[0:10]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay là bài giảng như cuối năm, tại qua tháng sau thì chúng ta mắc lo chuẩn bị Tết nên không nghe giảng như định kỳ. Hôm nay chúng ta nghe tiếp Pháp Cú. Bài kệ như thế này: An lạc của Niết bàn khác lạc thú thế gian. Tỳ kheo, đệ tử Phật hãy hiểu thật rõ ràng, chớ đắm mê danh lợi, hãy tu hạnh viễn ly.
[0:44]Cái bài kệ như vậy. Bài kệ này xuất phát từ một cái câu chuyện tích. Ngài Trưởng lão Xá Lợi Phất là một vị lãnh đạo Tăng đoàn cho Đức Phật. Ngài cực kỳ có trí tuệ, có đạo hạnh và có uy lực. Mặc dù là Ngài xuất gia sau, chứng đạo sau một số các Trưởng lão khác, nhưng ngay khi Ngài vừa chứng A-la-hán thì lập tức Đức Phật tuyên bố giao quyền lãnh đạo Tăng đoàn cho Ngài Xá Lợi Phất liền, lập tức. Nên trong đạo Phật không có chấp vào cái tuổi tác thời gian, mà chú trọng vào cái năng lực thực tế.
[1:30]Trước Ngài Xá Lợi Phất thì còn có năm anh em Kiều Trần Như là những người rất lớn tuổi, tuổi lớn hơn Đức Phật cũng chứng A-la-hán hết. Rồi có các anh em nhà Ca Diếp mà trước đây là những đạo sĩ thờ lửa đầy thần thông, sau đó theo Phật rồi cũng chứng đạo hết. Nhiều người chứng đạo như vậy, nhưng Phật không hề giao quyền lãnh đạo Tăng đoàn, cho mãi đến khi Ngài Xá Lợi Phất, Ngài Mục Kiền Liên tìm đến tu tập chứng đạo rất nhanh, rồi Phật giao quyền lãnh đạo Tăng đoàn luôn. Nghĩa là Tăng đoàn thời Đức Phật cũng được tổ chức trong một chừng mực nào đó, không quá sức chặt chẽ, nhưng có tổ chức, có lãnh đạo.
[2:10]Ngài Xá Lợi Phất thì do những lời dạy của Ngài không được kết tập lại, nên ngày nay là ta không được biết những lời dạy của Ngài như thế nào. Nhưng mà chỉ qua một số kinh điển còn ghi lại thì ta hiểu rằng đã rất nhiều lần Ngài đã thay Phật để mà giải thích, giảng giải về kinh điển cho quần chúng cư sĩ, kể cả cho các vị tỳ kheo. Và Ngài cũng đã hướng dẫn, dạy dỗ, thế phát xuất gia cho rất nhiều người. Công đức của Ngài rất là lớn. Vì hôm nay ta chỉ biết Ngài là trí tuệ đệ nhất, lãnh đạo Tăng đoàn, chứ ta ít biết nhiều hành trạng của Ngài. Nhưng sự thực vào trong thời của Đức Phật, suốt 45 năm mà Đức Phật thuyết pháp thì vai trò
[2:53]của Ngài Xá Lợi Phất là cực kỳ quan trọng. Thì khi mà Ngài lãnh đạo Tăng đoàn như vậy, trong những lần đi ngang qua quê hương thì Ngài mới biết có một người Bà-la-môn già là bạn của ba Ngài. Thì giai cấp Bà-la-môn là giai cấp cao quý của Ấn Độ thời đó, nhưng không phải là vị nào cũng có quyền lực, có tài sản, có danh tiếng. Dù là giai cấp Bà-la-môn nhưng mà nhiều khi vị đó cũng không nổi bật lắm, cũng bình thường. Thì riêng trường hợp cái vị mà ta nói trong đây là một người Bà-la-môn nghèo. Sau khi biết rằng cái người con của bạn mình xuất gia rồi đắc đạo, vang lừng danh tiếng như vậy thì ông cũng đến tìm hiểu đạo Phật,
[3:37]rồi ông mộ đạo và yêu quý đứa con của bạn mình. Nhưng mà ông lại mặc cảm là ông nghèo khổ, tại vì gia đình của Ngài Xá Lợi Phất thì lại rất là giàu có, rất là quyền thế. Trong cái vùng đó, hai cái vùng lân cận nhau thì gia đình của Ngài Xá Lợi Phất, bên kia là gia đình Ngài Mục Kiền Liên đều là hai gia đình Bà-la-môn rất là quyền thế, giàu có. Thì riêng ông bạn này thì lại nghèo. Ông cứ lén đi nghe pháp nhưng mà ông tránh mặt Ngài Xá Lợi Phất. Mà Ngài Xá Lợi Phất thì thương ông, thương người bạn của ba mình, cứ tìm cách đến để mà hóa độ cho ông, gieo duyên với ông. Nhưng ông cứ tìm cách tránh mặt, vì ông mặc cảm mình nghèo.
[4:18]Nhưng mà do cái đạo tâm ông cứ tăng trưởng, nên ông muốn làm một cái gì đó để dâng cúng cho Ngài Xá Lợi Phất. Thì ông ăn uống cũng tạm bợ, nhưng một lần đó ông chắt mót để dành tới khi ông tìm được loại lúa, loại gạo thật là ngon với thức ăn thật là ngon, thì ông mới nấu thành một tô cháo thôi, chứ ông cũng không có đủ sức nấu cơm. Ông nấu thành tô cháo là cháo nêm á, gọi là cháo thập cẩm á, chứ còn mà nếu thành cơm thì nó phải ra nhiều món để rời bên ngoài. Còn này ông nấu thành cháo nó rất là ngon. Ông chắt chiu rồi đó mua được mảnh vải rất là đẹp. Ông cũng nhịn ăn nhịn mặc rất là nhiều ngày mới được như vậy,
[4:57]rồi ông mới tìm đến Ngài Xá Lợi Phất, ông ông dâng cúng Ngài. Ngài Xá Lợi Phất mới biết là cháo này và cái mảnh vải này là cả mồ hôi nước mắt của ông, cả tấm lòng của ông, chứ không phải là đơn giản. Nên Ngài ngồi xuống Ngài lặng lẽ ăn hết bát cháo không sót một miếng nào, và Ngài lấy cái mảnh vải của ông Ngài đắp lên người bên trong để giữ ấm cơ thể, tức là Ngài muốn cho ông có cái phước á. Thì sau đó thì ông hoan hỷ ra về, ít lâu sau ông chết. Ông chết nhưng ông đầu thai vào một cái gia đình cư sĩ theo Phật và rất là mộ đạo, gia đình lại giàu có. Khi bà mẹ mang thai á thì tâm của bà mẹ cứ hướng hết về Ngài Xá Lợi
[5:40]Phất á, bởi vì cái thai ở trong bụng á là hướng tâm như thế. Cho nên khi mang thai, bà mẹ cứ hướng tâm và cứ thường thỉnh Ngài Xá Lợi Phất cùng chư Tăng về nhà cúng dường và cứ tập trung là thương quý Ngài Xá Lợi Phất không. Rất là lạ lùng như vậy. Khi mà sinh ra, không biết sao mà đứa bé này đến khi mà gặp Ngài Xá Lợi Phất thì nó nó hớn hở, nó cười tươi, giống như có duyên gì với Ngài. Thì Ngài Xá Lợi Phất thì biết nhưng Ngài không có nói. Còn sau đó thì người cha mới xin cái tên cuối của Ngài Xá Lợi Phất, Ngài là Sāriputta Tissa, cho nên lấy cái chữ Tissa của Ngài đặt cho đứa bé, nên đứa bé đặt là Tissa.
[6:18]Thì mới lên 7 tuổi là đứa bé lập tức xin đi xuất gia theo Trưởng lão liền. Gia đình cũng hoan hỷ. Nhưng mà chú Sa-di á được xuất gia với Trưởng lão thì được cái phước rất là kỳ lạ, là chú đi đến đâu cũng được người ta cúng dường rất là nhiều. Ai thấy chú cũng thương, cũng quý hết. Thậm chí là nhiều khi mùa đông đến, mà mùa đông Ấn Độ lạnh lắm, khi chú thấy chư Tăng như thiếu mền đắp khi ngủ, chú khởi cái tâm trong đầu là chú sẽ người ta cúng mền đem về cho chư Tăng. Đi ra ngoài đường chú ôm bát khất thực chút xíu là người ta chất một đống mền đem mang về liền. Tức là chú động niệm muốn cái gì là tự nhiên có
[6:57]người cúng cái đó, cái phước kỳ lạ như vậy. Khi chú lớn lên dần dần, lớn lên dần dần, thì lúc đó hãy còn là Sa-di mới mười mấy tuổi, chú tinh tấn tu hành. Nhưng mà được nhiều người thương quý và nổi tiếng, thì họ hàng của chú á cũng hãnh diện vì trong dòng họ mình có một người đi xuất gia theo Phật còn nhỏ tuổi, rất là tinh tấn, rất là oai nghi, rất là đạo hạnh và được mọi người yêu mến như vậy. Nên họ cứ thay phiên nhau mà tới tịnh xá, tới tinh xá thăm Ngài riết á. Ngài bắt đầu thấy phiền, nói: "Mình đi tu rồi là cắt ái từ thân, mà họ hàng mình cứ tới thăm thì cái trên cái tình của gia đình như vậy mình cũng phải có
[7:37]một cái đối đãi đàng hoàng, nhưng mà làm cho Ngài rất bận tâm." Cái hôm đó Ngài mới xin Trưởng lão Xá Lợi Phất: "Xin Thầy cho con đi về cái vùng rừng núi xa xa chút xíu, đến cái vùng làng đó con ẩn tu một thời gian." Thì Ngài Xá Lợi Phất cho. Cái Ngài ôm y bát đi về một cái làng, nhưng mà ven cái làng đó nó là một cánh rừng, rồi đi vào trong sâu hơn nữa có một cái núi cũng đẹp, thì Ngài cứ ẩn tu ở trong rừng như vậy. Tự nhiên về đến đó rồi thì dân làng tự nhiên thấy chú Sa-di mà trẻ tuổi đi tu như vậy họ cũng thương quá chừng thương. Cái phước của Ngài sao á! Họ cứ dâng cúng, muốn cái gì được cái nấy,
[8:15]cất cái cốc cho Ngài, rồi ngày ngày họ đều thay phiên nhau đến để mà đỡ và cúng dường. Thì Tissa cứ yên ổn tu trong cái khu rừng như vậy, không bao lâu thì chứng đạo. À, cái duyên của Ngài cũng rất là lớn, chứng đạo. Thì khi mà Tissa chứng đạo thì ở đây Ngài Xá Lợi Phất biết liền, Ngài mới dẫn một đoàn Tăng chúng đi về cái làng đó để thăm. Chúng ta nhớ cái điều này nha, những vị A-la-hán cũng như Phật muốn đi đâu thì đi, không bao giờ hỏi đường. Nhớ cái đặc tính như vậy. Vậy còn mình hỏi đường mới đi được thì mình không phải A-la-hán, nhớ như vậy. Thì ngài Xá Lợi Phất ngài biết đệ tử mình ở đó là
[8:57]cứ dẫn đoàn đi thẳng tới nơi liền chứ không nói: "Có thấy chú sa di nhỏ nhỏ đâu ở làng nào không?", đi dò dò không có như mình, tới là tới liền. Thì khi tới nơi như vậy, thì dân làng mới nghe tin là có sư phụ của sa di Tích Sa đến cùng với chư Tăng, thì họ tổ chức tiếp đón cũng rất là long trọng. Dĩ nhiên thì một cái làng quê không phải là giàu lắm, nên ngài Xá Lợi Phất ngài cũng biết, ngài không có dắt đi đông lắm, cũng vừa chừng. Và ngài cân cái sức là biết rằng với cái số tỳ kheo mà ngài mang đi như vậy là vừa để cho dân làng tiếp đãi, cúng dường. Thì lúc đó, Tích Sa mới ra tới đầu làng để quỳ xuống
[9:34]đảnh lễ sư phụ của mình và cùng chư Tăng. Lúc đó dân làng nghe vậy chạy đôn chạy đáo mới dựng một cái khu đất trống, ai có cái sạp, ai có ghế có bàn cứ bưng ra, tại đâu có chuẩn bị sẵn. Cái bàn nào cao nhất thì thỉnh Trưởng lão Xá Lợi Phất lên ngồi, rồi những cái bàn thấp hơn cứ theo nhau mà ngồi như vậy. Rồi cái người mới mang nước, người mang thực phẩm đồ ra để cúng dường chư Tăng, Tích Sa. Thì khi thọ thực xong như vậy, Xá Lợi Phất mới bảo Tích Sa: "Con hãy thuyết pháp cho mọi người nghe." Dân làng chưng hửng. Nói: "Ủa chú này là nào giờ nhớ đó, mỗi lần mà đến gặp chú á, thì chú chỉ có nói một câu này duy nhất à, chú chỉ nói câu này:
[10:14]Chúc cho đạo hữu được nhiều phước lành và tinh tấn." Riết rồi họ gọi, hỏi ông sa di gì? Nói: "Cái ông sa di phước lành với tinh tấn đó." Họ quên mất cái tên Tích Sa, tại vì ngài chỉ biết có nói có một câu đó duy nhất, ngài cũng ít có thù tiếp, ít có nói chuyện, không giống như ta bây giờ. Ta bây giờ nhiều khi mình gặp nhau mình nhiều chuyện, đon đả, ân cần, nhiều khi bàn tán thị phi hơn thua. Còn cái chú sa di đó lại lặng lẽ tu hành, ai gặp cúng dường thì chú chỉ nói một câu là chúc phúc thôi, là: "Chúc đạo hữu được nhiều phước lành và tinh tấn." Riết nói cái ông phước lành với tinh tấn đó, cái ông phước lành tinh tấn, nói câu đó.
[10:53]Nên ai mà được mọi người kêu vậy là tu giỏi đó nha. Cái mọi người cũng hơi ngạc nhiên. Tới chừng mà sa di Tích Sa lên pháp tòa ngồi thuyết pháp như mây như mưa, phân tích nghĩa, đạo lý, cái cảnh giới của sự tu tập, cái nỗi khổ của thế gian, những cảnh giới của thiền định, cái quả chứng, sự an lạc của Niết bàn, vân vân, chú nói râm rắp râm rắp râm, dân làng ngạc nhiên hết trơn. Mà chư tỳ kheo đi theo thì rất là cảm phục. Thì trong đó cũng có những người chứng đạo thì hiểu, còn những người chưa chứng đạo thì cũng rất là ngạc nhiên vì một cái chú sa di rất còn nhỏ tuổi, mới mười mấy tuổi mà đã thể hiện cái phong
[11:29]thái, cái đạo hạnh của một bậc A-la-hán phi phàm, nên mọi người rất là nể. Cái tâm của chúng sinh cũng rất là phức tạp. Có những người nghe chú sa di giảng như vậy thì vui mừng, nhưng có những người phẫn nộ, nói: "Cái ông này nào giờ ổng giấu nghề, hồi trước mình đem đến cho ổng cúng ổng hoài, ổng nói có câu phước lành tinh tấn à, tự nhiên bữa nay ổng giảng quá chừng, thì ra là nào giờ ổng giấu nghề." Chứ đâu biết là ngài mới đắc đạo mới hai ba bữa nay à. Mới bắt đầu là trí tuệ nó phát ra rồi giảng. Trước đó là ngài thật ra chưa giảng nổi. Cũng đúng ngay lúc mà cái dân làng nó hai ba luồng tư tưởng á, có người ngạc nhiên, người vui mừng,
[12:04]người giận dỗi như vậy, thì Đức Phật ở xa ngài cũng biết. Cái ngài cũng đến. Ngài dùng thần thông, ngài biến mất ở Kỳ Viên, ngài hiện ra ngay cái làng đó liền. Ngài đến rồi, hằng hiện ra từ đầu làng ngài cũng lững thững đi vô, ồ dân làng báo động chạy ra, chư Tăng ra tiếp đón. Khi mà Đức Phật chúc lành cho dân làng xong, rồi cái Đức Phật mới dẫn chú Tích Sa đi vào rừng. Một bậc đạo sư là một Đức Phật, Đức Thế Tôn, đi sau là một chú sa di thấp hơn, nhỏ tuổi hơn, cung kính chắp tay đi theo. Phía sau nữa là chư Tăng đi theo. Phía sau nữa là dân làng kéo nhau lũ lượt đi theo. Đó là Phật cứ đi vào rừng thôi.
[12:44]Đi vào rừng và Phật cứ hỏi thăm. Chú sa di thưa qua thưa lại, rồi cái Đức Phật đi lên núi luôn. Đi một đoạn đường rất là xa. Mà ta nhớ là Đức Phật không có leo núi hổn hển như mình. Ngài đi như không đi, đi lướt lướt lướt lướt bằng thần thông đi lên. Là chú sa di cũng vậy, cũng đi đi lướt lướt lướt lướt thần thông giống như là trong truyện Kim Dung mà dùng khinh công mà bay từ cái gộp đá này lên gộp đá kia để leo lên đỉnh Hoa Sơn mà luận kiếm với nhau vậy đó. Võ lâm thì họ phóng nhanh lắm, còn đây Đức Phật cứ đi thong thả, chầm chậm chầm mà lên. Chú sa di cũng đi thong thả chầm chậm đi theo ngài đi lên như
[13:16]vậy, mà không có vẻ cố gắng mà thở hổn hển hổn hển như mình. Đi như bay, như mây gió đi lên. Trong suốt cuộc đời của Đức Phật mà khi đi giáo hóa, trong cái việc du hành của ngài á, có những cái đặc điểm thế này, là ngài không bao giờ cỡi ngựa vì thời đó Ấn Độ cũng ít ngựa. Ngài không bao giờ đứng trên bờ sông đón thuyền đi qua sông. Ngài không bao giờ mà leo núi hổn hển, đó là đặc tính của Phật. Ngài chỉ đi bộ. Khi cần qua sông thì luôn luôn dùng thần thông. Luôn luôn dùng thần thông. Nghĩa là biến mất bờ sông bên này, hiện ra bờ sông bên kia liền. Và toàn bộ những đệ tử đi theo ngài cũng đều như vậy hết.
[13:54]Những người nào có thần thông thì đi theo ngài, còn những người không có thần thông cũng tự động được Phật mang qua hết. Đó là suốt 45 năm ngài đi hoằng hóa vậy, mà ở Ấn Độ cũng nhiều sông rạch trong cái khu vực đó, cái lưu vực của sông Hằng cũng nhiều sông nhỏ. Thì khi đi lên đỉnh núi như vậy, thì lúc đó là chư Tăng cũng đi theo dần dần dần dần, dân làng thì đi theo dần dần nhưng mà bị bỏ lại dần dần, bỏ lại dần dần tại vì nhiều người leo không nổi. Có những người leo nổi, hổn hển nhưng mà leo cũng không kịp theo, tại vì hai người và chư Tăng, những người chứng đạo họ đi nhẹ nhàng quá, cứ đi từ từ từ từ như đi trên mây, như đi trên đường bộ vậy á.
[14:28]Nhưng mà leo lên tới đỉnh luôn, đứng tới đỉnh núi, một cái quang cảnh rất là đẹp đẽ. Thì giữa núi cao như vậy, mây gió như vậy, thì Đức Phật mới nói thế này: "Từ trên đỉnh núi này, nếu có đạo nhãn ta sẽ nhìn thấy cả đại dương." Nhưng mà sự thật cái vùng núi đó thì không có thấy được đại dương, không thấy được biển, nhưng mà Đức Phật nói là nói theo cái trí tuệ thôi. Nhưng mà Đức Phật cứ nói như vậy: "Nếu trên đỉnh núi này cao hơn hoặc là trí tuệ ta xa hơn thì ta sẽ nhìn thấy biển. Con có nhìn thấy biển không?" "Thế Tôn, con nhìn thấy biển." Cho nên với mắt thường mình đứng trên đỉnh núi đó nhìn không thấy biển,
[15:07]nhưng mà Tích Sa nhìn bằng đạo nhãn, nhìn xuyên xuyên xuyên xuyên qua bao nhiêu không gian, nhìn nó tới bờ biển, tới vịnh Ấn Độ luôn á. Đức Phật mới hỏi: "Khi nhìn thấy biển, con nghĩ gì?" Này Tích Sa mới trả lời: "Bạch Thế Tôn, khi nhìn thấy biển, con nghĩ rằng, con hiểu rằng nước mắt của chúng sinh nhiều hơn nước của biển cả." Câu này là câu của ngài Tích Sa. Đức Phật khen ngợi, nói: "Con nói đúng." Rồi Đức Phật mới nói: "Khi đứng trên đỉnh núi này, con sẽ nhìn thấy đại địa mênh mông bao la." Thì đứng núi cao mà, nhìn chung quanh ra là thấy đất trời, rừng núi rồi làng mạc mênh mông. "Này Tích Sa, con nghĩ gì khi con nhìn thấy đại địa bao la?" Tích Sa mới trả lời:
[15:54]"Bạch Thế Tôn, khi nhìn thấy đại địa bao la, con hiểu rằng không có một nơi nào mà không có xác của chúng sinh đã chôn vùi nơi đó." Đức Phật khen ngợi: "Hay lắm, con yêu quý của ta." Đức Phật hỏi tiếp: "Này Tích Sa, khi con ẩn tu trong rừng như thế, tiếng dã thú gào thét đi tìm mồi, con cảm thấy như thế nào?" Tức là thường như mình mà nghe dã thú là mình mình thấy sợ. Thì Tích Sa trả lời: "Bạch Thế Tôn, khi hôm sớm nghe tiếng dã thú gào thét, lòng con yêu rừng hoang biết bao." Đấy những câu trả lời của một vị sa di A-la-hán tuyệt vời. Hôm nay mình nghe lại những câu trả lời đó mình còn thấy xúc động.
[16:42]Phật mới tán thán mà như một sa di Tích Sa vậy, khi còn ở Kỳ Viên tinh xá là nổi tiếng, được nhiều người Phật tử thương mến, vừa được tình cảm vừa được lợi dưỡng, được cúng dường đầy đủ. Vậy mà đã xem đó là sự vướng bận để bỏ đi về một cánh rừng xa tu tập, tinh tấn rồi chứng được đạo như thế, thật là đáng ca ngợi. Nên Đức Phật mới nói cái bài kệ về: "An lạc của Niết bàn, khác lạc thú thế gian. Tỳ kheo đệ tử Phật, hãy hiểu thật rõ ràng. Chớ đắm mê danh lợi, hãy tu hạnh viễn ly." Nguyên nhân mà có cái bài kệ này như vậy. Bây giờ ta phân tích... Sa-di Tissa này à có hai cuộc đời rất là khác biệt ở kiếp trước và kiếp sau.
[17:34]Kiếp trước, Ngài là một Bà-la-môn nghèo khổ. Nhưng mà chỉ vì có lòng mộ đạo và yêu kính một vị A-la-hán siêu việt đó là Ngài Xá-lợi-phất. Trong cái nghèo, cái đói mà vẫn nhịn ăn nhịn mặc để cúng cho được một cái bát cháo ngon nhất trong đời mình cho Trưởng lão và cúng một mảnh vải mà chắt chiu đẹp nhất cho Trưởng lão. Qua đời sau đạt được một cái phước phi thường: được là xuất gia sớm, tu hành rồi đắc đạo cũng sớm, và đi đâu cũng được mọi người yêu mến cúng dường, à rất là lạ. Mà đặc biệt thế này, khi mà cái duyên chứng đạo trỗi dậy thì Ngài tự nhiên thấy những cái sự yêu mến của con người, những cái lời khen ngợi của mọi người,
[18:25]cái sự thương quý của họ hàng, của Phật tử cư sĩ lại không phải là điều mà gọi là hạnh phúc. Nên Ngài cảm thấy còn cái gì cao xa hơn, đó chính là sự đắc đạo của tự tâm, nên Ngài đã xin đi về rừng ẩn tu. Việc mà Ngài được Trưởng lão Xá-lợi-phất cũng như Phật đích thân đến thăm giống như là một cái lời khen ngợi là vô cùng giá trị, vì Ngài còn nhỏ tuổi mà đã tinh tấn như thế, dám một mình bỏ đại chúng, xin phép Thầy mình đi về rừng để ẩn tu nên được cái lời khen. À những cái đó thì hay rồi nhưng mà cái hay nhất là ba câu trả lời của Ngài, một Sa-di nhỏ tuổi. Khi con nghĩ gì về đại dương thì Ngài nói là:
[19:06]"Bạch Thế Tôn, nước mắt của chúng sinh còn nhiều hơn nước của biển cả". Cái câu này nghĩa là gì? Nước mắt là tượng trưng cho điều gì? Nỗi đau khổ, đúng như vậy. Mà tại sao là nỗi đau khổ của chúng sinh mà nếu được tính bằng giọt nước mắt á, tính ra được cái con số bằng giọt nước mắt á thì Ngài dám khẳng định là cái nước mắt đó nhiều hơn nước biển cả? Ta nghe như một sự cường điệu. Hầu hết từ trước đến giờ ta đã nghe lại câu này nhiều lần và ta đều nghĩ rằng đây là một lời nói cường điệu. Là vì nước biển nhiều quá. Nước biển trong bốn châu thiên hạ quá nhiều. Chúng sinh thì nhỏ từng giọt từng giọt,
[19:49]khóc bù lu bù loa rót chưa đầy được một cái cốc này. Rồi chúng sinh thì gần một, hai tỷ người, bây giờ thì được sáu tỷ, bảy tỷ gì đó. Đông gì đông chứ không thể nào mà bằng được nước biển cả. Thì hôm nay ta tìm ra cái nguồn gốc cái câu nói này là của một Sa-di A-la-hán, nói rằng nước mắt của chúng sinh nhiều hơn nước của biển cả. Nên ta cứ nghĩ rằng đây là cái lời nói cường điệu trong đạo Phật. Là nói chúng sinh khổ quá, khổ quá như vậy nên có tính là ước lệ, nó có tính là biểu tượng, tính tượng trưng thôi chứ không phải là sự thật. Nhưng đây là sự thật. Tại sao đây là sự thật? Vì thế này, bởi vì ta biết á cái nước trong quả địa cầu nó được bảo toàn.
[20:33]Nắng soi xuống bốc lên thành mây. Mây đổ xuống thành mưa. Mưa trôi qua sông rồi về biển lại. Nó cứ nhiêu đó nên cái lượng nước trong không khí, trong sông ngòi, ao hồ và trong biển là cố định, được bảo toàn. Trừ khi nào mà có hành tinh nào khác nó đến rót cho mình một đống nước nữa thì nó mới có phát sinh thêm nước. Còn nếu không có thì nước trong quả địa cầu là không bao giờ thay đổi. Nhưng mà nước mắt chúng sinh thì sao? Nó tích lũy mãi, tích lũy mãi không biết bao nhiêu thế hệ, bao nhiêu lần tận thế, bao nhiêu lần cái đời sống con người phục hồi lại, và con người ta cái khổ đau đầy ắp. Nên một cái dù rất nhiều nhưng mà nó đứng yên, còn một cái dù rất ít nhưng mà nó vô
[21:17]hạn thì chắc chắn sẽ có ngày cái ít mà vô hạn đó nó sẽ nhiều hơn cái cái giới hạn. Đây về lý luận về toán học là hoàn toàn hợp lý. Nên khi Ngài nói rằng nước mắt của chúng sinh nhiều hơn nước của biển cả là Ngài không hề cường điệu mà rất logic về toán học. Tuy nhiên, cái điều ẩn ý mà Ngài muốn nói thế này: Chúng sinh là vô cùng đau khổ. Hễ sinh ra làm người, làm thú, làm gì cũng đều là vô cùng đau khổ. Muốn biết tại sao chúng sinh đau khổ thì hôm nay chúng ta không có thời gian để phân tích. Thầy có giảng trong Tứ Thánh Đế, mọi người vui lòng nghe cái đoạn đầu cái Khổ đế thì biết tại sao đời là khổ.
[22:06]Có một người Phật tử, cô này cô làm ở trong cán bộ nhà nước, thì cô mới nói với các đồng nghiệp của mình "đời là khổ", thì những người kia cười xòa xòa nói: "Thì lâu lâu khổ một chút vậy thôi chứ đâu có khổ hoài". Tại vì họ thấy họ vẫn làm việc, vẫn vui chơi, rồi lễ hội đồ, này cái nọ, vẫn có gia đình, cũng có hạnh phúc, họ thấy đời đâu có gì đau khổ, thì lâu lâu cũng khóc chút đỉnh, vậy thôi. Sau đó cô mới đưa cho nghe cái lý luận về Khổ đế trong Tứ Thánh Đế. Nghe xong cái qua hôm sau mấy người đó vô nói: "Đời khổ thật". Đúng là bản chất đời là khổ, nhưng mà được che đậy bằng một số trò vui, một số tiếng cười cho nên ta không thấy bản chất đời là khổ.
[22:46]Nhưng nếu ta nhìn thâm thẳm sâu vào trong, ta thấy quả thật bản chất của cuộc đời là đau khổ, chẳng có gì vui đâu. Nếu ta biết được cái hạnh phúc lớn lao của một bậc Thánh giải thoát, nếu ta biết vô số kiếp ta đã trầm luân, đã vất vả như thế nào thì ta sẽ hiểu đời thật sự là là khổ. Mà trong cái cái khổ đau cuộc đời đó, ta đã từng phạm rất nhiều sai lầm để rồi sao, để rồi khổ đau chồng chất khổ đau trong nhiều kiếp nữa. Hôm qua có một cái người hỏi Thầy cái câu thế này, ở trong khóa thiền, nói nhà con có một con chó cái đẻ con ra thì ăn hết con nó liền. Nó đẻ lứa nào ăn hết đứa đó. Hỏi Thầy: "Tại sao vậy?".
[23:29]Thầy có trả lời là Thầy nói: "Trên nguyên tắc của sinh hóa thì hùm dữ cũng không ăn thịt con. Con cọp nó dữ đến như vậy cũng không bao giờ ăn thịt con". Là vì sao vậy? Vì đây là cái cơ chế của thiên nhiên. Khi mà đẻ con á là não của con vật cái tiết ra một loại hóa chất buộc con vật phải thương yêu con mình. Cho nên con chó mà nó đẻ mình lại gần nó nó sủa nó cắn để nó bảo vệ con nó, có không? Có. Thì các thú khác cũng đều như vậy và con người còn yêu thương con mình nhiều hơn nữa. Chỉ có con đực á thì không bị cái chất sinh hóa đó tiết ra nên nó thờ ơ với con nó thôi. Nhưng loài người cũng vậy, chỉ có người cha có lý
[24:10]trí, có đạo đức thì mới thương con mình đậm đà. Còn cái người cha mà không có lý trí, không có đạo đức thì rất dễ bỏ mặc con mình cho vợ lo. Còn người mẹ thì lại thương yêu con mình vì nó là bản năng, do cái hóa chất nó tiết ra nên đây là cơ chế sinh hóa. Và con vật nào cũng vậy, kể cả cọp dữ nhất cũng không có ăn thịt con mình. Nhưng mà tại sao cái con chó này lại ăn thịt con mình? Thầy mới nói là: "Con chó này nó ăn thịt con mình bởi vì nó mắc một lời nguyền hồi kiếp xưa. Trong kiếp xưa khi nó làm người, nó làm một cái lỗi lầm rất là nặng. Thì khi người ta hỏi, nó chối. Nó chối và nó thề thế này:
[24:50]Nếu mà tôi có làm chuyện đó thì tôi ăn thịt con tôi. Nó mắc cái lời thề. Thế là vì cái lỗi đó đọa làm chó, và vì cái lời thề đó nên nó đẻ đứa nào nó ăn đứa đó hết". Thì ta thấy lầm lỗi của chúng sinh và đau khổ của chúng sinh là chập chùng không biết đâu mà mà kể. Chính chúng ta cũng vậy, trong rất nhiều kiếp ta đã từng phạm cái lỗi lầm gì đó, rồi ngày nay nhờ biết Phật Pháp, ta cố gắng hạn chế cái lỗi lầm của mình để ta được bước chân trên con đường Thánh đạo, đi tìm cái lẽ phải, đi tìm cái sự thánh thiện để rồi hy vọng cái hạnh phúc lớn lao của đạo quả sẽ đến với ta. Còn khi chưa có Phật Pháp, khi còn vô minh,
[25:37]khi còn si mê, ta cũng đã vì tham lam, vì sân hận, vì ích kỷ nhỏ nhen, ganh tị, ta đã phạm không biết bao nhiêu là lỗi lầm, không biết bao nhiêu lỗi lầm. Và những cái cái lỗi lầm đó nó làm thành đau khổ hết kiếp này đến kiếp kia và nước mắt ta không bao giờ ngừng rơi. Nên khi mà nhìn thấy nước biển mặn, ngài Tissa đã nói một câu nghe như cường điệu nhưng vô cùng chí lý: "Bạch Thế Tôn, con thấy nước mắt của chúng sinh nhiều hơn nước của biển cả." Rồi Đức Phật lại hỏi một điều nữa: "Khi đứng trên đỉnh núi này nhìn đại địa bao la chung quanh, con nghĩ gì hỡi Tissa?" "Bạch Thế Tôn, khi nhìn thấy đại địa bao la,
[26:27]con hiểu rằng không có nơi nào mà không có xác của chúng sinh vùi chôn nơi đó." Mới nghe ta cũng nghĩ như là một sự cường điệu. Tại vì chết đâu mà dữ thần vậy, cả trái đất này bao nhiêu người đâu mà chết. Nhưng mà rồi cũng như vậy, cái diện tích của quả đất là được bảo toàn, không thay đổi. Trừ khi nước biển cạn hết rồi thì hiện ra thêm nhiều cái diện tích đất. Nhưng mà sự thật dưới đáy biển thì xác chết của cá cũng đầy, bao nhiêu loài giáp xác rồi cũng đầy dưới đó hết. Những lớp trầm tích đều là chứa đựng xác của muôn loài. Còn trên mặt đất này thì coi như diện tích của các lục địa được bảo toàn.
[27:10]Còn cái chết của con người thì sao, của chúng sinh thì sao? Là vô tận. Mỗi một người thôi là đã vô số lần chết, vì ta đã vô số lần luân hồi tử sinh. Mà lại rất nhiều, rất nhiều chúng sinh như vậy. Cho nên có những cái gò mà chôn tập thể thì đầy ắp xác của người, xác của chúng sinh. Còn có những nơi không chôn tập thể, chôn rải rác rải rác thì nơi nào cũng đầy xác của chúng sinh. Hôm nay ta ngồi ở đây cũng vậy. Ở đây giống như là Phật địa. Là bởi vì ta ngồi đây, nơi thờ Phật, ta nghe những lời Pháp thiêng liêng thì ta đang ngồi trên đất Phật vậy. Nhưng nơi mảnh đất này, xa xưa xa xưa hết thời đại này tới thời kỳ kia, hết kỷ nguyên này đến kỷ nguyên
[27:54]kia, nơi đây cũng vậy, cũng là vùi chôn không biết bao nhiêu là là xác chết. Vì chính ta cũng đã luân hồi trôi lăn mà ta chết vô số lần, rồi các chúng sinh khác cũng chết vô số lần. Cái diện tích đất là cố định, còn cái chết của chúng sinh là vô tận. Cho nên cái cố định dù nhiều, nhưng mà rồi cũng không thể nào bằng được cái ít nhưng mà nó cứ phát triển vô hạn thì một ngày kia nó vẫn tràn đầy. Cho nên cái câu nói mà: "Bạch Thế Tôn, con hiểu rằng không có một nơi nào trên mặt đất này mà không có xác người nằm xuống." Thì câu này hiểu gì? Hiểu là từng người chúng ta đều đã vô số lần sinh ra và vô số lần chết đi.
[28:40]Hôm nay là một kiếp, kiếp trước ta không thấy, kiếp sau ta không thấy, ta tập trung hết tinh thần của mình vào cái kiếp này để sống, để giành giật, để hơn thua, để tranh giành. Nhưng mà ta đâu biết rằng ta cũng đã sống như thế, ta cũng đã chết như thế trong vô lượng kiếp trước và vô lượng kiếp sau. Nếu ta hiểu được điều đó, ta bắt đầu phải tính lại cái chương trình của mình, lập một kế hoạch khác. Không còn những kế hoạch tạm bợ, tầm thường nữa, mà phải có một kế hoạch khác nó cao cả hơn, nó vĩnh hằng hơn, hạnh phúc hơn. Chứ không thể là ta giống như xây lâu đài trên cát vậy. Giống như những đứa trẻ ra bãi biển,
[29:20]xây một cái lâu đài để giành cái lâu đài của tao đẹp hơn của mày, của mày thua của tao, nhưng rồi cơn sóng vô thường đập vô một cái cuốn sập hết, chỉ còn là bãi cát hoang. Thì cũng vậy, ta tập trung bao nhiêu công sức, hơn thua, trí óc của mình để dựng lên cái danh lợi của thế gian này, nhưng ngày nào đó vô thường ập tới rồi cuốn đi, bỏ hết tất cả, mất hết tất cả, chỉ còn cái tội phước đem theo. Nên hiểu được điều này, ta hiểu được rằng cái luân hồi là vô hạn. Mà trong cái luân hồi vô hạn đó, cái sống cái chết bức xúc cực kỳ đau khổ như thế, lầm lỗi luôn luôn chờ đợi, danh lợi chỉ là tạm bợ, thì ta phải tính lại, tính lại cái cách sống của mình, không thể sống như cũ nữa.
[30:03]Nên ta có một bài thơ để diễn tả lại cái đoạn mà đoạn đẹp như thế này: "Con yêu quý cùng ta lên đỉnh núi, con nghĩ gì khi nhìn thấy đại dương? Bạch Thế Tôn, Đấng Từ Phụ phi thường, con đã thấy muôn nẻo đường sinh tử. Dòng nước mắt của chúng sinh tuôn đổ còn nhiều hơn nước biển cả mênh mông, còn nhiều hơn trăm con suối nghìn sông, nỗi đau khổ là vô cùng khôn kể.
[30:39]Con yêu quý cùng ta nhìn muôn phía, con nghĩ gì trước đại địa bao la? Bạch Thế Tôn, Đấng Giác Ngộ sâu xa, con đã thấy từng bụi bờ, đất cát, con đã thấy từng núi xanh, đồi bạc, không chỗ nào thiếu xác của chúng sinh. Trong luân hồi dẫn dắt bởi vô minh, ai có biết bao lần mình đã chết?
[31:11]Con yêu quý giữa rừng đêm mờ mịt, con nghĩ gì khi nghe tiếng thú hoang? Bạch Thế Tôn, Đấng từ ái mênh mang, con chỉ thấy yêu rừng hoang nhiều lắm. Muôn cành lá dệt nên màu xanh thẳm, bao nhiêu loài xây tổ ấm thiên nhiên. Giữa rừng hoang con thanh thản, bình yên nên tinh tấn tọa thiền không lơi lỏng.
[31:44]Con yêu quý giữa thế gian ảo mộng, lợi và danh cháy bỏng cả tâm hồn, ai biết rằng nơi tịch cốc, cô thôn, người ẩn sĩ vượt hơn điều nhỏ bé." Đó là lời khen ngợi của Phật.
[32:04]Ta thấy một điều này nữa, tình yêu rừng là một đạo đức của bậc thánh. Ai không thể yêu được rừng cây thì ta phải xét lại đạo đức người đó liền. Dù người đó có làm ra vẻ như là đạo đức thánh thiện, có ăn hay nói giỏi gì không biết, mà không thể yêu được cành lá xanh thì ta phải nghi ngờ liền cái đạo đức của người đó. Vì cái người mà đạo đức á, họ yêu thương nhiều người, yêu thương muôn người, họ phải yêu thương được muôn thú, và họ yêu thương luôn đến cái nôi, cái nền của cái sự sống, đó chính là từng cái ngọn cây, từng cọng cỏ. Chính chúng ta cũng vậy. Khi chúng ta tu theo Phật một thời gian dài,
[32:49]cái đạo đức chúng ta phát triển, cứ phát triển dần dần mà mình không để ý, thì đến lúc nào đó mình đi ngang qua mình thấy một cái cành cây ở trong cái hàng rào của nhà ai á mà nó ló ra khỏi bờ tường ra ngoài đường nó phất phơ mà mình vẫn thấy thương được là biết đạo đức mình đã phát triển. Hoặc là mình đi ngang một cánh rừng nhân tạo người ta mới trồng rừng lại, rồi từng cái cây còn thưa thưa, những cái mầm xanh vươn vươn lên che mát một khoảng đất nào đó, mình thấy yêu thương vô hạn là biết đạo đức mình đã tăng trưởng. Hoặc mình có dịp đi ngang một cái vùng nào đó như về Tây Nguyên, Trường Sơn, mình đi ngang qua những cái khu rừng
[33:31]nguyên sinh, những cái thân cây còn to, những cái dây leo chằng chịt, những cái bóng râm dày đặc, và trong đó những con chim chuyền cành reo hót, những con sóc nhảy nhót tìm mồi, và mình thấy lòng mình cảm xúc chập chùng, tình thương yêu rừng trỗi lên vô hạn, thì mình biết rằng mình đã đạt được một phần nào cái đạo đức của Phật. Còn những người nào mà ta thấy một cành lá xanh lơ phơ lất phất, ta thấy bóng rừng cây mát, ta thấy cả một cánh rừng nguyên sinh mà lòng mình khô cằn sỏi đá, lạnh lùng băng giá, thì biết rằng tuy mình có theo Phật học Phật, nhưng mà cái thực hành của mình còn rất là kém,
[34:17]cho nên mình chưa hề xúc động, chưa hề thương yêu được trước thiên nhiên. Nên cái tình yêu rừng á là cái thước đo cái đạo đức của từng người trong chúng ta vậy. Nên cái việc khai thác rừng, đốn hạ những cây to để phục vụ kinh tế đời sống đều góp phần là tiêu diệt sự sống của Trái Đất ha. Chưa nói đến cái lâm tặc ha. Lâm tặc là khai thác rừng ngoài quy hoạch, rồi là đốn hạ rừng trái phép, đôi khi là tấn công luôn lực lượng kiểm lâm, mà kiểm lâm mà đánh lại thì kiểm lâm bị bắt. Cho nên lâm tặc nó cứ lộng hành. Có một lần thầy giảng cho quý thầy, thầy có nói câu này: Đến một ngày nào đó, loài người hãy buộc đưa ra một
[34:56]cái luật là cưa một cái cây là bị tử hình liền. Khi mà cây rừng ít quá, bão tố ầm ầm nổi lên khắp nơi, chút xíu là có một cơn bão nổi lên, chừng vài tiếng đồng hồ sẽ có cơn bão nổi lên, con người ta không còn ăn ở gì bình thường, không còn sinh hoạt gì nữa, mọi nền kinh tế, mọi nền văn minh đều sập đổ hết. Lúc đó người ta mới biết là cái tội phá rừng là kinh khủng. Và lúc đó mới có cái lệnh: ai cưa một cái cây còn sót lại là bị tử hình liền, bắn liền. Nhưng mà tới lúc đó thì đã quá muộn màng, vì Trái Đất cũng bắt đầu từ từ từ từ tiêu diệt, khô cằn giống như trên Hỏa Tinh luôn. Hỏa Tinh đã từng có sự sống văn minh,
[35:32]theo dự đoán như vậy, rồi ngày nay mất hết chỉ bởi vì cái người trên Hỏa Tinh cũng đi làm lâm tặc nhiều quá. Hồi xưa trên Hỏa Tinh á nhiều lâm tặc lắm, cưa hết rừng trên đó rồi cái sự sống trên đó biến mất, cái số lâm tặc đó đầu thai về đây.
[35:49]Cái nhu cầu mà xài gỗ hiện nay là vô lý. Có một lần thầy đến thăm một cái khu nghỉ dưỡng của một cái ông đó, ông có nhiều tiền ông ra Phan Thiết ông cất cái khu nghỉ dưỡng mà ổng dùng toàn đồ cổ. Đến ổng hãnh diện ổng khoe một cái thớt gỗ, một tấm phản gỗ to cánh tay mình đưa ra không hết cái đường kính của nó, mà dài để trưng thôi. Hỏi ở đâu ra nói mua từ bên Indonesia về nhập khẩu về. Thật ra ổng đâu có nhu cầu gì xài tới cái thớt gỗ này đâu, chỉ để trưng. Mua một khúc cây để cưa ra lấy cái thớt gỗ này. Cho nên ta thấy là ỷ vì thấy rừng nhiều rồi người ta cứ khai thác sử dụng cách hơi thừa và điều đó là điều phá hoại trái đất á.
[36:32]Nên những năm sau này bão tố triền miên là như vậy. Ta biết á, rừng cây nó có khả năng làm hấp thụ cái ánh nắng của mặt trời, nó lấy nhiệt của mặt trời nó giữ lại, làm cho cái sự sống được thăng hoa, còn khi không có rừng cây á, cái nhiệt lượng của mặt trời tỏa xuống á, nó không có gì giữ lại, cho nên nó tản đi trong không khí và giữ trong nước biển. Đến cái lúc thích hợp thì những cái nguồn nhiệt lượng đó nó thành cái động lực, nó biến thành động năng, từ cái nhiệt năng biến thành động năng, nó xoáy gió và nó tạo thành những cái vùng xoáy và tạo thành bão tố, đi vào tàn phá con người. Nên một cái người á ở tận đâu bên Mỹ hay bên Indonesia
[37:13]cưa một cái cây thì Việt Nam vẫn có thể bị tổn hại. Cho nên là việc mà bảo vệ rừng là việc của toàn bộ loài người. Thí dụ như một cái người đâu ở Đắk Lắk họ cưa một cái cây, mình ở Sài Gòn, "Tôi vô tội, tôi không biết gì hết". Nhưng không, tất cả chúng ta đều có tội vì ta đã để cho một người nào ở đâu đó cưa một cái cây rừng. Chứ đừng tưởng là tôi không biết, tôi không nghe, không thấy thì không có tội, không. Bây giờ đây là trách nhiệm của toàn thể loài người phải bảo vệ rừng hết, khi mà cứ mỗi lần bão tố sóng xô lên như vậy. Còn cái người mà ẩn sĩ tu hành thì cái tình yêu của họ đối với rừng là một cái gì là thật là vô cùng vô tận.
[37:55]Còn trong cái bài kệ của Đức Phật có nói đến là: "An lạc của Niết bàn khác lạc thú thế gian". Lạc thú thế gian là cái gì? Lạc thú thế gian thì có bốn cái điều nặng, nó còn nhiều thứ nữa, nhưng mà bốn cái điều này nặng. Thứ nhất là sắc dục, sắc dục là số một. Cái tình yêu nam nữ rồi đưa đến cái xác thịt, đó là cái số một, chi phối con người ta rất nặng. Giàu cũng mê, nghèo cũng mê, đói gần chết cũng mê, no cũng mê. Cái sắc dục là cái đáng sợ, ràng buộc chi phối con người. Bây giờ thêm cái nữa là ma túy. Ma túy thì nó là phạm pháp cho nên có nhiều người ta không vi phạm, còn cái sắc dục không có phạm pháp cho nên mọi người xúm nhau mà mê, mê quá chừng mê.
[38:39]Rồi bây giờ hình ảnh hở hang treo đầy hết trơn. Mà sau này phản đối hết những cái văn hóa, những cái quảng cáo mà phá hoại cái văn hóa của dân tộc như thế, vì ta đang bị ảnh hưởng bởi lối sống Tây phương. Cho nên ta biết á, thế gian này là vô thường, chẳng có cái gọi nào là hạnh phúc là bền lâu, chỉ có Đạo Mầu mới là vĩnh cửu. Cho nên mọi người phải cố gắng tu hành, vì thế gian là tạm bợ. Những cái mà ta tưởng là vui á, nó đều ẩn chứa phía sau nó là sự đau khổ hết. Thí dụ ta thấy thanh niên nam nữ lớn lên chút cái bắt đầu có tình yêu nam nữ. Cái người nam nhìn thấy người nữ tự nhiên thấy thương, thấy hấp dẫn;
[39:18]rồi người nữ nhìn thấy người nam thấy thương, thấy đây là nơi mà chở che cuộc đời mình. Hầu hết như vậy, nhưng mà khi bước vào hôn nhân thì cuộc hôn nhân nào cũng nhiều nước mắt hết. Đúng không ạ? Thấy không, đó, bao nhiêu người làm chứng cho thầy nha. Bao nhiêu người làm chứng nè.
[39:38]Ai cũng biết như vậy, mà bây giờ thì bắt: "Hổng được lấy vợ nha con, đi tu nha con" là khóc liền, khóc quá chừng khóc luôn, không được. Cho nên là khi mà ta biết được Phật Pháp rồi, hãy cố gắng vượt qua sắc dục, vượt qua ái dục, để mà tìm sự thanh tịnh tu hành. Quý Thầy thì đương nhiên là phải thanh tịnh tu hành rồi, thì quý Thầy mới có thể dạy dỗ cho Phật tử được. Nhưng mà Phật tử cũng vậy, khi mình mà vượt qua được những lạc thú tầm thường như thế, thì tự nhiên mình cũng có cái uy lực sáng chói để có thể dìu dắt được bao nhiêu người cùng tu theo mình. Nên cái lạc thú thế gian thứ nhất là sắc dục, cái thứ hai là tài sản.
[40:19]Cái tiền bạc, cái tài sản nó là cái gì lạ lùng. Ta là cái quan trọng rồi nhưng cái của ta cũng rất là quan trọng. Cho nên ông bà mình nói đồng tiền liền khúc ruột. Mình lấy 100.000 ra khỏi túi ai là giống như mình giựt hết một cái khúc ruột của họ đứt đi theo vậy đó, chứ không phải là dễ. Nó là một cái gì mà nó ghê gớm lắm. Và cái tham mê của người ta là vô tận. Nhiều khi mình ngồi mình nghĩ mình thấy con người ta vô lý kỳ lạ. Chất tiền cả đống trong tủ để làm gì? Mà cứ có cái khoái cảm, tiền nhiều trong tài khoản ngân hàng, tiền nhiều trong tủ sắt thì có một cái khoái cảm vô hình gì đó. Chính cái khoái cảm vô hình đó cứ dụ người ta và người
[40:57]ta cứ tham lam vô độ, chẳng biết để làm cái gì. Nên cái có tài sản cũng là một loại khoái cảm, một khoái cảm lừa gạt người ta, nhưng mà sự thật đâu có biết rằng nghĩa là mình chất được một đống tiền trong tủ sắt nhưng mà đằng sau là 10 đống tội, bỏ một số trong tài khoản ngân hàng đâu biết rằng là một chục cái số tội cũng nằm kèm theo đó. Mà sống như vậy có hạnh phúc gì đâu? Mà cứ hễ nhìn lại kiểm điểm trong đầu mình con số tài khoản: "Bữa nay mình được 100 tỷ rồi nha", kiểm điểm bữa kia là: "Mình được 200 tỷ" thì cái khoái cảm nó cứ dâng lên. Cái khoái cảm lừa dối, mà làm cho người ta tham nhũng, hối lộ và gieo không biết bao nhiêu tội lỗi trên đời này.
[41:38]Cho nên hãy sống thanh bạch, để một ngày kia mà bỏ cuộc sống này ta về ta còn nhìn mặt tổ tiên ta nơi suối vàng, ở nơi cõi thế giới bên kia, những người đang làm Thần làm Thánh để trông coi cái đất nước này tiếp tục, ta về ta gặp họ ta chào và được họ khen ngợi, nó vinh quang hơn, hạnh phúc hơn là giấu một đống vàng lén lút chẳng dám xài, xài là bị lộ liền. Mà cái khoái cảm đó chỉ là sự lừa gạt giả dối. Rồi cái địa vị cũng vậy nữa, cũng là một khoái cảm. Khi ta có cái địa vị được mọi người nhắc đến nể phục, hoặc là ta có cái quyền để sai bảo người khác, cũng là một khoái cảm kỳ lạ, và làm cho nhiều người đam
[42:16]mê nó đến bất từ thủ đoạn, dùng bao nhiêu tiền để chạy chức hay dùng bao nhiêu thủ đoạn để hại người này, triệt người kia, nói xấu người nọ để mình giành được cái chức đó. Nhưng mà những người như vậy khi nắm được quyền lực địa vị rồi thì chẳng bao giờ làm gì được lợi dân lợi nước á, tại con đường họ đi lên nó bằng thủ đoạn thì bản chất họ là ác, là xấu, mà là ác, là xấu rồi thì họ càng giữ chức thì đất nước càng tổn hại. Nhưng mà nó là một khoái cảm, nó là một cái khoái cảm gì đó mà cũng làm cho người ta đắm mê kinh khủng. Nhưng đâu biết rằng dùng quyền lực cũng giống như là dùng lửa, nó có thể làm nấu chín một cái bữa cơm,
[42:55]nó có thể sưởi ấm ta đêm đông hoặc nó có thể đốt chính ta chết tươi liền, chết thiêu liền. Quyền lực cũng vậy. Nếu ta có trí tuệ, ta có đạo đức, ta mới dùng quyền lực để đem đến cái bình yên, cái hạnh phúc cho bao nhiêu người và xây dựng được cái công đức cho mình. Còn nếu ta không có đạo đức, không có trí tuệ thì quyền lực chính là cái gì? Chính là vũ khí mà ta tự tử, đốt cháy chính mình nhanh nhất. Nhưng mà người ta vẫn đam mê. Thì cái việc mà chú Sa-di á khi thấy nhiều người yêu quý cúng dường thì nó chỉ là một điều rất nhỏ thôi, nhưng nó là tượng trưng cho lạc thú thế gian khi mà trong thế gian này con người ta còn đắm mê cái sắc
[43:37]dục, tài sản, quyền lực, địa vị thì cái việc mà chú Sa-di vứt bỏ cái tình thương yêu của con người, sự cúng dường của con người để lánh về rừng xa tu hành thì là một cái tấm gương vĩ đại, là một biểu tượng, một bài học vĩ đại để cho chú có thể nói lên ba điều. Chú, có thể là chú suốt đời chú đã dạy rất nhiều bài nhưng mà trong kinh chỉ còn để lại ba điều, ba điều ngắn mà cực kỳ thấm thía khi chú trả lời cho Đức Phật vậy: "Nhìn thấy nước biển, bạch Thế Tôn, con hiểu rằng nước mắt chúng sinh nhiều hơn nước của biển cả. Nhìn thấy đại địa bao la, bạch Thế Tôn, con hiểu rằng không có một nơi nào mà không vùi thân xác của chúng sinh.
[44:21]Nghe tiếng thú hoang trong đêm, bạch Thế Tôn, con cảm thấy yêu rừng hoang vô kể", vân vân. Thì ba cái điều chú nói ngắn ngủi thôi nhưng thực sự là ba điều rất là cảm động, rất là thấm thía đối với chúng ta mãi mãi. Cho nên là người xuất gia là phải kiểm soát tâm hồn mình để thoát khỏi những điều lạc thú thế gian đó đã đành rồi, để có thể là tu hành và làm gương cho mọi người đã đành rồi, nhưng mà tất cả những Phật tử cũng vậy, lạc thú phải từ bỏ. Nếu có tiền thì phải có trí tuệ và đạo đức để dùng cái tiền đó để đem lợi ích cho mọi người, chứ không phải là dùng để hưởng thụ. Nếu có địa vị, có quyền lực là không phải để mình có cái
[45:03]khoái cảm của cái bản ngã được tôn vinh, mà phải biết dùng cái địa vị, quyền lợi đó để đem đến hạnh phúc, đạo đức cho cuộc sống này chứ không phải cho chính mình. Còn đối với rừng hoang thì sao? Đối với thiên nhiên, đối với cây cỏ thì ta hết lòng yêu thương như ta đã yêu thương những người thân yêu nhất của mình, như vậy nha. Còn cái hạnh viễn ly mà Đức Phật nói đó, hãy tu hạnh viễn ly, tức là cái người tu phải đủ sức để sống cô độc, chứ không có sợ buồn. Còn chúng ta vì hầu hết do cái sinh lý của cơ thể, do tâm lý của cơ thể, nó đều buộc chúng ta phải sống trong cái môi trường cộng đồng, có gắn bó với nhau, chứ ta không thể nào mà sống một mình được.
[45:51]Vì khi ta sống một mình, ta sẽ bị khủng hoảng về đời sống và tâm lý. Không ai có thể sống một mình được hết. Vì những nhu cầu của bản thân của ta rất là phức tạp. Ta cần thuốc uống, ta cần cơm ăn, ta cần áo mặc, ta cần rất nhiều thứ. Cho nên một con người cũng không bao giờ mà có thể lo hết mọi thứ cho mình, cho nên mình lo thứ này cho mình, người khác lo lại cho mình, nên nó có sự hỗ tương trong đời sống. Còn nếu một người nào sống một mình, ta bị khủng hoảng về đời sống liền. Mà chưa nói tới cái khủng hoảng về tâm lý. Ta cô độc, ta trống trải, ta buồn bã, ta gào thét liền, lúc đó điên liền. Nếu một người nào bắt phải sống một mình,
[46:29]có thể phát điên được, chứ không có đơn giản. Cho nên, cái người nào phải có đạo lực rất là vững vàng mới có thể sống một mình được. Thì cái việc sống một mình á, nó không phải là mục tiêu của đạo Phật, không phải là đi tu để sống một mình, mà sống một mình là những giai đoạn cần thiết để ta tinh tấn tu hành. Sống một mình cũng là cái thước đo đạo lực của ta. Quăng thử cái người đó vô sống một mình thử, coi người có bất an không, có bị căng thẳng không? Nếu họ sống một mình mà họ bình an thì người này có đạo lực, rồi sau đó đem ra cho đi giáo hóa. Tại nếu họ một mình mà họ sống bình an được thì khi giữa
[47:06]đông người họ không bị bị lôi cuốn, bị đắm mê. Còn ta sống một mình ta sống không được, thì chắc chắn khi sống giữa đông người là ta đắm mê liền, ta chạy theo, ta ham vui, ta giao tiếp, ta bị ràng buộc trong cái mối quan hệ với con người với đủ thứ buồn, thương, giận, ghét. Còn bây giờ ta sống một mình an ổn được, thì bây giờ thảy người đó vào trong cái phồn hoa đô hội này, giữa cái phố phường hoa lệ chật hẹp, đông đúc này thì họ không vướng vào những cái buồn, thương, giận, ghét, hơn thua, phải trái, ganh tị của con người, họ thoát ra được. Cho nên cũng vậy, ta có những lúc phải thử mình sống hạnh viễn ly như thế.
[47:45]Nhưng mà sống viễn ly không phải là mục tiêu của đạo Phật, mà mục tiêu là ta đắc đạo rồi rồi giáo hóa chúng sinh. Chưa A La Hán thì ta vẫn có thể bị danh lợi chi phối tâm hồn. Nên có nhiều Tăng Ni vậy, nhiều khi cái chùa mình ở nhà quê, cái ông thầy thương tình mới gởi về cho thành phố để đi học. Học xong rồi bỏ chùa bỏ thầy luôn. Tại vì cái đời sống phồn hoa đô hội của thành phố hấp dẫn, lôi cuốn, đầy cái giao tiếp, đầy cái tiện nghi, rồi quên mất chùa, quên mất thầy luôn. Rồi lâu lâu thì mới sao? Về thăm chùa xưa nghe hồi chuông vãng đưa. Thầy đi đâu mất tiêu, con hoàn tục mất tiêu. Đó là những cái nỗi buồn.
[48:26]Cho nên nếu có lúc nào đó mà ta đắm mê nơi danh lợi, ta nhớ lại bốn câu thơ: "Con yêu quý giữa thế gian ảo mộng. Lợi và danh cháy bỏng cả tâm hồn. Ai biết rằng nơi tịch cốc cô thôn. Người ẩn sĩ vượt hơn điều nhỏ bé". Nhớ như vậy thì ta cũng sẽ cảm thấy cân bằng lại cái cái tâm lý của mình, cái đời sống của mình lại. Bây giờ ta nghe cái bài thứ hai, cái bài Pháp Cú tiếp: "Được nghe bậc hiền trí. Chỉ dạy và khiển trách. Như chỉ chỗ chôn vàng. Phải gần gũi bậc hiền. Thân cận bậc như thế. Chỉ có tốt mà thôi". Bài Pháp Cú này xuất hiện từ cái câu chuyện, câu chuyện cũng ngắn. Có một Bà-la-môn tên là Rādha,
[49:16]ông nghèo và ông đến tịnh xá ông xin công quả để được xuất gia. Thế là cũng có thời gian thử thách để làm phục vụ cho chư Tăng, cũng làm lụng, quét tước rồi chăm sóc cái tịnh xá. Mà ông thì rất là ngoan. Hôm Đức Phật đi qua lại nhìn thấy, cái Ngài thấy người này cũng đủ cái duyên xuất gia, mới gọi Trưởng lão Xá-lợi-phất lại, mới nói là: "Này Xá-lợi-phất, hãy cho người cư sĩ công quả kia được xuất gia, thọ giới". Ngài Xá-lợi-phất vâng lời Phật mới bảo ổng xuất gia, và ổng xuất gia thọ giới. Khi ông xuất gia rồi thì ông theo hầu ngài Xá-lợi-phất. Ở trong thời Đức Phật á, thì ngài Xá-lợi-phất là sư phụ của rất nhiều Tỳ-kheo khác nha.
[49:59]Đức Phật không trực tiếp xuất gia mà giao cho ngài Xá-lợi-phất xuất gia làm lễ thế phát, làm sư phụ cho rất là nhiều người. Thì ông Bà-la-môn Rādha này cũng vậy. Thì khi ông xuất gia như vậy thì từ đó ông theo hầu ngài Xá-lợi-phất, thì ông ngoan. Đôi khi ông cũng có những cái sai lầm, nhưng khi ngài rầy, ngài trách thì ông ông vui mừng, ông lắng nghe. Thì cứ ngoan như vậy một khoảng thời gian dài, đâu mười mấy năm sau ông tu thì ông cũng chứng đạo luôn. Nên Phật khen cái bài kệ đó: "Được gần bậc hiền trí. Được nghe chỉ dạy, khiển trách. Như được chỉ chỗ chôn vàng. Cho nên là phải thân cận cái bậc hiền.
[50:36]Là thân cận bậc như thế thì chỉ có tốt mà thôi". Cái bài kệ là như vậy, rồi ta phân tích một chút. Thường thường á, ta bị một cái cái tâm là tâm tự ái khi có người chỉ lỗi ta. Mỗi lần ta nói gì cái người khác họ không thích: "Anh ráng anh tập ăn nói cho có duyên một chút, anh nói sao không ai ưa". Cái câu người ta nói thật nhưng mình nghe mình tự ái liền. Nói: "Thằng nào không ưa tui đâu?" Nè. Thì câu đó, đó, cái câu đó làm người ta không ưa anh đó, chứ đâu... với câu nào? Nhưng mà thường là ta bị cái cái tâm tự ái khó chịu khi ta nghe lời dạy răn, quở trách. Và đó là cái dấu hiệu của người có thể tu được hay không tu được á.
[51:16]Khi ta nghe lời người góp ý hay người trên quở trách, ta xem tâm mình như thế nào. Nếu một người bạn góp ý, một người thầy mình quở trách, mà lòng mình hân hoan, vui vẻ thì biết ngay rằng là đạo tâm mình rất là tốt. Thầy cũng vậy, thầy có những đệ tử, khi thầy rầy cái giận thầy. Mà có con đệ tử trên chùa mình, thầy đang la gần chết vậy đó, cái cổ nói: "Sao con nghe thầy la con vui quá hà". Nghe dễ giận gì đâu. La đáng lẽ là phải buồn, sao không buồn? Mà nói: "Sao thầy la con con vui quá hà". Kêu thôi thầy cũng phì cười hết la được luôn. Nhưng mà một cái người đệ tử nghe thầy mình rầy la mà thấy mừng,
[51:57]thấy vui thì đó là người có tu, biết tu và tu có tiến bộ. Còn thầy mình la mà mình còn tự ái hay còn giận, tức là cái đạo lực rất là kém, rất là kém. Mà đó là thầy mình. Thì thầy mình khi rầy, khi la thì thầy mình buộc phải nghiêm khắc, nhiều khi phải nặng lời. Bạn bè thì khi mà góp ý thì không dám nặng lời, nên nó có hai cái khác nhau. Một là cái góp ý của những người ngang hàng hoặc là người dưới, còn cái quở trách á là cái lời lẽ nặng nề, nghiêm khắc hơn là của người trên. Thì cái người trên á, khi góp ý thì không phải gọi là góp ý, mà thường là phải rầy, phải la, phải nặng lời, phải nghiêm khắc.
[52:36]Cái cách của người trên là vậy. Còn người ngang bằng mình thì họ chỉ góp ý, họ nói cái lời nhẹ nhàng, khéo léo thôi. Nhưng mà cái quan trọng là khi ta nghe những lời đó, ta có cảm giác gì, tâm mình như thế nào. Nếu mà mình còn tự ái, còn khó chịu, biết là mình còn tu rất là dở. Nên lấy cái đó làm thước đo mình. Và phải làm sao cầu mong cho có nhiều người góp ý, và nhiều vị quở trách mình. Cầu mong được cái điều đó nhiều nhiều như vậy. Dám không? Dám cầu mong điều đó không? Chắc thường thường là ta không dám, ta không dám cầu mong. Mình chỉ mong sao? Mong ai khen mình thôi, mong ai khen thôi. Chứ còn mà nói góp ý mệt, mệt. Nói:
[53:20]"Thôi quải quá, mệt quá, nói hoài mệt quá". Sự thật á là chừng nào mà ta cứ cầu mong, ta có cái tâm là lâu quá không thấy ai góp ý mình, không thấy ai rầy mình hết trơn vậy nè, buồn quá. Mà người nào mà được cái tâm đó là người đó tu tu ngon lành, là số một á, là được quý thầy, quý cô rất là cưng, nha. Lễ Thành Đạo này lên chùa là thầy phát bằng khen. Tại mỗi Lễ Thành Đạo thầy hay phát bằng khen cho quý Phật tử các đạo tràng, mà thầy chưa có cái bằng khen dành cho cái người mà yêu thích được quở trách. ...chưa có cái bằng khen đó. Cho nên ai ráng như vậy, lúc nào cũng mong là xin cho con được nhiều người góp ý và quở trách. Thì vì sao vậy?
[54:06]Vì cái người mà được góp ý, được quở trách á như Đức Phật nói là như được chỉ chỗ chôn vàng. Đức Phật đưa ra cái ví dụ cực kỳ hay, phải nói là Đức Phật hay thiệt á. Nhiều khi ngồi ngẫm ngẫm nghĩ lại Đức Phật nói một câu ngắn ngắn mà trí tuệ gì đâu. Người ta chỉ lỗi mình giống như người ta chỉ cái chỗ chôn vàng cho mình biết, mình lấy mình đào lên mà xài. Một cái chỉ lỗi, một cái chỉ chỗ chôn vàng, hai cái rất là khác nhau, mà Phật ghép vô, Phật ví dụ để cho thấy cái quý giá nó giống như thế. Thật là hay. Nhiều khi ngồi thầy đọc mấy cái đoạn này mình phục lăn Đức Phật á. Thiệt là trí tuệ. Đó là cái người ở trình độ ban đầu á thường hay
[54:43]mong có người góp ý, người quở trách mình. Còn cái người mà tu cao hơn á thì sự thật là đã thường xuyên tự quở trách mình âm thầm mà không ai biết á. Đó là người tu mức độ cao. Lúc nào họ cũng xét lỗi, họ biết à trong cái việc làm đó họ bị hở chỗ này, trong việc làm kia họ đã sai chỗ kia, tự rầy mình hết trơn à, không cần đợi người ngoài nói á. Đó là người tu cao. Mình không thấy được lỗi họ, nhưng mà họ tự thấy lỗi họ hết. Còn mình thì ngược lại, mình không thấy lỗi mình nhưng người ngoài người ta dòm vô người ta thấy hết trơn. Bây giờ mình chưa phải tu cao, mình chỉ là người mới tu thì mình phải ráng sao?
[55:20]Tập cái tâm khiêm hạ, biết lắng nghe cái sự dạy răn, sự quở trách. Phải ráng nghe như vậy. Còn đến khi mình mà tu lâu rồi á, địa vị cao rồi á thì coi chừng cái bản ngã phát triển trở lại. Đây là điều nghịch lý. Cái nghịch lý kỳ lạ thế này: là ta cứ tưởng cái người tu lâu á thì càng ngày bản ngã càng nhỏ, cái đạo hạnh thì cao. Nhưng đã có rất nhiều trường hợp tu lâu rồi bản ngã lớn lên và đạo hạnh lại đi xuống, đạo hạnh lại đi xuống lại. Vì sao vậy? Có lẽ là cái dụng công của người đó không có đúng, không chuẩn, có cái chủ quan, tự mãn, rồi khi tu lâu được nhiều người tôn trọng mà không ai dám góp ý.
[56:05]Cái lỗi mình chồng chất mà không hay, mà chính mình cũng không tự quở trách mình thường xuyên, không tự sám hối với Phật thường xuyên. Cái bản ngã nổi lên, lỗi lầm nó tích lũy trở lại cái mình hư hồi nào mình không hay. Đây là cái lời cảnh báo cho những người xuất gia, người xuất gia tu tập cũng phải coi chừng. Người Phật tử cũng vậy. Phật tử ví dụ như là mình đi chùa lâu, được quý thầy, quý cô trong chùa mình trọng dụng, quý mến, thấy giao cho việc này việc kia. Những người đến sau mình cứ luôn luôn mình có cái ý nghĩ là người ta mới, mình lâu á. Cái ý nghĩ đó cũng làm cái phá hoại. Nên phải biết rằng có nhiều người họ đến sau mình,
[56:43]mới hơn mình nhưng coi chừng họ giỏi hơn mình. Giống như bây giờ á, có thể là ta tu mấy chục năm, mà có dám ngồi thiền được mười tháng như là một chú bé bên Népal mà ngồi mười tháng không? Đâu có dám đâu, phải không? Mười mấy tuổi rồi, nhưng mà người ta ngồi mười tháng mình ngồi nổi không? Cho nên đừng tính tuổi tác, cũng đừng tính trước sau mà hãy cân nhắc trên đạo hạnh. Và chắc ăn nhất, lúc nào cũng khiêm hạ và lắng nghe lời góp ý, giống như lắng nghe lời quở trách. Còn nếu người giỏi thì đã tự quở trách mình thường xuyên. Nhưng mà cái quan trọng là cái người góp ý nữa. Cái người góp ý cũng phải biết cách góp ý một chút.
[57:22]Nếu mình thấy người khác có lỗi mà mình không góp ý, không làm thinh á, sau này mình bị quả báo là mù và câm, chứ đừng tưởng làm thinh là tốt. Có nhiều người gương mặt rất là đẹp, nhưng bị câm không nói được chỉ vì đời trước không can đảm nói ra một sự thật. Mà cái sự thật mình nói ra có thể cứu được người khác, nhưng mình nhát, không dám nói, kiếp này câm luôn. Cho nên vì vậy, khi ta thấy huynh đệ mình có lỗi, ta hãy góp ý để giúp nhau tiến bộ. Nhưng coi chừng hai điều: góp ý xong rồi không nhìn mặt nhau được nữa là người ta ghét mình, người ta tự ái. Và cái thứ hai, mình mắc cái tật góp ý thiên hạ thường
[57:59]xuyên đến nỗi là cả thiên hạ ai cũng ghét mình hết. Cái bà nhiều chuyện gặp ai cũng góp ý, rồi thành cái bệnh giống như là mình ngon hơn thiên hạ, mình thấy ai mình cũng có lỗi hết, mình tưởng mình giỏi hơn người ta, đâu ngờ mình đang mắc cái bệnh gặp ai cũng xỉa xỉa góp ý người ta. Coi chừng hai cái đó. Cho nên cái việc mà không góp ý á thì mình có thể bị mù và câm, mà góp ý thì coi chừng hai cái bệnh. Một cái là mình chưa đủ cái duyên để góp ý mà đã góp ý làm người ta ghét, người ta không chuyển hóa được mà người ta ghét. Cái thứ hai nữa mình mắc cái tật nhiều chuyện á, lúc nào cũng rình rập ai có lỗi gì để góp ý có phước, chết đó.
[58:32]Cho nên cái lời góp ý rất là khó. Khen thì dễ chứ góp ý rất là khó. Vậy mà muốn góp ý để cho người ta nghe mình thì phải làm sao? Đúng á, phải yêu thương người ta trước, phải có một bề dày, có một thời gian dài mình biểu lộ tình thương yêu với con người thì đến khi mà mình góp ý cái lỗi gì người ta, người ta hoan hỉ, người ta đón nhận, người ta lắng nghe. Còn nào giờ mình mặt chằm dằm, hầm hăm, khó thấy mồ, khó giống giống như bà mẹ chồng khó tánh á, mà bây giờ góp ý người ta không ai nghe hết á. Cho nên trước đó mình phải là người độ lượng, bao la rồi hãy hãy góp ý. Nhớ như vậy. Nên cứ vậy, khi mọi người chưa có lỗi,
[59:12]chưa có gì để nói hết, ta cứ phải sống bằng trái tim yêu thương chan rải cái đã. Rồi đến khi đụng chuyện cần phải nói thì cái lời nói của mình rất được đón nhận, rất được lắng nghe. Nhớ như vậy. Còn nào giờ mình cứ sống nó lặng lẽ, khô khan, ngăn cách khi chuyện cần phải góp ý mình nói không được. Bây giờ là còn ít phút, thầy có vài lời tâm sự cuối năm.
[59:39]Quý Phật tử thấy thầy có ốm không? Thầy rất là gầy, bởi vì năm qua là một năm đầy sóng gió với thầy. Nhiều khi không có tin, không mê tín nhưng mà rồi làm cho thầy cũng phải tin. Tại năm nay là năm tuổi của thầy á.
[59:56]Thầy tuổi con heo, năm nay cũng năm heo. Rất là nhiều cái sóng gió đến với thầy, nhiều cái sự chống đối, nhiều sự mưu hại, thì cứ theo nhân quả là chắc tại thầy cũng cà chớn kiếp nào đó.
[1:00:11]Cứ nhìn trên hiện tượng thì cũng thấy rằng đây là một năm rất là vất vả với thầy. Và cái sự chống đối đối với thầy cũng có hệ thống và tinh vi hơn. Có một lần thầy cũng than thở trong một cái mùa Vu Lan á thì những cái điều đó không dừng lại, họ vẫn tiếp tục chống phá và càng lúc càng tinh vi. Nên nhiều khi nó không còn là cái sự chống đối về cái ganh ăn ghét ở nữa, mà đôi khi nó dây dưa vào cả cái cái quan điểm về chính trị, về quan điểm đạo lý nữa. Thực sự là thầy chỉ muốn là làm lại đúng cái lời Phật dạy ngày xưa, nhưng mà nói lên bằng cái ngôn ngữ của thời đại ngày hôm nay. Giáo dù ở cái vị trí nào cũng là phải Đạo Phật có ích cho nhân
[1:00:55]quần, chứ không phải là một Đạo Phật vô ích, sống xa lạ, sống trịch thượng, chảnh và thành một gánh nặng của xã hội. Cho nên cái người nào mà mang trong tim mình đạo lý của Phật dạy phải là những người sống có ích cho cộng đồng của mình. Mà Phật giáo ở với đất nước nào phải cũng có ích cho đất nước đó. Đó là cái mục đích của mình như vậy. Mà cái mục đích thầy đưa ra như vậy có sai không ạ? Đúng phải không? Dạ đúng. Cho nên là thầy hay nói nhiều về lòng yêu nước. Nhất trong thời đại ngày hôm nay, thầy không hiểu là cái lối sống Tây phương tràn ngập vô, sử sắp bị bỏ quên, rất nhiều người quên mất lòng yêu nước á.
[1:01:37]Những đứa trẻ giờ cứ ham học trường quốc tế hoặc là ham đi du học, ở bên đó chẳng ai dạy mình lòng yêu nước nữa. Rồi có những cái tôn giáo ngăn cấm cả thờ ông bà tổ tiên, mà quên ông bà tổ tiên mình tức là quên luôn cả gì? Cả cội nguồn của tổ quốc luôn nữa. Cho nên có nhiều cái yếu tố nó đánh vào cái đời sống, cái tâm hồn của lớp trẻ bây giờ làm cho ta quên dần cái tình yêu nước. Ví dụ như ta nói một trận đánh lừng lẫy trên sông Bạch Đằng, bây giờ nghe lại mình thờ ơ, không thấy xúc động. Hoặc là một cái danh tướng Lý Thường Kiệt nói dõng dạc: "Nam quốc sơn hà Nam đế cư, tiệt nhiên định phận tại thiên thư.
[1:02:15]Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm, nhữ đẳng hành khan thủ bại hư." Tuyên ngôn độc lập của ta nó là hùng hồn như vậy, mình đọc lại không thấy xúc động. Hoặc là những cái thiên trường ca của Bình Ngô đại cáo Nguyễn Trãi hay là những Hịch tướng sĩ của Trần Hưng Đạo, nhưng mà bây giờ đọc lại mình thấy mình thấy xa lạ, biết rằng cái lòng yêu nước mình đã hết. Chỉ khi nào mà ta nghe lại những điều đó ta thấy xúc động thì ta mới có lòng yêu nước. Ta phải nhớ lại cái ngày xưa mà khi Lạc Long Quân gặp Mẹ Âu Cơ thành một cái mối lương duyên, tạo thành cả một cái dân tộc, cả một cái sức sống thiêng liêng. Ta nhớ lại cái cội nguồn đó ta thấy lòng mình vời vợi thương nhớ một điều
[1:02:57]gì đó khôn nguôi thì ta mới là người Việt Nam có lòng yêu nước á. Rồi Đạo Phật đến với Việt Nam vậy, gắn bó với cái đất nước này, đi theo những thăng trầm của dân tộc này bao nhiêu nghìn năm đã thành máu thịt không thể tách rời khỏi dân tộc. Và biết bao nhiêu người Phật tử cũng là những người yêu nước tha thiết, vừa mang trong tim cái đạo lý Phật dạy hướng về sự tu hành giải thoát, nhưng cũng là những con người mà thiết tha yêu nước, đóng góp được rất nhiều điều cho tổ quốc này. Thì ngày hôm nay cái giáo lý của chùa Phật Quang cũng là khơi lại những điều đó, làm đúng điều đó không hề sai. Nhưng mà không phải điều làm đúng nào cũng được mọi người tán thưởng.
[1:03:39]Và đó là lý do mà không biết tại sao cái bản mặt thầy người ta ghét quá, không hiểu tại sao. Không hiểu tại sao. Cho nên là một năm qua, những cái sự chống đối đến với thầy rất là rất là dồn dập. Mà nguyên nhân thứ nhất là do cái bản mặt thầy quá dễ ghét, không biết tại sao. Rồi có cái cách cô lập kinh tế này nữa, trong khi thầy nghèo thấy mồ luôn vậy đó. Chỉ có cái là thầy hay giúp đỡ thôi. Nhiều khi có chắt mót được ít tiền rồi cứ thấy ai khổ hay chùa nào cần thì thầy cũng giúp, thì thôi chứ sự thật thầy không có tiền. Nhưng mà đi đâu cũng nói thầy giàu. Mà nghe thầy giàu rồi người ta cúng nữa không? Không.
[1:04:12]Cho nên cái cách mà cô lập kinh tế hay nhất là cứ nói: "Ông Chân Quang ổng giàu lắm", là xong ngay. Vài năm nữa là thấy thầy đi ăn xin luôn. Cái cách đó cũng là một cách. Rồi có một cách mà Phật tử thương thầy vô cùng, nhưng mà làm thầy tiêu tan luôn. Ví dụ như thế này, là Phật tử nghe thầy giảng cái thấy thích quá, cái đem về lấy cái đĩa về chép ra đem cho. Cái đó làm phước á, phải không? Nhưng mà thầy bán được có một đĩa, công ty tiêu luôn. Trong khi cái chi phí rất là nặng, tại Phật tử không biết thôi. Để thầy làm ra được một cái đĩa với bao nhiêu là kỹ thuật máy móc, bao nhiêu hình ảnh á, cả một đội ngũ rất là lớn.
[1:04:51]Thầy phải nuôi không biết bao nhiêu người để làm. Rồi quý thầy, quý cô phải bỏ công bỏ sức không hề tính công. Quý thầy, cô chỉ là ăn cơm chay thôi, không hề có một đồng lương. Còn những Phật tử thì có những người phải ăn lương tại họ còn phải sống. Bao nhiêu công sức, bao nhiêu tim óc. Nhưng mà bán được một đĩa, đem ra ngoài người ta chép 3000 đĩa để làm phước, thì cái phước đó cũng hay lắm chứ không phải không. Nhưng mà được cái phước ngọn, mất cái phước gốc là gì? Là thầy không còn đủ tiền để làm thêm đĩa nữa. Cái việc mà ta chép đĩa ra giúp người cũng là một cái hay chứ không phải không. Cố gắng ủng hộ thầy bằng cách là mua đĩa gốc giùm
[1:05:29]thầy, thầy mới có tiền thầy tái sản xuất được. Chứ rất là có nguy cơ mà công ty mình phải tiêu. Tiêu là vì sao? Thầy đi tìm hiểu ra, có một số nơi họ chép lậu để họ bán, thì cái đó rất là đáng trách. Nhưng mà hầu hết là do Phật tử mình quá nhiệt tình đó, mua một đĩa về chép ra cả trăm đĩa, ngàn đĩa đem cho tùm lum. Cũng giống như thầy nói có một cái chuyện mà làm tốt mà thành xấu á, như có cái ông đó ổng ở một cái tổ chức là quốc tế bảo vệ trẻ em, cấm, chống cái chuyện mà bắt trẻ em phải lao động. Ổng đi qua Bangladesh, ổng mới phát hiện là có những cái cơ xưởng mà bắt con nít đi làm. Cái ổng về ổng vận động là trên thế giới không mua
[1:06:04]hàng của cái xưởng, cái hãng, cái quốc gia đó. Thì ổng thấy như vậy là bảo vệ trẻ em cái gì? 3 năm sau ổng quay lại thì ổng thấy là mấy đứa con trai nó đi ra làm ăn cướp và con gái đi làm điếm hết. Tại vì nó không có gì để sống. Cho nên phải nhìn, nhìn cho tới nơi. Nếu mà cấm lao động trẻ em thì phải có người nuôi nó cho nó ăn học, nuôi gia đình nó giùm. Chứ không phải chỉ cấm là không tiêu thụ cái hàng, cái hãng nó giải thể, mấy đứa nhỏ không có việc làm, mà không có chuyện gì cho nó làm, gia đình nó không có gì để sống, là nó phải đi làm bậy luôn. Tốt mà tốt không tới nơi á. Cho nên ta chép đĩa ta phát ra là tốt, nhưng mà tốt chưa tới nơi.
[1:06:42]Muốn cho tới nơi thì yêu cầu tới công ty thầy giùm chút mới tới nơi. Mới tới nơi.
[1:06:50]Cố gắng là ủng hộ chùa bằng cách là cứ mỗi tuần, mỗi tháng á, ráng mua giùm thầy đĩa gốc. Đó giống như cúng dường Tam Bảo á, không khác đâu. Thay vì là đem tiền nói: "Thôi bây giờ con cứ mua đĩa chép rồi còn tiền con đem cúng dường Tam Bảo", thì nói vậy cũng được, nhưng mà sự thật mà mua đĩa gốc cho thầy nó không khác gì cúng dường Tam Bảo, thì để thầy tái sản xuất được. Nên vì Phật tử quá nhiệt tình á, chép đĩa tặng tùm lum hôm nay thầy ốm vậy nè.
[1:07:21]Rồi à hôm qua lúc ở Từ Tân đang có khóa thiền, thì có một người Phật tử hẹn với thầy tới. Nhưng mà tới mặt hằm hằm đưa thầy một bức thư cho thầy đọc. Đọc xong lấy bức thư về, cất. Trong bức thư đó nêu lên những điều mà người ta nói xấu thầy á, quá chừng luôn. Thầy đọc lướt lướt lướt qua thầy lắc đầu luôn. Thầy nói: "Những điều này thầy cũng nghe rồi. Nhưng mà không biết cái cô này cổ nghe đâu cổ tổng hợp lại hết. Tổng hợp thành bức thư dài ngoằn ngoèo." Thậm chí nhắc tới một bức hình thầy đứng với một cô Phật tử mà cô đó là ăn mặc khỏa lộ, thấy thầy khoác tay thầy ôm nữa nà. Thầy cười. Ờ, cái hình hấp dẫn lắm nha!
[1:08:00]Hình ghép vô lại ngay cái cổng của một cái công ty du lịch đứng ở ngoài đường á. Thầy mặc áo tràng nghiêm chỉnh, rồi cô kia thì không mặc gì hết đứng cạnh thầy ôm. Có lý không? Không, không có lý. Mà thầy nói rất là ác nha. Cái đó rất là ác, cái đó mang tội chết luôn á. Cái đó là xúc phạm một người xuất gia như vậy, ác lắm á. Mà dám làm, dám làm gửi về trên chùa, gửi cho các đệ tử thầy. Thì thầy mở ra thầy cho hết mấy đệ tử thầy coi. Thì cái đệ tử thầy nói: "Họ làm cái bàn tay thầy xấu quá." Họ làm cái bàn tay để mà giống như thầy choàng cái vai cái cô đó. Trong khi mình nhìn kỹ thì thấy cái tay thầy bên đây á thầy để
[1:08:34]xuôi xuống, tự nhiên mọc thêm mấy ngón tay để lên vai cô kia. Nếu mà nhìn sơ sơ giống như ôm, mà cái đó rất là ác nha. Thì ta biết là khi mà con người họ ác tâm họ muốn phá rồi, không có chuyện gì mà không dám làm, huống hồ là những lời nói xấu qua, nói xấu lại. Rất là nguy hiểm. Cho nên quý Phật tử thương thầy, hãy cố gắng vững lòng giùm thầy. Mỗi khi mà nghe những cái điều như vậy phải kiên cường, phải đứng vững, và phải quở trách những người như vậy. Thì không phải là thầy nói bênh thầy thôi, nhưng mà đó là việc phải làm đối với Phật Pháp chung, không để cho những cái người mà họ xúc phạm như vậy.
[1:09:09]Sắp tới là chùa mình có lễ Thành Đạo như là hằng năm ta vẫn tổ chức, thì thầy cũng trân trọng mời quý Phật tử lên dự lễ cho vui. Tại nếu thầy tổ chức lễ mà không ai lên hết thì thì rất là điều hiu, rất là buồn, nha. Cho nên thôi lên dự lễ cho vui. Khi lên dự lễ thì nhớ là mùa này lạnh á, ta mang theo áo ấm cho đầy đủ, dầu xức, thuốc cảm, thuốc ho gì mang theo giùm một chút. Và nhớ mang theo tiền để mua một số đĩa mới á. Kỳ này có một mớ đĩa mới ra.
[1:09:41]À, thầy cũng thông báo luôn thế này, là 2 tháng trước thầy có kêu gọi về cái việc mà cúng dường để kéo dây điện lên chùa, thì ngày hôm nay là công trình đường dây điện đã à sắp sửa hoàn thành, chỉ còn có lẽ một vài hôm nữa là đóng điện được. Cho nên a việc làm đường dây điện coi như là hoàn tất. Thầy xin gửi lời cảm ơn đến tất cả quý Phật tử mà đã đóng góp trong cái việc làm đường dây điện như vậy. Thầy xin rất là cảm ơn và tán thán công đức, và thầy mong rằng quý Phật tử nhờ cái phước lành này mà đời đời mình sinh ra ở đâu mình cũng được: mắt sáng, trí tuệ sáng và mạnh như điện, nha, mạnh như điện.
[1:10:26]"Tại sao nhân quả không trả trong một kiếp mà đôi khi phải hai, ba hay nhiều kiếp khác mới trả?" Vì cái duyên đủ đó mới trả được. Tại vì để trả một cái quả báo hoặc là để cho ta giàu, hoặc để ta nghèo, để ta phải bị giết, hoặc để ta được tôn vinh, nó phải đủ điều kiện. Mà điều kiện đó nhiều khi kiếp sau không có liền. Đôi khi mình gieo cái nhân tới 10 kiếp sau cái cái quả nó mới tới, nên cái thời gian là không có xác định được. "Một người luôn luôn làm việc thiện nhưng rất ít công phu niệm Phật, hoặc người luôn luôn niệm Phật nhưng rất ít làm việc thiện. Như vậy xét về công đức ai được nhiều hơn?"
[1:10:58]Cái người nào mà tu về phía nào thì được về phía đó à. Ví dụ cái người mà hay niệm Phật mà ít có làm phước, sau họ cái tâm linh họ nhiều nhưng họ nghèo. Còn người kia sẽ giàu mà cái tâm linh thì kém, vậy thôi. Cho nên mình cứ cố gắng tu cả hai, để phước huệ song tu là vậy, vừa tâm linh mà vừa từ thiện xã hội đều cùng làm, như vậy. "Con nghe nhiều băng đĩa nhưng ít chuyển biến, nhưng đến khi nghe cái đĩa Vi Khuẩn Hung Hãn thì bị sức hút kỳ lạ, sau đó tìm mua thêm, càng xem thì càng cuốn hút. Làm... có gì hay không?" Thì có nghĩa là thứ nhất á là cái quan điểm về giáo lý giống như thầy, hợp với thầy, phù hợp với thầy.
[1:11:37]Mà cũng có thể là kiếp xưa là đã từng đồng quan điểm với thầy như thế, cho nên kiếp này nghe lại nó phù hợp liền, không có gì, tốt thôi không sao. "Con có đeo sợi dây chuyền mà mặt dây chuyền là Phật Bồ Tát Quán Âm, đeo như thế có được hay không?" Đeo thì thấy tự tin thôi, như có Phật che chở, nhưng nó bất tiện là khi vào nhà vệ sinh rồi đó. Nên thầy ít có khuyến khích mà đeo tượng Phật. Thường thường ví dụ mình tưởng tới Phật mình đeo một cái gì để biểu tượng của Phật thôi, một cái hoa sen hay cái gì đó thôi, thì là mình biết là mình là người đệ tử Phật. Rồi trong đó cũng được cái sự linh ứng.
[1:12:09]Còn đeo nguyên cái hình Phật, hình Phật chỉ nên để trên đầu mình chứ không nên để dưới cái đầu mình. Mà cổ hay ngực là dưới cái đầu của mình, cho nên thầy không không khuyến khích đeo hình tượng Phật đâu. Nên để thờ, và nếu đeo để nhớ thì đeo cái biểu tượng thôi. Con cảm nhận bất cứ điều gì trên đời này thầy cũng biết. Như vậy là nhờ vào trí thông minh hay sự tìm tòi học tập hay là nhờ vào trợ lực của một đấng thiêng liêng nào đó? Làm sao thầy biết hết được? Có nhiều chuyện thầy đâu có biết đâu. Mọi điều đều có cái duyên từ quá khứ và được sự gia hộ trong hiện tại. Thì có thể là có cái duyên từ quá khứ nó là khi thầy biết
[1:12:47]điều gì thầy không có giấu giếm, thầy muốn cho mọi người cùng biết, cùng tu theo cho nó vui, không có giấu. Nhờ cái phước đó nên thầy dễ được Phật gia hộ. Có nhiều cái thầy bí, rồi Phật gia hộ cho thầy biết, vậy thôi. Nha! Chứ thầy cũng chẳng có, có giỏi đâu. Con là một nhà kinh doanh, xin thầy cho con một lời khuyên trong ngành này, để con xem như kim chỉ nam trong cuộc đời. Hôm trước có lần thầy nói chuyện với ai á, thầy nói cái mục tiêu của kinh doanh là tìm lợi nhuận. Nhưng mà hãy nhớ đến cái cách ta tìm lợi nhuận có đúng hay không? Và khi có lợi nhuận rồi ta sử dụng lợi nhuận như thế nào để tạo thành cái phúc.
[1:13:21]Nhớ như vậy, hãy nhớ điều đó giùm thầy, vậy thôi. Cách ta tìm lợi nhuận có có tạo thành tội hay không? Và khi có lợi nhuận rồi, ta có biết dùng lợi nhuận đó để tạo thành cái phúc hay không? Nhớ vậy thôi, nha! Nhà con đang ở thuộc đất dữ, có nhiều âm binh và từ trước đến nay có nhiều người đã chết bất đắc kỳ tử trong đất nhà con. Xin thầy chỉ cách hóa giải để con yên tâm sinh sống, không phải nơm nớp lo sợ vì không biết họ ra tay khi nào. Mới đây, người thợ xây sửa nhà con mới té lầu chết ngay chân cầu thang. Đúng là đất này dữ thiệt. Cái đất dữ là do người ta ở nhiều, rồi mình đến đó mình ở mà mình không có cúng cho
[1:13:57]người ta ăn, rồi mình không có tụng kinh cầu siêu cho người ta, nên người ta làm người phàm phu mà, họ lẩn quẩn đó, họ là phàm phu nên họ giận, mà nhiều khi họ có cái lực họ phá, nên cứ chịu khó mỗi ngày đều cúng thí thực, cầu siêu cho người ta. Cứ một thời gian cũng khoảng ba tháng tới sáu tháng bắt đầu sẽ bớt dần, cũng phải lâu như vậy đó, chứ không phải một hai ngày đâu. Mỗi ngày đều phải cúng thí thực cho người ta ăn, rồi lát đến gặp quý thầy quý cô hỏi cách cúng nha! Có người hỏi thầy vụ Trung Quốc chiếm Trường Sa, bây giờ đánh làm sao? Nó có mấy cái điều thế này, nó thuộc về ngoại giao tế nhị.
[1:14:29]Tại cái sự ràng buộc giữa Trung Quốc và Việt Nam thời nay là biên giới liền nhau. Trong cái ngoại giao kinh tế, chính trị nó cũng có những cái tương quan nhất định. Và Việt Nam thì muốn làm bạn với thế giới, chứ mình không muốn gây hấn, tại chiến tranh rồi mình cũng mệt. Mỗi lần mà chiến tranh xảy ra huy động sức mạnh của toàn dân lên ai cũng đuối, cho nên Nhà nước luôn luôn cố gắng dùng biện pháp ngoại giao để tránh cái xung đột, rồi ta cứ tìm cách thương lượng, hoặc là đấu tranh ở toà án quốc tế vân vân, để xác nhận chủ quyền. Và trong khi đó thì ta cứ giữ vững. Việc của Nhà nước thì Nhà nước có cái nhìn lớn hơn nên đang tìm cách khôn khéo trước.
[1:15:03]Với lại là Trường Sa nó cũng có cái khoảng cách bờ biển rất là lớn nên nó chưa ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống của nhân dân. Nó khác với mà nếu Trung Quốc mà đem quân tràn ngập qua đánh giết tùm lum hết, ai cũng phải cầm gươm lên chiến đấu, đánh thẳng vào đời sống của ta. Nhưng ở Trường Sa, Hoàng Sa thì nó có một cái điều kiện khác hơn là ở rất là xa và ta đang còn có thể dùng biện pháp ngoại giao, cho nên Nhà nước cũng đang tính cái nước đó, nên ta cứ bình tĩnh. Mặc dù là trên nguyên tắc thì ta là người Việt Nam yêu nước thì ta luôn luôn cố gắng bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền của ta, thế đó.
[1:15:34]Nhưng mà ta cứ phối hợp và lắng nghe cái ý kiến Nhà nước, tại Nhà nước có cái nhìn đại thể kỹ hơn, và ta cũng muốn giữ cái tình hữu hảo với những lân bang của mình hơn là để xảy ra xung đột lớn, đó là cái khôn khéo. Có người hỏi về cái ăn gạo lức muối mè, nói rằng ăn gạo lức muối mè có thể là giúp chứng đạo hơn. Cái gạo lức muối mè đó là do ông Ohsawa bên Nhật ổng phát động vào những thập niên 50 60 rất là mạnh. Nhưng đến thập niên 70 80 bắt đầu nó chìm dần chìm dần, bởi vì nhiều người tin theo ăn không có kết quả lắm, nhiều người càng ăn càng bệnh, càng bệnh thì càng ăn mà càng ăn thì càng bệnh.
[1:16:06]Ngày xưa thầy cũng là một tín đồ của Ohsawa, thầy cũng ăn gạo lức muối mè nghiêm chỉnh. Nhưng mà thầy càng ăn càng bệnh, càng bệnh càng ăn, càng ăn càng bệnh. Đến khi Hòa thượng bổn sư của thầy la không cho thầy ăn á, cái thầy ăn lại bình thường cái thầy mạnh lại, mới đi lao động nổi, còn lúc đó ăn gạo lức muối mè không làm gì được hết trong chúng. Sau này có một ông thầy khác, ổng cũng bệnh quá ổng ăn gạo lức muối mè, rồi ổng mới phát hiện ra gạo lức muối mè là phương pháp sai lầm. Mè thì nó tốt nhưng mà cái gạo lức rất là độc hại cho người. Cái lớp vỏ cám ở ngoài cái hạt gạo lức á nó cái lớp cám
[1:16:35]á nó tốt cho heo cho gà nhưng lại độc với con người. Con người ăn lâu hại thần kinh và hại thận. Hại thận nha, không có tốt. Thưa sư, ba mẹ con vì cuộc sống mà phải sát sinh rất nhiều, giống như là giết gà vịt để nấu ăn, nấu gì đó, thì phải làm sao? Thì đúng ra là cái nghề đó nghề không có chánh mạng, đó phải dừng nghề đổi nghề, rồi phải làm phước rất là nhiều để bù để hồi hướng lại, chứ cái nghề đó không thể tiếp tục được, vì tiếp tục sau này chết thảm lắm. Trong lòng bàn tay phải con có hai hình người một nam một nữ rất rõ, nhưng khi con đưa nhờ những bạn bè xem thì không ai thấy, chỉ có con mắt con mới thấy.
[1:17:09]Cái linh, một cái ảo giác, một cái linh ảnh gì nó hiện ra. Mà những khi con chóng mặt như buồn ngủ thì con thấy những cái vong rất rõ ràng, mà khi thấy xong thì cơn buồn ngủ hết. Trong cái não mình nó có một cái kênh nó mở ra để mình có thể thấy được người âm. Đó là một trường hợp hơi đặc biệt vậy thôi, chứ không có gì đâu. Thấy người vong thì cũng nhiều người thấy. Bấy lâu nay thầy là thần tượng của con. Con có một người cô mới sinh ra một đứa bé nhưng nó chỉ có một cái tai, xin thầy hoan hỷ là do nhân duyên gì? Cái nhân duyên nhân quả đời xưa đó thì phức tạp trùng trùng mình không biết được.
[1:17:40]Như cách đây khoảng bảy tám năm á, có hai người bạn nhậu, nhậu nhau xong một người say quá cắn đứt cái tai người kia luôn, người kia chỉ còn một cái tai. Thì cái ông mà cắn đứt tai người ta chắc chắn kiếp sau chỉ có một tai thôi. Cái đứa bé này thì mình không biết là nhân duyên gì, hoặc là trong một cái phim gì cứ giận ai quá rút gươm chém phăng rớt mất cái vành tai người ta đi luôn. Có những lúc như vậy đó, thì kiếp sau mình cũng không có một cái vành tai. Em thấy có người phụ nữ là bạn con bệnh mà chết rồi hiện về khóc nức nở và bảo con: "Yên ơi, em ráng tu đi, đừng như chị, lúc còn sống chị không tu nên chết
[1:18:11]đi không được đầu thai, dù có đầu thai chỉ thành ngọn cây ngọn cỏ". Thì cái giấc mơ này rất là tốt để cảnh báo cho ta, thì ta ráng tu và cầu nguyện cho cái người bạn của mình. Có người nói rằng A-la-hán mà không nhập định thì cũng không biết gì như phàm phu, nói như vậy là sai á. Cái người mà A-la-hán rồi á, chỉ cần gặp mình hoặc là khi không gặp mình họ đã biết rất nhiều về mình, hoặc là biết rất nhiều chuyện trên đời. Còn khi nhập định là họ biết những điều bí mật xa thẳm của vũ trụ, của các cõi giới luôn, rất là vi diệu. Còn không nhập định là đã biết rất nhiều. Còn khi nhập định là biết biết khủng khiếp lắm,
[1:18:44]biết tới những điều bí mật tận cùng của vũ trụ luôn. Làm phước thì được phước, và phước lành của mọi người khác nhau và cái chết cũng sẽ khác nhau. Nhưng tại sao cả đoàn xe đi cứu trợ đồng bào lũ lụt lại chết hết và chết cách thảm thương? Cái này có một lần có một chiếc xe 13 người đó, đi trong ngày 13 đó, tông một cái chết sạch, còn sót có một ông. Thì ta đừng nghĩ rằng khi mình làm phước là mình được phước liền, cũng giống như nhiều người chiến sĩ mà chiến đấu vì đất nước là làm phước á, nhưng mà phải bỏ mạng trên chiến trường. Nhưng mà sau đó đó bắt đầu mới tính công sau, ha, lần lần như vậy tính công sau.
[1:19:16]Hiện tượng đồng tính luyến ái nữ hay nam là gieo nhân gì? Hôm trước thầy có giảng cái này, nhưng bây giờ nói tổng quát là do mình sống đời sống buông tuồng về ái dục, về sắc dục, bắt đầu nó vượt khỏi khuôn phép. Vượt khỏi khuôn phép nó có nhiều loại về sắc dục, như là đồng tính, loạn luân, hành dâm với thú, rồi dâm với trẻ em, nhiều trường hợp, tức là những trường hợp mà nó vượt khỏi khuôn phép. Còn cái người bình thường do có cái đạo lý, đạo đức, lý trí, người ta có hưởng thụ sắc dục, ái dục người ta giữ trong cái khuôn phép, trong đạo lý và trong luật pháp. Còn những người vượt khỏi khuôn phép đó rồi, họ bắt đầu là bộ não họ bị hư.
[1:19:55]Nhưng mà tại sao họ bị hư? Là bởi vì trước đây họ đã gieo cái nhân là họ đã buông tuồng bừa bãi trong cái dục lạc. Thì những người đó mà muốn chữa thì chỉ có một cách duy nhất là là tuyệt dục luôn, không bao giờ được tơ tưởng ái dục nữa, sống thanh tịnh như người tu luôn thì mới hết bệnh. Còn vướng một chút xíu nào là bệnh nó không bao giờ hết á, nếu mình mình tu đúng rồi. Thôi, thầy chúc cho mọi người an lạc. Nhớ lên lễ Thành Đạo vui với thầy nha! Nguyện đem công đức này hướng về khắp tất cả,
[1:20:35]đệ tử và chúng sinh đều trọn thành Phật đạo.