Phật pháp sẽ hưng thịnh. Nên ta nói rằng thiền định là một yếu tố quan trọng trong vận mệnh của của Phật pháp là như vậy. Nên khi những người về đây mà dự khóa tu thiền, mà tu thiền thì cực khổ, vất vả.
[1:08:59]Những người về đây dự khóa tu thiền mà hướng về mục tiêu vô ngã, đó là những con người đang làm cho Phật pháp hưng thịnh trở lại.
[1:09:15]Cái công đức đó rất là lớn. Hôm rồi Thầy giảng ở cái chùa Giác Tánh,
[1:09:23]không biết Thầy có nói cái này chưa, chùa Giác Tánh này ở ở ở ở Tân Bình. Thầy có nói bây giờ ta lấy một cái điện thoại di động, à đây, đây cũng có đây, đây có điện thoại di động. Nó hơi cũ chút nhưng cũng còn tốt. Và một ông thầy, này sư thúc Giác Minh đây nè, lên đây mặt đẹp trai lên đây. Mời đứng lên. Thượng tọa Giác Minh đứng lên đi, trụ trì chùa Phong Hòa ở Đồng Tháp. Ngồi đây, con người chân tu. Đứng ha đứng lên giới thiệu. Đây là vai em của Thầy nên các thầy mình hay gọi là sư thúc. Giờ già thì thấy phúc hậu chứ hồi trẻ ổng là nam khôi của thiền viện, đẹp vô cùng.
[1:10:12]Mà tại sao đẹp? Đây Thầy nói thêm điều đừng ai giận nha, vì có lai chút máu miền Bắc, ngộ vậy. Cái người nào mà có lai chút miền Bắc nó hay đẹp. Ví dụ như là Khải Phương Nhất đây nè, cũng lai lai miền Bắc chút nên dòm mặt rất là đẹp. À một người chân tu từ bé, chân chất tới bây giờ cũng vậy. Tới bây giờ lớn tuổi rồi chứ lòng lúc nào cũng thanh thản, nhẹ nhàng, đạo đức. Mình nói tìm một ông thầy tu mà đàng hoàng mà chân chính là ông này. Không không có trật được, rất hiền lành. Nhưng bây giờ, giữa ông này đứng nhìn thẳng vô đó đi, với cái này, bà thích cái nào?
[1:10:48]Giữa ông này với cái này, thích cái nào?
[1:10:55]Hỏi mấy bà già đó, dòm cái này có hiểu gì không? Không. Rõ ràng hỏi bà già hai cái này thích cái nào thì chỉ ông thầy, con thích ông thầy hơn chớ, đẹp trai, tu hành đồ phải không? Nhưng hỏi mấy đứa trẻ hai cái này cái nào, thì thế nào nó cũng chỉ cái này. Đúng không con? Cái này cái này ngon hơn ông thầy. Tại vì sao? Tại vì ở trong đây có cả thế giới. Chỉ cái điện thoại thôi, ta có cả cái thế giới trong này. Tin tức, app trò chơi, liên lạc, cái gì cũng được, trong đây có hết, còn ông thầy hổng có. Ông thầy hổng có gì hết trơn, dòm ổng luôn hổng có gì hết trơn. Bất quá ổng tụng kinh, mà ổng tụng kinh nghe buồn chết mồ luôn. Rồi, cám ơn thầy.
[1:11:31]Đó là cái thời đại ngày hôm nay. Và như vậy, là một lý do mà cái lớp trẻ không tới chùa nữa. Chỉ cần cho nó cái điện thoại thôi là nó hạnh phúc rồi, chớ không cần cho nó ông thầy. Cho nó ông thầy nó hổng lấy đâu, nó lấy cái này. Thì bây giờ phải làm sao? Chẳng lẽ để bỏ như vậy rồi ông thầy sống bơ vơ, tội nghiệp. Thì bây giờ bắt buộc ông thầy phải bu-lia lại, bu-lia lại, trang bị lại. Bu-lia tiếng Pháp là đánh bóng lại đó, trang bị lại là làm sao cho ông thầy phải sao? Phải hơn cái này. Đến với ông thầy là tìm thấy được cả một thế giới, chớ còn bình thường là cái điện thoại này có cả thế giới rồi.
[1:12:20]Nhưng bây giờ đến với ông thầy, tìm thấy cả một thế giới ở trong đó thì người ta mới mới tới chùa trở lại, nó không cần điện thoại nữa, tới thầy sướng hơn. Tới thầy, đầu tiên là sao? Cái điện thoại này không cho nó một tấm gương đạo hạnh, thì nó chỉ mò nó tìm thôi và nghe câu chuyện kể khô khan. Nhưng nó tới với thầy có cả một cái tấm gương đạo hạnh sinh động, từ cái ánh mắt, nụ cười, sự nghiêm khắc của thầy, cái từ bi của thầy đều làm cho nó lay động, đều làm cho nó học hỏi. Hỏi cái gì thầy cũng biết trả lời hết. Chỉ có hỏi chuyện yêu thì thầy hơi lúng túng chút thôi, chuyện gì cũng biết. Giá vàng bữa nay ra sao?
[1:13:04]Dám thầy cũng biết lắm á. Đại khái là như vậy. Đến thầy là cả một chân trời, cả một thế giới, nên nó khoái tới chùa hoài. Còn trước đây là thôi, có cái này hạnh phúc hơn. Nên vì vậy, trong cái thời đại mới này, quý thầy mình phải nâng cấp trên nhiều lĩnh vực để mà giáo hoá chúng sinh. Nói ủa tu rồi còn nâng cấp nữa rồi sao mà tu? Hổng sao, càng nâng cấp càng tu giỏi. Càng nâng cấp càng tu giỏi là sao? Bởi vì ta vô ngã, thấy mình không là gì, thấy mình không là gì. Cái người nào thấy mình không là gì thì cứ tự nhiên mà được nâng cấp, được trang bị thêm vì người đó không có kiêu mạn. Còn cái người nào mà thấy mình là gì thì chỉ cần khen một cái thôi là chết,
[1:13:58]chỉ cần có thêm một chút tiền thôi là chết liền, bị cái tâm kiêu mạn liền. Còn người không thấy mình là gì, cứ có thêm tiền, cứ có thêm kiến thức, cứ có thêm tài năng, không sao hết, và chỉ là thêm phương tiện mà giáo hoá chúng sinh. Nên vì vậy, trong cái tam giác mà tam giác tứ giác nổi ta nói nãy đó, ha, một góc là tâm của ta, một góc là lời kinh trong các cuốn kinh điển, một góc là các bậc chân tu, thì vai trò của các bậc chân tu rất là quan trọng. Nhưng mà nếu cái vị chân tu đó mà tầm thường quá thì cũng không tạo thành một cái tam giác, không tạo thành một cái tam giác để mà tương ứng mà chia sẻ, cảm ứng, hỗ trợ cho chúng sinh, ha.
[1:14:52]Phải có cái vị chân tu đủ năng lực để tạo nên một cái sự cảm ứng, giáo hoá, đồng điệu với chúng sinh. Do đó, cái tam giác ở phía dưới này rất là vững. Có con người tu hành là chúng ta đây, là chúng sinh, có thầy chân tu, có lời kinh điển và trên cao có Đức Phật vô hình soi sáng thì cuộc đời này đẹp biết là bao, ha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Dạ, rồi.