[0:00]Nhiều khi thấy phước đó nhưng phía sau nó là điều tội, nhiều khi thấy là tội nhưng phía sau nó là điều phước. Ai chỉ hiểu điều tội phúc ở mức độ cơ bản như thế này thì kiếp sau sinh ra sẽ là một người hiền lành và... nghèo nghèo. Cấp độ thứ nhất của tội đó là làm cho người ta đau
[0:29]khổ và
[0:36]cấp độ thứ nhất của phúc đó là làm cho người ta hạnh phúc. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay chúng ta nói thêm về điều tội với điều phúc.
[0:48]Coi vậy chứ lại khó. Hiểu về điều tội, hiểu về điều điều phúc vậy chứ phức tạp hơn ta nghĩ nhiều.
[1:00]Đó là lý do mà có nhiều điều ta không lý giải được tại sao. Vì cái tội phúc coi vậy chứ khó đánh giá.
[1:10]Có những người khi ta thấy ác thấy dữ nhưng mà sao họ cứ hạnh phúc, thành công? Có những người sao ta thấy họ hiền lành nhưng mà họ cứ khổ sở, thất bại? Vì cái điều tội, điều phúc nó phức tạp hơn ta hiểu rất là nhiều. Hôm nay ta đào sâu thêm một chút. Giống như là nâng cấp về cái cái đạo lý trong lòng, trong chư Phật tử chúng ta một chút. Vì có những điều mới nhìn á thì thấy là điều... điều phúc. Nhưng mà ta nghĩ kỹ lại thấy nó là điều tội. Có những điều thấy như là tội mà vậy chứ lại là điều phúc. Rất là khó đánh giá. Ví dụ như là bây giờ mình là người tu tập thì mình biết nhân biết quả, cái mình làm gì cũng
[2:05]sợ nhân quả, cũng cân nhắc nhân nhân quả rất là kỹ. À ví dụ mình muốn mắng ai cái mình sợ, phải không ạ? Tại vì nhân quả mai mốt bị người ta mắng lại. Thôi không mắng nữa. Nhiều khi nó đỡ rắc rối vậy. Rồi ví dụ bây giờ mình đi làm trong cơ quan, cái cái mình thương người này, mình ghét người kia. Cái người mình thương mình giúp đỡ thì thôi mình thấy điều đó dễ rồi, mình giúp ai là có phúc. Cái người mình ghét cái mình đì, mình trù dập, mình không nâng đỡ và thậm chí mình mình mình cản đường người ta. Cái mình biết nhân quả, cái mình thấy việc mình cản đường, trù dập người khác cái nó là một cái tội,
[2:53]cho nên thôi mình không có cản đường, không trù dập nữa. Mình hiểu như vậy nên mình không dám làm cái điều gì sai quấy, cố gắng làm những điều tốt thôi. Thì như vậy lý tưởng không ạ? Lý tưởng quá chứ hả? Đó cái người mà biết sống như vậy, biết tu như vậy thì rõ ràng là họ bớt gây rối cuộc đời. Mà nếu có cơ hội thì cái người này chỉ có làm những việc tích cực, đóng góp, dựng xây, giúp đỡ, tử tế thôi. Như vậy là hay, đúng rồi. Nhưng, đời nó rắc rối cái chữ nhưng. Coi vậy mà không phải vậy. Coi vậy không phải vậy. Vì cái nhân quả nhiều kiếp phức tạp và cái ảnh hưởng lên xấu tốt lên con người nhiều lớp phức tạp, không đơn giản là như vậy.
[3:49]Như có cái câu chuyện cái cặp vợ chồng đó đâu ở Bình Thuận, Phan Thiết á.
[3:57]Thì bà vợ thì là người giống như là biết đạo, biết đi chùa. Ông chồng thì ổng không biết đạo, nên ổng cũng phiền, nhưng mà ổng cũng không cản trở gì lắm. Mà chỉ có một cái cái tật là mỗi lần mà ổng giận lên là ổng đánh bả. Cái là bây giờ ta gọi là cái gì? Gọi là là là bạo lực gia đình á, giờ gọi là bạo lực gia đình. Hồi xưa bây giờ đó thì cái việc bạo lực gia đình được đưa lên một mức độ nghiêm trọng, có sự can thiệp của dòm ngó của chính quyền để mà ngăn cản không có cho bạo lực gia đình, rồi có giáo dục, có biểu ngữ, chứ hồi xưa không có. Hồi xưa chuyện ai nấy làm, mà nhất là chồng đánh vợ thì thôi, rách mắt vậy thôi chứ không ai làm gì.
[4:41]Bởi vì cái cơ cấu gia đình ngày xưa nó bền chặt, mà ông chồng ổng có quyền dữ lắm. Còn cái việc mà ông chồng sợ vợ thì hiếm, hiếm cho nên những người nào mà sợ vợ đó phải nói là là những sinh vật rất là quý và người ta phải lập hội, có hội trưởng, hội phó đàng hoàng, vì nó quý lắm chứ không phải dễ đâu. Sao sao cười đắc ý, không biết có đúng không? Có phải hội đây không? Chứ còn bình thường ông chồng ổng cứ lạm quyền và bạo lực. Thì trong trường hợp này cũng vậy, ông này ổng cứ đánh vợ mà chuyện kéo dài rất là lâu. Bà vợ rất là khổ sở vì bị ông chồng đánh, mà chồng đánh thì vừa đau mà vừa nhục, vừa nhục quê với các con mà quê với hàng xóm á, mà không bỏ được.
[5:28]Vì hồi đó ít có cái chuyện mà nói chuyện ra tòa ly dị như bây giờ, không có đâu. Hồi đó mà chuyện mà hôn nhân rồi là coi như cả cuộc đời, nói gì nói cả cuộc đời. Cái lớp già già như vậy phải không ạ? Hôn nhân là coi như cả cuộc đời đó. Như mấy cụ này đừng có nói chuyện ly dị cái gì hết trơn á, chết à. Phải không? Đó cái thế hệ này là đã vậy rồi. Còn bây giờ mà thấy chúng nó nó nó bỏ nhau, ly dị nhau thấy ngạc nhiên, thấy như là trong phim viễn tưởng gì đâu mà mới lấy đó cái ly dị rồi. Mà gặp hỏi thầy có nên ly dị thì thầy là chuyên gia xúi ly dị. Bỏ đi, bỏ đi, đi tu đi, tu đi. Thôi bây giờ... Cái cô đó cổ cũng ráng giấu giếm cái việc mà chồng đánh mình.
[6:17]Cái đến hỏi ông thầy, thầy không ngờ ông thầy này giống như là một người đắc đạo vậy. Cái ổng mới nói thôi lần sau con đến thầy đưa cái phép. Cổ mừng. Cái lần sau đến chùa đến đưa về, ổng đưa cho một bó cái cây tre. Bó tre thế này, bó mà ổng bó lại từng nhiều cây nhiều cây, ổng nói con về con giắt ở khắp nơi trong nhà. Nói chi vậy? Để mỗi khi chồng con đánh con có sẵn mấy cây này đánh cho nó mau hết. Tức là tưởng làm phép để ông chồng không đánh, ở đây ông đánh ông ông cho thêm phương tiện để cho ông chồng đánh. Cái vì vì bà bà bà nể ông Hòa thượng, bả mới về bả cứ làm theo. Là cứ giắt cái mấy cái bó roi đó nơi này nơi kia
[7:02]để ổng tiện đâu thì ổng rút ra ổng đánh. Thì đúng như vậy thì chuyện lại xảy ra cứ lặp lại. Mỗi khi ổng giận lên cái ổng rút roi mà bây giờ là không phải là đánh bằng tay mà rút bằng cây. Mà ông thầy ổng cột nguyên cái bó rất là chắc, không lấy ra cái roi lẻ được, rút ra nguyên bó ổng đánh bả. Thì bả mới phát hiện ra đánh một bó nó không đau. Đánh một cây mới đau, đúng không ạ? Đúng không? Một cây mà bó một bó nó lại không đau. Ổng đánh vậy đó. Thì đâu khoảng chừng hơn nửa năm sau chấm dứt đó luôn, không đánh nữa, tự nhiên bắt đầu biết thương vợ. Thì mãi sau này mới có người mới hỏi ông thầy: "Sao thầy làm kỳ vậy?
[7:42]Là nghe nghĩa là người ta đánh vợ thầy cho thêm roi đánh thì thấy thầy như ác, nhưng rõ ràng là qua nửa năm rồi cái tình hình nó thay đổi, ông không đánh vợ nữa mà ông lại thương vợ là lý do vì sao?". Thì ổng nói do nhân quả luân hồi nhiều kiếp khó mà hiểu nổi. Mà tại sao cô này phải lấy ông này làm chồng? Bởi vì ngày xưa thì thật ra ông là thú vật thôi, làm con trâu cày trong nhà, cả cái nhà là trông cậy vào con trâu này để cày ruộng. Còn cái cô này lại là người cầm con trâu này để dắt ra ruộng cày, mà lúc nào cũng có cái gì? Có cái roi. Cứ lúc nào cũng vui tay là cứ đánh thấy vui tay đánh không cần biết đánh cần
[8:26]cái gì không đánh, mà hễ thấy cái da con trâu nó dày dễ thương quá là cứ vỗ đánh bốp bốp vô người ta, dắt tới lui ngừng cũng nới tiếng cũng đánh, quẹo phải cũng đánh, rẽ trái cũng đánh, tức là cứ vui tay đánh thôi. Thì bây giờ cả nhà mắc nợ cái con trâu này, rồi con trâu nó làm người rồi thì phải cưới nó thôi. Và bắt đầu sao? Đánh lại. Mà đếm từng cái roi nha, cả một đời đếm bao nhiêu roi nên nói ông cho một bó roi thay vì một lần đánh một cái ổng cho đánh một lần là sáu bảy cái cho nó mau hết.
[9:02]Cho nên khi là mau hết rồi đánh nửa năm sau cái hết cái đám roi con rồi không đau mà lại tính ra cái số roi thì nó lại hết rồi. Thế là ông không còn giận vợ nữa, tự nhiên bắt đầu biết thương, cái nhân quả ân nghĩa mà, bắt đầu lại thương nhau. Nên cái nhìn của ông Hòa thượng nó nó sâu sắc mà cách lý giải của mình mình không hiểu nổi. Thấy ổng ác, ổng tiếp tay cho ông chồng đánh vợ nhưng sự thật là ổng giải được cái nghiệp từ ngày xưa. Mà đúng là bà vợ bớt đau hẳn á. Cho nên ta rút kinh nghiệm từ đây về sau ai muốn đánh ta ta đưa roi nguyên bó nha, đừng đưa một cây, nó bớt đau.
[9:44]Đó là ta thấy thấy ông thầy ổng ổng ổng ổng làm như như sai phải không ạ? Nhưng mà lại là sao? Lại là cứu người mà cực kỳ đúng đạo lý, đúng nhân quả. Cho nên đúng là cái tâm trí tuệ tầm thường của ta ta nghĩ không ra. Rồi có một cái câu chuyện thế này. Cái cái ông đó ổng mất vợ, mất vợ tức là chắc là chết á, có đứa con trai. Thì ông cũng rất là buồn, nhưng mà đàn ông thì buồn được năm bữa, tới bữa thứ sáu thì bưng bà về.
[10:18]Và ổng cũng ông cũng ra điều kiện rõ ràng: "Đây là con trai đích tôn dòng họ, phải không? Thành thử bây giờ nếu mà em chịu về làm vợ với anh thì em phải thương nó như thương con em. Đồng ý thì cưới, không đồng ý thì thôi". Thì cô kia thì sao? Cổ cũng là cũng mòn mỏi lâu ngày rồi, giờ có người bưng đi mừng thấy mồ. Sao cũng đồng ý hết, thỏa thuận hết. Về, về thì cổ rất là thương thằng bé, chăm lo cho thằng bé,
[10:54]nuôi nấng, dạy dỗ, ân cần, chiều chuộng đủ thứ quần áo, những việc hết trơn. Như vậy là ok chưa ạ? Vậy là tốt không ạ? Vậy là có phúc không ạ? Thấy đúng rồi, phải không? Đúng đúng đúng đạt hết chuẩn của người phụ nữ trung hậu, đảm đang hết rồi. Như vậy và ông chồng không còn gì sung sướng hơn. Cái cô này giữ đúng cái thỏa thuận. Nhưng thực sự chỉ có một cái điều bí mật chỉ có ông hàng xóm ổng biết thằng bé không mấy tuổi nó sẽ chết.
[11:29]Ở trong cái khẩu phần ăn bà riêng của thằng bé lúc nào cũng cho cái lượng mỡ rất là nhiều. Mà thằng bé nó mới lớn, nó có mỡ ngấy ngấy béo béo nó thích thì thích ăn. Ăn rất là nhiều. Chỉ có cái ông hàng xóm ổng biết chuyện này thôi. Thằng bé nó cứ qua chơi hàng xóm thì ổng cứ nhìn nó cứ béo núng núc núng núc ra. Ổng mới hỏi là hằng ngày dì con cho con ăn cái gì? Thì thằng bé nó, "Dạ, dì thương con.
[11:59]Dì rất là thương con nên chăm lo cho con. Con thích cái gì dì cũng chiều." À ổng nói, "Mà mà cho con ăn cái gì?" Nó có nó kể ra trong đó là mỡ heo rất là nhiều, mỡ heo. Cái ông hàng xóm ổng nghi, tại ổng người lớn rồi người ta cũng biết chút về dược tính. Thì ổng nghi cái cái ổng cứ hỏi mỗi ngày ổng hỏi thăm, thì đúng là rõ ràng cái ngày ba bữa mà bữa nào cũng đều có mỡ heo với lượng quá nhiều so với đứa bé. Nó cứ mập tròn núng núc núng núc ra. Dòm qua đây giống ai nhờ? Giống ai cười. Thì thì ổng thì nếu mà với vậy đó mà ta nó bị là gan nhiễm mỡ nha,
[12:47]tim nhiễm mỡ, màng bao tim dày, rồi thận sẽ giảm chức năng, rồi cái xơ hết vữa động mạch thì không mấy tuổi nó sẽ chết. Và gia tài thì bả sinh đứa con nào thì sẽ đưa coi như hưởng hết. Đây là một cái mà không biết đường đâu mà mà tìm nếu cái thời đại đó cái y học còn rất là kém, không phải dễ mà có thể khám phá được. Thì ổng lặng lẽ ổng cứu thằng bé bằng cách là cứ mỗi ngày kêu nó qua đây, ổng làm cho nó một ly nước trà, nước trà Bắc mình á, chè Ả Nho á, thật là đặc, bắt nó uống hết. Thế là nó cái cái tính năng của trà là nó chữa được mỡ trong máu, mỡ trong máu. Nên thằng bé nó vẫn ăn uống bình thường gia đình không có gì nhưng từ từ nó không
[13:33]có mập núng núc nữa mà nó khỏe mạnh bình thường và cái âm mưu đã bị phá. Câu chuyện về sau nữa thì ta không có biết. Với lại có một cái người ác tâm thì không có cơ hội này cũng sẽ tìm cơ hội khác, nhưng mà cái cái ý đồ đầu độc ban đầu thì bị thất bại bởi cái ông hàng xóm. Nhưng mà còn tập khác thì mình không biết, cái đó mới có một tập thôi. Và như vậy cái việc mà bả chăm sóc con chồng một cách chu đáo, yêu thương là ta thấy giống như là điều tốt phải không ạ? Điều phúc. Nhưng mà sự thật ẩn phía sau là điều điều tội, điều ác. Nên cái tội cái phúc trên đời này thực sự không đơn giản như như ta nghĩ.
[14:15]Mà nãy giờ là ta nói là có ý đồ. Ví dụ như ông hòa thượng, ổng nhìn thấu được cái quá khứ vị lai, ổng biết nhân biết quả, nên ổng ra một cái giải pháp. Còn cái trường hợp như cái người mẹ kế thì là một cái người với mưu tính. Nhưng mà tất cả những điều đó đều cho ta thấy rằng là thấy tốt đó chứ chưa chắc phải là tốt, nhiều khi thấy xấu đó chứ không phải là là xấu. Mà cuộc đời thường là như vậy, thường là như vậy. Ở trong cái cuộc sống này, đa phần chúng ta đều dối trá một chút, ít hay là nhiều. Tất cả chúng ta đều phải luôn luôn bày tỏ cái vẻ tốt đẹp của mình ra cho mọi người nhìn, mọi người yêu quý mà nhiều khi lòng của chúng ta không thực sự là như vậy.
[15:07]Tất cả chúng ta đều bị như vậy. Chỉ có những người mà tu rất là chân chính thì cái lòng họ và nét mặt của họ
[15:18]là một, giống hệt nhau. Kể cả người xuất gia mà nếu tu không tốt, cũng cái lòng và cái gương mặt cũng cũng khác nhau đấy. Khác nhiều khác ít là tùy tu tốt hay không, chứ không phải là là cứ cái mặt làm sao thì cái lòng như vậy đâu. Giờ ví dụ như bây giờ các Phật tử ta ngồi đây mình biết đi chùa là biết tu tập rồi đấy, thì cứ tưởng là à mình đi tu rồi mình chân thật. Không, mình vẫn còn một tỷ lệ dối dối à, chứ chưa tuyệt đối hoàn toàn là chân thật hết, cả cái gương mặt mình và cái lòng mình giống hệt nhau, không có. Chưa đạt được cái mức độ đó đâu. Còn cái người mà cái mặt và cái lòng giống hệt nhau thì
[16:02]người đó cũng gần đắc đạo rồi, chuẩn bị làm thánh rồi. Đa phần chúng ta đều nói dối một chút. Ví dụ như ta nói ngọt ngào với ai, ta lễ độ với ai, ta cung kính với ai, đó chỉ là công thức thôi. "À, con chào bác ạ. Mời bác dùng cơm ạ."
[16:24]Ta ngọt ngào vì công thức phải như vậy, ta được dạy phải như vậy, chứ không phải ta ngọt ngào lễ độ bởi vì lòng ta yêu thương và tôn trọng, khác. Còn cái người mà vì lòng yêu thương tôn trọng cho nên mới ngọt ngào lễ độ thì người đó là mặt và tâm giống nhau. Đó là một phần khác ta sẽ nói. Hôm nay ta sẽ nói về cái điều phúc và điều tội nó phức tạp. Nhiều khi thấy phước đó nhưng phía sau nó là điều tội, nhiều khi thấy là tội phía sau nó là điều phước. Nói ví dụ thế này: Mà nhiều khi đây là không nói có chủ mưu như hồi nãy ta nói hai nhân vật, ông hòa thượng với cái người vợ kế là có chủ mưu, mà có những người không phải chủ mưu.
[17:08]Họ dữ dữ thật, hiền hiền thật, nhưng mà cái phía sau của việc họ làm nó ngược lại với ý họ họ cũng không hay.
[17:19]Ví dụ như là nói có một cái sư cô ở chùa mình vậy, thuở nhỏ nhà nghèo, cái gửi đến nhà một người dì để ở mà học cái cái nghề nấu ăn của người dì. Mà cái người dì này thì bả nói chuyện bằng roi chứ không có nói chuyện bằng lời. Đụng là đánh, đụng là đánh. Mà con bả cũng vậy, cháu bả cũng vậy, đụng là đánh, đụng là đánh. Mà bả nấu ăn giỏi đến cái mức độ ví dụ bả ngồi ngoài sân bả may, nhà trước hay đằng sau nấu thì bả biết là bỏ muối nhiều hay muối ít, đường nhiều hay đường ít. Cái mùi bay xa xa xa thì bả đánh giá được cái đằng sau cái con, cháu bả là nêm nếm đã đúng chưa, cái nồi cơm chín chưa, vân vân.
[18:04]Ngồi đằng trước thôi. Tức là bả thuộc loại là bây giờ ta phải nói là thánh bếp á. Cái ngôn từ của mạng bây giờ là phải thánh bếp, nhưng mà bả đánh tàn bạo. Thì cái việc mà bả đánh tàn bạo như vậy ta gọi là sao? Ác á. Nhưng mà cái cái ác của bả bỗng nhiên nó tạo thêm một cái hiệu ứng ngược lại là sao? Là cái cái cái cái cô sau này cực kỳ cũng giỏi về nấu ăn. Cô nấu ăn và rất là chu đáo, kỹ lưỡng, tinh tế. Bởi vì cái bà dì bả nói chuyện bằng roi không à, cho nên buộc mình phải ấn tượng, có ấn tượng, ghi nhớ rất là kỹ. Nó được cái lợi, sau này cái đi tu rồi cái cũng đem cái nghề nấu ăn đó vào trong chùa, cái làm cho cái trình độ nấu ăn của chùa cũng tăng lên thêm.
[18:54]Cái hiệu ứng đó lây chuyền lây chuyền như vậy. Thì cũng là một cái lợi. Và và nó cũng thêm một cái hiệu ứng nữa, cái hình như cô cũng lây cái tính dữ của bà hay sao không biết có không. Thôi, xin lỗi, I am sorry. Nói ra là cái tánh bả vậy thôi. Rồi một trường hợp khác nữa. Gia cũng gia đình nọ vậy. Cái người mẹ mà ta gọi là người mẹ hiền, hiền, tức là lúc nào cũng thái độ cũng khoan hòa, nhẫn nhục, chịu đựng. Ông bố thì ổng nghiêm nhưng mà ổng mắc đi làm kiếm tiền, nên ổng không có thời gian chăm con. Về chỉ nói sơ sơ sơ rồi mọi chuyện thì giao cho người vợ để chăm con. Mà người vợ thì hiền lành là không muốn chồng mình buồn,
[19:44]không muốn con mình khổ, đại khái vậy, thì bả đứng ở trung gian ở giữa là bả chen người này bả đậy người kia, bả chen người này bả đậy người kia cho tới cái ngày mà công an vô tới nhà bắt thằng con đi ở tù xong. Ông chồng ổng té ngửa ra ổng hỏi, "Sao vậy?" Nói, "Nó đi ăn cướp thì nó bị bắt chứ sao." Bà vợ thì chỉ ngồi khóc. "Nó đi ăn cướp lúc nào? Chuyện gì phải đi ăn cướp? Tôi nuôi đầy đủ." Nói, "Thực sự tại vì nó cũng nghiện, cho nên số tiền mà ổng đem về để nuôi chỉ đủ để đi học chứ không đủ để hút. Cho nên buộc nó phải kiếm thêm. Mà kiếm thêm theo bạn theo bè." "Ủa, sao bà không nói?" Nói, "Sợ anh buồn.
[20:19]Gia đình mà có chuyện ồn ào lớn tiếng với nhau, anh thì đi làm vất vả nên em không muốn cho anh biết. Em cũng khuyên răn." Mà cái miệng bả khuyên mà cứ nói năn nỉ, "Thôi con à, con đừng làm thế con à. Con đừng làm thế con à." Thì nó có sợ không? Không. Thì cái kết quả cuối cùng là bị ở tù. Cho nên cái hiền lành của một người vợ, một người mẹ thấy như là một điều tốt, một điều phúc, nhưng mà cái cái kết quả cái hậu quả là sao? Hư mất luôn đứa con, mất luôn một đứa con luôn. Mà không biết nó có giết người hay không. Nếu giết người là đời nó tàn luôn, ý như vậy. Cho nên vì thế là có những điều trên đời này mà ta thấy tội
[21:01]điều tội mà coi chừng không phải tội, nó là phúc phía sau. Có những điều ta thấy như là điều phúc, nhưng mà coi chừng là phía sau là điều tội. Nó không Nó vậy. Có một lần thầy gặp một ông ông trung tướng, thì sau này khi ổng về hưu rồi thì ổng tu tập, ổng tu rất là tốt. Thì ổng mới kể chuyện, ổng nói sau những trận đánh thì ổng phải dẫm lên những cái xác chết để ổng đi mà thị sát lại cái chiến trường mà báo cáo. Mình nghe như là Thầy là người đi tu vậy, mình nghe cái cảnh mà giết chóc mình rất là sợ, mà thấy ổng nói gương mặt rất là thản nhiên. Đạp trên xác chết bởi vì chiến trường chết nhiều quá,
[21:42]cả ta và địch đều chết nhiều quá, mà phải đi thị sát để đánh giá lại tình hình mà báo cáo gấp lên trên cấp trên, rồi phải đi vội, rồi không có né né, không có tránh mà đừng giẫm, cứ đạp lên xác mà đi thôi. Xác là người thì máu que như là máu đỏ cả chiến trường, người gãy tay, người chân, vỡ óc cái gì, què chân gì ôi rên la nằm ở đó. Đó, người nào mà phát hiện mà còn sống thì mới kêu người tới khiêng đi, mà người cũng không còn nhiều. Những cuộc chi những trận chiến mà đẫm máu như vậy. Mình nhìn ổng thì mình thấy, trời, sao cái con người này mà nói cái chuyện mà xác chết, giẫm trên xác chết, chiếc chết chóc như vậy mà mặt ổng cứ tỉnh ha, coi như không có chuyện gì.
[22:19]Giống như là là cái chuyện ăn cơm uống nước vậy, lạ! Thì nói, nếu mà nếu mà ổng đối với cái việc mà giết chóc, chết chóc ở chiến trường thì mà ổng tỉnh như vậy thì không lẽ giống như ổng là người ác đấy chứ? Nhưng mà sự thực ổng lại tu rất là tốt. Khi về hưu rồi ổng tu và ổng ngồi thiền, ổng chứng được nhiều cái kết quả của thiền rất là độc đáo. Thì nếu mà ổng đã chứng được những kết quả của thiền rất là độc đáo thì ổng phải ác không? Không. Ổng không phải ác, nhưng mà việc mà sau một trận đánh, tức là ổng cũng phải ra lệnh đánh chiến đấu rất là dữ dội, rồi giẫm lên xác chết tỉnh bơ để mà đi mà quan sát,
[22:54]thị sát mà mà đánh giá tình hình để báo cáo thì cái lòng, trái tim phải lạnh giá dữ lắm ghê, chứ sao mà mà mà mà mà mà có thể là người gọi là nói là người hiền thiện để mà sau này có thể tu tiến? Nhưng mà kết quả rõ ràng là ổng tu tiến rất là tốt. Như vậy cái việc mà lúc ổng chiến đấu mà ra lệnh đánh tàn bạo, đánh quyết chiến quyết thắng, xác chết đầy hết vậy, vậy đó là ác hay là thiện? Rất khó đánh giá, phải không ạ? Đó, như vậy vậy. Rồi bây giờ, ví dụ như là à gần đây có những cái clip đưa hình ảnh lên trên mạng những cái người mà họ mắng chửi cái người cảnh sát giao thông, rồi chúng ta có thấy không ạ?
[23:38]Đó là cái cảnh sát giao thông thì không phản ứng gì, không nói nặng, không làm gì, còn cái người đi đường vi phạm gì đó, mình cũng xem cái đoạn không hiểu, mà mắng chửi cảnh sát giao thông, chửi xối xả, chửi ôi chửi thiếu điều muốn đánh người ta. À và nổi tiếng nhất là có cái bà đi xe gì đó, đi xe hơi gì được lên mạng, bà đó bây giờ cũng rất là nổi tiếng về cái việc đó. Nên ta có muốn nổi tiếng không ạ? Ta cứ chửi gì không? Thì à thì ta thấy như vậy là ông ông cảnh sát giao thông ổng hiền hay ổng dữ? Làm điều đúng hay sai? Tội hay phúc?
[24:20]Ổng nhịn, tức là giống như ổng không phản ứng gì, vân vân, thấy vậy. Rồi bất ngờ có ai đưa một cái clip của Mỹ lên. Cái đó cảnh sát giao thông hay gì đó, ờ, thì cũng có những con người đứng lên chửi bới quá chừng thì cái tay đó nó lừa lừa sao nó đánh, đè ắp xuống, còng tay lại, dẫn đi luôn. Và tấn công rất là tàn bạo vì nó được học khống chế mà, đánh không có nương đâu, mà không có cãi. Hễ mà lớn tiếng thấy rồi là nó kết tội là chống người thi hành công vụ là nó quật ngã xuống liền, quật ngã rất là đau, bẻ tay lên, còng tay lại, dắt đi liền. Không có chuyện mà đứng mà chửi xối xả xối xả vào mặt công
[25:00]an làm cho kỷ cương phép nước mà nó không nghiêm như vậy. Sau vừa rồi những chuyện bức xúc thì bắt đầu bên Bộ Công an ta bắt đầu mới có cái điều chỉnh là không để cái tình trạng mà thiếu kỷ cương phép nước như vậy. Cho nên, cái mình thấy ví dụ à về cái mức độ mà
[25:19]cái người cán bộ đối với dân thì cái mấy cái người lính đặc nhiệm hay cảnh sát mình đối với dân là cực kỳ hiền lành. Nhưng mà nếu mà nói một quốc gia có kỷ cương phép nước thì vậy liệu có tốt hay không? Phải không ạ? Thì thôi cái việc đó thì thôi để các ngài ở trên họ cứ bàn tiếp, những nhà làm luật họ sẽ bàn tiếp. Còn chúng ta thì nói về cái đạo lý thì chúng ta cứ cứ cứ băn khoăn trong lòng: đó, như vậy là đúng hay sai? Như vậy là thiện hay là ác? Như vậy là tội hay là phúc? Đấy, nhưng đây là vấn đề mà không đơn giản. Ở trong cuộc sống này còn nhiều điều khác nữa. Bây giờ vậy thế nào là điều tội, thế nào là điều phúc?
[25:59]Bây giờ ta định nghĩa lại đi: Thế nào là điều tội? Thế nào là điều phúc?
[26:09]Có hai cấp độ tội phúc.
[26:13]Làm cho người khác đau khổ là tội. Làm cho người khác sung sướng là phúc. Đó, cấp độ thứ nhất dễ hiểu nha. Ví dụ mình đánh người ta, làm cho người ta đau và người ta nhục thì là tội. Còn mình khen ngợi người ta, mình thưởng người ta, mình cho tiền người ta, làm cho người ta sung sướng, người ta cảm thấy có vinh dự thì gọi là phúc. Đồng ý rồi phải không ạ? Đó, đó là điều tội, điều phúc ở cấp độ căn bản. Thôi, mới còn thấp lắm, nhớ chưa? Đừng vỗ tay, đừng vỗ tay! Đó là cái điều tội, điều phúc ở mức độ căn bản, ai cũng dễ nhìn thấy và thường không dám đi xa hơn. Ví dụ thấy người đó làm sai, không nỡ mắng,
[27:00]không nỡ phạt vì cứ nghĩ là nếu mình mắng người đó, mình phạt người đó là làm cho người đó đau khổ, mà làm cho người đó đau khổ thì theo cái định nghĩa nó là điều tội. Thế thôi, kệ, họ cứ họ cứ quậy, họ cứ sai, mình không mắng, không phạt gì cả.
[27:21]Vấn đề là chỗ này rồi đó. Giống như bà mẹ hiền hồi nãy đó. Đó, che đậy, bảo vệ, yêu thương, chăm sóc chồng con cho tới ngày có mấy đứa bị bắt đi mất, vậy thôi. Cho nên cái định nghĩa ban đầu là định nghĩa cơ bản về tội và phúc, và ta thường dựa vào cái định nghĩa cơ bản này để ta tu hành và đối xử với với nhau. Và ai chỉ hiểu điều tội phúc ở mức độ cơ bản như thế này thì kiếp sau sinh ra sẽ là một người hiền lành và nghèo nghèo.
[27:55]Nên nếu ta hỏi trời sao thấy cái cô đó cô hiền, cô lành quá mà sao thấy đời cổ sao cổ không có gì đặc biệt, không giàu sang, không thành công mà cũng không học giỏi thì phải hiểu rằng vì đời trước cái người này hiểu nhân quả tội phúc ở cấp độ thứ thứ nhất mà thôi. Chỉ hiểu rằng: hễ làm cho người khác đau khổ thì gọi là tội, làm cho người khác sung sướng thì gọi là phúc, mức độ thứ nhất. Hầu hết chúng ta hiểu chỉ ngang đây thôi. Và đây là mức độ thứ hai nè: làm cho người khác có được được cái sáng suốt, giác ngộ, có trí tuệ thì gọi là phúc. Mà làm cho người khác ngu si, u mê, tăm tối, không hiểu biết nữa gọi là tội.
[28:45]Cái đây là mới là cấp cao nè. Cái mà ta gọi là làm cho người khác sáng suốt, có trí tuệ, có hiểu biết thì trong đó nó lồng cả đạo đức ở trong đó. Ha, sáng suốt tức là có đạo đức. Làm cho người khác có đạo đức, có trí tuệ thì gọi là điều điều gì? Phúc. Điều phúc.
[29:12]Còn làm cho người khác hiểu lầm đi, hiểu sai đi, ngu đi, mất đạo đức đi gọi là điều tội. Đây là mức độ thứ thứ hai. Đó, cái điều tội và điều phúc nó có hai cái mức độ như vậy. Và khi chúng ta nói về tội và phúc thì xin hiểu cả hai mức độ này. Kẻo chúng ta bị kẹt trong một cái mà nhiều khi mình gây tội mà cứ tưởng mình là làm điều điều phúc. Vì cái tội phúc nó tới hai mức độ như vậy. Giờ Thầy hỏi lại: Mức độ thứ nhất của điều tội, điều phúc là gì?
[29:56]Ai trả lời? Có cái micro không ạ? Ai giơ tay lên trả lời? Ai giơ tay lên trả lời? Mức độ thứ nhất là gì? Nam Mô A Di Đà Phật. Thưa Thầy, con xin trả lời câu Thưa Thầy, con xin trả lời câu hỏi của Thầy ạ. Cấp độ thứ nhất của tội đó là làm cho người ta đau khổ. Và cấp độ thứ nhất của phúc đó là làm cho người ta hạnh phúc. Cấp độ thứ hai? Cấp độ thứ hai đó là ờ cấp độ thứ hai của tội đó là làm cho người ta trở nên u mê, không phân biệt được cái sự sáng suốt,
[30:38]Rồi nói tiếp đi. Còn cấp độ thứ hai của phúc đó là làm cho người ta giác ngộ được cái điều tốt và đạo đức của... Ừ thôi thì tạm tạm hiểu vậy cũng được. Rồi thôi thì cảm ơn. Rồi cho tràng pháo tay.
[30:56]Bây giờ trên cái mức độ thứ nhất ta giúp đỡ người, ta bố thí, ta khen ngợi, ta chìu chuộng, ta nâng đỡ
[31:10]thì gọi là điều điều phúc. Và thường tất cả những hoạt động từ thiện cũng dựa trên cái mức độ thứ nhất này. Cho nên ta nghe nói: "Ờ ở đây có hội từ thiện, kia có cái hội từ thiện. Ờ hôm nay đi hoạt động từ thiện chỗ này, mai đi cứu trợ chỗ kia" thì tất cả điều đó đều là dựa trên cái mức độ điều phúc thứ thứ nhất cả. À ví dụ như thầy thầy có cái hồi trước kia thầy biết nhóm phật tử đó, họ cứ thích lâu lâu có tiền họ hùn với nhau lại, rồi họ đi phát quà cho cái cái khu vực nghèo. Thì nghe thấy những người này rất là hay, à có cái lòng hảo tâm, cứ đi bố thí từ thiện như vậy. Nhưng mà tới sau này cái bắt đầu thầy mới nghe cái chuyện nói:
[31:55]"Dạ bây giờ tụi con không đi nữa". Nói: "Sao vậy?". "Dạ vì những người dân đó họ không làm gì nữa, họ chỉ chờ quà từ thiện và họ rất thích họ được mang cái danh hiệu là nghèo để mà sao? Ở nơi này, khu này, khu kia, đoàn này, đoàn kia tới mà cho quà. Và như vậy họ sống sung sướng, họ không cần phải làm, không cần phải phấn đấu gì nữa". Như vậy rõ ràng cái điều tốt, điều phúc ban đầu bây giờ trở thành điều điều họa rồi đó. Nó làm hư luôn cả một cái vùng đó luôn. Nên ta thấy ở cái mức độ thứ nhất mà nếu không hiểu được cái mức độ thứ hai là tưởng là phúc nhưng mà lại không phải là không phải phúc.
[32:35]Đó, nó là là như vậy. Rồi bây giờ vậy ví dụ
[32:40]ta nghe một giai đoạn ờ ví dụ như nhà nước mình vậy, lúc mà mới giải phóng ở trong miền Nam á thì cả một đất nước sau chiến tranh mới hòa bình lập lại thì phải xây dựng, phải điều chỉnh, phải sửa sang đủ thứ chuyện mà không có tiền. Nên hầu hết là mọi công trình đều phải làm sao? Phải lấy công sức lao động ra, nên phải điều động người dân dữ lắm, nghĩa là ai xung phong thì vô thanh niên xung phong, còn ai không xung phong thì phải lao động xã hội chủ nghĩa, đi sao? Đào thủy lợi, đi đắp đê rồi, làm đủ thứ chuyện bằng cái công sức thôi, công sức cá nhân thôi. Nhất là những cái vùng nào mà họ không chịu đi kinh tế mới,
[33:20]cứ ở thành phố là cứ bắt phải đi lao động, cứ vậy. Còn cái người nào mà đã đi kinh tế mới rồi thì tự họ là đã lao động với gia đình rồi. Lúc đó lao động vất vả, cả một đất nước lao động vất vả rồi chăng những cái băng rôn lên: "Lao động là là vinh quang". Thì lúc đó là người ta thấy cái sự mà lao động vất vả giống như là một cái gì nó ép buộc, đày đọa, làm cho dân khổ. Nhưng mà những người nào mà đã bỏ công sức lao động ví dụ đi đắp đường, đi đắp đê, đào thủy lợi đó, mày bây giờ những cái nơi cánh đồng nó phì nhiêu lên, những con kinh như kinh Đông ở vùng Củ Chi, Hóc Môn nó chảy ngang qua tưới tiêu cho không biết bao nhiêu đồng ruộng
[34:00]thì những người mà đã góp công sức đó rồi đời đời giàu có, no ấm hết. Vì họ họ góp phần vào cái công trình thủy lợi, mở mang kinh tế, tưới tắm những đồng ruộng. Nhưng mà lúc mà bị đi thì giống như là sao? Thấy mình bị đi đày vậy. Nhưng mà sự thật đó là những cơ hội. Thấy cực khổ cho nên nhưng nó là gì? Người ta lại được phước cả. Như chính như thầy mà có một điều thầy cứ ân hận hoài. Cái vùng thầy có cây cầu ở trong chiến tranh nó sập nên hai dân hai bên bờ đi qua lại với nhau rất là khó vì cái con suối nó rất là rộng, suối nó rộng, cây cầu sập. Cho nên mãi lúc đó rồi cái bên cái xã mới vận động
[34:39]để mà làm cây cầu đi ngang qua, làm bằng gỗ lại. Là khi mà đi làm như vậy thì họ cũng kêu gọi thanh niên tự giác thôi. Những người thanh niên to lớn ra thì phải không? Thì lúc đó thầy cũng là một thanh niên nhưng mà rất là ốm yếu, đến bây giờ vẫn còn ốm yếu. Ốm yếu mà lúc đó vì thầy phụ trách thiếu niên nhi đồng với là sinh hoạt lo bên thanh niên, cái đoàn thể á cho nên được ông ông mấy anh cán bộ ảnh thương, ấp ảnh thương. Ảnh thương thì ảnh không bắt đi lao động. Thì mình đứng ngó ai làm làm, mình cứ đứng khoanh tay cười cười, nhìn thôi tại mình còn có công tác khác. Công tác của mình có vẻ nó cao cấp hơn,
[35:13]nó tri thức hơn, hướng dẫn người này nói chuyện người kia. Tới chừng mà biết tu, biết nhân quả rồi trời ơi hối hận quá chừng. Phải lúc đó nhào vô mà đi khiêng cây, khiêng sắt với người ta để làm cái cầu thì giờ này mình cũng đã là giàu sang, sung sướng rồi chứ đâu phải là như vậy. Phải không? Chứ còn cái thấy mấy anh mấy anh thanh niên mà làm thấy giống như ảnh là một người lao động cấp thấp, bây giờ ông nào ông nấy nhà, xe có hết trơn, còn thầy bây giờ vẫn lang thang, vẫn... Giờ mới hối hận là vậy.
[35:40]Cười. Cho nên là cái mà mà mà
[35:48]ví dụ ta định nghĩa ở mức độ thứ nhất à mình làm cho người khác khổ thì gọi là điều ác, điều tội; làm cho người khác sung sướng gọi là điều phúc. Đó là mức độ thứ nhất. Nhưng mà cái mức độ thứ hai mới là mới là ghê gớm hơn, mới là giá trị cao hơn. Là làm cho người khác được khai sáng, được giác ngộ, thông minh ra, hiểu biết nhiều hơn, kiến thức cao hơn, đạo đức hơn. Cái điều phúc này mới là mới là lớn lao.
[36:20]Chứ còn mà chìu chuộng sung sướng coi vậy chứ chỉ là một điều phúc rất cạn, rất là tầm thường và nguy hiểm. Còn nhưng mà ban đầu thì ta chỉ phấn đấu để làm được điều phúc ở mức độ thứ nhất đã là đã là giỏi và là cơ bản của việc làm phúc. Nhớ như vậy. Khi mới biết đạo, mới biết tu tập, ai cũng phải làm sao? Cố gắng mà làm cái điều điều phúc thứ nhất này cho giỏi. Chứ còn nói: "Sao bên chúng tôi hôm nay tối đi đắp đường, anh có đi không?". Nói: "Đắp đường hả? Đó là điều phúc thứ nhất, không quan trọng. Tôi chỉ điều phúc thứ hai". "Điều phúc thứ hai là gì?". Là: "Tôi giảng pháp cho các anh nghe thôi chứ tôi không cần đi đắp đường".
[37:05]Thì nói vậy là sao? Thì đúng là xây nhà mà không có không có móng. Cho nên là nghĩa là điều phúc thứ nhất, điều phúc thứ hai gì ta đều phải phải biết làm hết và phải giỏi hết. Mà phải làm điều phúc thứ nhất cho giỏi rồi mới tới điều phúc thứ hai. Chứ nếu mà ta chưa giỏi điều phúc thứ nhất thì không làm được điều phúc thứ hai, ở cấp độ thứ hai. Là sao? Mình không thể giảng dạy về tội phúc cho người khác được nếu mà chính mình chưa bao giờ sao? Biết giúp đỡ, yêu thương con người. Chưa bao giờ Nên phải là những người chịu cực, chịu khổ đã từng giúp đỡ, yêu thương, tử tế thì bắt đầu mới có cái tư cách để nói về tội và và phúc. Nghe kĩ nha.
[37:59]Mà để gọi là giúp đỡ, yêu thương, tử tế thì thường là ta đem cho người khác cái cảm giác gì? Hạnh phúc, bình yên, sung sướng, đó là cái căn bản. Ta trở lại, bây giờ mình mắng chửi người là tội hay phúc?
[38:19]Mắng chửi người là tội hay phúc?
[38:24]Thường là tội, phải không ạ? Tại mình mắng chửi người ta là làm cho người ta quê, người ta nhục. Nên khi mà mình mắng chửi như vậy là mình làm người ta quê, người ta nhục, thành thử thường nó là điều ác. Nhưng mà trong một số trường hợp, cái sự mắng chửi đó đôi khi nó cũng rất là cần thiết nếu nó có tính gì? Giáo dục. Nhớ nha. Nếu nó có tính giáo dục, nâng tâm hồn người ta lên thì nó cũng cần. Nhưng mà làm sao? Cái việc mà mình làm người ta nhục nó cũng để lại một phần quả quả báo. Nhớ như vậy, nó để lại một phần quả báo. Vì vậy cẩn thận, thường là chúng ta phải thành thạo, phải giỏi cái điều phúc, điều tội ở cấp độ thứ nhất cái đã. Là sao?
[39:11]Cẩn thận bảo vệ con người, yêu thương con người, tử tế con người, giữ gìn thanh danh cho mọi người, giữ gìn danh dự cho mọi người, sĩ diện cho mọi người, đó là những điều cơ bản mà ta phải giỏi. Chứ còn nếu ta chưa giỏi điều này, đừng nói tới cái điều phúc thứ hai. Ví dụ đụng ai ta cũng mắng, cũng la, cũng chửi mà làm như mình giỏi thì đó là cái miệng lớp bớp lớp bớp đó kiếp sau đọa làm thú chết à. Vì mình hay mắng chửi người ta. Nên còn đây là mình tế nhị, khôn khéo, nói những điều gì mình cân nhắc để làm cho mọi người đẹp lòng. Đó vẫn là điều căn bản của điều điều phúc, vẫn là căn bản của điều phúc.
[39:53]Còn nói bây giờ nói: "Thưa thầy ví dụ như buộc con phải mắng để giáo dục người ta?". Thì chấp nhận, chấp nhận là cái cái phần giáo dục cho người ta nó có cái phúc của nó, nhưng mà cái mắng của người ta có cái tội của nó. Cộng cả hai lại cái nào lớn, có lãi hay không thì hãy làm. Mà một bậc Bồ Tát thì phải thấy tội, thấy phúc mà cân đo đong đếm tính cho kỹ á, tính lãi hay không thì hãy làm. Chớ có ỷ nói rằng: "Không, bây giờ tôi cần cái điều phúc thứ hai, tôi phải chửi tan nát hết trơn cho nó giỏi lên". Thì cũng có thể nó giỏi lên đấy chứ không phải không, nhưng mà cái chửi tan nát người ta làm cho người ta nhục nhã hết thì
[40:29]nó mang một đống tội lại á thì liệu có chịu nổi cái quả báo của nó hay không? Cho nên là cái hay nhất vẫn là làm sao? Mình nói năng khả ái, nhã nhặn mà vẫn giáo vẫn giáo dục được, đó là lý tưởng nhất. Tức là đạt được cả hai điều phúc luôn, điều thứ nhất và điều thứ hai luôn. Điều thứ nhất là làm cho người ta cảm thấy được vui vẻ, hạnh phúc và điều thứ hai là làm cho người ta được giáo giáo dục. Đúng không ạ? Cho nên hiểu như vậy rồi bắt đầu bây giờ ta so sánh đây. Ví dụ như có một người đây là ta so sánh bốn cái hai cái điều tội phúc đó mà nó ghép lại với nhau. Ví dụ bây giờ ta làm cho người kia đau khổ
[41:15]nhưng mà họ được sáng suốt, đạo đức.
[41:20]Ở mức độ thứ nhất thì là điều tội, nhưng mức độ thứ hai là điều phúc. Nghe cho kỹ. Ở cái cái mức độ tội phúc căn bản cái ta làm cho cái ông A đó ổng đau khổ, nhưng mà tính ra trên cái mức độ thứ hai thì ổng lại được cái sáng suốt, đạo đức. Phải không dạ? Cái này được không? Được không? Cũng được nha, vì tính ra là cái sáng suốt, đạo đức nó quan trọng hơn. Vậy. Rồi bây giờ cái trường hợp thứ hai là ta cũng làm cho cái ông A đó ổng đau khổ nhưng mà về cái mức độ thứ hai thì ta làm cho ổng ngu theo luôn, ngu luôn.
[42:07]Có trường hợp này không? Có. Ví dụ, ví dụ. Bây giờ nói hai trường hợp ví dụ, còn cái vụ ba bốn nữa nha. Ví dụ thế này. Bây giờ trường hợp thứ nhất là ta làm cho người đau khổ mà làm cho họ sáng suốt đạo đức, ví dụ ông thầy giáo phải không ạ? Ổng la, ổng rầy, ổng đánh đòn, bắt phải học, ừ, bắt phải giỏi lên, đó không học không giỏi là ổng đập. Ví dụ trong chùa thầy cũng vậy, trong chùa ví dụ đệ tử mà hư thầy cũng phải phạt. Thì cái việc mà phạt, rầy, la nhiều khi đày đọa. Ví dụ như bây giờ nhà nước có một giai đoạn mà bắt mình phải đi mà đắp đường mà làm đào thủy lợi vậy. Thì những cái đó là làm cho người ta khổ.
[42:46]Nhưng mà cái thứ hai là làm cho người ta cái gì? Được giác ngộ lên. Đó là trường hợp thứ nhất. Bây giờ trường hợp thứ hai, đày đọa người ta khổ mà làm người ta ngu luôn. Là trường hợp như ví dụ, ví dụ như là cái tay đó nghèo quá rồi tham gia một cái tổ chức. Cái tổ chức đó nếu mà tính ra là tổ chức vi phạm pháp luật. Thì cái tổ chức vi phạm pháp luật thì nó không có xử mọi người theo cái luật pháp của nhà nước, mà nó xử theo cái gì? Xử theo cái gì? Cái cảm tính của cái tay thủ lĩnh nha. Cái tay thủ lĩnh, tay tướng cướp á. À, nó vui thì nó cho sống mà nó buồn thì nó giết. Không có luật lệ nữa, chỉ theo tâm nó chứ không có luật pháp nào ở đây hết.
[43:27]Và lúc đó sao? Nó nghĩa là ngày đó mà không đem được cái số tiền mà nó cần về thì bắt cởi áo ra, lấy roi đập vào lưng, rướm máu hết, khổ vô cùng. À, mà khi mà nó đập, đánh, nó hành hạ như vậy thì nó nó nói những điều gì? Nó không gieo vào đầu mình một cái sự tốt lành nào cả. Mà chỉ nói rằng: "Ở đây tao là vua, ở đây tao là luật pháp. Mà tụi bây nghe lời tao thì sống, phục vụ tao thì sống, không phục vụ tao thì tao giết." Và nó làm cho cái cái người mà thuộc hạ của nó bị đánh đau như vậy đó, hiểu được một điều thế này: trên đời này mạnh được yếu yếu thua. Như vậy phải là giác ngộ không? Không. Cho nên là làm người ta khổ, nhưng mà lại làm cho người
[44:12]ta ngu si, u mê, tà kiến, hiểu sai hết mọi điều. Đó là trường hợp thứ hai. Rồi trường hợp thứ ba: trường hợp thứ ba là ta làm cho người kia được sung sướng ở mức độ thứ nhất, nhưng cũng làm cho người ta được
[44:32]sáng suốt, giác ngộ. Trường hợp thứ tư: là chúng ta làm cho người kia được sung sướng rồi làm người ta u mê. Đó là bốn trường hợp. Nghe qua nghe lại lộn chưa ạ? Thầy nhắc lại nha. Chuẩn bị tôi hỏi à, hỏi trả lời được à, không trả lời được là đánh đòn nha, là sử dụng cái mức độ thứ nhất liền đó. Trường hợp thứ nhất là gì? Làm cho người ta khổ và làm cho người ta sáng suốt. Trường hợp thứ hai: làm cho người ta khổ và làm cho người ta u mê. Rồi trường hợp thứ ba: làm cho người ta sung sướng nhưng mà làm cho người ta giác ngộ. Trường hợp thứ tư: làm cho người ta sung sướng rồi làm cho người ta u mê. Nhớ chưa ạ?
[45:27]Đó, rồi. Rồi vậy trong bốn trường hợp đó, ta chọn trường hợp nào?
[45:35]Số ba. Ba là nó toàn bích phải không ạ? Tức là nó vừa được điều phúc của cái cấp độ thứ nhất và cũng được điều phúc của cấp độ thứ thứ hai. À. Nhưng mà nó có một cái điều mà cái trường hợp thứ nhất á, nếu bất đắc dĩ phải dùng thì vẫn dùng trường hợp thứ thứ nhất. Nghĩa là làm cho người ta đau khổ, nhưng cuối cùng lại làm cho người ta giác ngộ. Đó là trường hợp thứ nhất. Nghĩa là làm sao? Ta ưu tiên ở trường hợp thứ nhất và trường hợp thứ thứ ba. Nhất là thứ ba, còn nếu không thứ ba thì là thứ thứ nhất. Vì sao? Vì thứ ba, thứ nhất cuối cùng đều đưa đến sự giác ngộ, sáng suốt. Còn cái trường hợp thứ hai và trường hợp thứ tư
[46:22]thì cuối cùng đều đưa đến sự u u mê, dù trước đó đau khổ hoặc là sung sướng, nhưng cái cuối cùng là u mê thì hai cái đó ta không dùng. Thì như vậy, khi mà nêu ra bốn trường hợp này, mọi người đều đồng ý với thầy rằng
[46:42]số một vẫn là trường hợp thứ thứ ba, còn nếu không thì vẫn là trường hợp thứ thứ nhất, phải không ạ? Vì sao? Vì nơi hai trường hợp đó kết quả cuối cùng là sự giác ngộ. Như vậy, rõ ràng ở đây mọi người đồng ý với thầy rằng, cái quan trọng nhất của ta là sung sướng hay là giác ngộ? Thấy không, mọi người đồng ý hết rồi phải không ạ? Đó, mọi người đồng ý. Cái cái quan trọng nhất của ta vẫn là giác ngộ. Còn cái đau khổ hay cái sung sướng coi vậy vẫn là thứ thứ yếu mà thôi. Đó. Và hiểu như vậy, hiểu cái điều tội phúc có hai cấp độ như vậy thì ta từ đây ta cẩn thận hết trong trong mọi điều. Cái quan trọng nhất của ta cuối cùng là giúp cho con
[47:29]người được giác ngộ, sáng suốt, đạo đạo đức. Đó. Còn nếu không đặt cái vấn đề u mê, giác ngộ thì ta mới đặt cái vấn đề ở mức độ thứ nhất là đem đến cho con người hạnh phúc, sung sướng nha. Đó là cái ưu tiên, ưu tiên mức độ thấp vậy thôi. Đó, hôm nay là ta nói về điều tội, điều phúc thì ta phải hiểu cả hai cấp độ như vậy. Thì bây giờ khi ta gặp một người, ví dụ bây giờ mình đến chùa mình gặp một người,
[48:05]mình đến chùa cũng vậy, mình cũng công quả như mọi người, cũng đến chùa lễ bái, nhưng mà rồi có thấy có người họ đến sau, mặt họ là lạ, họ giống như họ đến chùa họ còn bỡ ngỡ, và lúc đó ta mới tiếp đãi họ thì ta xuất chiêu ra, điều tội, điều phúc ứng dụng liền thì ta làm sao? Ta ứng dụng trường hợp nào? Một, hai, ba, bốn? Ứng dụng trường hợp nào?
[48:32]Ứng dụng trường hợp nào? Ta thích ứng dụng trường hợp thứ ba phải không ạ? Tức là nói năng tử tế ha, mời mọc ngọt ngào, mời vô ăn cơm, rồi sau đó mới khuyên họ hiểu về Phật pháp: "À quy y Tam bảo là thế, luật nhân quả là thế, tu hành là thế." Có nghĩa là ta ứng dụng, ta xuất chiêu ngay cái trường hợp thứ ba là làm cho người đó yên lòng, hạnh phúc, vui vẻ và được giác giác ngộ, vậy. Nhưng mà đó là ta giả định một cái con người ngoan, họ đến chùa họ cũng ngoan, ta nói gì họ cũng nghe, dắt họ đi đâu họ cũng đi theo thì ta xuất chiêu cái trường hợp thứ ba liền. Ta cũng tử tế, nói năng ngọt ngào, mời ăn cơm rồi sau đó hướng dẫn họ đi.
[49:17]Cuối cùng đi gặp ni sư trụ trì để cho ni sư trụ trì là hứa khả rồi làm lễ quy y cho họ, vân vân, đó là cái trường hợp thứ ba lý tưởng nhất. Nhưng mà gặp trường hợp một người họ không ngoan, họ không ngoan, ví dụ như ta nói: "Thôi thôi thôi mời anh anh để dép ở đây vô lễ Phật." Họ mới nói: "Cần gì phải để dép, tôi đi vô tôi mang dép vô luôn chánh điện, có ông Phật nào có bắt tôi đâu." Và họ cãi lại. Họ cãi lại thì ta làm sao? Ví dụ như bây giờ mình mời họ uống nước, họ nói: "Nước nước nước chùa dở thấy mồ, uống cái gì." Ví dụ vậy. Còn khi nói là phải tin vào nhân quả, điều tội, điều phúc, họ nói:
[49:59]"Tôi không tin. Đời này mạnh được yếu thua." Tức là nãy giờ mình dẫn dắt họ mà họ toàn cãi, bướng, mình bắt đầu sôi gan lên rồi đó. Bắt đầu bắt đầu mình bây giờ mình phải xuất chiêu trường hợp thứ mấy? Thứ nhất ha. Nhất là làm sao? Làm sao? Tức là làm cho họ đau khổ rồi cuối cùng làm cho họ giác ngộ, phải không ạ? Rồi làm họ đau khổ là làm sao, nói thầy nghe?
[50:29]Không phải lúc nào ta cũng ứng xử cái trường hợp thứ thứ ba được, không phải như vậy. Ta rất thích là ta đạt được cả hai cấp độ về về điều phúc. Ta đối xử tử tế, yêu thương con người và đem đến cho con người điều giác ngộ, lúc nào ta cũng mơ ước như vậy. Nhưng trên thế gian này không phải ai cũng thuận lợi như vậy. Vì nghiệp của họ, cái tập khí của họ, sự bất thiện trong lòng họ, nhiều cái chướng duyên nơi chính họ, nên ta nhiều khi không thể đối xử tử tế, không nói ngọt ngào được. Mặc dù ta rất muốn là cái bước ban đầu là đem đến cho họ sự sự dễ chịu, sự hài lòng, rồi đem đến cho họ đạo lý giác ngộ,
[51:21]nhưng mà trên đời này nhiều trường hợp không phải như vậy. Ta nói ví dụ như là một người tiếp viên hàng không là loại tiếp viên cao cấp á, được học hành rất là bài bản để đối xử với mọi người. Và trong một số trường hợp là cũng phải hết sức là vui vẻ, chịu đựng dù hành khách khó chịu. Nhưng có những người hành khách quá đáng, họ lăng mạ, họ chửi bới, họ làm những điều nguy hiểm thì buộc phải khống chế luôn, khống chế luôn chứ không có lúc đó mà tử tế, ngọt ngào được nữa. Trên cuộc đời này nó là như vậy. Rồi bây giờ ngay trong gia đình ta cũng vậy. Những cha mẹ mình, con cái mình, anh chị em mình, ta cũng muốn là sao?
[52:03]Đối với người thân yêu của mình ta tử tế, yêu thương, xây dựng một gia đình đầm ấm, hạnh phúc, phải không ạ? Nhưng mà điều đó nhiều khi có được hết không? Không. Vì sao? Vì cái tính ý mỗi người họ không thuận lợi như vậy, hễ mà ta chiều chuộng thì họ hư liền, ta nói ngọt ngào thì họ ỷ lại. Vì thế không phải lúc nào cái trường hợp thứ ba cũng ứng dụng được. Mà có khi phải ứng dụng trường hợp thứ thứ nhất, là làm sao? Đem cho họ đau khổ rồi ta mới có thể đem cho họ sự giác giác ngộ là như vậy. Phải có những con người mà phải đi qua đau khổ, cái bản ngã của họ xuống rồi thì họ mới bắt đầu biết lắng nghe.
[52:56]Cho nên cái bản ngã của ta vậy đó, nó kỳ lạ. Khi mà bản ngã ta nó to lên rồi, ta không nghe lời ai nữa, dù là đó là những lời nói tốt đẹp. Khi bản ngã ta lớn lên rồi, ta chỉ tưởng mình là đúng thôi, chỉ nghe lời chính mình, sống vì mình, sống với tôi thật là tôi. Đó, những cái phương châm tào lao bây giờ mà lớp trẻ hay bị á, đi tìm cái tôi, sống với cá tính của mình. Những cái điều đó đều là gì? Đều là biểu hiện của bản ngã nguy hiểm cả. Có những con người như vậy mà chỉ khi nào họ bị đạp ngã, họ bị gục ngã, họ vấp ngã, họ đổ vỡ, họ thất bại, tự họ không còn giá trị với mọi người, trong cái đau khổ tột cùng đó cái bản ngã họ mới giảm xuống.
[53:47]Thì lúc mà họ thất bại đó, đó là cơ hội để ta có thể nói cho họ, họ nghe, đem cho họ những điều đạo lý chân chính. Ví dụ mình không tự làm cho họ đau khổ, mình cũng không đủ sức làm cho họ đau khổ, vì mình không thể mà đánh họ, đập họ, chửi mắng họ vì mình không có quyền, thì mình đợi cuộc đời cho họ đau khổ. Để cuộc đời làm cái điều tội thứ nhất cho đau khổ, và mình canh cái cơ hội lúc đó và mình xuất hiện. Xuất hiện với hình dáng của một cái người hết sức là tử tế, dễ thương,
[54:25]thông cảm và nói cho họ nghe đạo lý thì những lúc đó thật là hiệu quả, ta có thể đem đến cho họ sự giác ngộ. Đó, họ chỉ thấy rằng họ lúc mà họ đau khổ vì thất bại, mọi người quay lưng phản bội thì bỗng nhiên mình xuất hiện, mình đến mình an ủi, mình nâng đỡ rồi bắt đầu mình bắt đi chùa Tương Mai nghe pháp. Thì nhiều khi cái đau khổ không phải là do ta, mà do trời đất, do quả báo. Mà những người cái bản ngã lớn đều có cơ hội để thất bại cả. Còn chúng ta nói như vậy sợ quá, rồi con không dám bản ngã để thất bại thì nói thì đúng, nhưng trong cuộc đời ta nên có thất bại.
[55:10]Trong cuộc đời của một người sống, ta nên có trải qua những trường hợp thế này: cực khổ nè, nghèo khó nè, thất bại, ốm đau, nên đi qua những điều đó. Đó, để ta biết yêu thương, biết thông cảm, mà sau này mình nhìn con người, mình đối xử với con người cái tâm mình bao dung, rộng rãi. Mà thầy chưa nói nữa, còn một cái phải đi qua nữa là lầm lỗi nữa. Sống trên đời này đó, ta nên đi qua những lúc vậy đó: cực khổ, nghèo khó, thất bại, ốm đau và lầm lỗi. Những điều đó sao? Những cái điều mà gọi là nè, cực khổ nè, vất vả, nghèo khó, thất bại, ốm đau, lầm lỗi, nhưng những điều đó nếu được đem lại xào, nấu, trộn thêm giấm thêm đường vô thành một cái gì?
[56:09]Thành một cái món ăn cực kỳ quý giá. Nhưng mà cái gì gọi là cái xào nấu thêm gia vị? Đó chính là Phật pháp. Khi ta có Phật pháp thì mọi điều tưởng chừng như là bế tắc khổ đau đều thực sự là có giá trị giáo dục cả. Ví dụ như bây giờ ta lao động cực khổ
[56:33]thì ta thấy nó là cực khổ, nhưng nếu với một người có đạo lý thì cái cực khổ đó làm cho ta yêu thương được người người nghèo khổ, khó khăn sau này. Ví dụ mình thấy một cái người đó họ lao động, nói hồi trước mình cũng vậy, mình có lòng yêu thương liền. Còn ví dụ mình mở mắt ra chào đời sống trong nhung lụa, thấy một người lao động vất vả, mình không hiểu, không thương, cứ coi nó là tự nhiên nó là một đẳng cấp thấp á. Khổ nhất là những người thiếu gia đó, sinh ra trong gia đình giàu có, không hiểu được nỗi đau khổ, cái khổ sở, khó khăn của những người nghèo nên rất khó thương ai, rất khó thương ai.
[57:12]Còn ta đi qua rồi, ta thương được mọi người. Mà cái hay nhất là đi qua được lỗi lầm. Chính mình phạm lỗi, sau này mình đối với cái lỗi của người khác, mình không có khinh bỉ, chê trách, mà thương thôi, thương và chỉ mong làm sao cho người đó hết lỗi nha. Nghĩa là đối với cái lỗi người khác: cho con biết im lặng, không nói lỗi của người, chỉ lặng lẽ dừng lời, cầu cho người hết lỗi. Đó là khi mình đi qua lầm lỗi rồi mình mới có được cái tâm đó, còn nếu cuộc đời mình cứ trong sạch thì nhiều khi mình lại không thông cảm cho cái người lầm lỗi. Mà khi thấy người lầm lỗi mình chê trách thì sẽ có ngày sao?
[57:56]Mình sẽ phạm đúng cái lỗi đó. Như vậy, đời nó là vậy. Nên có một cái ông tu sĩ của một tôn giáo khác, ông nói câu này: "Có những người suốt đời không bao giờ mắc lỗi, vậy mà cả đời lầm lỗi."
[58:13]Câu nói đó rất là triết lý: "Có những người không bao giờ mắc lỗi nhưng mà cả đời lầm lỗi." Không bao giờ mắc lỗi tức là không phạm lỗi gì hết, nhưng mà cả đời mắc lỗi là gì? Cái lỗi không thương được cái người người khác khi họ phạm lỗi. Rồi. Nên vì vậy là ta đi qua cái đau khổ, cái nghịch cảnh nó làm thêm cái chất liệu cho đời ta. Thì khi thấy người khác vậy đó, mà họ khổ đau, họ sung sướng, coi vậy chứ điều đó không quan trọng, mà cái cần là cái con người có có được gì?
[58:56]Có được đạo lý, có được Phật pháp. Nếu một người đã có đạo lý, có Phật pháp rồi thì cái đau khổ của họ là một giá trị rất là lớn. Còn nếu không có Phật pháp thì cái đau khổ của họ làm cho họ đi luôn, trượt dốc vào trong khó khăn, họ liều họ làm bậy luôn. "Tôi khổ quá rồi", thế là làm bậy luôn, trả thù đời. Đó. Thì cái trả thù đời, làm bậy luôn, họ không sáng suốt, không giác ngộ. Còn bây giờ khi họ đau khổ, ta đến với họ, ta cho họ đạo lý thì từ cái đau khổ đó họ được giác ngộ rất là nhanh. Còn những người mà sung sướng coi vậy chứ lại khó độ, tại họ chủ quan, không thấy gì là khổ, không biết được cái sai, không hiểu được cuộc đời.
[59:42]Do đó là trong bốn trường hợp để đối xử với con người thì đa phần ta gặp trường hợp thứ thứ nhất hết. Thứ nhất là vì sao? Vì con người họ không đủ phước, đủ thiện căn để cho lúc nào ta cũng đối xử ngọt ngào, tử tế rồi dạy họ tu hành cả. Ít, rất ít trường hợp đó, mà đa phần chúng sinh là gì? Phải đi qua đau khổ rồi mới mới giác ngộ. Tội nhất những chúng sinh đi qua đau khổ rồi u mê trượt dài luôn, đó là trường hợp thứ thứ hai. Đi qua đau khổ rồi trượt dài luôn, u mê luôn. Còn chúng ta hiểu được điều này nên lúc nào ta cũng canh chừng cả cái cái cái... Khi thấy ai mà đau khổ thì phải xem đó là một cơ
[1:00:35]một cơ hội, vì khi đau khổ thì cái bản ngã của người ta hạ thấp xuống. Đó là lúc rất dễ nói chuyện đạo lý, nhớ là như vậy.
[1:00:48]Còn cái điều tội, điều phúc mà ta gây cho chúng sinh á dựa trên hai cấp độ: một là làm cho người ta đau khổ hay sung sướng, và cái thứ hai làm cho người ta giác ngộ hay u mê. Đó là hai cái cấp độ đó thì ta hiểu cho kỹ, ta hiểu cho kỹ mà mình ứng dụng trong cuộc sống này để mình biết tạo thành điều tội hay tạo thành điều phúc một cách có kiểm soát. Ví dụ như khi ta nói nặng một người, rồi có người khác hỏi: "Ủa, sao nãy nói nặng nó vậy?" Nói: "Tôi đang ứng dụng trường hợp thứ nhất của ông thầy ổng giảng." "Là sao?" "Gây cho nó đau khổ rồi tôi mới giác ngộ cho nó." "Tôi thấy anh chửi nó không có giác ngộ
[1:01:32]đâu." Thì ra là có phải là mình là là ứng dụng trường hợp thứ nhất không? Không. Nghĩa là sao? Lúc mình chửi là thỏa mãn cái sự sân si, hung dữ của mình mà thôi, chứ không hề có cái tính giáo dục. Tức là không phải trường hợp thứ nhất, chỉ hoàn toàn là chửi bậy thôi, gây người ta đau khổ và chẳng đem lại cái sự giác ngộ sau đó, chỉ vì sao? Mình không kiểm soát được tâm mình, không biết được điều tội điều phúc, mà chỉ là gì? Hoàn toàn phàm phu chửi bới người ta thôi. Hoặc là nói trở lại cái trường hợp bà mẹ kế, nói: "Sao chị ác với con chồng quá vậy?" Nói: "Không, tôi là đang ứng dụng điều trường hợp thứ nhất, phải không?
[1:02:11]Phải làm cho nó đau khổ rồi tôi mới nó đau khổ đến nỗi không thể ở trong nhà này nữa tôi mới gửi nó vô chùa Phật Quang tu luôn. Là độ cho nó luôn, giác ngộ luôn." Đúng không ạ? Tức là bà mẹ kế có thằng con chồng, con riêng của chồng, bà đối xử rất là khắc nghiệt. Thì mình tới mình mới hỏi: "Sao mà chị đối xử nó nó ác quá vậy?" Thì bả nói: "Trời, tại vì anh không nghe cái bài giảng Tội Phúc ở chùa Tương Mai." Nói: "Tội phúc sao?" "Tội phúc có hai cấp độ, phải không? Cấp độ thứ nhất là làm cho người ta đau khổ hay sung sướng, cấp độ thứ hai làm cho người ta giác ngộ hay u mê. Cho nên là thầy dạy rất rõ và tôi ứng dụng trường hợp thứ nhất với thằng con chồng.
[1:02:54]Phải đày cho nó đau khổ, đau khổ tột cùng rồi sau đó nó chán đời nó bỏ nhà tôi dắt nó vô chùa Phật Quang tu luôn." Đúng hay sai?
[1:03:07]Như vậy đúng hay sai? Sai chỗ nào? Sai chỗ là mình không hề kiểm soát được cái tâm của mình, toàn là ác độc muốn đuổi ra khỏi nhà để lấy gia tài mà lấy Phật pháp để mà bao biện, bao biện, không kiểm soát được chính mình. Thực sự mình chỉ là ác thôi. Hành hạ, chửi mắng nó là điều ác, đuổi cho nó đi tu luôn cũng chỉ là gì? Cũng là một điều ác, chẳng hề có thương yêu. Nên hôm nay ta nói về điều tội, điều phúc nhiều lớp là để mình kiểm soát tâm mình mà mình ứng dụng cho cho đúng. Ví dụ có những lúc mình phải nặng lời, có những lúc phải nghiêm khắc, tất cả chỉ bởi vì tình thương thương yêu chúng sinh, tất cả chỉ bởi vì muốn cho chúng sinh được giác ngộ.
[1:03:57]Mà lúc nào cũng vậy, ví dụ như mình hiện một cái tướng ở bên ngoài nghiêm khắc, đôi khi đối xử hơi tàn nhẫn, nhưng mà quan trọng là cái sức kiểm soát của mình, mục tiêu cuối cùng vẫn là đem đến cho chúng sinh sự giác ngộ thì như vậy là mình có kiểm soát, chứ không phải như cái bà mẹ kế chửi mắng, hành hạ để thỏa mãn cái sự ích kỷ ác độc rồi đuổi nó đi tu mà nói là làm phúc cho nó, không phải, cũng chỉ là sự ác độc. Nhưng mà thằng bé thì coi chừng nó vô tình nó tu được, nó thành hòa thượng luôn cũng không biết chừng. Nhưng mà với cái tâm của bà kia là một sự sai lầm hoàn toàn. Nên ta hiểu điều phúc, điều tội để biết cho nó nó sâu xa như vậy.
[1:04:39]Rồi bây giờ ví dụ ta nhìn qua bên Tây phương, à có những cái nhà tù mà tù nhân hết sức là sung sướng. À vì không biết họ giàu quá hay sao không biết nữa mà cái người tù nhân được ăn uống được đầy đủ, tập đánh boxing, tập thể lực, rồi trong đó được nhiều tiện nghi. Khi ra khỏi tù rồi thì mỗi cái tay nó được nâng cấp lên trở thành một cái sát thủ nguy hiểm hơn trước khi vô tù. Ra tù rồi nó giỏi hơn, nó oánh ai chết người đó, còn lúc mà trước khi vô tù chứ nó đánh người ta một cái người ta không xỉu, ra tù rồi nó đánh ai một cái trúng đòn xỉu liền vì trong tù được luyện tập. Và tù được sung sướng, vì lúc là sao?
[1:05:19]Vì cái xã hội đó, cái luật pháp đó, những cái người tư duy của những nhà làm luật đó chỉ hiểu cái thiện, cái điều phúc trên cấp độ thứ thứ nhất là chiều chuộng cho nó, cho nó sung sướng thôi, thì được gọi là một đất nước văn minh, một đất nước là tử tế. Nhưng đó chỉ là gì? Mới cấp độ thứ thứ nhất mà thôi, vì không nghĩ đến cái mức độ điều thiện cấp độ thứ hai là cuối cùng phải đem cho tội nhân sự giác ngộ. Nên hồi đó vậy, thầy nhớ hồi thầy còn nhỏ, bây giờ thì ít có nghe, nhưng hồi thầy còn nhỏ, lúc mới giải phóng trong miền Nam á thì hay có cái gọi là bắt đi cải tạo lao động, bắt đi cải tạo lao động.
[1:06:03]Đi vào rừng rồi làm dỡ đất, vỡ rừng rồi phải đi lao động, đi canh tác để sản xuất. Coi như là vì thằng này nó có tội nên địa phương bắt nó đi cải tạo lao động. Và cái cải tạo lao động đó sự thực là giống như đi lao động khổ sai thôi. Lúc ai cũng hiểu như vậy và rất sợ cái gọi là bị bắt đi cải tạo lao động. Thì ai cũng hiểu là như vậy. Mới nói, "Nó bắt giam?" Nói, "Không, không, tội này cũng chưa cần phải bắt giam, nhưng mà cần phải đem đi cải tạo lao động." Cải tạo lao động, cải tạo là gì? Thay đổi cái tư duy. Lao động là gì? Là phương tiện để mà thay đổi tâm hồn. Hồi đó mình không hiểu hết, bây giờ,
[1:06:47]bây giờ thì thầy rất mong nhà nước làm lại cái cải tạo lao động.
[1:06:54]Nhưng mà cán bộ phải hiểu điều tội phúc này, quan trọng là cuối cùng vẫn là cải tạo tâm hồn con người thông qua lao thông qua lao động. Còn nếu mà cho người ta lao động mà không có cách để thay đổi tâm hồn thì sự thực không có tác dụng, không có tác dụng, người ta vẫn chỉ xem mình bắt người ta đi đày thôi. Còn nếu mà mình có cái chính sách khéo bắt người ta đi lao động nhưng mà thông qua cái lao động đó rồi người ta ngộ ra, ta hiểu thêm nhiều điều về cuộc đời thì nói đây là một chính sách cải tạo nhân đạo cực kỳ nhất. Nên ta thấy như vậy trong bốn cái trường hợp mà ta đối xử với con người về tội và điều phúc,
[1:07:39]khi nói ra ai cũng thích cái trường hợp thứ thứ ba là ta tử tế và ta đem đến sự giác ngộ. Nhưng mà nhớ rằng cái nghiệp của chúng sinh rất là phức tạp khó khăn và đa phần đa phần chúng sinh không đủ phước để nhận được cái sự đối xử ở trường hợp thứ thứ ba, đa phần là như vậy. Rất ít người nhận được cái sự đối xử sung sướng, tử tế và nhận được cái sự giáo dục cao siêu để nâng tâm hồn mình trở nên giác ngộ sáng suốt luôn, rất ít người được như vậy. Còn tất cả chúng ta đa phần đều phải đi qua cái gì? Đi qua đau khổ rồi ta mới có thể giác ngộ, đa phần chúng ta, đa phần chúng sinh là như vậy hết. Vì vậy, ta hiểu cái điều tội phúc này thì suốt đời còn lại nhớ như vậy:
[1:08:35]lúc nào ta cũng tránh điều tội, lúc nào ta phải làm điều điều phúc, nhưng tội phúc phức tạp tới hai cái cấp độ khác nhau. Mà để có thể làm điều tội điều phúc, ta phải kiểm soát tâm tâm mình.
[1:08:52]Đừng để cho mình đối xử với người ta bằng cái tham, cái sân, cái si, cái ác mà biện minh: "À, tôi đang làm điều phúc thứ cấp độ hai." Đừng có nói như vậy nha. Lúc nào cũng phải kiểm soát tâm mình là chỉ một lòng yêu thương chúng sinh. Vì chỉ có khi chỉ khi mà ta biết yêu thương chúng sinh thì ta mới gọi là mới biết tác phúc, đem đến lợi ích cho cho chúng sinh. Còn ta không yêu thương chúng sinh thì ta không có cái tâm muốn đem điều lợi ích cho chúng sinh. Thì đã không muốn đem điều lợi ích cho chúng sinh rồi thì bây giờ có đối xử ngọt ngào như bà mẹ kế muốn giết đứa con chồng cũng là vẫn là ác mà mà thôi.
[1:09:37]Và ta không có cái tâm muốn đem lợi ích cho chúng sinh thì bây giờ mình có chửi mắng, hành hạ người ta thì chỉ là gì? Chỉ thỏa mãn cái cơn hận thù, nóng giận của mình mà thôi, chứ không có đem đến lợi ích cho ai cả. Còn chỉ khi lòng chúng ta thực sự yêu thương chúng sinh, tâm muốn đem đến lợi ích cho mọi người, lúc đó ta mới được quyền: thì khi ta ngọt ngào, tử tế vì lúc đó phải ngọt ngào, tử tế; khi ta nghiêm khắc, rắn rỏi thì lúc đó phải nghiêm khắc, rắn rỏi. Vì sao? Vì cuối cùng là lợi ích, là sự giác ngộ ta đem đến cho mọi người. Ví dụ như bây giờ trở lại cái ví dụ có một người đi vào chùa,
[1:10:17]đấy, khi ta mời, ta đon đả, tử tế thì người này cứ nói ngang ngang, cứ nói ngang ngang, lúc đó ta làm cái gì?
[1:10:27]Rõ ràng là ta phải làm sao? Cũng phải nén lòng, phải không, mà ngọt ngào, tử tế tiếp tục. Vì sao? Vì đây là chùa, vì đây là chùa. Cho nên sao? Ta buộc lúc nào phải đối xử từ bi vì ta đại diện cho cho ni sư, ta đại diện cho vị chư tăng, ta không được phép mà bày tỏ cái phản ứng bực bội khi mà một cái người mà nó ngông nghênh nó vô chùa nó nó nói những câu như vậy, buộc lúc nào cũng phải nén lòng. Thì cái mà ta kiểm soát mình lại, ta nén lòng mình lại, lúc nào cũng giữ cái hòa nhã, tử tế, đó chính là điều phúc. Ta kiềm chế mình vì sao? Ta cũng muốn độ người này. Cái người này thấy ngông nghênh, nhưng mà chúng sinh là như
[1:11:12]vậy mà, bổn phận của chúng ta là đệ tử Phật đều muốn đem cái lợi ích cho mọi người, mà trong trường hợp này đành phải nén lòng, dằn lòng lại, cứ cười, cứ tử tế với họ, không có phản ứng, cho đến khi nào mà cái sự ngông nghênh của họ nó đến cái tận cùng giới hạn và tự họ thấy nó lố bịch. Cứ vô chùa mà cứ ngông nghênh, nó nhăn nó càng, trong khi cái người mà họ tiếp đãi mình, họ hết sức là nhã nhặn, lịch sự, thì tự họ thấy mình lố bịch, bắt đầu làm sao? Họ điều chỉnh lại. Thì lúc đó làm sao? Lúc đó ta sẽ nói chuyện đạo lý đàng hoàng thì họ nghe. Mà tại sao ta kiềm lòng, tại sao ta nén lòng, tại sao ta phải chờ đợi đến cái giới hạn mà để họ tự họ thấy họ lố bịch?
[1:11:57]Bởi vì lòng ta yêu thương chúng sinh, nhớ như vậy. Cuối cùng, cái điểm gút lại của việc tội, việc phúc vẫn là xuất phát từ tâm yêu thương chúng sinh. Không có cái tâm yêu thương mọi người thì ta không có luận về tội phúc ở đây nữa. Hôm nay ta học cái bài về tội, về phúc thì cái điều mà tránh điều tội, làm điều phúc là cái cư xử đối với chúng sinh. Mà chỉ luận về cái điều tội, điều phúc, tránh điều tội, làm điều phúc này chỉ đặt trên một cái nền tảng là gì? Lòng yêu yêu thương chúng sinh. Không có yêu thương chúng sinh, ta không luận về điều tội, điều phúc nữa. Mà điều tội, điều phúc nó có hai hai cấp độ, phải không ạ?
[1:12:43]Cấp độ thứ nhất là đem cho chúng sinh khổ đau hay là sung sướng thì cấp độ này coi vậy mà không quan không quan trọng, nhưng nó là căn bản phải biết. Ta phải làm được điều này cái đã, ta phải thực hành được điều này cái đã. Hễ có cơ hội, lúc nào cũng cố gắng đem lại cho chúng sinh niềm niềm vui, hạnh phúc, no ấm, danh dự, sĩ diện, cơ hội, đó là cái căn bản của điều phúc mà ta phải biết làm. Nhưng ta biết rằng còn một điều phúc cao hơn chính là đem lại cho chúng sinh sự giác sự giác ngộ, cái này mới là cái quan trọng cuối cùng. Thì ta làm điều gì cũng đưa đến cái cuối cùng này là đem đến cho chúng sinh sự giác sự giác ngộ mới là quan trọng cuối cùng.
[1:13:31]Nhưng đem đến cho chúng sinh hạnh phúc hay đem đến cho chúng sinh sự giác ngộ, tất cả đều xuất phát từ cái nội tâm gì? Yêu thương chúng chúng sinh, nó mới là cái điều gốc của mọi điều tội và và phúc. Mà muốn có thể có được cái tâm yêu thương chúng sinh thì ta làm sao?
[1:13:56]Vì làm sao?
[1:14:01]Ban đầu không ai sinh ra mà có cái sẵn tâm từ bi yêu thương chúng sinh hết, nhớ như vậy nha. Mới mở mắt chào đời chỉ khóc đòi sữa thôi, không ai có cái tâm từ bi yêu thương chúng sinh cả. Lớn dần lớn dần lên thì bắt đầu có một vài người có cái biểu hiện của cái lòng tử tế, vị tha, nhưng số đó rất là ít, đa phần ta chỉ sống vì cái lợi cho ta thôi. Đến khi ta gặp Phật pháp, ta mới thấy rằng nếu mà ta không có cái tâm yêu thương chúng sinh thì chúng ta mãi mãi chỉ là gì? Một chúng sinh phàm phu, tội lỗi, thấp hèn, rồi đọa lạc. Nên phải trang bị tâm hồn mình một cái nội tâm là đầy lòng từ bi yêu thương chúng sinh thì bắt đầu đây mới gọi là biết tu,
[1:14:54]biết tu hành, biết bước lên trên con đường giác ngộ. Mà muốn trang bị cho mình cái tâm yêu thương chúng sinh thì phải tự ra lệnh cho chính mình, chứ không có mổ cái đầu mình mà bỏ cái từ bi vào được, chỉ tự mình ra lệnh cho chính mình thôi, buộc mình và nhắc mình, chính mình nữa. "Tôi buộc lòng tôi với mọi người, để lòng chan rải khắp nơi nơi, để hồn tôi với bao hồn khổ, gần gũi nhau thêm mảnh khối đời", đó là ta phải bắt mình yêu thương người mà cứ nói đi nói lại, lặp đi lặp lại mãi như vậy, cho đến cái ngày bỗng nhiên nó thành tựu. 5 năm trở lên, 10 năm trở lên bắt đầu nó có thành tựu. Ví dụ mình chỉ tự nói thôi:
[1:15:36]"Nhớ yêu thương người ta nha, yêu thương mọi người nha". Ví dụ thấy người ta đang hung hăng muốn chửi bới cũng dặn lòng mình: Thôi kệ, nhịn, thương yêu thương nó đi. Cứ vậy, cứ dặn lòng mãi dặn lòng mãi thì 5 năm sau, 10 năm sau bắt đầu mình yêu thương thật. Bắt đầu yêu thương thật và nhớ điều này giùm thầy.
[1:15:58]Một viên kim cương nó chỉ bằng cái lóng tay của thầy vậy thôi, để mua được nó thì ta cần một đống tiền bằng cả cái bàn này. Đúng không ạ? Ở đây có ai có kim cương cho thầy xem thử coi? Dấu, giấu liền thấy không? Đó, viên kim cương chỉ bấy lớn thôi thì phải chất một đống tiền bằng cái bàn này mới mua được nó. Thì cũng vậy, qua 5 năm, 10 năm ta tự dặn lòng mình phải yêu thương chúng sinh, phải yêu thương chúng sinh thì ta cũng chỉ xuất hiện được cái tâm từ bi bấy lớn à, bằng cái ngón tay. Nhưng cái giá của nó là gì? Là chiếu sáng, rung động lên đến các tầng trời phía trên. Lúc đó trong tâm ta mới có chút xíu lòng từ bi bằng một cái hạt kim cương
[1:16:41]thôi, nhưng cái lấp lánh của cái lòng từ bi nó chiếu lên tới cõi trời và từ đó mỗi bước chân ta đi, từng giờ từng phút ta được đặt trong cái gì? Trong vòng tay che chở, yêu thương của chư Bồ Tát, của chư thiên tử ở trên trời vì ta đã có một viên kim, kim cương của lòng từ bi. Nhớ như vậy nha. Đó, hôm nay ta nói với nhau về những điều tội và những điều, điều phúc. Coi vậy chứ nó phức tạp, mà nhiều khi ta chỉ nhìn cái điều tội, điều phúc ở cái mức độ căn bản thấp. Chi ít thôi, ví dụ thấy mình mắng ai sợ, thôi không dám mắng, à giúp ai được cái gì thì giúp, chứ không bao giờ dám đụng tới ai, không bao giờ dám nghiêm khắc với ai,
[1:17:24]thì người này ở đời sau sinh ra cái quả báo là gì, hồi nãy thầy nói rồi, hiền lành, phải không ạ? Ngu ngu, nghèo nghèo, không thành công lớn được vì chỉ hiểu tội phúc ở cấp độ thứ, thứ nhất. Còn người nào mà hiểu tội phúc ở cấp độ thứ hai, đôi khi ta phải tử tế để độ người, đôi khi ta phải nghiêm khắc để độ người và cuối cùng đem đến cho con người cái gì? Cái đạo đức, sự giác ngộ, sự sáng suốt, tri thức để họ vượt lên hẳn khỏi thân phận làm người, thì cái phúc của ta mới thật là, là lớn, nhớ như vậy. Lúc đó đời sau mình trở thành một người rất vinh, vinh quang là vì vậy, vì ta hiểu được cái điều phúc ở chiều sâu.
[1:18:06]Nhưng mà nhớ là để làm được điều phúc thì buộc lòng trong lòng ta phải có có tình yêu thương chúng, chúng sinh. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.