Transcript: Chuẩn Bị Cho Ngày Cuối

  • Speaker: Thượng Tọa Thích Chân Quang
  • Duration: 1:27:24

Full transcript of the talk (in Vietnamese), taken from its subtitles. Select a timestamp to play that part.

[0:08]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay mình cũng nghe tiếp cái loạt bài. Bài thứ nhất là Ý Nghĩa Vãng Sinh Tịnh Độ, bài thứ hai vừa rồi là Xây Dựng Cái Kiếp Sau. Hôm nay bài ba là Chuẩn Bị Cái Tâm Hồn Cho Ngày Cuối. Rồi thì chúng ta ai cũng phải đến cái ngày chung cuộc, là ngày mà chúng ta từ bỏ cái cõi đời này để đi về một nơi, nơi mới hơn.

[0:40]Cái nơi mới hơn nó như thế nào thì do nhân duyên tu hành của mình mà hai lần trước chúng ta đã nói. Nhưng bây giờ thì chúng ta nói cái chuyện gần hơn một chút là chúng ta tu tập để chuẩn bị cho cái ngày cuối cùng đó nó được tốt đẹp, được yên lành. Một đời sống dài mấy mươi năm như vậy thì tâm hồn của chúng ta ắt hẳn là nó chất chứa nhiều điều lắm. Ví dụ trừ một số người mà mất sớm, tuy khoảng mười mấy tuổi mất, hai mươi mấy tuổi mất, ba mươi mấy tuổi mất thì những cái điều mà chất chứa trong cuộc sống này không nhiều. Còn hầu hết, ví dụ như chúng ta đi trọn vẹn cái kiếp người là có qua cái tuổi già rồi mới bệnh, mới mất

[1:31]thì suốt một thời gian đó tuy gọi là ngắn nhưng cũng là khá dài, đủ để lòng chúng ta

[1:40]có từng bưng chuyện ở trỏng. Là biết bao nhiêu cái điều mà chúng ta thương yêu, biết bao nhiêu người mà chúng ta quyến luyến, cũng tạo thành một cái cái ràng buộc. Rồi những điều mà chúng ta bực dọc, giận hờn, thù oán gì đó cũng kết trong tâm chúng ta nhiều điều. Rồi những cái cố chấp, những cái cố chấp nhiều khi nó lớn theo năm tháng. Như hồi nhỏ thì mình chưa được dạy, là ví dụ như hồi nhỏ thì mình sống ngây thơ, lớn lên chút cái mình được dạy là phải có người trên kẻ dưới, phải có lễ phép, người lớn tuổi thì được tôn trọng thì mình cứ chấp cái điều đó thôi. Mình lớn dần, càng lớn tuổi thì mình

[2:26]buộc người khác phải biết lễ độ, phải biết tôn trọng mình. Đó cũng là một cái chấp, một cái chấp mặc dù nó cũng không sai lắm nhưng rồi nó cũng là một cái chấp. Nghĩa là nó có nhiều cái chấp trong cuộc sống lắm. Ngay cả như cái người đi tu cũng vậy, nếu mà không khéo á nó từ từ nó cũng thành những cái chấp. Cái chấp gì? Như chấp là thấy cái người xuất gia luôn luôn phải được đứng ở một vị trí tôn trọng hơn, hơn là người tại gia. Mà hễ tư tưởng đó mà mình công nhận nó cái là thành cái chấp liền. Công nhận nó cái nó thành nó sai chân lý liền. Bình thường thì đúng là người cư sĩ luôn luôn đối xử với tăng lễ độ, thành kính vì là quy y Tam Bảo mà.

[3:11]Nhưng mà nếu mà vị tăng cũng mang cái tư tưởng đó, xem đó như là một cái cái điều bắt buộc thì ngay lập tức sai với đạo liền. Đó nó cũng hễ chấp là hễ sai liền. Mà trong khi người tu là làm sao? Người càng tu, càng xuất gia thì càng phải thấy mình mình nhỏ bé, phải biết tôn trọng mọi người. Rồi ví dụ như chúng ta đi, chúng ta mình sinh ở đời mình được mình có tiền, mình giàu có, mình thuê người giúp việc. Thì bây giờ giữa cái vị thế của một người chủ với người giúp việc thì ai hơn? Thì đương nhiên là người chủ phải hơn, phải không? Ở trong tâm mình thì mình thấy mình hơn cái người giúp việc, nó cũng thành cái chấp á.

[3:55]Như tôi biết có một cái cô Phật tử như vậy. Nói là Phật tử chứ cổ chả bao giờ đọc kinh, đọc sách, nghe giảng gì hết trơn. Nói Phật tử cho vui thôi, thì cũng quy y rồi vậy đó, chả bao giờ nghe kinh. Nhưng mà những việc làm của cổ thì thầy tu không bắt chước nổi. Cổ là chủ, rất giàu, giàu ghê gớm lắm. Mà có nhiêu tiền cho hết, ai xin gì cũng cho hết. Đi xuống nấu ăn, đang nấu món ngon để mà chờ đãi những người lớn á, tức là món nấu đặc biệt đích thân cổ đứng cổ nấu. Thấy người làm đi vô nhìn thấy cô này có vẻ đói, cái múc đĩa cho ăn trước. Rồi thấy người làm bận rộn cái cái thôi cổ tự cổ bới cơm cho người làm

[4:33]ăn, dọn lên hết cái người kia đi vô cái đưa chén cho chị bới cho, tức là làm chủ mà làm lại giống như người người đầy tớ luôn vậy. Trong tâm không có phân biệt. Mấy con mấy người đó rồi cái thì tôi gặp cái cái cô đó như vậy thì tôi không bao giờ trong trong tâm không dám khinh thường, tại nói người đó họ họ làm việc mình làm chưa được. Mà tôi cũng không nói gì ra miệng, tôi chỉ lặng lẽ chiêm ngưỡng cái cuộc đời của họ để mình học, vì điều đó họ vượt hơn cái tầm thường. Nó có như đó là cái người mà họ không bị cái chấp, cái thường, thành kiến thường tình của thế gian ràng buộc. Thì chúng ta cũng vậy, chúng ta sống qua mấy chục

[5:11]năm, mình không khéo, không tinh tế cái mình bị những cái thành kiến này kia nọ nó ràng buộc. Mấy chục năm trời mình sống, sáu, bảy chục năm là sáu, bảy chục năm nó chất chứa nhiều điều ở trong đó. Có những điều đúng thì nó làm cho mình cái ngày ra đi được yên vui. Nhưng mà trong sáu, bảy chục năm đó mình chất chứa những điều sai thì làm cho cái ngày mình ra đi mệt mỏi, khổ sở. Cái đó cái nó cái chất chứa cái gì nó nguy hiểm lắm. Ở đây thì chúng ta nếu mà mình học được đạo đúng, có những cái quan niệm đúng thì ngày ra đi của mình nó an vui thì thôi vấn đề đó không phải nói, đó là điều mình mong mỏi.

[5:59]Nhưng mà mình lo lắng á là cái ngày mình ra đi nó không được như vậy. Nó có nhiều cái phiền muộn, ràng buộc, khổ sở. Và chúng ta nói chuyện ngày hôm nay là vậy. Chúng ta phải tu làm sao, phải nhận định như thế nào để cái ngày chúng ta ra đi nó thanh thản một chút? Tức là có thể nếu biết trước ngày đi càng tốt, còn không biết trước mà ngày đi mình an vui, nó không có những cái đau đớn, oằn oại, khổ sở, khó chịu, ra đi giống như đi vào một giấc ngủ thì rất là tốt. Đó là điều mình mong mỏi. Nhất là mấy Phật tử lớn tuổi này phải không? Đó là cái mà chúng ta đối diện trước mắt rồi, điều này là điều phải lo.

[6:37]Thì bây giờ phải làm sao để được cái điều đó? Khi mà thần thức chúng ta thoát ra khỏi thân á nó có mấy cái trạng thái. Có cái trạng thái là người bị chết rồi mà vẫn còn mê. Lúc đó giống như một cơn ngủ vậy đó. Người ngoài làm đủ trò hết nhưng mà thần thức mình chìm trong cái sự mê man không biết. Đến vài ngày sau mới mới tỉnh ra được thì lần lần mới hiểu rằng mình đã chết rồi. Tại vì thấy người ta thờ mình, người ta đứng người ta khóc rùm lum, hòm đường đó khiêng đi đem chôn. Mình đi theo mình coi thấy người ta khóc bù lu bù loa vô nghĩa địa rồi mấy người bạn mới nghĩa địa ra chào hỏi rồi, thì lúc mới biết mình đã chết rồi.

[7:21]Buồn lắm, lúc đó rất đau khổ. Đa số những người lúc đó không ai vui được hết, thấy mình chia lìa người thân. Còn trường hợp mà tỉnh á, đến lúc mà họ chết họ tỉnh thì họ cái thần thức ra khỏi thân rồi rất là tỉnh, rất là tỉnh. Thoát ra khỏi thân nhìn lại thấy thấy cái xác mình nằm dài, sóng soài rồi bắt đầu thấy con cháu ôm cái xác mình khóc. Rồi đủ thứ chuyện xảy ra nhưng mình không tiếp xúc được nữa, không nói được nữa. Mình đến mình nói, đến mình nói nhưng bên cạnh không ai nghe hết. Nhiều khi thấy người con của mình khóc lóc này kia nọ mà người chết cái tâm cũng bị ảnh hưởng bởi người sống.

[8:01]Cái người chết á ví dụ như người sống lúc đó mà bình an niệm Phật thì cái tâm của người chết họ an vui, họ an vui, họ thanh thản rồi họ theo cái niệm Phật đó họ cũng niệm Phật luôn. Thế là từ từ họ có thể là nếu mà nghiệp nhẹ cái họ về cõi trên luôn. Nhưng mà cái người thân không biết, khóc lóc buồn bã đánh vào trong cái cái cái tâm của người chết và cái thần thức họ đau khổ ghê gớm. Cho nên đây là điểm mà chúng ta để ý. Thì lúc đó mình khổ sở mà nói không ai nghe. Thấy con mình nó đến đứng bên nó mình nói: "À mẹ đây, mẹ biết, mẹ nghe con đây." Nhưng mà nó không nghe gì mình hết, nó cứ ôm cái xác đó.

[8:37]Không phải mình ở đó nữa mà nó cứ ôm cái xác đó thôi. Cho nên ở đây Quý Phật tử mình phải để ý điều này. Một ngày nào đó cái người thân mình mất thì cẩn thận đừng có buồn khổ quá. Đúng là cũng không ai tránh khỏi được cái giọt nước mắt đâu, chuyện thường tình thôi. Nhưng mình phải hiểu, mình kêu gào khóc lóc là mình làm đau đớn cho cái người thân của mình chứ không ích lợi, không ích lợi chút nào hết trơn á. Tại quý Phật tử chưa chết nên không biết, chứ mà chết rồi là biết. Ai mà khóc nhớ mình nghĩa là mình đau đớn ghê gớm lắm. Cái người thân mình mà đứng chung quanh mà cứ nghiêm chỉnh chắp tay

[9:15]niệm Phật trong an vui là lòng mình tràn ngập niềm vui liền. Thế mình cũng tu theo như vậy. Đó là cái tác dụng mà cái cầu siêu của quý thầy nó có lợi ích là chỗ đó á, chứ không phải là không đâu. Theo như Tịnh độ tông thường hay có các nghi thức cầu siêu là chỗ này nè. Nhưng mà nhiều khi có nhiều người họ không tin, nói chết rồi mà cầu siêu cái gì, nhưng mà sự thật là cái cầu siêu rất có tác dụng. Ví dụ mời quý thầy đến, mình nhắc là quý thầy đàng hoàng. Quý thầy kêu tên lên quý thầy tụng, thì người chết thường hay được đứng gần bên để nghe. Rồi cái tâm quý thầy tụng với tâm như thế nào, cái là tâm của người đã chết bị kéo theo trong đó luôn.

[9:55]Ví dụ như quý thầy gọi cái tên đó, hương linh đó về đây, rồi hương linh quy y Phật, hương linh quy y Pháp, hương linh quy y Tăng, là trong cõi vô hình cái người mất kia đứng đó là tác ý theo đó hết là tự nguyện với tâm mình là quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng được. Rồi lúc đó quý thầy tụng là hướng sám hối cho hương linh, vãng tích sở tạo chư ác nghiệp này kia nọ giai do vô thỉ tham sân si, mà tâm của quý thầy lúc mà tụng quý thầy có tác ý rõ ràng đó, có chánh niệm á, đó là người mà quý thầy mà có tu tập, nghĩa là tụng câu nào quý thầy tác ý đúng câu đó, thì cái hương linh đứng gần bên nghĩa là tác ý theo, có tác ý sám hối theo hết.

[10:30]Cho nên cái tụng cầu siêu nó tác động vào tâm của người chết dữ lắm. Nhất là quý thầy mà tu hành đàng hoàng, tâm có an tĩnh, có chánh niệm, thì tụng cầu siêu có lợi cho người mất lắm. Thì mình trở lại là khi mà ra khỏi cái thân rồi, thường hầu hết là chúng ta bị cái tâm lý này: một là người thân khóc nên làm cho mình khổ sở, hai là chính cái cái quyến luyến, ràng buộc kia nọ của mình á làm cho mình khổ sở. Vì chết là chia tay mà, nào giờ đây là những người thân yêu của mình, con cái mình, mình sinh nó ra mình đẻ, mình nuôi nấng, mình dạy dỗ biết bao nhiêu tình thương yêu. Rồi còn thêm mấy đứa cháu ngoại cháu nội mới đẻ nữa,

[11:15]ngày nào cũng bồng nó, thương đứt ruột đi. Bây giờ nói nó không còn nghe, nó không còn chia, nó không còn bồng ẵm gì được nữa hết trơn. Những cái đó nó đau khổ ghê gớm. Giống như mình phải đi xa, mình phải đi xa vĩnh viễn vậy. Đó là thường là chúng ta bị cái tâm lý đó. Chúng ta bị cái tâm lý đó nó nó làm cho mình đau khổ, là bây giờ mình phải làm sao chuẩn bị để không có đau khổ như vậy. Rồi sau đó khi mà chết rồi, thì cũng khổ vài ngày thôi, mọi chuyện cũng nguôi ngoai từ từ. Sau đó bắt đầu mình vẩn vơ trong cái cõi vô hình để thành nhiều loại, thành loại này loại kia, chứ chưa có phải là đầu thai được liền.

[11:51]Đầu thai được thì mình gọi là người đó là là đi đầu thai là siêu rồi. Nhưng mà đa phần là chưa có đầu thai được liền, thì nó sẽ thành những loại như thế này đây: Nếu mà mình thiếu phước, lúc mình vẩn vơ mình thành loại gì? Mình là một loại cô hồn, vất vơ đói kém. Mà nếu quá đáng á thì thành ngạ quỷ. Cái ngạ quỷ thì thân hình nó gớm ghiếc lắm. Thân hình nó gần giống như tôi vậy nè. Nhưng mà ốm hơn. Tôi tôi ốm vừa vừa, ngạ quỷ nó ốm hơn nữa á. Ốm thiệt là ốm. Xấu lắm, chứ tôi thì chưa đến nỗi lắm. Xấu xí nên nhìn mặt thì thấy rất là ghê rợn, tùy theo cái ác nghiệp của mình ở trong cái quá khứ. Nên là nếu mà mình quá thiếu phước, mà trong cái thiếu phước

[12:43]mình gọi là có chút ác độc, bỏng xẻn, bần tiện, tàn nhẫn. Nếu muốn thành ngạ quỷ mình phải tàn nhẫn chút chứ không tàn nhẫn thì không thành ngạ quỷ được. Tàn nhẫn sao? Là người ta ăn cơm mà lại đá bát cơm người ta văng đi. Coi chừng miếng đó. Hoặc là cái bàn cơm dọn ra vậy nè, gây gổ chút, hất mâm cơm đổ xuống đất hết. Trong một lúc nóng giận thì người đó cũng sẽ làm ngạ quỷ được vài năm hất một lần vậy. Còn nếu mà mình là một người có quyền chức đi, cái đó là một có cơ sở từ thiện người ta mới quyên góp để cứu cái người thiên tai nạn lụt gì đó, mà mình là người có trách nhiệm mình ăn xén ăn bớt, thì mấy cái ác nghiệp nặng,

[13:23]mấy đó thì chết thì làm ngạ quỷ là quỷ đói nhiều năm á, vài trăm năm á. Là ốm tong ốm teo, ốm hơn tôi nhiều. Hắn vậy chứ ốm hơn. Vất va vất vưởng mà không ăn chi được hết, tại vì mình đã lấy mất cái phần ăn của người khác rồi. Người ta người đó là bị ví dụ bị một cái hỏa hoạn cháy hết cả khu nhà hay là bị lụt lội, bão gì đó người ta đang đói, rồi các nơi người ta mới quyên góp quần áo, cơm gạo chở tới, mình là người có quyền cái mình xén bớt mình lấy rớt ra. Tức là chặn cái phần ăn của người khác, thì khi mình chết trước hết làm ngạ quỷ cái đã, là không ăn gì được hết. Cái cảm giác đói nó dày vò không chịu đựng được mà không

[13:58]đưa cái gì vô miệng được, tại cái cổ quá nhỏ. Thì chúng ta thử tưởng tượng mình sống nè, mà mình đói mình tới giờ ăn mà mà cơm mà chưa dọn lên kịp là mình thấy làm sao? Thấy khó chịu phải không? Khó chịu. Ở đây có ai nhịn đói thử hai ba ngày chưa? Có vài người nhịn đói tuyệt thực để chữa bệnh cũng có chứ không phải không. Như tôi cũng có lần nhịn đói hơn hai mấy ngày. Như là một cái khổ hạnh đó mình tự nguyện thôi, có một lần tôi cũng nhịn đói hai mấy ngày. Nói thì tự nguyện chứ thực sự thật nó cũng là một cái nghiệp quá khứ nào đó. Từ kiếp xưa nào đó mình cũng đã khắc nghiệt với ai đấy, mình cũng chủ trương tu hành khổ hạnh sao đó,

[14:36]bây giờ tự nhiên kiếp này khiến mình phải nhịn đói hai mấy ngày chơi trả nghiệp, chứ không phải không. Thì mình thấy cảm giác đói nó bức bách con người khổ sở lắm, khổ sở ghê gớm. Hổng tin bữa nào quý Phật tử nhịn từ sáng tới chiều rồi mình hiểu. Thì cái ngạ quỷ cái cảm giác đói như vậy mà nó triền miên từ ngày này qua ngày kia mà không chết. Chứ mình nhịn đói mấy bữa là mình chết phải không? Mình chết rồi nó hết đói cho nó khỏe. Nhưng mà cái người mà bị đọa ngạ quỷ thì nó không chết. Cảm giác đói nó cứ dày vò, khổ sở. Thấy đồ ăn đứng nó thèm. Tới đi tới lang thang trên đường vậy thì trong cái tiệm phở

[15:09]họ nấu ra thơm phưng phức vậy đó, thèm ghê gớm lắm mà không thể nào ăn được, không cách nào vô lấy ăn được hết. Cứ như vậy. Đó nó nó khổ hơn những người ăn xin mà đói khổ nữa. Cái người ăn xin đói khổ cũng là cái nghiệp bỏng xẻn, bần tiện, tàn nhẫn đó. Nhưng mà ngạ quỷ khổ hơn gấp trăm, gấp ngàn lần cái đó như vậy. Còn mà nếu không đến nỗi tàn nhẫn, không tạo cái nghiệp đó, chỉ là trong đời sống mình hơi bỏng xẻn chút đỉnh, chút đỉnh ít cho ai ăn, thấy ai ăn nhiều xót ruột. Thí dụ vậy. Vân vân. Ví dụ như mình mình mời ai ăn mà không mời thật lòng. Nói này không có nói mấy người Bắc nha, người Bắc là bị mời lịch sự khác.

[15:51]Ví dụ như mình mới ăn cơm ạ nhưng mà trong lòng không muốn như vậy. Thì chút đỉnh thôi chứ không có nhiều. Chút đỉnh theo là nếu mình không có làm những cái phước khác thì khi chết mình có thể mình làm cô hồn một thời gian. Thì cô hồn nó như thế này: Cô hồn là cái thân hình không có gớm ghiếc lắm. Gương mặt mình xấu đi hơn so với lúc mình sống. Nên mình nhìn cái người mà sắp chết họ có phước hay không nhìn mặt biết liền à. Ví dụ như cái người ở đây vì ai cũng tu nhìn mặt không thấy ai xấu nên không có ví dụ được, để dòm coi. Thôi quý Phật tử cứ dòm tôi. Nhìn mặt mà mình thấy sao cái người này tới lớn tuổi mà sao giống

[16:30]ông thầy Chân Quang là biết cái người này không khá rồi. Tu chết là gạt bộ, dám làm cô hồn lắm. Còn mà nếu mà mình thấy người già mà đẹp, đẹp như những người Phật tử mà đi chùa Từ Tân, thì mình biết là người đó sau khi chết để về chốn lành an ổn. Hồi có một lần tôi gặp một bà cụ Phật tử thì lúc bà già tóc bạc hết rồi, đi chùa, tôi nhìn tôi thấy gương mặt bà sáng lên quang minh hẳn ra, tướng tốt. Thì tôi mới nói một điều: "Cô chết cô về cõi trời." Buột miệng mình nói như vậy thì nhìn vào cái mặt thì thấy à, là cái cái cái nghiệp thiện người ta đã tích chứa nhiều quá. Tôi nhìn thì tôi thấy bà này bố thí cũng không nhiều lắm, không lớn lắm.

[17:12]Có lẽ là tại vì không phải giàu. Nhưng mà cũng có bố thí, làm việc thiện, không tạo nghiệp ác, và nó chuyển tướng ngay trong hiện tại luôn, chưa chết mà gương mặt đã sáng lên hết rồi, thì người đó mình biết bỏ thân này không đi về cái cõi tối tăm. Còn tới già mà mình thấy mặt mình xấu đi xấu đi là coi chừng đó. Điều đó, không đây là sự thật. Mình phải để ý điều đó, nó đã báo trước cái tướng, vì cái người mà khi mình chết mình vào trong thế giới vô hình mà mình ở bỏ ở những cái cõi như là thuộc về cô hồn hay là ngạ quỷ thì mặt rất xấu. Như cái ngạ quỷ đó, mặt cực kỳ ghê rợn, còn cái cô hồn đói đó thì mặt hơi ghê một chút, hơi xấu một chút ghê một chút.

[17:52]Ở đây có ai thấy chưa? Thì có khi nào đó hên hên thì cũng thấy một bữa. Thấy mà mình mà không có cái lực tu mình mình la mình hét mình đâm đầu mình chạy liền, sợ lắm, nó là vậy. Rồi trường hợp mà sau khi mình chết mà nếu mình có phước Mình có phước một chút, phước vừa vừa á, thì mình được hưởng cái đồ cúng mà không có siêu thoát được. Tức là người này có phước vừa vừa thôi. Nghĩa là người ta cúng mình ăn được, ví như gia đình mình cúng mình ăn được, rồi thí như chùa cúng mình tới mình ăn được, mấy cái đình cúng mình tới mình ăn được. Nhưng mà không siêu thoát, cứ vẩn va vẩn vơ như vậy, không đói, nhưng mà không đi đâu được hết, vì không có định hướng.

[18:32]Do lúc sống không có tu. Chứ lúc sống mà có tu thì hoặc là vô chùa ở liền, ở đó tu tiếp, nương theo tông môn của quý thầy mà tu tiếp, hoặc là phước mà thật lớn thì lên cõi trời thì mình không nói rồi. Thế còn có tu là cũng sẽ về chùa mà tu. Như trong cái chùa chúng ta hiện nay vậy, chùa như đằng sau có vong, không, có thờ vong phải không? Chùa này mình ngồi đây chứ không phải là bao nhiêu đây người ngồi đâu. Mỗi lần mà tụng kinh, mỗi lần giảng pháp là đầy chùa hết đó. Bên hông đứng, bên hành lang nhìn ra là có đó, hành lang ngay sau đó sau lưng là đứng ngồi ở đây là có hết chứ không phải là không. Họ ngồi đầy hết.

[19:08]Mắt mình phàm, mắt thịt mình mình nhìn không thấy, mình tưởng bao nhiêu đây, chứ ngay lúc này là đang có rất nhiều người chung quanh ngồi nghe, những người đang ở trong chùa đó. Những người đời trước, trước khi chết họ có duyên với chùa, được gia đình đưa về chùa gửi, họ ở chùa họ tu, thì những thời tụng kinh họ đều có lên tụng, những lúc nghe pháp họ đều có ngồi, đang ngồi để nghe hết. Những người đó có duyên tu đó. Nên được hưởng đồ cúng, mỗi lần mà chùa cúng gì họ ăn được hết và được tu, tuy chưa đầu thai. Còn cái người mà lúc sống không có gieo duyên với Phật pháp, khi chết thì vẩn va vẩn vơ, cũng ăn được,

[19:44]ai cúng thì mình cũng ăn, nhưng không đi đâu, lẩn qua lẩn quẩn. Mà cái này cũng là một cái khổ ha, cũng là một cái khổ. Còn à mà phước lớn á, phước thật lớn thì mình về cõi trời, cõi trời thấp thấp, chứ chưa phải quá lớn, quá lớn thì mình siêu là người có tu rồi, còn kiểu như phước lớn thì về cõi trời, ví như cõi Tứ Thiên Vương, những cõi trời thấp thấp gần gần và thường hay gia hộ cho con cháu. Nên những gia đình nào mà có ông bà tha hộ mà hộ được á, hộ được một cách hiệu quả, là phải biết cái người này có phước mà họ ở cái cõi như cõi thần, cõi trời đó. Thường là cõi thần, cõi của thần linh mình gọi là cõi A Tu La là cõi phi thiên á,

[20:23]chưa phải là thiên thực sự, nhưng mà cũng rất là có phước, rất là có thế lực. Như ví dụ như là trong nhà mình có người có công với đất nước, là một chiến sĩ, chết đi làm liệt sĩ, mà người đó sống chân chính, chiến đấu vì quê hương đất nước chết. Mà trong suốt cuộc sống thì sống rất là chân chính, rồi lại có công rồi chết cái được lên tới cõi thần. Thì cái người đó về có thể gia hộ cho con cháu được chứ không phải là không. Hộ là như thế nào? Là tìm cách che chở, ngăn những cái tai nạn tới, là lấy cái phước của mình á san sẻ lại cho con cháu. Rồi con cháu mà ví dụ có những lúc làm ăn khó khăn cầu nguyện

[21:03]cái mình tới mình giúp cho nó, làm cho nó được làm ăn hơn. Nó giống như người đời thế thôi. Người đời ví dụ như bây giờ ông bà mà muốn giúp cho con cháu thì làm sao? Ví dụ mình là người có tiền thì sao? Thì cho nó. Thì để nó làm ăn cũng là một cách giúp đỡ. Còn những vị ở trong cõi vô hình mà có phước muốn giúp con cháu thì dùng cái thần thông của mình giúp. Cái cho thần thông giống như cho tiền vậy đó, dùng thần thông. Hay là ngăn cản những cái việc tai nạn đến với nó. Ví dụ nó đi chiếc xe đó, biết chiếc xe đó là sắp lật, cái tìm cách tác động kéo nó lại. Thì kéo nó lại sao tự nhiên cái cái người con của mình

[21:39]sắp sửa bước lên chiếc xe đò cái thấy nó nóng ruột á. Thấy tự nhiên nó giống như cái gì nó cản trở, nóng ruột khó chịu cái đứng xuống. Bác lơ hối lên, lắc lắc đầu đi ra, cái kiếm xe khác đi mà không hiểu tại sao. Tới chiều mình lái chiếc xe đi sau, ngang chiếc xe kia nó lật ngang bên đường, mình đi qua sau đi luôn. Thì đó là ông bà hay che chở, dùng thần lực mà che, tức là lấy phước của mình mà che cho con cháu. Giống như người, người sống mình mà lấy tiền mà cho con cháu như vậy. Đó là trường hợp cái người phước lớn. Thì thì lên cõi trời thấp thấp, như cõi thần vậy đó, đó là như vậy. Rồi đó là mình chết rồi mình vẩn vơ trong cái cõi thành những cái loại như vậy.

[22:20]Rồi trường hợp những người mà tiếc của, ví như trong đời sống mình, mình tạo được một ít tài sản, mà mình thuộc loại nghĩa là cũng chưa đến nỗi trùng sò lắm, nhưng mà cũng tiếc, cũng quý cái tài sản mình tạo ra, chết thì cũng tiếc. Rồi chết xong làm cái gì? Nếu mà mình không đoạ súc sinh, mà vẫn tiếp tục làm cô hồn á, thì tối ngày cứ lẩn quẩn trong nhà, đi giữ tiền, giữ của, rồi thấy con cháu phung phí gào khóc, la thét mà đâu ai nghe. Rồi nó lấy tiền đánh bài, nó đi uống bia, uống rượu, nhậu nhẹt. Bây giờ thì chắc nó cũng làm luôn ma tuý nữa. Thì đứng nó cứ la khóc vậy đó, đau khổ vậy đó, tại cứ nghĩ tiền này là của mình mình làm nên, bao nhiêu chuyện.

[23:09]Mà bây giờ người ta xài bậy xài bạ hết, cứ cứ chấp này là của tôi, này là của tôi. Nhất là nhiều khi mình để trong tủ mình được mấy chục cây vàng, hoặc là mình sắm được một cái tủ đẹp, một cái tài sản gì quý giá, cái lọ, cái lu, cái tóc, những cái bộ đồ quý nằm để trong nhà vậy. Cứ lúc sống mình lúc nào cũng tiếc, này là của ta, cái này là của ta. Chết rồi lại cứ theo đó mà giữ, mà giữ đâu được, con cháu nó phá nát hết thì đau khổ vô cùng. Đau khổ ghê gớm lắm. Thì trong trường hợp đó mình thấy là sao? Mình phải làm sao để tránh cái đó? Thì từ bây giờ từ bây giờ thì đừng có cái tư tưởng cái gì là của ta hết.

[23:49]Thì lúc chết mình sẽ không bị ràng buộc, mà mình dễ đi về những cõi cao. Như cái người ấy có thể tu tập dữ lắm, mà chỉ còn một chút tiếc thôi là cứ ở đó nha, chứ không thể đi về cõi Phật được. Ngay ví dụ như quý thầy cũng vậy, quý thầy như ví dụ quý thầy ở cái chùa to, đất rộng, mà nếu nghĩ cái này là ta, này của ta thì chết cũng ở đó giữ chùa, không đi đâu được hết. Nhưng mà thường thì quý thầy đỡ hơn, quý thầy do có tu tập, nên tuy ở chùa to, cảnh đẹp, ví dụ thầy trụ trì mình cũng vậy. Công lao thầy cất chùa cỡ này vậy chứ lòng không có nghĩ đây là của ta, mà là của Phật. Cho nó nhẹ nhàng trong lòng.

[24:32]Tuỳ duyên, ví dụ làm xây cái chỗ để mà làm việc Phật pháp, cho Phật tử lại tu tập thì làm vậy thôi. Này chuyện của Phật, tiền của Phật tử đóng góp, tài sản này là tài sản của Phật, cũng vậy. Như bản thân của tôi cũng vậy. Thì trên núi đất của tôi của tôi thì cũng rộng, mà đất ở trong rừng. Nó không có giá trị nhiều nhưng mà nó cũng rất là rộng. Thì cả đời của mình có bao giờ có miếng đất mà to dữ thần vậy đâu, toàn về ở chòi ở cóc chích chích chích chích. Rồi khi về đó tự nhiên thuận duyên, rồi khẩn đất, mua đất rồi đất nó nó rộng quá, làm cho mình cũng có một cái mới mẻ, chưa từng bao giờ gặp phải.

[25:13]Thì tôi rất là lo, tôi sợ là mình cứ nghĩ đất này của ta, đất này của ta, chùa này của ta là tiêu liền. Cho nên tôi phải tâm nguyện đất này của Phật, đất này của Phật, chớ không phải gì của mình hết. Vậy đó, mà cả tháng mới xoá được cái cái chấp ở trong sâu mình. Chưa phải dễ. Mà trong khi là nào giờ mình cũng là một người đã từng tu hành, mình thấy cái sở hữu tài sản gây cái chấp ghê gớm như vậy. Như bản thân tôi vậy, tôi là người sống cũng rộng rãi lắm chứ không phải không, cũng sống cũng rất là tốt, cũng không có chấp cái gì cho mình. Vậy mà đến khi mình có đất nhiều quá cái, lúc nào cũng cảm giác cái đất này là của mình.

[25:50]Thấy cái tư tưởng nó xuất hiện trong tâm tôi rất là lo, nên cứ phải phải ráng đuổi ra, phải ráng quán tưởng lại. Nghĩa là tác ý là: Cái này là của Phật, không phải của mình. Vậy mà cứ một cái ngày cái sực có một tư tưởng khởi lên: Đất này của mình, lại phải phải diệt. Mà cả tháng qua rồi bắt đầu rồi mới yên. Nói: May quá, mình không còn cái đồ, thôi khoẻ luôn. Nó vậy đó chứ không phải dễ. Mà trong khi là tôi là người đã tu. Nên quý Phật tử mà nếu ít tu thì cái chấp nhiều khi tôi nghĩ nó mạnh hơn. Như tôi bỏ một tháng mới hết thì quý Phật tử chắc phải tập cũng phải vài ba tháng, bỏ những cái chấp sở hữu của mình chứ không có dễ.

[26:28]Để cho mình cái ngày ra đi mình được thanh tịnh. Nên đối với quý thầy là phải như vậy đó. Nhiều khi trong chùa sắm cái này, sắm cái kia để phương tiện, mà không bao giờ dám nghĩ đó là của mình hết, cứ nghĩ là của Phật. Bây giờ quý Phật tử nghĩ cái đó của ai? Chùa thì mới nghĩ của Phật, thế còn Phật tử ví dụ tài sản mình nè: cái nhà mình cất lên nè, chiếc xe hơi mình sắm, chiếc cúp mình sắm, này kia nọ, mấy chục cây vàng giấu trong tủ chôn dưới đất nè, giờ của ai? Bây giờ nghĩ của ai cho nó nhẹ nhàng? Nói của Phật không được, tại mình có đưa Phật đâu. Mà mình vẫn giữ, ổng giấu lại, nhưng mà làm sao đừng tiếc, đừng chấp lại để khi ra đi cho nhẹ nhàng.

[27:06]Hổng có ngồi mày dưới, ngồi ở dưới chân cột mà giữ cái cục vàng lỡ chôn dưới chưa nói cho ai, rồi ú ớ, gần chết ú ớ nói không được, rồi cái ngồi ngay cái góc mà mình chôn cục vàng đó nhìn, ở đó hết kiếp này qua kiếp kia. Nó có trường hợp như vậy. Có cái câu chuyện kể mà tôi nghe không rõ lắm, nhưng có cái ông đó vậy, ổng lúc cả một đời vậy ổng mới tích góp được vàng bạc, cũng chắc cũng nhiều. Thì ổng bí mật ổng chôn ở một cái chỗ. Thì ổng không có dám nói, tánh ổng quá kỹ lưỡng. Cái người mà đào lỗ mà chôn vàng mà mấy chục năm không nói với ai thì mình phải biết rằng cái người đó kỹ ghê gớm lắm.

[27:42]Thì định là giờ phút cuối cùng coi mấy đứa con đứa nào được được thì mới nói ra cho cái người thân cận nhất để nó tiếp tục giữ thôi chứ không được lấy lên xài, đại khái là vậy, tiếc mà, nghĩ vậy. Nhưng mà không ngờ bữa đó trúng gió, bị tai biến mạch máu não, nói không được, rồi chết. Thì mình hiểu cái tâm trạng ấm ức cỡ nào không? Phải không? Coi như là mất luôn rồi, không nói được tức là cái đó mất, bởi vì con cháu mình không có mà dùng được nữa. Thì cái tâm trạng ấm ức xong chết nó thành quỷ liền. Chết là cứ lẩn quẩn trong nhà đó thôi mà nói đâu ai nghe nữa, mà vì con cháu không có phước để hưởng,

[28:16]nên cũng không bao giờ mà được nghe ổng nói. Chứ nếu mà con cháu có phước để hưởng thì khiến là ổng đã nói được lúc ổng sống rồi. Trước khi ổng bị tai biến cũng phải nói được là người con cháu có phước, hoặc là bây giờ con nó về trễ đi, thì trong nhà nguyên cái đám đó không có xứng đáng được hưởng, một đứa đi ở xa, đứa đó mới xứng đáng được hưởng nên ổng ú ớ ổng chết. Thì đứa kia về khóc lóc này nọ, tự nhiên ổng khiến ổng nói được bên tai. Thì trong cái vô hình ổng nói được thì cái người đó cũng sẽ hưởng được. Nhưng vì trong nhà cũng không ai có phước để hưởng, là ổng cứ làm quỷ ở đó giữ cái số vàng đó.

[28:49]Lẩn quẩn ở cái góc cột mà mình đã chôn vàng, cứ ngồi buồn rầu ngay đó than khóc, không bao giờ đầu thai được nữa. Nó như vậy, đó những trường hợp mà tiếc của. Thì bây giờ thì nhìn mặt quý Phật tử thì tôi không có đoán được là ai giàu, ai nghèo, nhưng mà cũng đoán là nhiều người giàu lắm. Thì bây giờ thử ha, thử đặt vấn đề nè, những tài sản của mình như vậy, mình phải nghĩ làm sao để cho mình xoá được cái tâm tiếc rẻ, để chết đi cho nó nhẹ nhàng? Câu này khó trả lời lắm. Có cái ông, ổng là chủ tịch gì của cái công ty phát chuyển nhanh DHL đó. Quý Phật tử nghe báo không? Ổng có con rơi ổng tùm lum ở các nước đó.

[29:32]Nước Việt Nam mình cũng có một đứa mà hình như là có thể được thừa kế gia tài là 35 triệu đô la đó. Quý Phật tử nghe báo mấy hôm rày không? Thì ổng cũng thuộc loại chết bất ngờ đó, không ai ngờ hết trơn. Nhưng mà trước đó ổng có lập di chúc, nhưng di chúc của ổng là chính cái di chúc này mà ổng đi nhẹ nhàng. Những tiền ổng để lại là dùng cho các việc từ thiện xã hội. Nên ổng không có gì phải lo, ổng chết ổng đi lên cõi trời mất luôn. Nhưng mà bây giờ nè, con, mấy người vợ ở khắp nơi còn mới kiện cáo tùm lum để chia bớt cái phần tài sản đó, tùy theo luật pháp thôi, chứ còn không phải là ý nguyện của ổng.

[30:09]Cũng có thể ổng biết ổng có con rơi, mà dường như ổng này ổng có cái ý ổng không muốn cho ai sao á. Không biết ổng làm sao. Hay như ổng nghĩ là lúc ổng còn sống ổng cho vậy chắc cũng đủ xài rồi thôi ổng chết ổng không cho ai. Cái di chúc để lại là chỉ cho làm việc từ thiện. Nhưng mà người như vậy cũng là một cách để mà không tiếc của mà ra đi nhẹ nhàng. Nhưng bây giờ quý Phật tử làm sao? Làm sao để đừng tiếc của? Lỡ mà mình có 100 cây vàng, sự thật không bao giờ không tiếc của khi mà 100 cây vàng đó còn nguyên. Hễ mình được 100 cây vàng mà mình đã chôn dưới chân tủ rồi, ở chân bếp ga rồi, nghĩa là không thể nào mà không tiếc hết. Đó là một cái quy luật.

[30:47]Mình đã cố ý giữ nó mà không bao giờ không mẻ một phân một chỉ thì chắc chắn người đó là người hà tiện, mà người hà tiện thì phải tiếc của. Nên chỉ có cách hay nhất là đem qua kiếp sau mà xài, chứ còn để nguyên đó mình không đem đi được. Mình phải đem 100 cây đó qua kiếp sau mà xài, chứ còn để đó là nó sẽ mất. Nhưng làm sao đem qua kiếp sau? Đem cách nào? Đó vậy là quý Phật tử hiểu đạo. Lo mà làm phước đi. Chứ tiền của nó phù du lắm. Ừ, mình đi rồi nghe nói mấy cái nút áo người ta cắt bỏ lại phải không? Lát nữa liệm á, thì tui cũng chưa chết nên hổng biết. Nghe nói, thấy đọc sách hoài cũng chưa có liệm ai, nên lặt mấy cái nút áo á.

[31:31]Nên mình không đem đi được cái gì thì thôi cứ lo làm phước, đâu đó sắp xếp hết, nghĩa là mình sống ngày nào mình phải thênh thang tự tại ngày đó. Thì đó đó chính cái đó là 100 cây đó đem hết qua kiếp sau. Mà nó có một cái kỳ cục vầy nè: Mình để kiếp này nó mất nha, mình để lại ở kiếp này là mất sạch hết, không còn gì hết. Mà đem qua kiếp sau nó thành một ngàn, một ngàn cây vàng. Cũng 100 cây đó thôi mà để lại kiếp này thì nó mất từ từ từ từ mất hết luôn không còn cây nào. Mà mình xách một cây đó mình đem qua kiếp sau nó biến thành một ngàn cây. Xài rất là sướng. Thì đem qua là vậy đó, bằng cách là bố thí làm phước cho sạch đi,

[32:08]thì lòng mình ra đi thanh thản, không có tiếc, không rẻ gì hết trơn á. Chứ còn giữ lại một chút nào là cũng còn trở về lẩn quẩn ở chỗ đó mà giữ nó lại. Người tiếc của như vậy. Rồi cái trường hợp người còn cái mối thù hận, mối thù hận. Thù hận ví dụ như là hồi xưa mình buôn bán đi. Mình mở một cửa hàng mình bán rất là đắt, mình sống được. Cái chợt có cái người á họ mới biết được cái cái cách làm ăn của mình, đường đi mối nhợ của mình hết. Họ là người gần, người thân của mình. Họ tới lui cái họ họ rình rập cái họ biết được cái gọi là con đường lối đi buôn của mình. Họ góp vốn này kia nọ, họ mở ra được một cái tiệm gần đó cạnh tranh.

[32:48]Mà họ cạnh tranh gắt gao, họ hại mình đủ cách, cho tới khi mình không thể buôn bán được nữa mà phải đóng cửa luôn để cho một mình họ. Hại mình đủ cách, và như vậy mình mang cái mối thù hận rất là nặng. Rồi khi chết thì sao? Lúc sống thì hổng làm được, khi chết ráng theo đòi vặn cổ người ta nói chuyện. Điều đó cũng có thể có chứ không phải không. Điều đó có thể có là thế này: Có nhiều trường hợp cái người mà chết á cái thần thức của họ có cái tâm linh mạnh, họ phá được người sống, họ tạo nên người sống bị bị bệnh, bị hoạn này kia nọ. Có chứ không phải là không có đâu. Dĩ nhiên là người sống cũng phải có cái bệnh gì đó,

[33:26]có cái nghiệp gì đó, rồi oan trái gì đó thì cái người chết họ mới phá được. Ví dụ như là Ngài Ngộ Đạt, nhớ không? Trong Từ Bi Thủy Sám, ổng bị cái mục ghẻ, mục mặt người đó. Đó là trường hợp là cái người chết mà tác động được vào cái người sống. Rồi có một câu chuyện này nữa. Hồi lúc đó có một thời gian tôi ở cái vùng quê, cái vùng làm rẫy, thì bên cạnh cái đám rẫy của tôi có cái miếng rẫy của cái chú đó, chú Tư, chú Năm gì đó, quên, lâu quá quên rồi. Thì ông hai vợ chồng sống với hai đứa con. Một hôm đó ổng sang ổng kể câu chuyện như thế này: Ổng kể trời hôm qua có chuyện nghe kỳ quá mày nghen.

[34:10]Ổng kêu bằng mày vì ổng là lớn hơn. Hôm á chú nghe chó sủa rân rân rân rân ngoài kia, thì mình nhìn nghe chú nói là chú nghe tiếng chó sủa giống như là một đoàn người đang đi vậy đó, đang đi. Khu vực đó ngày xưa chắc là có chiến tranh, nên những cái mà chó nó sủa rân rân rân rân theo cả làng như vậy giống như một đoàn người đang đi qua. Mà mình thì không thấy nhưng mà dường như chó nó biết nó sủa rần. Thì ổng mới không biết cớ cớ, ổng cầm cục gạch, mấy cục đá ổng chọi về cái hướng mà chó đang sủa, ổng nghĩ nếu mà có cái đám người nào đi là mình chọi đá mình phá. Thì vừa chọi mấy cục, bắt đầu ở trong thím mày ổng

[34:47]ôm bụng la, ôm bụng la, la quằn quại vậy đó. Cái a hoảng quýnh quá tao vô tao cho uống nước gừng gì cũng không hết, cái tao sực nhớ lại chuyện hồi nãy, tao ra tao thắp mấy cây nhang tao vái cái trong bả hết bệnh liền, bả hết đau bụng liền. Thì câu chuyện đó cũng là trường hợp đó đó. Trường hợp là ổng biết là ổng cũng là người tin có thế giới siêu hình, thấy chó sủa như vậy là ổng tin là có người ta đang đi rần rần rần rồi, thì thôi người ta đi kệ người ta, cầm đá chọi, đúng là chọc thiên hạ giận, nên vì những cái người đó họ cái cái cái tâm lực họ còn mạnh. Tâm lực họ còn mạnh cho nên họ đi mà động tới chó,

[35:21]chứ cái người mà yếu đi thì chó hổng hay. Nên tâm lực họ mạnh họ đi cả đoàn vậy. Thấy thấy thằng này nó nó rắn mắt, vô phá ổng hổng được, tại ổng có thể là cái tinh thần ổng còn mạnh. Tinh thần ổng còn mạnh cho nên không có phá ổng được, thì phá người vợ cái tinh thần yếu đuối hơn, mà thím thì hay bệnh nữa, cho nên phá được, làm cho tạo thành một cái cơn đau bụng như vậy. Đó là trường hợp là người chết mà mà phá được người sống như vậy. Thì chúng ta cũng vậy, nếu trong cái kiếp sống này mình mang cái mối thù với ai, mà mình không làm được, khi chết rồi ráng mình tới mình phá người ta lắm. Mà phá như vậy là cũng làm cái cái tạo nghiệp, phải không?

[36:00]Mà mang cái lòng thù oán rồi cái mình sân si rồi cũng trở thành quỷ trong cái thế giới vô hình, cũng là một loài quỷ. Mà mấy cái loài quỷ mà chuyên môn phá người ta, mấy quỷ này mới đáng sợ. Quỷ này đáng sợ như thế nào? Đó là trường hợp mấy người bị đụng xe. Mấy người mà đụng xe cái người hiền coi vậy ít, mà người giận dữ thì nhiều. Đi mình thử tưởng tượng mình đang đi trên đường ha, có một thằng nó chạy ẩu trong hẻm nó tông mình cái rầm, té xuống. Trầy hư xe hết thì lúc đó lòng mình làm sao? Giận rồi đứng lên chửi nữa ha, đền xe, bắt vô công an, la lối. Thì tôi cũng chưa có gây lần nào nên không biết người ta gây làm

[36:38]sao, nhưng mà đại khái là dữ lắm, gây gổ chuyện này chuyện kia. Thì mình thấy đó là mới sơ sơ đó, mình đã giận phải không? Giận dữ lắm. Thì tôi nhớ như có một lần hồi lúc đó tôi còn nhỏ, cũng đi ở Sài Gòn đi đi ra ngoài đường à Bây giờ cái Phạm Ngọc Thạch hồi đó hình như là đường Duy Tân, lúc tôi đang chạy xe đạp tơ lơ mơ, hồi nhỏ chắc chắc mình cũng thuộc loại lúc đó chắc chạy ẩu chạy gì không biết. Thì có một ông ổng chạy Vespa, ổng chạy cái ổng suýt đụng mình. Vì chuyện lâu quá tôi không còn nhớ là lỗi mình hay lỗi ổng nữa. Mà ổng suýt đụng cái ổng ngưng lại ổng trừng mắt lên, ổng thiếu điều ổng bỏ xe ổng chạy tới ổng đánh mình nữa.

[37:11]Sợ lật đật tôi đâm đầu tôi chạy mất. Thì tới bây giờ vẫn còn nhớ cái cái gương mặt ổng, trừng mắt ổng dòm mà mà dữ ghê lắm. Thì lúc anh chưa hề đụng nhau á, chưa hề đụng nhau chút nào, mà hổng biết mình chạy ẩu không, chắc nhỏ mình lơ mơ ngồi ngồi đạp xe vừa mơ mộng cũng dám lắm. Tại vì tôi tánh cũng hay mơ mộng, hồi nhỏ có một lần vừa đạp xe vừa mơ mộng mà chạy vô hàng rào người ta rồi, thì cũng có rồi, cho nên bữa đó chắc cũng vậy. Thì chút nhá mà còn giận, thì mình thử tưởng tượng cái người mà bị tông xe chết, khi mà ra rồi họ giận không? Giận ghê gớm lắm, và chính cái sân thiêu đốt họ, họ làm thành một loại quỷ.

[37:45]Mà cái người không biết đạo nè, giận hờn thành quỷ đứng đường, thì ở không làm gì? Cái tâm mà hận đời á, cái người hận đời đen bạc như mấy người mà sạt tay đó, là hận đời đen bạc á thì làm gì? Thì cũng tìm cách quậy cho người ta lại, để cho hả cái giận mình thôi chứ không làm gì hết. Mình thấy mấy người mà sạt tay hận đời đen bạc thì thường hồi lúc đó họ đang làm cái gì? Thì cũng là du đãng, trộm cướp, hoặc là nếu mà là người có máu sở khanh thì đi hại những người con gái khác để trả cái thù mà hồi trước mình bị ai bỏ hổng biết, bây giờ tìm cách nghĩa là dụ cô này dụ cô kia để mà trả thù đời đen bạc gì đó.

[38:20]Nghĩa là cái hận thù của mình thế nào cũng làm cho mình tạo nghiệp. Thì chúng ta cứ tưởng tượng mấy cô hồn bị xe đụng mà giận dữ, giận tại sao cái người kia tông mình chết làm mình bỏ sự nghiệp, bỏ gia đình bơ vơ lạc loài thế này. Nghĩa là bao nhiêu tương lai mình phải bao nhiêu chuyện mình sắp phải làm, bao nhiêu cái điều dự định tốt đẹp trước mắt, bây giờ bị tông cái chết ngang, cái tâm nó giận không thể tưởng được. Mình mới bị đụng nhẹ nhẹ, trầy sơ sơ mình đã sân rồi phải không? Còn người bị tót ngang á cái giận của họ không thể tưởng tượng được. Mà họ đang hận đời đen bạc như vậy thì sao? Mình đi ngang khúc đó mình coi chừng.

[38:54]Nghĩa là mà dòm thấy mặt mình bữa đó mình cũng gì đó, hắc ám làm sao đó, phải không? Bữa đó họ dám họ xô tay lái mình lắm á, họ xô tay lái mình để mình để cho thỏa mãn cái cơn giận của họ, cơn hận đời của họ. Nên có rất nhiều trường hợp tai nạn xe cộ chết lãng nhách à, chết lãng nhách. Có một lần tôi tôi chứng kiến cái chuyện này, là ở trên đường ra Long Hải á, tôi đi từ trong núi tôi đi ra, vừa đi tới thì trước mắt tôi một cái chuyện nó xảy ra ngay trước mắt mình á. Một ông thầy, tụi ông thầy cùng huyện thì cũng quen, đã quá quen, gặp nhau ổng từng tới tôi thăm, từng nói chuyện bên nhau, từng ăn uống ngồi chung vậy.

[39:34]Ổng đi đi đám đâu bữa đó đi đám Long Hải ổng về, ổng ngồi sau chiếc xe ôm nó chở. Thì chiếc xe ôm đi rất đúng đường, nhưng bên kia chiếc xe tải rất to, xe tải chở cá chở hải sản ở cái vùng đó. Đến đó không biết tại sao tài xế bị lạc tay lái qua bên trái. Đâm vô một cái rầm, ổng văng từ xe văng bay bổng lên trời rớt đằng sau, đập xuống, 10 thước đằng sau rớt cái đùng xuống liền. Thì tắt thở liền. Tôi chạy tới thì thấy mắt mũi tai gì ra máu hết trơn. Tôi không dám đụng tới nữa. Tôi lật đật tôi chạy đi kiếm xe, năn nỉ kiếm xe để mà chở vô nhà thương. Tôi kiếm xe xong tôi chạy đi báo đầu này đầu kia,

[40:09]nhưng mà tới nơi thì tin báo về ổng cũng chết luôn rồi, không có đem tới nhà thương được nữa. Tai nạn quá nặng. Rồi một lần sau, tôi đi công chuyện cũng tới đúng cái khúc đường đó luôn, đúng ngay chỗ đó luôn, cũng ngay cái mốc đó luôn, cũng một ông thầy luôn. Hai xe Honda tông nhau cái rầm, ổng té xuống chảy máu tùm lum. Nhưng mà ổng không có chết. Lần này nặng hơn thì tôi chở ổng vào nhà thương được. Về tới leo lên tới núi trên chùa thì mình mẩy tôi máu không, vì ngồi đằng sau ôm á, máu dính đằng sau hết trơn. Nhờ một người đằng sau ngồi ôm nữa, cũng đúng ngay cái khúc đường đó. Mà không biết con ma đó sao nó cứ ghét thầy chùa, kỳ quá không biết nữa.

[40:41]Không biết hận đời hận đời thầy chùa gì không biết mà kỳ quá. Đó là cái mối thù hận mà làm như vậy là tạo nghiệp. Mà họ tác động được vào thế giới của người sống đó. Thế giới người sống, do cái sân đó. Nên có nhiều tai nạn trên đường mà toàn là do ma nó phá không à. Cho nên mình đi đường, chắc ăn nhất mình vừa đi vừa niệm Phật. Do cái từ lực của chư Phật gia hộ cái nên mình phát ra một cái luồng hào quang, mình được chư Phật thủ hộ, thì cái khúc đó có con ma nó dữ lắm, nó cũng bị hận đời đen bạc gì đó nó dữ. Nhưng mà nó nhìn thấy trên xe đó một vầng hào quang sáng, nó không dám đụng tới, nó không dám phá bậy bạ.

[41:18]Nên mình đi trên xe mình niệm Phật cho cả cái xe được nhờ đó. Ví dụ mình đi xe tốc hành 12 chỗ, xe 12 chỗ thì đặc biệt là nó là chiếc quan tài di động, chạy khủng khiếp lắm. Cái lúc mà nó giành khách là mình thấy mình sắp sửa lên thiên đường tới nơi vậy. Chạy ào ào rào rào. Mà nói đâu có nghe đâu, đang giành khách mà. Thì mình cứ thôi niệm Phật cho rồi, còn không thì bước xuống xe nha. Nhưng mà mình, nếu trường hợp như mà để mà ma đi qua cái khúc đường mà gọi là ma nhiều á, nó nhìn thấy trên xe có vầng hào quang sáng do tâm mình niệm Phật, tự nhiên vùng hào quang nó phát ra. Đó là sự thật như vậy đó.

[41:50]Ví dụ như cõi trên chư thiên ờ chư thiên ở trên cõi trời nhìn xuống cái thế gian này là một màu đen tối nha. Ví dụ mai mốt mà quý Phật tử mà chết lên cõi trời đi nhìn lại cái thế gian này sẽ thấy dưới này là một màu đen tối. Những vùng lửa đỏ, những vùng những cái màu u ám là do ở dưới này đấu tranh á, chiến tranh, thù hận, si mê, nên nhìn xuống thế gian này thấy đầy cái đen tối. Nhưng mà trong đó nó có những đốm sáng phát lên là do gì? Do mấy người đang tụng kinh nè, những người đang đi đường niệm Phật nè, những người đang tọa thiền nè, những người đang khởi tâm từ thiện, đi làm việc từ thiện.

[42:26]Thì những nơi đó phát ánh sáng. Làm cho họ chú ý. Họ chú ý và nơi cái ánh sáng họ chú ý cái họ biết ánh sáng đó là loại gì. Ví dụ như hôm nay cái đoàn người đó là chở phẩm vật đi cứu trợ, trong tâm ai nấy hoan hỷ, thương yêu, nghĩ tới những người nạn nhân mà lòng mình thương xót, thì ánh sáng từ chiếc xe nó phát lên, cái chư thiên nhìn vô biết người này đang đi cứu trợ làm phước. Họ theo họ thủ hộ liền, họ che chở liền, họ ủng hộ liền. Hoặc là nhìn xuống thấy một vầng ánh sáng chiếu lên, nhìn xuống thì thấy biết cái người này đang tụng kinh, tọa thiền, niệm Phật, và đang rải tâm từ bi. Những người này đang làm "xin cho con mãi mãi ha,

[43:02]lòng thương yêu khôn cùng, trải thế giới tam thiên, đến chúng sinh vô tận". Thì biết người này là đang trải tâm từ bi nè. Thì chư thiên cũng phụ cái lực với tâm người đó, để cho cái tình thương yêu nó lan được mạnh trong thế gian này. Đó là nhìn vô là thấy liền. Thì chúng ta cũng vậy, mình đi đường mình cứ niệm Phật như vậy thì cũng làm lắng dịu bớt những cái sân hận của những cái vong hồn ở chung quanh vậy. Còn bản thân mình vậy, nếu mình nuôi thù hận thì mình chết mình sẽ thành những cái loài như vậy, tạo nghiệp. Cho nên đừng thù hận ai hết. Mà Phật tử dễ thấy không? Ví dụ ai họ hại mình cái gì, thôi kệ, coi như nghiệp thì mình phải trả, vậy thôi.

[43:39]Bổn phận đền ơn cho hết. Kể mới viết cuốn ghi cuốn kinh Bát Đại Nhân Giác rất là hay. Trong đó thầy có ghi lại trong đó thầy có ghi lại cái đoạn sử là ngài An Thế Cao ngài biết trước cái nghiệp duyên của mình, ngài nhờ tìm cho một người giúp việc. Nhưng ngài biết trước đây là kẻ thù sẽ giết mình chết. ngài thường nói: "Đây là thiện tri thức của ta." Đâu có ai mà ngài khen như vậy mà tự nhiên có mình ổng đó ngài khen thiện tri thức. Cuối cùng ổng đâm ngài nhát ngang hông ngài chết. Nghĩa là biết trước như vậy mà không thù oán. Đó, các vị Bồ tát là vậy đó, thì đây chúng ta cũng vậy. Với những người họ mưu hại mình trong cuộc đời,

[44:16]thôi mình buông xả hết, coi đó giống như ngài An Thế Cao vậy, đó là những thiện tri thức của mình, không giận không hờn. Đó là trường hợp người thù oán. Bây giờ đến người còn, người thân yêu. Bây giờ khi mình chết, mà mình thương ổng quá, ổng còn sống bỏ ổng lại tội quá, đi không đành, thì sao? Hoặc là thương cháu nội quá, trời ơi nó mới đẻ ra nó mơn mởn, dễ thương gì đâu, chết không đành. Thì khi chết ra rồi chuyện gì xảy ra? Thì dĩ nhiên là cứ theo thôi, cứ theo luẩn quẩn trong nhà, làm được gì đó làm. Nhưng mà phải là mình có phước á thì mình mới hộ được. Giống như hồi nãy mình nói đó, phải có phước thì mình dùng cái phước

[44:56]mình mình mới che chở, binh vực, ủng hộ gia đình mình được. Còn không có phước thì cũng chỉ luẩn quẩn thôi chứ không làm gì được hết. Nhưng mà khổ, rất là đau khổ. Khổ vì sao? Vì không làm gì được hết á, nói không ai nghe mình hết, nói không ai nghe mình hết. Rồi bắt đầu cái ông chồng mà ví dụ mình chết mình còn mình năm mươi mấy chết, ổng cũng năm mấy đi, thì năm mấy nhiều khi ổng cũng còn khỏe đó. Đôi khi ổng cũng còn này kia nọ chút đỉnh. Cái buồn quá ổng bắt đầu ổng ổng cứ qua thăm bà hàng xóm hoài. Lúc đó trong cái cõi vô hình mình đau khổ ghê gớm mà nói ổng đâu có nghe cản không được. Ổng buồn quá rồi ổng cứ qua thăm bà hàng xóm hoài.

[45:33]Nó rất là kẹt, khổ như vậy. Nên những cái mờ tình thương yêu ràng buộc luyến ái cũng làm cho người ta nó cũng làm cái mình ràng buộc, mình không có siêu được. Nhưng mà khó, khó vì sao? Vì cái tình nghĩa nhất là vợ chồng á, mấy chục năm sống với nhau nó thành cái thiêng liêng rồi, thành một cái duyên nợ rất là sâu đậm, không thể nào mà vượt qua được. Tới chừng đó là chịu thua, chịu ràng buộc, chịu chết cứng à. Rồi làm sao mình giải tỏa được cái đó để mà có thể mình tu hành siêu thoát được? Thì từ bây giờ nè. Từ bây giờ mà lo nè, chứ đợi chết rồi không có kịp nữa. Từ bây giờ lo là lo làm sao? Đây cũng là một cái cái nhân để cho quý Phật tử tu mà xuất gia.

[46:18]Ví dụ những người muốn xuất gia, thì đây cũng là cái nhân để mà vượt qua cái ái. Là bây giờ với chồng, hình như cái này có nói trong quan hệ vợ chồng rồi à. Hình như có nói nè. Là như thế này, bây giờ vẫn sống với nhau bình thường vì chưa thể bỏ nhà đi tu được, với lại mình cũng chưa đủ cái duyên phước đi tu. Nhưng mà từng giờ từng phút mà sống với người bạn đời của mình, mình tâm nguyện, tâm nguyện với Phật: là xin cho con với người bạn này giải tỏa được cái nghiệp duyên ái dục từ nhiều kiếp, để chúng con là những người bạn trong sạch, tu hành cùng lo việc đạo. Tâm nguyện thường thường mỗi ngày như vậy thì qua tới 5 7 năm

[46:59]sau bắt đầu tự nhiên nó vơi nhẹ cái tình cảm ái luyến liền. Và lúc đó sống với nhau như những người bạn rất là tốt. Và khi mà mình chết rồi thì rất là nhẹ nhàng, rất là nhẹ nhàng. Và mình còn có chuyện gì cần thì mình giúp, không có chuyện gì cần thì mình vô chùa hoặc là mình lên trên cõi trời rất là nhẹ nhàng, cái tâm nó thanh thản và dễ tu. Chứ còn không có chuẩn bị thì khi chết rồi không gỡ được tình cảm đó. Có những trường hợp mà không có tâm nguyện như vậy mà cái tình vợ chồng nó cũng nhẹ là do mình không có thuận duyên trong đời sống vợ chồng. Nghĩa là ông chồng mình ổng thuộc loại ví dụ như hơi quậy chút đỉnh.

[47:36]Hồi mình còn trẻ mình giận, giận rồi cái bỏ liều, rồi cái ở lại, giận rồi bỏ liều, cái từ từ tình cảm nó phai nhạt, là do ổng cà chớn quá đi. Cho nên khi chết thôi cũng bỏ kệ, ổng làm ổng làm, ổng đi hàng xóm đi dông kệ ổng bỏ luôn, là là cái tình vợ chồng nó đã hết rồi, lúc còn sống thì nó cũng nhẹ. Còn trường hợp mà tình vợ chồng ổng sống ổng quá tốt đi, thì cái thương yêu nó mạnh lắm, thì phải tâm nguyện, tâm nguyện là tâm nguyện với Phật, nhờ tâm nguyện nhiều năm nhiều tháng thì nó vượt qua. Còn mấy ông thì thương tội nghiệp, mấy cô mấy bà vậy chứ khỏe, chứ mấy ông rất là đáng tội nghiệp. Mấy ông mà khi chết rồi đó, đáng thương lắm.

[48:15]Tại vì ngoài bà vợ chánh của mình á, nhiều khi còn có một vài bà ở đâu nữa mà không ai biết, nên lòng rất là lòng thương rất bao la.

[48:27]Như bữa đọc cái chuyện báo ở Quảng Trị có cái ông đó có nguyên một cái xóm. Nguyên cái xóm là của ổng không á. Làm thành 10 bà thành cái xóm ở riêng của ổng luôn vậy đó, có quy luật đồ đàng hoàng. Ở đây có ai đọc bài báo đó không? Bởi mấy ông tội đó, nên khi ra đi đó nó cứ dùng dằng hoài là vậy. Mấy đứa con còn nhỏ đừng có làm cái xóm nha không? Để cho nó nhẹ nhàng. Thôi cũng đó là cái mình phải giải cái tình ái luyến từ khi còn sống để mà đi cho nhẹ nhàng vậy. Bây giờ cái người chấp thân. Cái người chấp thân thì sao? Chấp thân là ví dụ như đây là những người chấp thân thường là người đẹp là người chấp thân.

[49:04]Ví dụ mình đời trước mình gieo cái duyên gì đó, bây giờ mình sinh ra mặt mình đẹp, có thể mình thi hoa hậu hay là á hậu mình đậu luôn, hoặc là lúc mình học ở trong trường người ta gọi mình là hoa khôi của trường, Ở đây nhìn thấy người nhiều người cũng là hoa khôi đâu đó chứ không phải thường đâu, nhiều lắm nè. Do nhiều người khen mình quá đi, nhất là quý quý cô đó, ví dụ nhiều người gặp cái từ hồi nhỏ đó, từ hồi lúc mình còn trẻ là đã có biết bao nhiêu người quỳ xuống dưới chân, là: "Em đẹp nhất trên trần gian này." Mình nghe nhiều cái lời khen đó, từ của cha mẹ mình cũng khen, anh em mình cũng khen,

[49:39]bà con mình cũng khen, rồi mấy thằng Sở Khanh nó cũng khen, đại khái vậy. Rồi mình cứ yên trí, nó thành cái chấp sâu trong tâm mình là mình là người đẹp. Bắt đầu mình chấp cái thân, chết cũng không siêu được, chết là cứ ở đó ngay, nghĩa là thân mình đi tới đâu là mình đi theo tới đó. Nghĩa là người ta khiêng mình vô nghĩa địa là mình theo vô nghĩa địa mà ở luôn. Còn đàn ông chấp thân là do ví dụ mấy cái người mà họ tập lực sĩ đẹp á, tập lực sĩ đẹp, những người đó tạo thành cái chấp thân cũng nặng lắm. Thấy thì thấy cũng tội nghiệp, thấy thì họ cũng công lao thiệt, rèn luyện tập tạ tập đồ dữ dội,

[50:16]rất là, rồi tạo thành những thân hình vạm vỡ, bắp thịt thi rồi đó, được giải được đồ, mấy người đó cũng chấp thân dữ lắm, cũng rất là đáng thương. Như tôi vậy là khỏe nè: thân ròm, dở lên là ba sườn ba đồ đầy đủ hết trơn, cái thân này vô nghĩa, chết rồi quăng đâu cũng được, không sợ. Như tôi là khỏe nhất rồi đó. Nên cái chấp thân là như vậy. Rồi còn cái người mà ích kỷ, hẹp hòi thì khi chết như thế nào? Ích kỷ, hẹp hòi thì như nãy mình nói á, giống như cái nghiệp bỏng xẻn, tàn nhẫn thì không có siêu được. Nên khi mình sống một đời, mình phải ráng sống một cách rộng rãi, độ lượng, sống rộng rãi, độ lượng, cứ thương yêu mọi người,

[50:53]giúp đỡ ai được cái gì ráng giúp, thì khi chết mình sẽ đi về cái nơi nào nó an vui, những nơi nào mình muốn, mình thích. Thì khi mình biết rằng trong cái cuộc sống này ai cũng phải đi tới cái ngày chung cuộc, đều phải chết, và tùy theo cái chấp của mình mà mình sẽ thành cái loại gì đó. Nhưng bây giờ mình lo chuẩn bị cái tâm hồn cho cái ngày mình ra đi được thanh thản, mình sao thoát hết được những cái tham đắm, những cố chấp, những thương ghét, những tiếc rẻ giùm để mình thanh thản mà ra đi. Phải làm sao thoát cho hết những điều như nãy như mình nói vậy. Thì khi mình có một cái chết an lành, thoát ra khỏi thân rồi mình theo trời, theo Phật đi luôn, đó là như vậy.

[51:36]Nếu mình chưa có lên trời được thì mình cũng theo thầy trụ trì vô chùa ở đằng sau nhà bếp luôn, rồi rồi tu luôn cũng vậy. Thì những cách nào để mình giải thoát nè? Trước hết là mình tu những phép quán, như quán vô thường. Đó, như mỗi ngày quý Phật tử ngồi thiền, tụng kinh, hay là mỗi kỳ đi thọ Bát Quan Trai vậy, thì mình ngồi kiết già mình quán vô thường. Quán cái thân này là làm sao? Là vô thường, là hư ảo, ngày nào rồi nó cũng tan thành cát bụi. Đức Phật dạy về cái quán thân này kỹ lắm. Đức Phật dạy như thế này: nghĩa là nhìn rõ từng cái thấy rõ cái xương, cái thịt trong thân mình là máu, là mủ, là nước tiểu, là phân, là nhớt.

[52:17]Cái này cái kia, khi nó bệnh hoạn nó teo lại, nó già nó sẽ nhăn lại, nhăn như như cụ này đây, nhăn nhưng mà đẹp không sao cụ hén. Nhăn nheo lại, rồi lưng còng xuống, tóc bạc, da mồi, mắt mình khi mờ khi tỏ vậy, tai thì điếc lác nghe không rõ, tiếng còn tiếng mất, rồi chết, bệnh đau rồi chết. Chết rồi cái thân như thế nào? Thân rồi thấy người ta bó cột lại, ở bên Ấn Độ lúc đó không có hòm nhiều, người ta thường đem quăng vào bãi tha ma, quăng á. Họ coi như ít có chôn, hoặc thiêu hoặc đốt, nhưng mà Phật hay chỉ cái quăng vào trong cái bãi tha ma. Đến bây giờ người Ấn Độ họ cũng không có chôn nhiều đâu.

[52:55]Bây giờ đến bây giờ nè, chết quấn chiếu rồi đem đem thiêu liền, không có hòm, không có tốn hòm nữa. Người Việt Nam mình bắt chước Trung Hoa nên tốn cái hòm rất là đắt tiền, phải đốn rừng, phá gỗ. Thì quăng ra ngoài cái bãi tha ma, bắt đầu 3, 4 ngày nó sình lên, nó trương lên, to phình phình ra, mùi hôi thối đi khắp nơi, rồi những con dòi bắt đầu xuất hiện, ruồi đến đẻ trứng thành những con dòi nhúc nhúc nhúc nhúc, nó ăn vô miệng, vô mũi, bò ra mắt, qua tai, từ bắt đầu cái nó xọp xuống, xọp xuống nó rã rã, thịt nó phân hủy từ từ từ từ rã ra, nó tiêu tan tiêu tan hết, còn lại những lóng xương, cái sọ trắng hếu, hai hốc mắt sâu,

[53:31]khúc xương sườn, xương cẳng vậy, rồi cái mưa gió thổi xuống cái đống xương đó. Lâu ngày cái xương đó mục dần từ từ từ từ thành những cái vỡ ra, nó vỡ tan từ từ từ thành còn những cái lóng nào cứng á còn lại một khúc, còn cái không cứng thì nó rã thành bụi, thành đất, thành tro luôn, còn vài lóng. Và khi cơn gió thổi tới, những cái bụi xương đó bay lất phất, rải rác trên mặt đất, không còn gì nguyên vẹn nữa. Phật diễn tả rất kỹ lắm. Thì chúng ta cũng vậy, khi mình ngồi mình nghĩ cái thân mình đây nè, nó sẽ đi đến ngày đó, tan rã từ từ thành xương. Do đó mình bớt chấp cái thân của mình, mặc dầu ngày trước đã có một

[54:07]người đưa cho mình bức thư, ngày trước có người đưa bức thư là: "Bao nhiêu năm sống trên cuộc đời này, chưa một người nào có gương mặt để làm cho anh rung động như là với em", ví dụ dù có một người mà làm bức thư mình nhớ suốt đời thì cũng quên luôn. Thôi, thân này rồi thì cũng sẽ dòi ăn, bọ rúc, rồi tàn tạ, tan vỡ ra như vậy. Nói trúng ý chắc hồi xưa có ai đưa thư rồi, cười mỉm mỉm. Rồi mình quán cái tài sản, quán cái tài sản vậy, của cải đây, nhà cửa đây, lúc nào nó quy hoạch cái đập bỏ liền, lỡ nhằm lộ giới là phải đập. Hoặc là lỡ mà con cái mình nó đầu tư làm ăn thua lỗ thì ngân hàng siết cái rồi mất cái nhà liền,

[54:51]không có gì của ta thật là ta, chết thân này bỏ, tài sản không phải của mình. Mình ngồi mình quán như vậy nên mình bớt cái chấp tài sản và cũng lấy tài sản ra để làm phước việc này việc nọ. Ví dụ mình lỡ mình có căn nhà lớn thì cũng không có đem căn nhà bố thí làm phước gì được thì cũng phải thấy căn nhà này là vô thường, không phải thật là ta, là của ta. Rồi tình cảm cũng vậy, tình cảm cũng là cái ràng buộc. Bây giờ lỡ mình có những người mình thương yêu trong cuộc đời, giờ mình phải quán làm sao cho nó xóa được, vượt qua được cái tình cảm đó? Giờ phải làm sao? Như nãy mình nói á, mình nguyện trong cuộc đời này

[55:27]mình không còn thương ai với cái lòng thương yêu ích kỷ nữa, ngay cả cái người thân yêu nhất là vợ, là chồng cũng vậy. Xin chư Phật gia hộ cho con vậy, là con không còn thương ai với lòng thương ích kỷ nữa, xin cho con được cái tình thương đối với mọi người bình đẳng như nhau bằng cái lòng từ bi như lòng từ bi của chư Phật, mình tâm nguyện như vậy. Chứ còn nếu mà mình có cái cực đoan, hồi trưa ngồi nói chuyện với quý thầy, quý Phật tử vậy, chúng ta dễ chúng ta vì sợ mình rơi vào cái ái nhiễm với người khác, cái mình đóng cái tâm hồn mình lại, rồi mình mất luôn cái từ bi luôn. Ở đây là trong trường hợp mà quý thầy, quý cô tu hành hay bị lắm.

[56:10]Như quý thầy, nói trường hợp như quý thầy đi, là vì quý thầy là tu hành, muốn giữ sự trong sạch, muốn giữ giới, cho nên không có được đắm nhiễm vào người nữ, à vào sắc dục vào người nữ. Nghĩa là khi nhìn thấy những người nữ, dù cho người nữ đó họ tốt với mình thì vẫn không được khởi cái tâm ái nhiễm, thương yêu, để giữ sự trong sạch. Thì quý thầy tu cũng phải lâu lắm, bao nhiêu công phu mới có thể đạt được điều đó chứ không phải là dễ. Nhưng mà nó có thể rơi vào cực đoan, mà hễ rơi vào cực đoan thì nó sẽ đọa trở lại. Cực đoan là như thế này: bây giờ mình gặp những người nữ họ trẻ, họ đẹp, họ có đạo đức,

[56:51]họ tu tập, họ tốt bụng, nghĩa là họ có nhiều ưu điểm để mình phải thương yêu. Thì do cái tâm mình tu, mình giữ giới cho nên mình giữ được lòng mình một cách cứng rắn và không để động tâm, không có khởi niệm ưa thích với người đó. Thì đây là cái đúng thứ nhất. Nhưng mà ngang đó ngừng lại thôi thì bắt đầu thành sai liền, bắt đầu mất từ bi liền. Đây là cái khó. Nên ví dụ như khi gặp một người nữ mà thấy người này có nhiều ưu điểm và mình khởi lên cái tâm giữ không cho mình ái nhiễm, mà khi khởi được cái tâm giữ được không để mình ái nhiễm rồi thì phải khởi tiếp cái tâm thứ hai lên là vẫn giữ lòng thương

[57:31]với người đó, giữ lòng từ bi với người đó. Phải thêm cái tâm thứ hai mới đúng, chứ còn chỉ ngang đây chặn lại, tránh người đó là bắt đầu mình mất từ bi liền, rơi vào một cực đoan liền. Nên con đường mà để thoát ái dục nó chỉ có một cái hẻm nhỏ lách qua thôi. Chứ mình rơi vào đắm nhiễm là một cực đoan, quay vào cái chỗ mà trốn tránh, tránh né, cắt đứt hết là một cái rơi vào khô khan, mất từ bi là một cực đoan khác. Nó chỉ con đường ngay giữa rất hẹp cho mình đi qua thôi, là không đắm luyến, không ái nhiễm nhưng vẫn từ bi, vẫn thương yêu. Đây là cái khó. Mình phải tu cho lâu, cho tinh tế, có trí tuệ thì mới hiểu được điều này.

[58:08]Thì vậy, trong cuộc sống mình cũng biết bao nhiêu là tình cảm thương yêu ràng buộc, thì phải như vậy, cái tâm nguyện như vậy để từ đây là bổn phận vẫn sống với nhau, vẫn tốt với mọi người nhưng không có thương riêng ai nữa, để vượt đi, để ngày ra đi thanh thản. Chứ không có: "Trời ơi, thằng Năm về chưa? Tao đi không đành. Chờ nó về chết mới nhắm mắt được." Đó cũng là một cái nỗi đau khổ, không thanh thản được. Rồi mình quán cái nữa, cái đó là cái quán vô thường, mình quán cái này là quán Bát Nhã. Quán Bát Nhã thì ngay đây mình xem cuộc đời như một giấc mộng, xem đời như một giấc mộng thôi. Là tuy còn sống là có những lúc mình lễ Phật hay mình

[58:50]ngồi thiền, mình ngồi kiết già, bắt đầu mình mới tưởng tượng cuộc đời này như một cái giấc mộng thôi. Mọi chuyện trên đời xảy ra như là chuyện trong chiêm bao, cho đến lúc người ta tỉnh ra thì mới biết rằng tất cả chỉ là hư vô, ảo huyễn, không thật có. Mình thường mình quán như vậy thì cái chấp với cuộc đời này nó nhẹ bớt, nó nhẹ bớt dần dần. Và ngày mình ra đi, tâm hồn mình thanh thản. Đó là nói vậy thôi chứ nếu quán Bát Nhã mình quán cho sâu là mình định tâm được luôn á. Tâm mình nhiếp vào trong định, mà khi định rồi thì ra đi rất là nhẹ nhàng. Nhưng mà bây giờ mình nói chưa được vào định đi,

[59:28]thì mình thường tâm nguyện xem cuộc đời này là một giấc mộng, mọi cái đều trôi qua, đều biến mất, cứ tự nhắc đi nhắc lại như vậy mãi thì lòng mình cũng sẽ an ổn, chuẩn bị cho cái ngày ra đi. Mà thêm được cái cái quán từ bi nữa, nguyện lòng thương yêu tất cả chúng sinh nữa thì đi luôn về cõi trời luôn. Cái công đức của quán từ bi rất là lớn. Có một chuyện trong Góp Nhặt Cát Đá là một thiền sư đến thăm người bạn bệnh sắp sửa mất, cái người bạn mới nói những lời cuối cùng, Là trước khi tôi ra đi, ổng dặn này dặn kia, ông Thiền sư chặn lại, nói: "Không, anh nghĩ rằng anh ra đi, không phải. Hãy để cho tôi chỉ anh một con đường không đến không đi."

[1:00:16]Nghe câu đó có lẽ ông kia ổng ổng ngộ đạo, mỉm cười, ổng hắt hơi ra đi luôn. Tức là ngộ đạo được cái giờ phút cuối cùng, tỉnh ra được. Thì trước kia vẫn còn cái chấp là có sống có chết, nhưng mà ông Thiền sư, ông bạn ổng nhắc nhẹ một câu, là cái sống chết chỉ là một cái hiện tượng hư ảo, đắp đổi thôi. Nếu mình tìm được cái tâm thanh tịnh hư vô, thì cái sống chết này nó giống như cái bọt nước. Khi hiện ra bọt nước khi tan, hiện ra bọt nước khi tan, chứ cái biển cả mênh mông không hề thay đổi. Ổng ngộ được điều đó rồi ổng mỉm cười ổng ra đi. Nhưng cái này cũng lệ thuộc vào cái căn cơ tu hành. Cái ông đó chứ ổng cũng tu lâu lắm rồi,

[1:00:55]ổng thuần rồi, nên chỉ nói nhẹ một câu mà ổng ổng ổng ngộ đạo liền. Còn như mình thì nói mở bạt tai mà cậy, nói la lớn chõ miệng vô tai chưa chưa có ngộ đạo mỉm cười ra đi được như trong giây phút, cho nên mình phải tu từ từ. Mình phải mỗi ngày mình cũng nói nói: "Thực sự, thế gian này như một giấc mộng. Cái đến cái đi, cái sống cái chết, chỉ là chuyện trong mộng thôi." Đó, mình cứ nghĩ như vậy mãi như vậy, thì nhiều năm nhiều năm lòng mình nó thanh thản, nhẹ nhàng, cho đến cái ngày mình kề cận cái chết rồi, bệnh rồi, lạnh từ dưới chân lạnh lên từ từ rồi, cái chết đang kéo tới thì mình vẫn nhớ

[1:01:31]được cái điều mà mình đã tâm nguyện năm bảy năm nay: "Sống chết chỉ là chuyện trong mộng." Lúc nào trên môi mình phảng phất nụ cười. Con cháu đến bên vậy, mình mỉm cười dặn vài câu: "Các con ở lại ráng tu hành, ráng đến nghe thầy Viên Giác dạy, đi thọ Bát Quan Trai không được bỏ," rồi mỉm cười ra đi, rất là hay. Cái quán từ bi đó nó làm cho mình vượt qua được những tình cảm ích kỷ mà có thể sinh về cõi trời luôn. Và còn cái quán khiêm hạ đó thì mình có thể sinh về nơi tôn quý. Quán khiêm hạ là thế này. Nghĩa là trong tâm của mình, mình nghĩ lúc nào trong đời sống thế này nè, trong đời sống bình thường thế này, đi, đứng hay tiếp xúc mọi người,

[1:02:15]mình nghĩ mình chỉ là cỏ rác, là cát bụi, ai mình cũng tôn trọng được hết. Vừa có một cái bài nhạc, không biết có ai soạn, mà nghe cũng hay lắm nha. Là: "Xin Phật dạy cho con được lòng khiêm cung, hiểu mình như sương như bụi. Xin quỳ lạy nơi nơi, dù cỏ cây hay cánh chim bạt trời." Nghĩa là có cái tâm nguyện như vậy, lúc nào cũng thấy mình như như cỏ, như rác thôi, như sương, như bụi, mà mình có thể tôn trọng được mọi người, có thể là quỳ lạy được nơi nơi, dù là cái đó là cỏ cây hay là một cánh chim tung bay trên bầu trời, ai mình cũng tôn trọng được hết. Này ai đặt nó hay thiệt á. Khi mình tâm nguyện được như vậy á, thì trong cuộc sống đối với ai mình cũng

[1:03:04]tôn trọng được hết, giống như cái cái cô chủ mà hồi nãy nói á, nấu cơm cho người làm ăn, bới cơm cho người làm ăn, đó là làm được điều đó. Cho nên có thể là chúng ta cũng nói được cái câu đó là "Xin quỳ lạy nơi nơi dù cỏ cây hay cánh chim bạt trời", nhưng mình vẫn chưa làm được. Nhưng mà thôi, có ý nghĩ đó cũng là tốt rồi, rồi từ từ như vậy. Mà người mình thường tâm nguyện được như vậy thì mình hay sinh vào nơi cái cái cái nhà của ông bộ trưởng, thủ tướng là không à. Hễ mình cứ càng nghĩ mình thấp thì lại cái nhân quả nó lại đưa mình lên trên cao, đó là cái khổ như vậy đó, cái kẹt nó như vậy. Như Chúa Giê-su cũng nói vậy đó:

[1:03:40]"Ai mà chen lên đứng phía trước, sẽ bị lùi lại phía sau. Ai cứ nhường đứng ở phía sau, sẽ được đưa lên đứng ở phía trước." Thì cái về cái quán khiêm hạ cũng là như vậy đó. Mình cứ nghĩ mình là cát bụi, mình thấp, mình như là một con đường và mong mọi người giẫm lên mà đi, mình cứ nghĩ như vậy. Khi chết cái Phật Di Lặc nắm đầu xách lên để lên trời. Vậy mình cứ nghĩ mình thấp thì chết mình lại quăng mình tút trên cao vậy. Còn mình nghĩ thiên hạ không ai bằng mình, nha, mình là ngon, mình mình ở trên, tới chết thì mình về đâu? Mình sinh về ở nơi một cái gia đình mà có cái gen bị lùn á, cao chừng vài tấc thôi.

[1:04:17]Cứ đứng nói chuyện với ai cũng phải ngẩng mặt lên mà nói, vì cái quả báo mình thấy mình cao hơn mọi người thì sẽ bị hạ xuống dưới thấp, nó là như vậy. Cho nên những người mà bị bị thấp người đó, chiều cao không đủ, thì mình phải đối diện với một sự thật là trước kia mình có khinh người. Và bây giờ để gỡ lại điều đó, chuyển nghiệp, thì mình lạy Phật cho nhiều, rồi gặp ai mình cũng xá, cũng chào hết. Cũng xá, cũng chào hết thì kiếp sau cao lên liền. Như hôm qua vậy, tôi đi đến thăm một anh anh đạo hữu, anh Phật tử vậy, thì đang ngồi chơi với anh thì gặp một người bạn đạo khác của anh cũng tới. Ông này già rồi, tóc bạc hết rồi, sáu mấy tuổi.

[1:04:54]Thì ổng gặp tôi ổng chắp hai tay ổng chào từ đầu chào xuống tới đất. Ổng rất là khiêm tốn. Mà khi nói chuyện, trong khi nói chuyện nhiều khi ổng cũng chắp tay ổng chào. Ổng nói là cũng có nghe nói về tôi, thì tôi cứ ngồi im lặng nghe. Nghe một lát mới hay là ông này ổng mới là thầy mình, ổng mới đáng là thầy mình, hiểu hiểu giáo lý rất sâu, thực hành tu hành rất là nghiêm túc. Người như vậy nên nhận định đâu ra đó, giáo lý rất vững vàng mà lại rất khiêm tốn. Nên ngay cái gặp đầu tiên mà chào mình từ trên chào xuống dưới là chứng tỏ người này có tu thực sự, có đạo lực thực sự. Mình không biết mình coi thường là chết.

[1:05:29]Mà cho nên khi vậy tôi thì khi ngồi nói chuyện với nhau thì tôi tôi cứ im lặng mà lắng nghe với cái lòng mình tôn trọng, vì ai nói ra được cái đạo lý gì mình tôn trọng hết, dù đó là người cư sĩ này. Thì ổng càng nói, càng nói thì mới thấy ông này ổng quá sâu về giáo lý đi. Đó, như vậy đó, không phải đơn giản. Mà những người đó rất là tốt, họ khiêm tốn như vậy thì về sau quả vị cao lắm, thì chúng ta cũng vậy. Rồi cái người mà thường xuyên niệm Phật, niệm Phật mình không phải để cầu xin vị kỷ á, niệm Phật mà mình cầu cái gì vị kỷ thì nó không hay. Mình cứ niệm Phật với lòng thành kính á, cái lòng thành, thì được vô lượng công đức lành.

[1:06:09]Người niệm Phật, ví dụ mình niệm "Nam Mô A Di Đà Phật", hay là người niệm "Nam Mô Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát", hay là người niệm "Nam Mô Đại Từ Di Lặc Tôn Phật", hay là người niệm "Nam Mô Thích Ca Mâu Ni Phật". Chữ Nam Mô có nghĩa là tôn kính, nên khi mình niệm như vậy là lòng mình luôn luôn có cái sự tôn kính, dù nó không nhiều, nó không thiết tha như lúc mình lạy Phật, nhưng vẫn có cái tôn kính chút chút, chút chút đều đều như vậy. Rồi mình làm chuyện gì câu niệm Phật nó nhớ lại mình quay trở lại giữ được tâm mình. Thì chính cái tâm mà tôn kính Phật chút chút, chút chút đều đều cả ngày như vậy

[1:06:41]đó, nó thành cái phước vô lượng vô biên cho đời sau. Người đó phước lớn lắm. Họ thường những người như vậy lúc chết rất là tỉnh táo, ra đi rất là nhẹ nhàng. Không biết là người đó sẽ sinh về cõi Phật hay không, nhưng mà ngay trong cái hiện đời này, lúc mình trông thấy được, họ ra đi thanh thản. Có người biết trước ngày chết luôn, dù là cư sĩ. Dù là cư sĩ, tức là vẫn sống đời với gia đình bình thường, vẫn đi chùa ăn chay mà thường xuyên niệm Phật, nhiều khi nói trước con cháu: "Tụi con chuẩn bị tuần sau mẹ đi." Thì con cháu cười cười thì không tin. Nhưng nói: "Thôi ngày mai thì con chuẩn bị kêu mấy đứa kia lại mẹ gặp một

[1:07:20]chút." Trưa lên lạy Phật xong vô giường nằm lặng lẽ ra đi. Đó là công đức niệm Phật. Niệm Phật một cách do cái tâm tôn kính Phật rót trong cái câu niệm Phật nên được cái phước rất là lớn, không phải đơn giản. Còn những người mà tu tập thiền định, tu tập thiền định mà có kết quả, đạt được định luôn, thì dĩ nhiên người này không nói rồi. Họ muốn đi giờ nào họ đi, họ muốn sống ngày nào sống, muốn chết ngày nào chết. Thì đây là những trường hợp những thiền sư mà mình đọc trong sách trong sử thấy cũng nhiều. Hôm nay thì mình không nói nhiều về đề tài này, vì mình đang nói ở mức độ thấp thấp của mình.

[1:07:56]Rồi đây nữa nè, những cái để mình chuẩn bị cho ngày ra đi là giải tỏa hết những cái nợ nần, thù oán, nghiệp chướng mà mình đã tạo. Ví dụ như mình như bây giờ mình biết tu đi, mình nhớ lại hồi mười năm trước, năm năm trước, mình đã đối xử khắc nghiệt với ai chưa? Mình nhớ lại. Mình nhớ và lo đi gỡ đi, đừng có để dài. Ví dụ như là trong năm năm trước mình chưa biết đạo, đã có một lần cái người nào đó họ nghèo, họ đến mượn tiền mình, nhằm lúc mình giận, mình đứng mình chửi họ, đuổi ra khỏi nhà, không cho mượn tiền. Mấy cái đó nặng lắm, bây giờ mình nhớ lại đó là một cái nghiệp rất nặng, phải giải tỏa đi.

[1:08:40]Giải tỏa bằng cách nào? Đi tìm tới người đó, coi người đó ở đâu rồi, đi tìm tới, xin lỗi họ, đem quà tặng họ, giải tỏa cái việc mình đã làm đi. Vì mình mình làm lỗi với ai mình không thể xin lỗi Phật được, phải xin lỗi đúng cái người đó, chứ không có bỏ qua. Mình muốn cho cái ngày mình ra đi nhẹ nhàng thì phải gỡ cho hết những cái nghiệp chướng này lại. Mình đã đối xử tàn nhẫn với ai bây giờ phải lại xin lỗi. Rồi mình đã mắc nợ ai mà chưa trả? Tìm cách trả đi. Tìm cách trả. Chớ đừng để mắc nợ. Vì họ vẫn còn nghĩ mình mắc nợ, họ vẫn nghĩ là họ không cho mình. Nếu mà họ nghĩ họ cho mình đó, thì qua kiếp sau mình sẽ trả.

[1:09:27]Trả một cách tự nguyện, vui vẻ. Nhưng mà họ không nghĩ họ cho mình, họ giận mình. Họ giận mình chết mà không chịu trả tiền. Thì qua kiếp sau mình sẽ trả một cách đau đớn. Cho nên tìm cách trả đi. Đó, mình nhớ lại. Rồi mình nhớ lại, ví dụ như trước đây 15 năm, mình lúc đó mình có thuê người làm, mà lúc đó mình chưa biết đạo, mình mỗi ngày la mắng họ không biết bao nhiêu. Rồi mình nói nặng nói nhẹ, rồi người ta vì miếng cơm manh áo người ta phải chịu đựng cái sự la rầy của mình không biết bao nhiêu năm họ làm thuê với mình. Rồi một lần trong lúc giận gì đó, mình đuổi họ ra khỏi nhà trong một đêm tối bơ vơ gì đó.

[1:10:07]Mấy nghiệp đó qua kiếp sau trả không hết nữa, trả thê thảm. Thì bây giờ hiểu đạo rồi, tìm lại cho bằng được cái người đó đang sống ở đâu. Phải dò hỏi, tìm cho ra, mà đến xin lỗi, giúp đỡ họ lại để xoa dịu cái giận, cái thù, cái hận của họ, chứ không được bỏ qua, không được tưởng chuyện trôi qua rồi mất. Những cái đó chút chút á làm cho mình tới ngày chết không nhắm mắt được. Chết cứ nằm đó đau bệnh mà không nhắm mắt được, không chết nha. Bệnh bán thân bất toại nằm đó đó. Không chết được là vì những cái ác nghiệp mình đối xử với người khác mà chưa được giải tỏa. Thì tới gần ngày chết già rồi cái tự nhiên lên cơn trúng

[1:10:42]gió bán thân bất toại, tai biến nằm một chỗ luôn. Chết không chết, sống không sống. Đó là do những cái nghiệp ác mình đã đối xử mà không gỡ. Cho nên bây giờ nhớ lại, tìm lại mà giải quyết cho hết. Rồi mình hãy nhớ lại trong một đời lúc mình chưa biết đạo, mình đã sát sinh quá nhiều, đã cắt cổ gà, đập đầu cá, rồi ăn thịt ăn đồ quá nhiều, phải giải đi. Ở đây ai ai hay cắt cổ gà trước kia? Có ai không? Cũng có người có nhưng mà nhiều người cũng cũng ít. Phật tử mình thì thường nếu biết đạo sớm thì mình không dám, nhưng mà có nhiều người trước khi biết đạo thấy cũng cắt cũng khá. Thì những cái điều đó nó thành cái nghiệp chướng nặng lắm.

[1:11:27]Có thể là mình không đọa súc sinh, có thể mình không đọa, nhưng mà chết không yên, khó chết, lúc chết là khó, bệnh rồi rầy rật rầy rật hoài không chết. Qua kiếp sau thì bệnh hoạn thê thảm. Giống như tôi vậy. Đó cho nên nếu mình nhớ lại trước đây mình đã từng như vậy thì bây giờ mình phải giải tỏa cái món nợ đó đi. Giải tỏa bằng cách gì? Thì phóng sinh. À bố thí thuốc cho người bệnh, à đem cá thả, nhưng mà thường không nên mua chim. Tại mình mà mua chim á là cái ai họ bắt được họ đi bẫy chim họ bán tiếp cho mấy người ta phóng sinh á. Nên thường không nên, mà mình mua cá mà người ta bán cho người ăn á, mình đem mình thả đi.

[1:12:11]Thì mình về quê mình làm, phải giải quyết chứ không được sợ khó. Phải tìm cách mà phóng sinh cho nhiều để giải tỏa lại chứ không có được bỏ qua. Rồi một điều nữa ví dụ như trước đây mình đã hứa với ai điều gì mà mình chưa thực hiện. Vì có một lúc nào đó mình có việc, có cái hứng khởi, mình thương ai gì đó mình đã hứa giúp họ một cái điều gì, rồi mình cảm thấy mình bỏ qua, mình bỏ qua. Mình không không làm, mấy cái đó chết không nhắm mắt được á. Chết không tự nhiên không chết được, mà mình đâu có biết rằng vì mình mắc lời hứa không chịu làm. Đó từng cái việc chút chút chút chút vậy mà vẫn làm cho mình chết không yên, chết không nhẹ nhàng. Nhất là mấy cái lời hứa.

[1:12:53]Ví dụ có một lần mình hứa là tôi sẽ mua cho cháu, bác sẽ mua cho cháu một cái máy này để cho cháu học, rồi cái mình lơ luôn. Nó tìm cách nó nhắc khéo, mình giả vờ không hiểu, lơ luôn. Vậy mấy cái chút chút nữa chết không nhắm mắt. Một lần em tôi kể chuyện này. Tại vì em tôi đi dạy tiếng Việt cho người nước ngoài, thì người ta giới thiệu lần lần nó dạy luôn vô tới trong cái Tổng Lãnh sự của Mỹ. Cho nên trong đó thì nó đối diện với cái giới ngoại giao. Thì nó cố gắng nó không xen vào công việc của người ta, nó chỉ làm đúng cái công việc dạy học của nó thôi, nhưng mà nó vẫn nghe những mấy người nhân viên trong

[1:13:27]đó kể lại những câu chuyện này chuyện kia. Thì tại cũng có người Việt Nam mình làm việc ở trỏng á, cái nghe kể chuyện là một cái ông đó là một cái nhân viên của người Mỹ. Ông nói ổng nói chuyện khéo vô cùng. Mặt thì đẹp, nói chuyện rất thông minh rất khéo. Một lần ổng đi chơi ở một chỗ xa nào của Việt Nam mình á, đến một cái nhà thờ nào ở nông thôn gì đó, thì ổng gặp một cái người làm lao công ở đó. Thì ổng cũng cái người ngoại giao mà họ nói rồi họ ổng hứa là sẽ xin việc làm cho ông này. Thì ông kia mới nhớ, mới khăn gói từ nhà quê lên đến Tổng Lãnh sự xin gặp cái ông hôm trước mà đã hứa xin việc làm cho ổng vậy.

[1:14:02]Thì ở trong văn phòng, cái ông đó đó, cái ông người Mỹ đó, ông này không phải là Tổng Lãnh sự, chỉ là nhân viên thôi, mới nói với cô thư ký: "Cô ra cô nói làm sao đó, phải không, tôi không có ở đây. Mà nói rằng tôi không có giúp được cho ông đó việc đó, cho ổng về đi. Đừng để ổng mích lòng. Không có giúp gì hết, không giải quyết gì hết." Cô kia cổ cổ xót xa, tại người Việt Nam với nhau mà, người Việt Nam mình dù sao vẫn có cái tình. Chứ còn cái người cái người đó, cổ mới thấy cái cái cái bộ mặt thật của những người họ làm cái việc ngoại giao. Nhiều khi nó không tốt như vậy. Những cái lời hứa hẹn, khen ngợi hão huyền,

[1:14:38]nói ngọt ngào chớ bên trong nó khác. Cổ đành phải ra nói đủ thứ chuyện, vuốt giận ông kia. Thì ông kia rất là thất vọng ra về. Đó những cái người mà làm vậy chết không nhắm mắt. Hứa người ta cho người ta hy vọng rồi cái xù. Là những cái đó là không nên. Nên nếu mà mình thấy mình đã lỡ hứa với ai điều gì, cố gắng làm. Cố gắng làm trước khi chết. Chỉ trừ trường hợp mình hứa cái này đó thì mình không thể làm trong kiếp này được, là hồi mình trẻ mình có hứa là thôi gặp nhau ở kiếp sau. Thì thôi kiếp này cũng không thể làm gì được, thôi đành đành đợi kiếp sau. Chứ còn mình hứa giúp ai được điều này trong kiếp này ráng ráng mà làm.

[1:15:16]Ở đây mà quý cô quý ông có lỡ hứa với ai kiếp sau chưa? Thôi thôi cái đó chịu thua đó. Mình trở lại cái vấn đề cái pháp môn niệm Phật một chút. Nó cũng là cái pháp môn thiền định đó, nhưng mà mình thường hay dùng cái niệm Phật. Là nếu mình niệm Phật một cách chuyên cần, tinh tấn. Nếu mình niệm Phật chuyên cần tinh tấn thì cái tâm mình từ từ thay đổi. Ở đây nói cho quý Phật tử sẽ thấy. Niệm Phật một thời gian rồi tự nhiên mình coi nhẹ việc đời luôn à. Cuộc đời nó không dính với mình nữa trơn á. Thì đó là người niệm bắt đầu có dấu hiệu tốt. Ở đây đã ai đã niệm tới cái giai đoạn đó chưa? Dĩ nhiên nó còn nhiều giai đoạn sau nữa chứ không

[1:15:59]phải là hết, nhưng mà đây là bước đầu đó. Ví dụ như quý Phật tử cứ lúc nào cũng "Nam Mô A Di Đà Phật", "Nam Mô A Di Đà Phật". Một thời gian tự nhiên mình nhìn cuộc đời thì mình thấy không dính với nó. Đi ra vào nhà nhìn con nhìn cháu tự nhiên thấy không dính. Đi trên xe nhiều lúc gặp tài xế chạy ẩu cũng thấy không dính gì tới mình hết, chuyện sống chết không quan trọng. Bởi vì lúc nào cũng chỉ giữ câu niệm Phật cho cứng, cho chắc, không để mất. Mọi chuyện có thể mất, thân này có thể mất, tài sản có thể mất, người thân yêu có thể mất, nhưng không để mất câu niệm Phật. Nhớ điều đó. Thì người đó ra đi sẽ nhẹ nhàng, Phật rước liền.

[1:16:38]Niệm Phật được như vậy thì chết Phật rước liền. Chỉ còn câu niệm Phật. Nên quý Phật tử để chuẩn bị cho cái ngày mình ra đi nên nhớ chuyên cần niệm Phật. Niệm Phật mà cho đến lúc cuộc đời này không là gì của mình nữa hết, đó là mình sẽ ra đi an ổn. Bây giờ những cái quan niệm còn làm mình ràng buộc, không biết có kịp giờ không. Đây là những quan niệm làm mình ràng buộc thế nào? Nếu mình có những cái quan niệm này, những ý nghĩ này thì chết cũng không có yên, không có nhẹ nhàng. Như mình thích con mình nó sớm có gia đình, nó sớm đẻ cháu để cho mình có cháu bồng. Thì mình chết không yên, ràng buộc không tu được, đầu thai lại.

[1:17:21]Ở đây có ai có ý nghĩ đó không? Coi chừng nhiều lắm á. Không nên, không nên bỏ ý nghĩ đó đi. Mình chỉ có ý nghĩ là cầu cho con mình nó khỏi lập gia đình cũng tốt, đi tu luôn, tốt nhất. Đó là ý nghĩ rất là hay. Thế còn ví như nữa hỏi: "Sao chưa đi tu?" Thôi, ráng ráng để đợi con con tụi nó lập gia đình, để lập gia đình, dựng vợ gả chồng nó cho xong chuyện này chuyện nọ rồi con sẽ đi tu. Ồ, thấy nó có gia đình rồi: "Dạ, để ráng nó đẻ cho con đứa cháu ra thấy mặt cháu rồi đi tu." Cứ vậy đó, là tự mình ràng buộc. Cái đó là cái tu mình cái câu niệm Phật chưa sâu, chưa kỹ, cho nên tự nhiên cứ thích cái này thích cái kia hoài trong cuộc đời đó rồi.

[1:18:00]Rồi mình làm mai mối nữa. Già rồi đó thấy mình trời thấy bà cụ đó ổng sống với nhau trăm năm hạnh phúc, bách niên giai lão, nhờ mai mối thì chắc tốt, cái nhờ mình. Cái mình cũng nhiệt tình, à cái mình giới thiệu mối này qua mối kia. Sau này mình không giải thoát được. Qua đời sau mình cũng bị ràng buộc lại cái chuyện vợ chồng mệt mỏi. Rồi mình quan niệm là cố gắng làm giàu để để lại cái gia tài lớn cho con cháu. Đây là một quan niệm ràng buộc rất là nặng. Quan niệm mà để gia tài lại cho con sai ghê gớm. Cái điều này như tôi có nói ở đâu rồi. Là vì sao? Vì nó không có phước, ba ngày nó phá mất liền.

[1:18:38]Nó gặp mà mùa bóng đá Mông-gian đồ gì đó là nó cá độ vài cú là bay mất căn nhà liền. Cho nên để cho nó lại cái gì? Cái phước thôi, cái đạo đức thôi. Vậy mà dòng họ đời đời phát triển, còn để lại cho nó một cái gia tài là hư hết. Hư hết, mà rất nhiều người bị cái quan niệm này, nhiều cán bộ lớn cũng bị này, cố gắng cho con mình đi học nước ngoài để gia tài, mở cưu... cửa hàng này, công ty kia cho con mình có, nghĩa là lớn lên vừa học xong là có làm giám đốc được liền, người ta cứ lo. Đó là những cái hại con cháu, phá vỡ xã hội, không hay đâu. Cái hay là tập cho con mình làm phước, cho nó biết đi chùa, lễ Phật, biết bố thí, biết khiêm tốn, biết giúp người.

[1:19:24]Mà hễ mỗi lần nó bố thí thì đưa tiền cho nó bố thí. Không có để đồng tiền đó cho nó mà cho nó đồng tiền để nó đi nó làm phước. Thì khi mình chết, mình rất là khỏe, tụi nó sẽ tự đứng lên, nó sẽ dựng nên sự nghiệp bằng cái bàn tay, bằng cái đạo đức và bằng cái phước của nó. Chứ còn mà mình để dành tiền cho nó, nó chỉ biết hưởng thì mình hết phước luôn. Hết phước ở chỗ nào? Đồng tiền mình làm ra nó đem vô chỗ tầm bậy nó xài, mình mang tội nặng. Nhớ điều đó. Tội mình sẽ rất nặng khi con mình nó lấy đồng tiền của mình nó xài tầm bậy, nó đi nó chích, hút, vô ôm gái gú bậy bạ, rồi nó đánh bài, đánh đồ, rồi nó ăn chơi trụy lạc.

[1:20:06]Là cái đồng tiền nó tạo thêm cái sự sa đọa cho xã hội thì mình là người để lại đồng tiền đó, mình đọa chết luôn, mình tiêu luôn. Nên phải nhớ cái điều này, chỉ để lại cho con mình cái đạo đức, cái phước thôi chứ đừng có quan niệm để gia tài. Rồi một cái quan niệm mà làm mình ràng buộc nữa nè, không giải thoát nè, là làm phước mà cầu quả báo. Như một lần đó, thí như thầy ổng ổng rủ đi cúng chùa, Phật sự hay là đi ủy lạo ở đâu đó, cái mình cũng hăng hái góp tiền năm chục ngàn, một trăm ngàn, hai ba trăm ngàn mua gạo này, mua kia, nọ làm phước nhưng mà trong tâm mình nghĩ làm đi làm đi để mà kiếp sau hưởng.

[1:20:45]Cái quan niệm đó cũng là chết khó chết, chết không nhẹ nhàng. Đó cũng là quan niệm làm cho mình ràng buộc, cố chấp lại, ra đi không nhẹ nhàng. Cho nên làm phước không cầu quả báo. Làm phước vì lòng thương người thôi. Thấy người ta khổ mình ráng giúp mà không nghĩ rằng ngày sau này mình được điều gì hết. Đó là cái làm phước đúng nghĩa. Trường hợp mà mình bị bệnh lâu trước khi mất, có nhiều người ví dụ như bị nằm bệnh năm, bảy năm rồi mới chết phải không, có không? Có. Rồi có người nằm bệnh năm, ba tháng, có người vài hai ba năm, nằm bệnh cho con cháu hầu rồi mới chết. Đó là trường hợp là mà mấy trường hợp đó không có hay đâu.

[1:21:26]Vì khi mình nằm bệnh, mình hưởng hết phước của mình luôn. Là người ta phải hầu hạ mình, đi tiêu, đi tiểu, này kia nọ là phải có người lo hết thì phước mình làm cả một đời cái từ từ cái cơn bệnh nó lấy hết luôn. Vì người ta hầu mình á, hết phước luôn. Đó là điều không nên. Nên đáng sợ nhất là bệnh mà không chết, nằm một chỗ đó là phước bao nhiêu đấy bị mất hết á, rất là đáng lo. Thà mình chết cho nhẹ, bệnh chừng bảy ngày mất đi. Thì trong bảy ngày đó người ta lo mình không bao nhiêu thì những cái phước gì mình đã giúp bao nhiêu người trong một đời của mình nó còn nguyên hết để mình đem qua kiếp sau.

[1:21:58]Chứ còn mà mình bệnh chừng năm năm, nằm đó cho người ta hầu thì phước cả một đời mình từ từ hết, hết trong đó luôn, rất là đáng sợ. Mà đây cũng là cái nghiệp do nhiều cái nhân duyên khiến cho mình phải hưởng hết cái phước mình trong đời này, không để dành được qua đời sau. Do nhiều cái nhân duyên nói như trước mình đã nói mình đã tạo ác nghiệp gì, những cái gì đó. Chết thường thường thì mình cũng trả nghiệp, nhưng mà ở đây nó còn cái này nữa. Có người bị nằm mà mê man không biết gì hết tới khi chết luôn thì người này nghiệp rất nặng, chết là thường bị đọa nặng. Do cái nghiệp mê mà, hễ chết mà mê là cái người

[1:22:32]đó không có trí tuệ, gieo cái nhân si mê. Còn cái người mà bệnh nhưng mà chết còn tỉnh thì người này coi vậy chứ cũng còn có cái phước lành gì đó. Phước lành gì đó. Nên cái có thể là biết tu theo Phật pháp mà trước kia có tạo ác nghiệp nên bây giờ bệnh nằm một chỗ nhưng vẫn tỉnh, tới khi chết vẫn tỉnh thì người này có trả nghiệp cũ nhưng mà vẫn còn cái duyên với Phật pháp để cho tu hành ở kiếp sau. Là cái dấu hiệu là lúc chết mà tỉnh á, thế còn mà lúc nó mê man thì cái người này còn nghiệp si mê. Nên đây là điều chúng ta phải để ý. Chúng ta có nghe chuyện những người mà mổ heo chết, họ rất là khó chết, nằm trên giường mê man cứ kêu lên như heo kêu á.

[1:23:15]Rồi phải có người nhà cầm con dao phay mà nhá nhá giống như mổ họ rồi họ mới chịu chết á. Quý Phật tử có nghe chuyện đó không? Nhiều như vậy lắm, nhiều người sát sinh nhiều quá họ bị cái đó. Thì chứng tỏ rằng họ chết họ đọa luôn vào loài heo. Vì đã hiện tướng heo ra rồi, nằm đó rồi mặt sưng mập lên rồi cứ kêu cái tiếng như heo kêu. Rồi phải nằm hoài không chết rồi phải người nhà phải lấy con dao phay á, cứa cứa cổ giả bộ rồi họ mới chịu đi. Mê thật. Đó, khi mình chết mà mê như vậy là nghiệp nặng, phải tránh. Ở bên Trung Hoa vừa rồi có một cái chuyện, có một cái bà cụ á, bả sống với con cháu bình

[1:23:52]thường nhưng bà ăn chay mà tu hành bí mật. Nhưng mà lúc đó thì bên Trung Hoa bây giờ thì ít ai biết Phật pháp lắm. Cho nên bà tu tu chứ con cháu không để ý. Một hôm bà mới nói con cháu bà là: "Mẹ đã đắc đạo rồi". Thì cái người con trai mới nghĩ mẹ mình già rồi bắt đầu nói lảm nhảm. Rồi một hôm cái bà mới nói rằng: "Mẹ sắp ra đi và cái thân này của mẹ sẽ tồn tại không hoại và nó sẽ là một cái chứng cứ cho Trung Hoa và cho thế giới, tụi con không cần phải chôn". Thì người con nhìn mẹ không hiểu mẹ mình nói gì. Cho đến ngày bà lên giường nằm tịch lặng lẽ, bao nhiêu ngày thân không hôi, không gì hết, nằm im luôn.

[1:24:34]Bắt đầu báo chí Trung Hoa mới đổ xô đến chụp hình, ghi chép, đăng báo tùm lum hết trơn á, bà cụ. Bà bà biết Phật pháp hồi trước khi mà Đảng Cộng sản lãnh đạo Trung Quốc, bà đã biết Phật pháp từ đó và bà tu hành từ đó một cách bí mật, không nói ai biết. Mà tu bao nhiêu năm trời thì cách đây mấy năm bà đắc đạo. Mà con cháu không biết, cho đến ngày bà ra đi bà báo trước là bà để lại cái nhục thân này không tan, không hư luôn. Chuyện này báo Trung Quốc đăng mà báo Việt Nam cũng dịch lại đăng luôn nguyên văn luôn. Đó là cái công đức tu hành như thế nào mình không biết, nhưng mà có thể là bà niệm Phật hay bà thiền định gì đó mà đắc được

[1:25:10]cái định khá sâu, nên bà biết chắc là bà mà biết chắc giữ được cái thân mình không hoại luôn để làm một chứng cứ cho Trung Hoa và cho thế giới. Là đừng có nghĩ rằng đời này Phật pháp đã mất, người ta vẫn còn được. Một số nhà Nho có một số nhà Nho họ tu theo đạo Nho mà một cách nghiêm túc, đúng nghĩa, rộng lượng, khoan nhân, nhân ái mà không cố chấp. Nhiều người sống rất là tốt. Nghĩa là sống mà gọi là nhân, lễ, nghĩa, trí, tín á, là người quân tử á, tốt bụng, rộng lượng, nói lời nào là chắc lời đó, trong cuộc sống là quang minh chính đại. Thì những nhà Nho đó lúc chết cũng rất là tự tại, chết cũng báo trước ngày chết, mà chết cũng rất là an lành.

[1:25:53]Ở đây mình thấy là mặc dù họ không phải đạo Phật, nhưng mà một nhà Nho đúng nghĩa, họ cũng đã có những cái đức tính rất ư giống với đạo Phật. Như là chữ nhân là lòng thương người, lễ là đối xử với mọi người một cách khiêm cung, nghĩa là giữ nghĩa, giữ tình, biết ơn, biết nghĩa, có trí tuệ và giữ được chữ tín, hứa ai điều gì là làm điều đó, không làm điều gì khuất tất, giấu giếm, lúc nào cũng sống quang minh chính đại thì người như vậy rất giống với đạo Phật. Và có nhiều người cũng đã ra đi một cách tự tại dù là họ ở đạo khác. Nên ở đây chúng ta tích lũy cả một đời của mình, tu hành, sống thương yêu, à tu tập niệm Phật,

[1:26:35]lễ Phật, gọi là rèn luyện đạo đức đủ cách hết thì ngày nào đó chúng ta ra đi, sẽ ra đi với một nụ cười, với một nụ cười. Và mình chắc chắn là mình về được cái chỗ an lành, ra đi không khó khăn, không mệt mỏi, không khốn... không khổ sở. Chứ lúc thần thức thoát ra khỏi thân nhiều khi mình đau đớn á, nhưng nếu mình có phước thì nó ra một cách nhẹ nhàng. Rồi hào quang sáng chói rồi về với cõi Phật, cõi Trời luôn. Cũng cầu mong cho quý Phật tử hôm nay nghe bài này, cũng như nghe vô số những bài pháp khác, từ đây tinh tấn tu hành, chuẩn bị cho cái ngày ra đi của mình. À mong rằng tất cả các Phật tử,

[1:27:14]ai cũng vậy, khi nhắm mắt là nhắm mắt với một nụ cười và câu niệm Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.