[0:03]Nam
[0:06]Mô
[0:21]Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:56]Hôm nay, mùa
[1:20]Vu Lan lại về, tất cả chúng ta lại hân hoan cùng nhau lễ Phật, tụng kinh và tưởng nhớ tới những ân nghĩa lớn trong cuộc đời của mình. Mà ân nghĩa căn bản nhất con người phải nhớ là ơn cha, ơn mẹ. Dù sau này rồi mỗi một người đều có một cái trách nhiệm riêng trên đôi vai của mình, đều có những cái bổn phận đối với con đường phía trước của mình, nhưng không bao giờ được quên cái phía sau. Cái phía sau đó là nơi mà chúng ta đã có mặt, đã lớn lên, đã bước ra. Đó là cái tổ ấm của gia đình mình, đó là nơi mà có ánh mắt của cha, của mẹ mình dõi trông theo ta từng bước. Có thể là cha mẹ sẽ không theo ta suốt cả cuộc
[2:22]đời, nhưng cái lòng của cha, cái tâm của mẹ không bao giờ rời khỏi những đứa con của mình. Nên đứa con là chúng ta, chúng ta đi tới mọi chân trời góc biển, có làm cái điều gì dù lớn lao hay nhỏ bé, hãy nhớ rằng mình vẫn luôn luôn ở trong cái trái tim của cha, của mẹ mình. Và chúng ta cũng mang cái trái tim đó để đi vào cuộc sống cho mình và cho những con cháu của mình. Nên trong đạo Phật vậy, dạy cái lòng hiếu là điều rất là quan trọng để chúng ta không được quên ơn, ơn cha, ơn mẹ. Cái hiếu đạo là cái đạo đức căn bản của con người, không có cái lòng hiếu thì chúng ta không đáng làm người, hãy nhớ là như vậy.
[3:20]Hôm nay, nhân cái mùa Vu Lan thì năm nay, riêng năm nay tất cả chúng ta cùng nhau tưởng nhớ về một bậc cha mẹ vĩ đại của dân tộc mình, đó là cha Lạc Long Quân và mẹ Âu Cơ. Theo truyền thuyết lịch sử kể lại rằng cha Lạc Long Quân là người một như là một thái tử nối ngôi vua ở phương Bắc, phân nửa cái nước Trung Hoa. Nhưng mà vì cha của mình là Kinh Dương Vương thực sự cũng không có tham quyền cố vị, cho nên tuy được truyền lại nửa cái nước Trung Hoa mà không có cái lòng tham đắm, nên cái đạo đức đó, cái đạo đức mà vô ngã, vô tham đó truyền lại cho người con của mình là Lạc Long Quân. Người con Lạc Long Quân này là có có phép thần, mới đi vân du về phương Nam.
[4:26]Khi về phương Nam, vượt qua những cái dãy núi xa xôi ở cái ranh giới phía Bắc, về đến cái vùng Bắc Ninh thì gặp một người, một người một nàng tiên, một nàng tiên trẻ đẹp cũng có phép thuật và gần giống như một nữ chúa, nhưng mà bà không có cai trị ai, bà được nhiều người quy phục vậy thôi chứ bà không có cai trị. Và hai người đã nên vợ nên chồng. Tuổi thọ của họ rất là lớn, họ sinh được rất nhiều con. Và do vì họ có phép thần cho nên hai vị mới thấy rằng là cũng không thể mà cứ mãi sống thành một cái gia đình với hai bố mẹ và một bầy con rất là đông như thế này, mà phải có trách nhiệm nhiều hơn với cái cái tương lai mai sau.
[5:22]Một bầy con mà đông như thế này thì cứ túm hụm lại một chỗ nó cũng thành một cái tội với với tiền nhân. Nên hai người đã đã chia tay. Cái chia tay này thực sự là một cuộc chia tay vĩ đại chứ không phải là một cuộc chia tay tầm thường mà từ lâu chúng ta bị hiểu lầm, chúng ta nghĩ rằng là hai người sống không hợp nhau rồi phải chia tay. Ấy không phải. Hai người chia tay trong cái trí tuệ, trong cái sách lược mà nghĩ đến cái cái đất nước nghìn đời sau cho con cháu mình, một cuộc chia tay vĩ đại.
[6:12]Lúc đó mẹ Âu Cơ mới nhận phân nửa con đi về lên non cao. Vì những cái vùng non cao lúc đó không có người gìn giữ, chỉ những bộ tộc be bé hoang sơ và chưa có ai làm chủ cả. Và bà nhận mình về đó để giữ cái biên cương, tạo nên một cái biên cương mới cho quốc gia, chứ lúc đó ta cũng chưa hình thành một cái quốc gia, chưa có hình thành, hơn 4000 năm xưa ta chưa có quốc gia. Và bà nói để có quốc gia phải có núi, có đồng bằng và có biển cả.
[6:48]Đồng bằng, sông ngòi thì đang có sẵn, chung quanh cái vùng nguyên cánh đồng bằng Bắc Bộ có sẵn, nhưng mà núi chưa có ai gìn giữ và với phép tiên của bà, bà cho rằng bà thích hợp để giữ gìn cái biên cương muôn đời cho con cháu về sau. Thế bà dắt phân nửa con đi về phương Bắc, về lên non cao. Và trong cái sự thỏa thuận là cha Lạc Long Quân lại dắt gần phân nửa con đi về biển xa để giữ gìn cái bờ cõi nơi biển khơi muôn đời cho con cháu về sau. Ở lại đóng lại đó giao lại cho vua Hùng Vương thứ nhất bắt đầu lập nên cái nước Văn Lang. Và cái trách nhiệm của vua Hùng Vương thứ nhất là lập một quốc gia
[7:39]rộng lớn hơn hơn là cái khu vực Bắc Ninh. Và vua Hùng Vương, đây là truyền sử ghi rõ ràng chứ Thầy không có bịa đặt. Vua Hùng Vương mới được cái sự chỉ dạy của bố mẹ mình, mới dùng phép thần, bởi vì ngài được học phép của cả cha và cả mẹ, phép của thần và phép của tiên, nên ngài cái phép lực rất là cao siêu. Ngài mới đi hết những cái vùng đồng bằng ở miền Bắc, đi đến từng cái bộ tộc, từng bộ tộc và dùng cái phép thần của mình, dùng cái đạo đức của mình cảm hóa, đưa hết những cái khu bộ tộc đó về quy phục, lập thành một quốc gia gọi là quốc gia Văn Lang. Nên khi mà lập quốc ban đầu là chưa bao giờ có một quốc
[8:31]gia nào mà được thành lập bằng cái thần thông và cái đức độ như là nước Văn Lang hay là Việt Nam của ta. Chứ còn từ xa xưa, để mở rộng bờ cõi thì tất cả những lãnh chúa đều phải cầm lưỡi gươm đi. Và cái lưỡi gươm đi tới đâu, máu người đổ xuống tới đó, mà sự khiếp sợ lan tràn tới đó, rồi người ta mới chịu quy phục trong cái sự cai trị của mình để mà thành lập một quốc gia. Hầu hết tất cả mọi quốc gia thành lập bằng cách gây nên sự khiếp sợ. Chỉ có nước Việt Nam ta, ở buổi đầu vua Hùng Vương đã lập một quốc gia bằng thần thông và đức độ, cảm hóa được rất nhiều người để về quy tụ về thành lập một quốc gia Văn Lang thuở ban đầu.
[9:24]Rồi từ đó... Cứ nối tiếp, cứ ngàn đời như vậy mà đất nước ta từ từ vươn dậy, lớn lên. Nhưng mà cái việc mẹ lên núi cao để giữ biên cương, cha về biển xa để giữ biên cương, đó là một bài học vô cùng quý giá mà hơn 4.000 năm ta ít khi nào hiểu được. Việc mà mẹ lên núi xa lên núi cao giữ biên cương thì cái thời Nguyên Mông ta hiểu được. Thời Nguyên Mông ta hiểu được là lúc đó, khi mà giặc Mông Cổ đánh tràn vào, thì các vua nhà Trần đã phải đến những cái dân tộc ở vùng cao đó để mà đoàn kết lại, tạo thành một cái thế lực, một cái phên giậu cùng đánh đuổi kẻ thù chung. Và việc đó các đời vua nhà Trần làm rất thành công.
[10:21]Nhưng mà rồi ta quên mất việc cha đã đi về biển xa để mở mang bờ cõi cho ngàn đời cho con cháu. Nhưng mãi đến nhà Nguyễn thì nhà Nguyễn, vua Gia Long, vua Minh Mạng đã có cái nhìn về biển khơi rất là thấu đáo, nên đã lập chủ quyền ở Hoàng Sa và Trường Sa, nên những cái dấu tích còn đến bây giờ. À trong những bản đồ xưa cổ thì cái địa danh Hoàng Sa, Trường Sa được ghi trong bản đồ Việt Nam và ghi trên bản đồ hàng hải của thế giới rất là rõ. Còn ở cực nam của đảo Hải Nam của Trung Quốc, người Trung Quốc dựng một cái bia là "Thiên nhai Hải giác", có nghĩa là góc biển. Và họ cho rằng ở cực nam đảo Hải Nam là hết phạm vi của Trung
[11:11]Quốc rồi, bởi vì họ gọi đó là "Thiên nhai Hải giác", là chân trời tới đây là hết, góc biển tới đây là dừng là vậy. Rồi đến khi mà sự xung đột ở Biển Đông nổ ra, à có những người ỷ thế mạnh muốn lấn chiếm Biển Đông, thì ta mới sực nhớ lại cái nhìn của cha, của mẹ ta nghìn đời xưa: 50 con dắt theo mẹ lên núi, 50 con được dắt theo cha về biển. Thì ra, cha mẹ ta không phải là một cuộc chia tay tầm thường, mà đó là một cuộc chia tay vĩ đại, một cuộc chia tay sách lược để mở mang bờ cõi nghìn đời cho con cháu mình. Bài học đó lớn lao quá, mà cái ngôn ngữ, văn tự không đủ để lại để cho ta ta hiểu. Để đến khi mà gặp việc rồi thì ta mới biết
[12:10]là cha ta, mẹ ta cái nhìn rừng rực như ánh thái dương, soi thấu cả cái tương lai về sau mà bây giờ chúng ta được thừa hưởng. Hôm nay, cái Vu Lan về, chúng ta tưởng nhớ tới hai bậc cha mẹ phi thường này để biết rằng mình phải cố gắng rất nhiều để tu tập, để dựng xây, để cống hiến. Dân tộc ta được sống nhờ vào cái cái tâm linh thần thoại đó nuôi dưỡng. Cái truyền thuyết, cái truyền sử Lạc Long Quân, Mẹ Âu Cơ, một người là thần, một người là tiên, là có phép thần, có phép tiên, bắt đầu dựng nên một dân tộc thành một yếu tố tâm linh thần thoại, nuôi dưỡng cái mạch sống của dân tộc ta qua suốt bao nhiêu nhiêu nghìn năm như vậy.
[13:05]Ta có làm gì, có đi đâu, vẫn nhớ mình là con Rồng cháu Tiên, vẫn cố gắng không làm điều gì để hổ thẹn với cha, với mẹ mình. Lúc nào đó có những lúc chúng ta bị ức hiếp, à bị rơi vào thân phận kém cỏi, nhưng phải nhớ đến cái nguồn gốc Rồng Tiên của mình mà kiên cường, bất khuất vươn lên mà mà đứng dậy. Thì cái yếu tố tâm linh phi thường đó,
[13:38]trước khi có Đạo Phật đến, trở thành cái cái linh hồn của dân tộc ta, cái tinh thần của dân tộc ta.
[13:48]Sau đó thì Đạo Phật đến. Khi Đạo Phật đến, cái tâm linh của Đạo Phật mới hòa vào cái tâm linh của của truyền thuyết Rồng Tiên, ừ tạo nên một sức sống, một sức bật thêm nữa cho dân tộc ta. Mà Đạo Phật là dạy cái gì? Đạo Phật là dạy cái gì?
[14:12]Đức Phật dạy Tứ Diệu Đế. Tứ Diệu Đế là gì? Tứ Diệu Đế là cái con đường để thoát khổ. Nói suy cho cùng, tất cả chúng sinh đều loay hoay đi tìm cái niềm vui và tránh xa cái điều đau khổ. Tất cả chúng sinh đều như vậy, không ai thoát ra hết. Dù ta có nói hay hay nói khác đi, nhưng quy lại cho cùng, tất cả đều giống nhau ở một mục tiêu là đi tìm cái niềm vui, đi tìm hạnh phúc và tránh xa, né tránh cái cái nỗi khổ. Thì mục tiêu là như vậy. Nhưng mà ở trong Đạo Phật, ta có con đường để đi đến cái hạnh phúc tuyệt đối, tối thượng; còn không phải Đạo Phật, thì ta có những triết lý để đi tìm những cái hạnh phúc nó nhỏ hơn.
[15:05]Mà nếu một người không có đạo lý, không có triết lý nữa, thì họ lầm, họ lầm những cái dục lạc, những cái ô uế của thế gian mà tưởng cho đó là là niềm vui, là hạnh phúc. Ví dụ như những đứa trẻ à có tiền, có xe, tổ chức đua xe và chúng cho rằng như vậy là vui. Nhưng mà cái đó không phải là vui mà đó là ngu, liều và kết cục chỉ là đau khổ. Ví dụ như có những người à sau khi cật lực một đời, trở nên giàu sang, à không biết làm gì, tiền nhiều quá không biết làm gì, lật đật đi tìm sự hưởng thụ. Rồi cái những cái hưởng thụ ở trên cờ bạc, rượu chè, sắc dục, họ tưởng đó là niềm vui, là hạnh phúc, không phải.
[15:59]Đó chỉ là cái sự tăm tối, si mê, ngu si và bẩn thỉu. Họ không biết. Nên rồi cũng có những người họ cao siêu hơn, thanh thoát hơn một chút, đi tìm những cái niềm vui trong cái âm nhạc, là triết học rồi những cái thú vui tao nhã, vân vân, thì họ vẫn bám víu đi tìm một niềm vui. Cái cuộc sống là như vậy. Hoặc có người tìm cái ăn ngon, người tìm cái mặc đẹp, người cái ở cho sang, người thích đi du lịch, vân vân. Những cái đó
[16:33]đều được mọi người cho rằng là niềm vui của cuộc sống, nhưng mà so với cái hạnh phúc của Niết-bàn mà Đức Phật muốn đi tìm cho chúng ta, thì thật sự nó chỉ là cát bụi, là cỏ rác. Tuy nhiên, cái mục tiêu Niết-bàn của Đạo Phật quá lớn lao, quá vĩ đại, quá xa xôi, quá tuyệt đối, trong nhất thời chúng ta không với tới được. Nhưng chúng ta nguyện lòng, đã là đệ tử Phật rồi thì ai cũng nguyện lòng sẽ đi cho hết cái con đường tu hành để mà đạt được sự sự giải thoát tuyệt đối đó. Ai cũng phải có cái chí nguyện, phải có cái lý tưởng như vậy. Đức Phật đã thành Phật, rồi ta cũng sẽ thành Phật, như Phật đã nói:
[17:19]"Ta là Phật đã thành, chúng sinh là Phật sẽ thành." Cho nên, khi chúng ta quỳ xuống dưới chân Phật đảnh lễ Người, thì chúng ta đã thầm nhủ với lòng mình, đã gieo vào tâm mình một cái ước nguyện phi thường là sẽ đi hết cái con đường tu hành xa xôi, vất vả này để đạt cho được sự giác ngộ cao siêu.
[17:49]Mà trên cái con đường xa xôi, diệu vợi của sự giải thoát, giác ngộ đó thì... Trên con đường đi nửa chừng đó, chúng ta không đi một mình. Chung quanh chúng ta còn có gia đình, có bè bạn, ừ có à đồng bào, có nhân loại cùng đi. Và trên con đường đi để đi tìm cái vô ngã đó, chúng ta có được những cái niềm vui có ý nghĩa. Trên cái đoạn đường chứ không phải là chỉ toàn là vất vả, là đớn đau, là cay đắng. Nghĩa là sao? Là khi bắt đầu mà đặt chân vào con đường đạo, ta đã bắt đầu học cách để yêu thương mà Phật gọi là từ bi. Cái tình yêu thương đến đâu thì hạnh phúc xuất hiện đến đó. Mặc dầu cái tình yêu thương của chúng ta có được chưa phải là
[18:50]cái từ bi tuyệt đối như Phật, chúng ta chỉ học theo Người thôi, tập yêu thương, tập tử tế với nhau từng chút một, nhưng mà những cái yêu thương chút chút mà trong tâm ta có được để ta tặng cho đời, để ta trao cho người, nó tỏa thành những đóa hoa sen hạnh phúc ngát hương trong cái cuộc đời tạm bợ này. Thực sự thì mọi chuyện vẫn còn tương đối, đời vẫn là vô thường, chiến tranh, bệnh tật, chết chóc, khổ đau vẫn giăng bủa đầy trên thế gian này. Chúng ta đi trong cuộc đời này là chúng ta đi xuyên qua bóng tối, qua gai góc, qua khổ đau, qua thù hận, qua ganh ghét, qua oán hờn. Nhưng mà là một người đệ tử Phật, chúng ta đi qua bóng tối
[19:38]nhưng không để cho tâm mình nhuộm đen, đi qua thù hận nhưng không để cho lòng mình nhuốm lấy cái sự ganh ghét. Chúng ta có đạo lý thắp sáng trong tâm mình, giữ gìn tâm hồn mình, nên chúng ta đi qua bóng đêm mà tim mình vẫn sáng. Chúng ta đi qua cái thù hận, ganh ghét của cuộc đời mà lòng mình vẫn tha thứ, vẫn tử tế, vẫn yêu thương. Vì sao? Vì ta có Đức Phật từ bi lúc nào cũng soi sáng tâm hồn ta. Ta có cái đạo lý cao siêu của Đức Phật, ta mang vào trong tâm mình để ta giữ gìn, nâng niu mà tu tập. Thế nên cuộc đời dù có khổ đau, con người dù có ích kỷ, có ác độc, nhưng chúng ta nguyện lòng chúng ta mang cái ánh
[20:26]sáng của Phật trong tim mình, trên tay mình để trao tặng lại cho mọi người trên những bước đường mà mình đã đi qua. Nên vì thế, người đệ tử Phật đến đâu là buộc niềm vui phải xuất hiện ở đó, hạnh phúc phải xuất hiện ở đó. Nên từ nơi giáo lý của đạo Phật này ta thấy được cái ý nghĩa của của cuộc sống của mình, ta không sống vô nghĩa nữa. Ta sống rất có ý nghĩa trong từng ngày, từng giờ mình đi qua. Chỉ những người sống vô nghĩa là gì? Là những người sống cho mình, sống cho mình, hễ làm cái gì mình thấy hạnh phúc thì mình làm, thì những người đó coi vậy chứ sống vô nghĩa, dù đôi khi họ có làm được vài điều gì đặc biệt nhưng vẫn là vô nghĩa.
[21:18]Còn ta, ta sống vì hạnh phúc của người khác. Đôi khi ta thiệt thòi, đôi khi ta cực khổ, đôi khi ta hư hao, nhưng miễn có người nào đó hạnh phúc thì là ta vui, và đó là cái cách sống của người, người đệ tử Phật. Thì cách sống như thế này, thứ nhất là dựa trên ý nghĩa của nhân quả, là vì cho người hạnh phúc nên ta được hạnh phúc.
[21:47]Luật nhân quả vậy, nói rằng ta gieo gì ta gặt nấy, nếu ta gây đau khổ cho người thì ta sẽ lấy lại khổ đau. Nếu ta đem niềm vui hạnh phúc cho người thì ta sẽ đón nhận lại những cái niềm vui hạnh phúc đó. Đó là luật nhân quả mà nó trải qua nhiều thời gian nên ít người tin, khó có người thấy. Tuy nhiên, Đức Phật và các vị thánh đều thấy rất rõ ràng. Chúng ta chưa phải là thánh, nhưng bằng cái trí tuệ của mình, bằng lương tâm của mình, ta cũng công nhận rằng vũ trụ này buộc phải tồn tại một sự công bằng. Thiện ác phải có báo ứng. Cái người sống tốt đẹp, chân chính dù còn nhiều khổ đau rồi cuối cùng phải gặt hái được những thành công, những hạnh phúc.
[22:34]Cái người ác độc, ích kỷ, hẹp hòi, mưu mô, thủ đoạn dù có xênh xang, quyền thế, rồi một ngày nào đó cũng phải gục ngã, phải chấp nhận cái cay đắng, sự trừng phạt. Đó là sự công bằng, đó là báo ứng không thể khác được. Nhưng tuy nhiên, cái người đệ tử Phật ta khi mà ta càng hiểu sâu giáo lý của Phật thì ta không cầu quả báo. Ta yêu thương không cầu người yêu thương lại, ta giúp người không cầu mong quả báo trở lại. Mà vì sao? Vì ta làm mọi điều tốt trên đời này chỉ vì ta yêu thương con người, ta muốn cho mọi người hạnh phúc. Và nó có một điều lạ như thế này, nó có một điều lạ như là tối hôm qua mà chúng ta đã nói vậy:
[23:21]Cái chân lý, cái đạo lý tự nó đã cho ta hạnh phúc rồi, chứ không đợi tới khi có quả báo đâu. Ví dụ như ta nghe một bài giảng mà đạo lý cao siêu, ta nghe lòng ta rung động lên, ta hạnh phúc, có đúng không ạ? Thế là đạo lý đã cho ta hạnh phúc rồi, chân lý cho ta hạnh phúc rồi, chứ không đợi phải có quả báo. Cho nên mà người đệ tử Phật cao thượng cũng sống bằng cái hạnh phúc này. Sống bằng hạnh phúc gì? Là phụng sự cho người, cống hiến cho người, không cần người biết, miễn thấy người vui là tâm mình đã vui. Ta vui vì đạo lý, ta vui vì thấy người hạnh phúc, chứ không phải đợi đến khi quả báo trở lại, và cái vui đó là cái vui của trí tuệ.
[24:12]Nên trên cái ý nghĩa nhân quả là chưa đợi tới quả báo mà ta đã thấy cuộc đời mình tràn ngập niềm vui bởi vì mình sống vì tất cả mọi người. Cái thứ hai, cái ý nghĩa thứ hai nữa là khi mà ta sống vì người, rõ ràng cuộc sống này nó đáng sống hơn. Còn nếu ta chỉ sống cho mình, thực sự cuộc sống này không đáng sống. Vì sao vậy? Bởi vì cái nhan sắc này ta có chăm sóc đến cỡ nào rồi nó cũng sẽ lụi tàn, xấu xí, già yếu, hư hao, rồi chết. Cái tiền bạc rồi ta có vun vén cỡ nào, một ngày nào đó ta cũng phải từ bỏ nó, nó ra đi. Những người ta yêu thương ta nắm níu cỡ nào, lúc nào đó ta cũng phải xuôi tay, buông hết những bàn tay mình
[25:08]ra không nắm lại được nữa và mỗi người cũng đi theo nghiệp của mình. Nên nếu mà sống vì mình, thực sự cái kết cục của nó đều giống nhau là mất tất cả và không đáng sống. Nên một người đệ tử Phật, ta tìm thấy cuộc đời này đáng sống,
[25:30]đáng để cho ta bươn chải, đáng để cho ta lao động cật, cực khổ, đáng để cho ta suy tư, tìm tòi, phấn đấu chỉ bởi vì ta sống cho mọi người, không sống cho mình nữa.
[25:48]Ví dụ như cha mẹ sống cho con cũng là một cách để làm cho cuộc sống mình đáng sống, nhưng mà chỉ trong gia đình mình nên nó hẹp, nó nhỏ, và cái niềm vui nó cũng bé, và cũng chực chờ khổ đau. Còn nếu ta sống cho cộng đồng càng lúc càng lớn hơn, cái tâm ta càng lúc càng lớn hơn thì thấy cuộc sống ta đáng sống hơn rất nhiều. Nhưng để đổi tâm người từ cái ban đầu chỉ biết sống cho mình, tìm vui, tìm đẹp, tìm sung sướng, tìm tham, tìm giàu sang cho mình, bây giờ mở cái tâm đó ra, lật ngược tâm đó lại để thành cái cuộc sống là sống cho mọi người, thì đây là điều không hề dễ dàng, không hề dễ dàng. Đây là ta đang từ phàm muốn lật trở lại thành thánh, không phải là điều dễ dàng.
[26:38]Rất nhiều người đang có mặt hôm nay trong cái hội chúng này vẫn chưa làm được điều này. Trên nhiều gương mặt mà thầy đọc thấy, vẫn nhiều người chưa hiểu được điều này, chưa làm được điều này, chưa biết được cái sống để sống cho người là sao, vẫn còn cứ theo bản năng, theo thói quen mà sống từ nhỏ đến bây giờ. Từ nhỏ là cứ phải làm, phải ăn, phải sống cứ như vậy mà trôi, cũng không biết đó là sống cho mình, cũng không biết đó là sống cho ai, ta gọi là vô minh. Hôm nay ta đã đến trước Phật đài, ta quỳ dưới chân Người thì ta không được quyền vô minh, tăm tối như thế nữa, mà phải biết mở lòng ra, nguyện với Phật:
[27:20]Lạy Phật, con ngu si, tăm tối, từ lâu con sống mà không biết mình sống như thế nào, từ lâu con ích kỷ mà không biết rằng mình đã ích kỷ, từ lâu con chỉ sống cho mình mà không biết rằng mình đã tự trói cuộc đời mình trong cái hẹp hòi, ích kỷ như thế. Hôm nay, con xin sám hối tất cả những lỗi lầm đó. Con xin Phật gia hộ cho con biết mở lòng, con đổi cái tâm hồn con lại, con thay cuộc sống con lại để cho từ đây con biết rằng con chỉ sống, con phải sống vì tất cả chúng sinh.
[28:03]Mỗi ngày ta nói lên cái lời ước nguyện như vậy Phật sẽ mở tâm cho ta. Và ta tìm thấy một cái chân trời mới, một cuộc sống mới đáng sống hơn, có nghĩa hơn cho ta cho ta bước tới. Rồi cái tình thương yêu cho ta một ý nghĩa thứ ba nữa đó là à cái tình tình đoàn kết, sự hòa hợp, vượt qua cái hận thù, ganh ghét. Trong con người như vậy, nó tồn tại một cái khuynh hướng hận thù, ganh ghét, chia rẽ. Mà nếu chúng ta thắp được lên trong tim mình cái tình yêu thương thì nó đốt cháy mất cái hận thù, ganh ghét. Thực sự cuộc đời này quá nhiều khổ đau chỉ bởi vì con người ta hận thù ganh ghét mãi. Mà vì sao người ta hận thù, ganh ghét?
[28:54]Trong đó có yếu tố là tham lam, muốn giành phần hơn cho mình mà mà ghét nhau, thù nhau. Nhưng khi cái tình yêu thương thắp lên, bỗng nhiên ta không muốn giành hơn cho mình nữa, ta thích chia sẻ, thích nhường nhịn, thích tử tế à và từ từ cái yêu thương trong lòng ta nó sẽ lây lan qua nhiều trái tim khác làm cho cuộc đời này đẹp hơn. Khi một cái ghét mà nó nổi mạnh lên, nó sẽ làm cho lây lan giống như con virus vậy. Cũng vậy, khi một tình thương mà nó trỗi dậy rất mạnh trong một con người nào, một điểm son nào nó cũng gây ra một sự lây lan rất mạnh trong cộng đồng. Cho nên vì vậy, ta nguyện lòng là
[29:41]sẽ sống yêu thương yêu thương đậm đà, tha thiết mọi người. Để làm chi? Để cho cái tình yêu thương trong tim ta nó sẽ lan hết trong lòng của những người chung quanh ta, để cho con người là dù không nói thành lời phải biết rằng sống để yêu thương, và cái tình yêu thương đó tạo nên sự đoàn kết, hòa hợp cao đẹp giữa cuộc đời vốn quá nhiều chia rẽ, tị hiềm, cay đắng này.
[30:14]Cái nền tâm linh của đạo Phật như thế, cái đạo lý của đạo Phật như thế đã đến Việt Nam và góp vào dân tộc ta một cái nền tâm linh vô tận. Cái chuyện thần tiên, chuyện rồng tiên bây giờ kết hợp với đạo lý giác ngộ. Cái năng lực siêu nhiên của rồng tiên bây giờ kết hợp với đạo lý nhân quả công bằng.
[30:40]Một cái một cái bài toán đẹp mà thực sự chưa có một dân tộc nào trên thế giới này có được. Lạ như vậy. Nhiều khi chúng ta hết sức ngỡ ngàng vì sao chúng ta lại là người Việt Nam, mà tại sao người Việt Nam có cái bề dày văn hóa nó đẹp lạ lùng như vậy. Cha là Thần Long, mẹ là tiên nữ là cái thần thoại rồng tiên. Cái nền tâm linh từ thần thoại rồng tiên bây giờ cộng với cái đạo lý giác ngộ. À thần tiên phép lạ bay bổng, ừ đi trên nước, bay lên mây, vân vân, bây giờ kết hợp với đạo lý giác ngộ. Thế nên người Việt Nam là người vừa gì? Vừa mơ mộng, vừa lãng mạn mà lại rất là là cao siêu. Cái mơ mộng lãng mạn của người Việt Nam từ đâu?
[31:36]Bởi vì có cha là rồng, mẹ là tiên. Nên người Việt Nam nhìn vào biển cả xa xôi và thấy cha mình nơi đó, nhìn lên núi núi cao thấy mẹ mình nơi đó, và ước vọng mình chắp được đôi cánh để bay đến tận cùng trời là đỉnh núi để thăm cha, để viếng mẹ. Đó là cái lãng mạn của người Việt Nam. Nhưng mà cái đạo lý giải thoát của đạo Phật cũng đem đến đó, cộng với cái sự lãng mạn của người Việt Nam đó thành một cái đạo lý cực kỳ sâu sắc và quý giá. Trong cái lãng mạn đó ta có cái đạo đức vô ngã, cho nên ta không thành những trở thành lãng tử. Lãng mạn mà không thành lãng tử, lãng mạn mà thành những người sáng suốt.
[32:28]Đó là cái giáo lý đạo Phật đã đến đây cho ta như vậy. Rồi cái những cái thần thoại phép lạ bây giờ kết hợp với cái nhân quả công bằng, nghĩa là sao? Là khi mà chưa có đạo Phật á, chúng ta ỷ vào cái phép cái thần lực của cha của mẹ mình mà cầu nguyện. Cứ quỳ đi đền đi phủ ta thích cầu nguyện, cầu nguyện xin cho mình được điều này, xin cho được điều kia. Thì cái cầu nguyện đó nó cũng là một sự khiêm tốn, nhưng mà nó cũng là một sự ỷ lại. Ta ỷ lại vào tình yêu thương của cha mẹ mình, cho nên ta yếu đuối, ta bạc nhược và dễ hư hỏng. Hôm qua ta đã nói với nhau vậy, tình yêu thương cũng dễ làm cho ta
[33:10]hư hỏng, mà ta ỷ lại vào cái năng lực phi thường của cha mẹ mình để ta cầu xin mãi, ta rất dễ yếu đuối, bạc nhược, hư hỏng. Nhưng đạo Phật đã đến góp vào cái nền tâm linh dân tộc một cái đạo lý là nhân quả công bằng. Nên từ đây là khi ta tưởng nhớ về cha Lạc Long Quân, mẹ Âu Cơ và những vị thánh vị thần trong lịch sử của mình, ta bớt cầu nguyện lại mà ta sao? Ta nguyện lòng mình phải hết sức cố gắng, hết sức phấn đấu làm những điều thiện, vì chính những điều thiện mà ta làm được mới tạo thành cái phúc lành cho cho đời ta, và chính những phúc lành đó mới đem cho ta nhiều may mắn trong cuộc sống, chứ không phải chỉ là sự cầu nguyện suông. Đó.
[34:00]Cái thần thoại đời xưa cho ta một cái sợi dây tâm linh nó nối ngàn đời lại, từ đời xưa cho đến ngàn đời sau, những con cháu ta mãi sau này cũng vậy. Ta có một sợi chỉ tâm linh xuyên suốt nối suốt lại: ta là con Rồng cháu Tiên. Nhưng trong cái sợi dây xuyên suốt đó thì ta còn có cái đạo lý nhân quả công bằng, cho nên từng người từng người đều cố gắng là gieo trồng những nghiệp lành để thay đổi cái tương lai của mình theo theo chiều hướng tốt hơn. Nên ta thấy rằng ta may mắn à được là người Việt Nam, ta có cái truyền thống rồng tiên, à ta lại có cái đạo lý của của Phật tạo thành một cái tâm hồn rất là đẹp.
[34:46]Nên nếu người Việt Nam nào mà tâm hồn không có đẹp, không có lãng mạn mà cũng không cao siêu thì ta đã thờ ơ mà quên mất cái cội nguồn của mình. Nên năm nay, Vu Lan này ta nhắc lại với nhau những điều này để ta phải nhớ, nhớ cho cho bằng được như vậy.
[35:07]Năm nay thì ta tưởng nhớ về cha và mẹ đầu tiên của của dân tộc này, ta dâng lên Người cái lòng hiếu kính vô biên, ta nguyện sẽ là người con hiếu của cha Lạc Long Quân, của mẹ Âu Cơ. À ta nguyện cầu Người đưa bước cháu con ta về đến bến bờ tươi sáng. Chúng ta nguyện tu dưỡng đạo đức sâu xa để xứng đáng là con Rồng cháu Tiên. Thế nào là tu dưỡng đạo đức sâu xa để xứng đáng là con Rồng cháu Tiên? Chúng ta có ba cái tiêu chí, ba cái tiêu chí mà trong các khóa học hè của thanh thiếu niên thì buộc các em phải
[35:53]phải ghi khắc. Là khi cái người huynh trưởng hỏi: "Là tu nghĩa là gì?", thì các em la lên là: "Diệt trừ bản ngã". Khi huynh trưởng hỏi: "Sống nghĩa là gì?", thì các em la lớn lên là: "Phụng sự mọi người". Rồi khi mà Tổ quốc bị xâm phạm thì sao?
[36:20]Ta phải la lên là: "Kiên cường bất khuất". Thì cái điều này
[36:30]cái điều này là bài học cho thanh thiếu niên mà thôi, có đúng không? Không. Tất cả người Việt Nam ta đều phải ghi khắc điều này. Mỗi ngày các em mà khi sinh hoạt đều được ghi khắc cái khẩu lệnh này, thì hôm nay cũng vậy, tất cả chúng ta đều phải mang cái khẩu lệnh này về dạy lại cho con cháu mình. Người trẻ là phải tự ghi khắc cái khẩu lệnh này để thành cái mệnh lệnh suốt đời của mình. Còn cái người lớn tuổi thì phải mang cái khẩu lệnh này về dạy lại cho con cháu mình. Thầy nhắc lại á: Tu nghĩa là gì?
[37:10]Trả lời giùm thầy "Diệt trừ bản ngã", trả lời cho lớn á, để cái khẩu lệnh nó trở thành máu của mình, thành tim của mình, về mà dạy lại cho con cháu mình. Tu nghĩa là gì? Diệt trừ bản ngã. Sống nghĩa là gì? Phụng sự mọi người. Nhỏ quá không được, làm lại. Sống nghĩa là gì? Phụng sự mọi người. Thầy hỏi lại nha. Tu nghĩa là gì? Diệt trừ bản ngã. Sống nghĩa là gì? Phụng sự mọi người. Người Việt Nam phải làm sao? Kiên cường bất khuất. Giỏi lắm, tự mình thưởng tràng pháo tay.
[37:53]Nhớ nha, đem cái khẩu lệnh này về để sống và để truyền dạy lại ngàn đời cho con cháu mình, nha, để làm người Việt Nam năm xứng đáng. Mà nếu tất cả trong tâm hồn người Việt Nam đều có cái khẩu lệnh này: Tu nghĩa là diệt trừ bản ngã, sống nghĩa là phụng sự mọi người, và người Việt Nam là phải kiên cường bất khuất, thì chắc chắn ta sẽ xây dựng đất nước ta thành một quốc gia giàu đẹp. Quốc gia giàu đẹp rồi để làm gì?
[38:28]Để đóng góp nhiều nhất cho nền hòa bình, thịnh vượng của thế giới, nha.
[38:35]Chứ không phải ta xây dựng Việt Nam thành một quốc gia giàu đẹp để để tự hào, để kiêu hãnh cho riêng mình, không. Ta thành một quốc gia giàu đẹp để ta đóng góp, dựng xây cho thế giới này cùng tốt đẹp lên, nhớ như vậy. Ngày nay, nhiều khi ta còn phải nhận viện trợ của nước ngoài, và đừng vui vì ta còn nhận viện trợ, mà phải hứa với lòng mình ta xây dựng một đất nước Việt Nam để sau này ta viện trợ cho các nước khác, được không ạ? Còn bây giờ, thì từng con người chúng ta đều phải cố gắng sống, cố gắng lao động, cố gắng làm việc để làm chi? Để mình giúp người khác. Có những người mới nói, nói: "Thưa thầy, con không có việc làm,
[39:26]con bị thất nghiệp." Thất nghiệp có nhiều nguyên nhân trong cái nhân quả, nhưng mà trong đó nó có một cái nhân quả là vì mình có cái mục tiêu sống cho mình, rất dễ thất nghiệp. Còn nếu ta thay đổi cái tâm, ta cố gắng sống cho người, cố gắng tìm việc làm để
[39:50]giúp người, bỗng nhiên sẽ có việc làm nó đến liền. Chỉ cái tâm thôi, thay đổi cuộc sống mình liền. Phải tin vào cái sự mầu nhiệm đó. Hôm qua, thầy nghe cái Điệp Văn với Ánh Ngọc nhóm Sen Việt kể một câu chuyện. Hai người đăng ký vé máy bay đi ra nước ngoài để thực hiện cái bộ phim cái hành trình của tượng Phật ngọc. Thì khi đăng ký cái vé máy bay, bỗng nhiên vé máy bay bị hủy một cách vô lý, hết sức vô lý. Rồi sau khi mà phản đối này nọ, khiếu nại thì được cấp cái vé máy bay khác đi chuyến khác thì cũng đi qua được, thì mới hay rằng cái vé máy bay mà bị hủy, cái chuyến bay bị hủy nó gặp nạn, mọi người trên chuyến đó bị thương hết.
[40:40]Thì ra, có một cái thế lực siêu nhiên đã hủy vé giùm cho hai người này.
[40:47]Không cho hai người này đi cái chuyến mà đáng lẽ phải gặp nạn, cho đi chuyến sau để được bình yên mà thực hiện cái cuộn phim hành trình của tượng Phật ngọc ở trên thế giới này. Chúng ta thấy cái sự mầu nhiệm, cái sự thiêng liêng là luôn luôn giăng phủ trong cuộc đời của chúng ta. Nhiều điều lắm mà thầy không thể kể. Chuyện ở trong chùa mình cũng vậy, những Phật tử của Phật Quang cũng vậy, rất nhiều chuyện mầu nhiệm, thiêng liêng nhưng mà thầy không cho kể, không cho phổ biến. Bởi vì những điều đó mà kể thì bắt đầu nó mất linh. Nên sau khi mà mọi người nói cho thầy nghe xong, thầy không cho kể cho ai nghe hết.
[41:25]Nhưng nhiều chuyện linh linh thiêng mầu nhiệm của chùa mình lắm, chứ không phải là không, nhưng mà thầy không cho kể. Hôm qua bởi vì Điệp Văn với Ánh Ngọc có kể nên hôm nay thầy kể lại thôi. Thì cũng vậy, nếu người nào mà tâm ta thay đổi cái quan điểm, không còn sống cho mình nữa thì ta sẽ bắt đầu thấy cái sự mầu nhiệm của trời đất đến với ta. Nha, hãy tin điều đó. Và nếu từng người có thể sống để vì mọi người được, thì cả cái đất nước này sẽ có lúc ta sẽ sống vì cả cái thế giới này được nha, ta xây dựng, đóng góp cho thế giới này đều được.
[42:06]Hôm nay cũng vậy, Vu Lan, nghĩ đến Mẹ ta ngày xưa dắt bao nhiêu người đi lên núi để mở mang bờ cõi, Cha dắt bao nhiêu người con về biển khơi để mở rộng biên cương, à, nên ta cũng mong một ngày nào đó lên đến cái núi Lũng Cú ở tận cái địa đầu biên giới phía bắc để có cái đền thờ Mẹ Âu Cơ ở đó, hoặc ta phải ra đến Trường Sa, Hoàng Sa để có cái đền thờ Lạc Long Quân ở đó và biết rằng Mẹ ta, Cha ta đã dạy ta, đã gìn giữ cho ta cái biên cương xa xôi mênh mông mà bao nhiêu nghìn năm qua ta chưa hiểu lắm. Nay ta cũng ca ngợi cái công lao của nhà Nguyễn, từ những vị vua Gia Long, Minh Mạng đã hết sức chú ý tới chủ quyền biển đảo.
[42:57]Ta cũng nhớ đến cái công lao của nhà Trần hoặc là những người lãnh đạo của Việt Nam gần đây mà biết giữ gìn những bờ cõi biên cương khiến cho đất nước ta có được bộ mặt như như thế này. Đứng trên non cao như được nhìn thấy Mẹ, hiểu trái tim Người như trời đất bao la. Đứng giữa biển khơi như được về với Cha, hiểu tấm lòng Người như lời ca sóng vỗ. Hơn bốn nghìn năm khi bình yên hay bão tố, non nước này còn đó những người con. Với tổ tiên một lòng dạ sắt son, nước chảy mãi dẫu đá mòn mà tình yêu thêm lớn. Mái chùa cong, tiếng chuông vang, trái tim người vô tận, chúng con quỳ, nghe lòng sâu đậm một niềm thương.
[43:51]Mong Phật pháp nhiệm mầu soi tỏ mười phương, để pháp giới vang hồi chuông giải thoát. Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[44:46]Mẹ đưa chúng con bước lên đại ngàn núi cao chập chùng. Và Cha dắt tay chúng con tìm về sóng reo biển xa.
[45:04]Quê hương bát ngát ân tình, câu ca khúc hát thanh bình, muôn đời còn mãi uy linh.
[45:17]Thiêng liêng máu thắm Lạc Hồng năm xưa để ngày hôm nay đồng lòng chung tay. Giữ lấy non cao biển lớn, giữ lấy con tim ngời sáng, sáng tình non nước cho nghìn đời sau.
[45:39]Nơi nơi đều là quê hương nỗi nhớ.
[45:46]Chuông ngân chiều tà em bé nô đùa.
[45:53]Đây là đồng ruộng xanh tươi lúa tơ. Khơi xa thuyền về trong nắng ban mai.
[46:34]Nghìn xưa chúng con đã theo Mẹ về núi cao chập chùng.
[46:43]Và theo dấu Cha bước ra biển cả sóng reo trời xa.
[46:52]Quê hương có những anh hùng đi qua những lúc thăng trầm, muôn đời còn đó danh thơm.
[47:05]Ai ơi hãy nhớ lòng Mẹ tâm Cha nghìn đời cho ta cội nguồn bao la.
[47:15]Giữ lấy non cao biển lớn, giữ lấy con tim ngời sáng, sáng tình non nước thanh bình mênh mông. Đi qua cuộc đời bao nhiêu nước mắt.
[47:34]Quê hương vẫn là nơi chốn quay về.
[47:41]Thương nhau bằng tình anh em thiết tha.
[47:48]Như Cha Mẹ còn trong những câu ca.
[48:02]Vu Lan lại về trong tiếng chuông hòa.
[48:08]Thiêng liêng Phật đà sáng soi đời con. Ơn cha mẹ còn muôn đời ghi nhớ.
[48:22]Cao như đại ngàn, lớn như trùng dương.
[48:29]Vu Lan lại về trong tiếng chuông hòa.
[48:36]Thiêng liêng Phật đà sáng soi đời con. Ơn cha mẹ còn muôn đời ghi nhớ.
[48:50]Cao như đại ngàn, lớn như trùng dương.