[0:12]Xuân về trên khắp quê hương, hoa lòng nở đóa tình thương tràn đầy. Nguyện cầu cho thế giới này, hằng luôn tươi đẹp tháng ngày bình yên. Xuân về khắp nẻo gần xa, tình thương xin trải bao la đất trời. Nhắc nhau ơn nghĩa đầy vơi, lòng tôn kính Phật muôn đời đậm sâu. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Đã đến giờ thuyết giảng của sư phụ trụ trì, chúng con xin thành tâm cung thỉnh chư tôn đức Tăng Ni cùng quý Phật tử chúng ta đứng dậy để cung đón sư phụ.
[0:53]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Đã đến giờ thuyết giảng, chúng con xin thành tâm đê đầu cung thỉnh sư phụ ban bố cho chúng con đôi lời pháp nhũ đầu năm. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:16]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:28]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:40]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:51]Chúng con xin cung thỉnh sư phụ an tọa. Cung thỉnh chư tôn đức Tăng Ni cùng quý Phật tử chúng ta đồng an tọa.
[2:03]Mấy bữa nay quý Phật tử ăn Tết vui không? Hy vọng là vui. Nhưng sự thực thì đất nước mình cũng đang ở giai đoạn khó khăn, cái kinh tế cũng eo hẹp, cho nên mọi người cũng vui xuân trong sự tiết kiệm. Thì thôi thì cuộc đời nó như vậy, có lúc thăng lúc trầm, nhưng mà có một cái ta đừng để thăng trầm, đó là lòng yêu kính đạo của chúng ta. Chúng ta dù mọi điều có thể thay đổi, dù mọi cái điều trên đời có thể buồn vui, nhưng có một điều sẽ luôn luôn làm cho chúng ta an vui, đó là cái đạo lý của của Phật dạy. Thế nên ai giữ được cái đạo lý trong tâm mình, ai ứng dụng được lời Phật dạy trong tâm mình thì sẽ
[2:55]mãi mãi mình có mùa xuân, dù rằng là là thu, hạ hay đông cứ nối nhau mà mà đi qua, nhưng mùa xuân sẽ vĩnh viễn trong trái tim của những người mà áp dụng được lời dạy của Phật trong cuộc đời của mình như vậy. Thì hồi nãy thầy Khải Định đã thay mặt chùa Phật Quang chúc Tết rồi, cho nên thôi thầy không có chúc Tết nữa, thầy nói thẳng vào đạo lý thôi. Thì mấy ngày trước mỗi buổi sáng thì thầy đều có một cái bài giảng đạo lý, thì bữa nay cũng vậy và tới mùng sáu thì mới xong là bài cuối cùng. Hôm nay thì thầy nói là cái ý nghĩa của sự yêu thương, cái đề tài là Ý Nghĩa Của Sự Yêu Thương để làm cái món quà đầu xuân và mong rằng là chúng
[3:44]ta khi nghe bài này rồi sẽ yêu thương nhau nhiều hơn, nhưng mà cũng sẽ lạnh lùng với nhau nhiều hơn. Tại vì... tại sao kỳ vậy? Tại vì cái tình yêu nó là cái gì kỳ cục lắm. Đó.
[4:03]À, trước hết, tình yêu thương là gì thì đố ai định nghĩa được. Không ai định nghĩa được tình yêu. Ai cũng đã yêu thương. Nghĩa là từ nhỏ mình chưa biết yêu thương, mình đã được bố mẹ yêu thương, rồi cái mình nghiễm nhiên mình yêu thương bố mẹ mình. Lớn lên chút xíu nữa bắt đầu tới tuổi dậy thì thì bày đặt yêu thương người dưng. Đó, vân vân rồi đủ thứ chuyện. Rồi tới khi mình lại có con, lại yêu thương con mình, rồi bao nhiêu cái tình yêu thương trong trong đời này nhiều lắm, nhiều lắm vậy. Nhưng mà bây giờ hỏi yêu thương là gì, đố ai trả lời được. Thiệt thấy á, thực sự yêu thương không trả lời
[4:44]được, không ai rờ mó, không ai nắm được hết. Nhưng nó cứ chi phối tâm hồn mình, nó điều khiển hết cuộc đời mình, làm cho mình khóc, làm cho mình cười, làm cho mình nhảy tưng lên, làm cho mình gục đầu xuống. Nó! Nhưng mà hỏi nó là ai, quay quanh tìm không thấy. Bởi vậy có một thi sĩ nói là, mới nói: "Làm sao định nghĩa được tình yêu" đó. "Làm sao định nghĩa được tình yêu? Có nghĩa gì đâu một buổi chiều, nó chiếm hồn ta bằng nắng nhạt, bằng mây và gió nhẹ hiu hiu." Thì ông thi sĩ này ổng thấy gì nhạt nhạt hiu hiu chứ không có đâu. Nó mà chiếm một cái rồi là trái tim tan vỡ, trái tim rỉ máu, cái trái tim mùa đông chứ không phải đơn giản đâu.
[5:27]Đó, "ngày ta xa nhau" đó hả, "mùa thu đến có lá thu rơi" đó, gì đó, có nhớ không ta? Giọng mình có nhớ bài đó không? "Ngày ta yêu nhau, mùa thu đến có lá thu rơi." Thầy đi giảng thầy ngồi xe buýt nghe riết rồi gần như thuộc cái bài đó luôn á. Hồi đó lúc đó thầy chưa có xe riêng, cứ mỗi lần đi giảng phải leo lên xe năm chục chỗ, trên đó có cái màn hình á, mà thầy thì cũng mê âm nhạc, hễ mỗi lần nghe bài nhạc lắng nghe thử coi nó hay dở, mấy cái bài đó cái thời đó thiệt nó hát tùm lum nghe phát thuộc luôn vậy đó. Thấy cái tình yêu nó là vậy, nó không có phải là như nhạc sĩ của ông Xuân Diệu mà nói là bằng mây nắng
[6:06]nhạt, gió chiều hiu hiu không có đâu, mà nó nói như bên Tây phương á là thần Ái Tình bắn một mũi tên phải không à, cắm vô tim một cái, trái tim tan vỡ rỉ máu đau đớn à mà không thoát ra không rút ra được nữa, bị cái mũi tên nó có ngạnh, cho nên rất là đáng sợ. Do đó, mỗi người chúng ta nên cẩn thận bảo vệ trái tim mình bằng cái miếng đồng to to để đây để đừng để cho cái thần Ái Tình mà bắn vô trúng một cái chết liền đấy nha, chết liền, rút ra không được á. Bắt đầu cái thẫn thờ, cơm không muốn ăn, à cơm không muốn ăn, gì nữa, đêm thì không muốn ngủ ha vân vân gì đó. Hỏi đi khám bệnh thì không tìm thấy bệnh gì,
[6:47]đó rất là khổ lắm cái cái mũi tên cắm vô tim. Mấy người trẻ trẻ nè con, mấy người trẻ trẻ coi chừng nó cắm vô chết liền bây giờ, bao nhiêu người đã chết vì nó rồi nha. Thì cái tình yêu thương không hình không tướng mà chi phối cuộc đời ta và nó là động lực của cuộc sống. Nhớ giùm nha. Tình yêu thương là động lực của cuộc sống. Tất cả mọi điều chúng ta sống như thế này, chúng ta đã sống, chúng ta đang sống, chúng ta sẽ sống, mọi việc chúng ta làm đều từ một chữ ái mà ra. Điều này ta nghe hơi lạ, nhưng đây là điều mà Đức Phật đã dạy từ mấy nghìn năm trước, và khi ta phân tích ra không sai chút nào cả.
[7:35]Ví dụ như tại sao ngày Tết ta lên đây, lên chùa?
[7:42]Vì sao? Vì ta yêu yêu, yêu đạo chứ yêu thầy cái gì! Đạo, yêu đạo.
[7:58]Rồi có người tại sao ngày Tết lại chui vào sòng bài ngồi đánh bài riết ở trỏng? Vì sao? Vì mê, mê cái cảm giác hồi hộp, đỏ đen, sát phạt. Cái chữ mê đó cũng chính là là ái. Rồi có người à ví dụ như là tới như hai vợ chồng trẻ, hai vợ chồng son vậy, lấy chồng rồi cái đi làm ăn xa. Cái tới Tết, cái ông chồng mới nói: "Thôi, lâu quá mình không về bên nội, thôi Tết này mình về bên nội ăn Tết." Bên ngoại mới nhắn lên: "Tụi bây mà không về tao cái Tết này thì đừng bao giờ mà gặp mặt tao nữa." Tức là bây giờ không biết về đâu. Nói là nếu mà không về bên nội thì có lỗi, vì cũng là tình yêu mến mà, rồi cũng không về bên ngoại cũng
[8:53]chết, vì bên ngoại từ luôn, vì ngoại cũng quá nhớ mấy đứa con mình, nhớ cháu ngoại các đồ vân vân, rồi không biết làm sao. Và nếu không khéo, chiến tranh bùng nổ giữa hai bên nội ngoại, đố quý Phật tử trong trường hợp đó giải quyết làm sao? Có ai bị vậy chưa? Nếu có ai bị vậy lên đây gặp thầy, thầy tư vấn cho cách giải quyết.
[9:19]Á là vì ta yêu mến gia đình mình, phải không ạ? Yêu mến cha mẹ mình đã lâu quá không gặp, nên quyết định chọn đi về nội, về ngoại cũng là tình yêu mến. Tất cả mọi điều chúng ta làm trên đời này đều là tình yêu mến. Tại sao hôm nay chúng ta mặc bộ đồ này đi chùa? Vì thích, phải không ạ? Nhìn thấy nó đẹp, nó hợp lý hôm nay. Còn cái bộ đồ mà một cái ống quần dài một ống quần ngắn thì mặc vào lúc khác. Còn lên chùa thì hai ống quần đều nhau một chút, ví dụ vậy, thấy nó hợp lý, thích. Cái cảm giác thích đó cũng là cái ái như vậy. Rồi tại sao hôm nay là... Thôi nói nhiều quá mít lòng. Nhưng mà tất cả mọi điều chúng ta làm trên đời này đều một vì chữ ái chi phối ta hết.
[10:05]Nếu ai mà nhìn thấy được cái ái, cái tình cảm trong tâm hồn mình từng chút, biết rằng nó đang sai xử mình chuyện này, sai xử mình chuyện kia là người đó đã bắt đầu biết tu, biết tu và biết kiểm soát tâm hồn, biết kiểm soát cái nghiệp của mình, biết kiểm soát cuộc đời của mình. Nếu nhìn ra được cái ái, mỗi khi làm cái gì thì xem cái gì thúc đẩy ta làm. Nếu người nào nhìn ra được điều này là người này bắt đầu chuẩn bị bước vào dòng Thánh đó. Mỗi khi làm cái gì xem cái gì điều khiển ta, cái gì thúc đẩy ta làm chuyện này. Từ đây, suốt đời còn lại, nếu ai tu chỉ được cái này thôi là bắt đầu bước vào dòng Thánh đó.
[10:48]Ví dụ như đơn giản thôi, chợt mình cầm cái điện thoại lên mình muốn gọi một người nào đó, cái gì đã thúc đẩy ta cầm điện thoại lên gọi người đó? Vì sao? Hoặc là một tình bạn, nhớ thằng bạn quá, hay là đây là công việc làm ăn cần phải trao đổi để mà thương lượng mua bán. Thì cái cái làm ăn thương lượng mua bán có phải là tình cảm không ạ? Phải không? Phải không? Phải, mê tiền. Cũng là mê, cũng là ham, cũng là thích. Tất cả đều như vậy hết, không có cái gì khác ra hết. Nhưng mà ta nhận diện nó từng chút một. Cầm cái điện thoại lên muốn nhắn tin, biết ngay cái gì đang điều khiển mình. À, hoặc là đi muốn đi gặp ai để trao đổi một công
[11:37]việc gì, biết cái gì đang điều khiển mình. Mình vì mình thích cái gì, mình sợ cái gì, mình yêu cái gì, mình chán cái gì, vân vân, đều có cái tình cảm nó chi phối phía sau hết. Nói: "Tết bữa nay thôi bây giờ mình đi du lịch, hôm nay được nghỉ vài ngày thôi ta đi chơi". Cái gì đã thúc đẩy ta có cái ý nghĩ là phải đi một chuyến du lịch thay vì là đi về thăm nội, thăm ngoại hay lên chùa như mọi lần? Cái thích nào? Cái thích đó ở đâu ra? Khuôn mặt nó như thế nào? Điểm mặt nó liền. Nên nếu trong suốt cuộc sống này mà ta luôn luôn thấy được cái tình cảm phía sau chi phối mình, ta bắt đầu chuẩn bị là một vị Thánh rồi.
[12:16]Khi ta muốn kêu ai lại mắng một cái, thấy một cái gì trong lòng mình, cái gì đã làm cho ta phải kêu lại mắng? Phải giận chăng? Phải phiền lòng chăng? Phải muốn cho người đó tốt lên chăng? Hay đấy chỉ là một sự thù vặt? Vân vân. Coi coi nó là cái gì, điểm mặt nó nhìn ra cho rõ thì ta kiểm soát được tâm hồn mình. Còn đa phần là ta bị điều khiển. Tức là ở đằng sau lưng ta cái tình cảm nó sai ta thương làm giúp người này, sai ta hại người kia, sai ta nói những lời với người nọ mà ta không bao giờ nhìn lại phía sau để thấy cái tình cảm đó là gì. Nhưng hôm nay ta đã đến với Phật pháp, Phật đã dạy ái là nguyên nhân của mọi điều đau khổ, ái là động lực của luân hồi sinh tử.
[13:04]Nên bây giờ ta sống là nhìn về phía trước,
[13:10]nhưng mà lúc nào ta cũng để ý phía sau để coi cái người điều khiển ta nó đang giở trò gì. Nó đang giở trò gì. Thì người nào mà hiểu được điều này là người này đã hiểu đạo Phật rất sâu, chuẩn bị bước vào dòng Thánh. Và cái người như vậy kiểm soát cuộc sống của mình đã đành rồi, còn có thể giúp đỡ bao nhiêu người chung quanh mình sống cho tốt lên. Nhưng cái quan trọng chỉ vậy thôi. Cái khác nhau giữa một người phàm phu và một bậc thánh nhân chỉ là như thế. Cái người phàm phu để cho tình yêu ghét chi phối mình suốt cuộc sống này và tạo nên không biết bao nhiêu nghiệp. Còn bậc thánh nhân nhìn ở đằng sau, để ý cái sau không nhìn,
[13:50]nhưng lúc nào cũng để ý đằng sau cái loại tình gì nó đang chi phối mình. Nhờ như vậy mà biết nên làm hay không nên làm. Như vậy mà tránh được biết bao nhiêu là cái nghiệp chướng trên cuộc đời này. Cái tình yêu thương từ đâu mà có? Tình yêu thương nó từ hai cái nguồn mà có: một cái nguồn từ quá khứ và một cái nguồn mới phát sinh trong hiện tại. Nhớ lại, nhớ nha. Hỏi tại sao yêu? Tại sao ghét? Nó đều có một là nguyên nhân quá khứ, hai là bất ngờ mới vừa phát sinh trong hiện tại. Cái trong quá khứ là sao? Trong quá khứ là kiếp xưa đó ta đã có ân nghĩa với ai, bây giờ gặp lại yêu mến. Kiếp xưa ta có oan trái với ai, giờ gặp lại tự nhiên căm ghét.
[14:43]Đó là do kiếp xưa. Còn kiếp này là sao? Kiếp này là do cái cái sở thích của ta mà khi ta vừa gặp một người ta thấy thích. Ví dụ cái người đó có cái hình dáng đẹp, cái ta thích. Thực ra cái thích này là mới vừa phát sinh, không có ân nghĩa gì và chẳng đi tới đâu, không đi tới đâu cả, mới vừa phát sinh. Hoặc là có cái người mà ta thấy ghét vì cái người đó nói nhiều, nói dai, nói nhách, rồi cái ốm ốm mà ngồi bày đặt ngồi nó nói hoài, thí dụ vậy, mình thấy mặt mình ghét. Thì cái ghét nó vừa mới phát sinh cũng không đi đến đâu, không thành cái gì lớn lao vì không bắt nguồn từ quá khứ, vậy thôi. Nhưng mà cái ân nghĩa từ quá khứ nó như thế nào?
[15:31]Mà khi đã là ân nghĩa quá khứ thì nó có cái sức mạnh, có cái sức mạnh. Như có cái cô đó, cô kể chuyện á, cổ ở bên Mỹ á, cô nói rằng cổ cũng đi qua vài cuộc tình thì thấy cũng không đi tới đâu. Hôm đó cổ vào cái cái nhà hàng, cổ vừa bỗng nhiên có một cái tên của của tên Paul, ví dụ cái người Paul: "Em yêu anh". Tự nhiên trong tâm cổ nói, cổ kêu tên một người đàn ông và cổ nói cổ yêu người đó. Cổ cũng không hiểu tại sao. Một lát sau thì có một người bước vào cũng giao dịch gì với cái nhà hàng đó, thì cổ đứng gần đó, cái cổ nghe người đó xưng tên là Paul, đúng cái tên mà nãy giờ cổ gọi trong đầu cổ.
[16:11]Cổ quay sang cổ nhìn, cổ nhìn thì cổ suýt té xỉu luôn, vì sao? Vì bị sét đánh. Vừa mới nhìn là yêu liền. Và ông kia nhìn lại cổ, hai người mắt không rời nhau giống như dính keo 502 luôn. Rồi thế từ đó yêu nhau. Rất là lạ, không giải thích được, nó có những trường hợp như vậy. Đời này chúng ta có bị như vậy không ạ? Mình gặp một người tự nhiên mình thấy đã mến, đã quen, phải không? Đó là là cái ân nghĩa từ quá khứ nó có bề dày, tự nhiên gặp lại thấy quen, thấy mến, thấy thương. Có khi cái mến, cái thương đó nó có nhiều trường hợp. Đây những trường hợp nó từ từ cái sơ với thân. Ví dụ như có một cái người đó có cái hạnh là thích đắp đường,
[17:00]lúc rảnh thì cứ đi đắp đường, sửa đường cho mọi người đi qua đi lại. Thì cứ nhiều năm như vậy và nhiều người đi qua đi lại trên cái con đường mà người này đắp, nên thành ra ân nghĩa mắc nợ người này. Kiếp sau người này mở cái cửa hàng ăn uống thì mình ghé vô cửa hàng ăn đó, tự nhiên xe mình tới đó cái muốn đi vào, không chủ ý. Đi vào ăn, gặp cái người chủ quán tự nhiên mình thấy mến, nói chuyện vài câu thấy thương là cứ muốn quay lại để ăn cái quán đó. Rồi đi đâu đi, nhiều khi là đường còn xa mà ráng lết cho tới để ăn cái quán đó chứ không ăn quán khác. Nó có một cái tình cảm mến đặc biệt. Đó là gì? Nợ.
[17:37]Ân nghĩa kiếp trước mình đi con đường mà người ta đắp, cho nên bây giờ phải ăn để trả nợ. Mỗi một món ăn mình có cái đồng lời cho người ta để người ta giàu lên. Cho nên vì vậy mà ai mà muốn buôn may bán đắt thì đừng có lấy bùa, vô ích nha. Đừng có chuộc ngải, đừng có cạnh tranh gì vô ích, cứ đi đắp đường giùm thầy. Đi đắp đường, bắc cầu, làm những điều phước. Như đó, vậy mà nếu không kiếp này thì cũng kiếp sau tự nhiên mình được rất nhiều người yêu mến, nhiều khách hàng. Đó là như vậy. Rồi có người lên hỏi thầy, nói: "Ủa, tại sao mà chùa thầy ở trên rừng núi xa vắng mà mà mà Phật tử đông quá vậy?
[18:19]Và chùa tôi nằm ngay quốc lộ, đường đi qua lại dễ dàng mà không ai ghé?" Thì thầy trả lời làm sao?
[18:30]Nói tại xưa Thầy cũng đi đắp đường á, thấy cầu hư Thầy sửa, thấy đường hư Thầy đắp. Nên thử mỗi người đi qua đi lại cái giờ tự nhiên họ đâm ra họ nhớ mặt Thầy, họ tới dòm coi cái ông ngày xưa đắp đường coi tu đi vậy thôi chứ không có gì. Đúng không ạ? Đúng không?
[18:47]Ờ đó là một, thế còn cái khác nữa, ví dụ như ông thầy thuốc. Ừ. Cái ông thầy thuốc thì ổng chữa bệnh à nếu mà ổng chữa bệnh với ý làm giàu á, thì ổng hết duyên với chúng sinh. Ổng chữa toa nào ổng lấy tiền toa đó sòng phẳng thì người ta hết bệnh hay không hết bệnh gì hết không biết, nhưng ổng hết duyên với chúng sinh. Đời sau gặp nhau, mọi người cứ một hướng mà đi, lạnh lùng đi ngang qua mặt nhau mà không thèm nhìn. Nhưng mà nếu đó là ông thầy thuốc mà ổng chữa bệnh từ thiện, là ai có tiền thì cứ trả, còn ai không tiền ổng lại giúp, ơ là ổng cứ xem đó là một việc nghĩa mà không cần làm giàu, mà chữa người bệnh nào ổng ân cần,
[19:25]ổng chú trọng, ổng yêu thương, kiếp sau gặp lại tự nhiên nếu mà cái ông thầy thuốc đó mà ổng lỡ mà ổng đi tu một cái, mình phải tìm cho bằng được ông đó để xin làm đệ tử. Vì ân nghĩa. Nó là như vậy. Chứ không phải khơi khơi đâu, không phải là vì ông đó ông Thầy đó ổng đẹp trai, ổng ăn hay ổng nói giỏi, mà chỉ bởi vì ngày trước ổng từ bi, ổng gieo rắc được ân nghĩa với đời. Đó là như vậy. Hồi xưa kiếp xưa Thầy cũng là thầy thuốc chứ không phải không. Thầy không nói không nói đùa đâu, nói thật á. Nên cũng gieo duyên với chúng sinh. Và vì vậy nếu mà trên đời này ta được nhiều người yêu mến, đừng nghĩ là do ta có duyên, có cái răng khểnh,
[20:06]cười có cái má lúm đồng tiền, hay là có cái ánh mắt nhìn khinh bạc, nhìn nó nam tính, không có chuyện đó, đâu không phải. Tất cả là do cái duyên phước từ kiếp trước. Đó là vậy. Rồi ví dụ như đó là cái duyên mà duyên phổ quát với chúng sinh á, còn có những duyên nó cá nhân nữa. Duyên cá nhân như hai người đã từng là vợ chồng với nhau. Vợ chồng với nhau mà sống hạnh phúc cho tới già tới chết, thì cái tình yêu thương đó nó đậm đà qua tới nhiều kiếp, gặp lại là không tránh không trốn được nữa, sẽ yêu thương lại rất là đậm đà, rất là tha thiết. Còn nếu mà hai người đó là vợ chồng, sống được giai đoạn đầu thì hạnh phúc,
[20:45]giai đoạn sau bắt đầu cứ tranh cãi, gây, đến nỗi không muốn nhìn mặt nhau, ví dụ như không ly dị đi, nhưng mà trong lòng cứ ghét, khinh nhau, thì kiếp sau duyên mất rồi. Kiếp sau cái duyên hết. Đời trước là vợ chồng mà đời này không còn là gì nữa. Đó là những cái duyên cá nhân á. Rồi hoặc là trong đời của ta ta có những người mà ta ta giúp đỡ, giúp đỡ có tính cách cá nhân, thì sau này gặp lại người đó tự nhiên cũng yêu mến mình. Đó là như vậy. Cho nên vì vậy cái tình cảm nó chỉ là cái cớ để ta gắn bó với nhau mà
[21:22]đối xử với nhau thôi, chứ sự thực nó cũng chỉ là ân nghĩa từ kiếp trước mà cứ cứ lặp đi, cứ lặp đi lặp lại. Thì cái người nào á mà có cái đạo đức biết ơn, đền ơn, giúp đỡ, thì cái người đó họ gieo duyên được nhiều với chúng sinh. Vì họ sống có chung, có thủy, có trước, có sau, nên cứ càng ngày phước họ càng tăng lên và chúng sinh càng lúc càng yêu mến họ. Còn người nào mà có cái tâm vô ơn á, ví dụ như là ai giúp mình, mình không bao giờ nhớ, thì cái người này á sau này kiếp sau là phải trả nợ bằng cách bị bắt buộc chứ không phải là trong cái tình cảm đẹp với nhau. Là tự nhiên khiến mình phải đi ở đợ để làm cho người đó.
[22:06]Là cái đó là bắt buộc phải trả nợ mà mà không có cái tình cảm đẹp. Còn nếu mình là người biết ơn á, ai giúp mình rồi mình không quên á, thì sau này tự nhiên gặp nhau yêu mến mà giúp nhau một cách tự nguyện, cái tình cảm nó đẹp hơn. Nó không phải là cái tình cảm chủ tớ mà nó là bạn bè, tương thân tương ái, tình cảm rất là đẹp. Nhớ như vậy. Cho nên cái người mà có cái đạo đức biết ơn, ai giúp mình một lần rồi mãi mãi không bao giờ quên, thì cái người đó sau này kiếp này kiếp sau được cái tình cảm đẹp với mọi người. Còn cái người nào mà vô ơn, thì nhớ kiếp sau không ai thương mình, mà mình thường phải làm cái thân phận hèn mọn để trả nợ cho người
[22:51]ta, chứ không bao giờ được làm cái người sang giàu. Nhớ như vậy. Do đó, sống trên đời, ta tập cái đạo đức biết ơn. Ai giúp mình một cái gì rồi, mãi mãi không quên. Tìm cách đền ơn. Thì kiếp nào mình cũng làm người sang, sang trọng ở cái vị trí trên cao mà gặp mọi người là yêu thương, quý mến. Nhớ như vậy. Đó là cái mà là ân nghĩa quá khứ. Thầy lặp trở lại cái là cái nguyên nhân hiện tại vậy. Ví dụ như à có một người à gặp một cái cô gái, cái tự nhiên phát sinh lòng yêu mến, thì sự thực nó không phải là cái duyên quá khứ mà nó chỉ là cái gì? Cái háo sắc thôi. Háo sắc tự nhiên của một người đàn ông.
[23:41]Người đàn ông nào cũng mắc cái tật háo sắc, không ít thì nhiều. À trừ những cái bậc mà tu hành chứng quả thì họ không bị háo sắc. Còn những người mà chưa chứng quả nhưng mà chân tu thì họ biết trừ diệt, biết kiềm chế, chứ luôn luôn bị háo sắc. Vì sao vậy? Vì cái đó là cái gen tự nhiên của đàn ông, trong con người của người đàn ông. Cho nên thế nên nếu mà cái chúng ta thấy một người đàn ông bỗng nhiên họ đi mê một cô gái, đừng ngạc nhiên, phải hiểu đó là chúng sinh ở cõi dục này. Nó như vậy. Và nó là gây nên bao nhiêu đau khổ, rối rắm, ghen tuông, hờn giận đủ thứ, làm cho cuộc đời nó rối tung lên, nó đau khổ vậy.
[24:26]Cho nên vì vậy mà ta cần phải đến với Phật Pháp, Phật dạy ta một con đường biết kiềm chế bớt cái bản năng háo sắc đó. Ví dụ thấy, mình nhìn thấy người này đẹp, người kia đẹp, biết hết, biết người đẹp nhưng mà lòng không có cái háo sắc nữa, biết kiềm chế, biết diệt trừ, để cho cái cuộc sống này nó ổn định. Đó là, đó là như vậy. Chứ còn mà buông ra đừng có đạo lý, là người ta sống hỗn loạn hết liền, là do cái bản năng tự nhiên của người ta. Và đó không phải ân nghĩa quá khứ gì cả. Nó chỉ là cái háo sắc tự nhiên của mỗi con người. Người phụ nữ cũng vậy. Người phụ nữ vốn người phụ nữ thường là chung thủy,
[25:05]là là là bền, là tình yêu có có nhân, có hậu, có trước, có sau, nhưng người phụ nữ vẫn bị một cái nhược điểm là nhẹ dạ. Tức là người phụ nữ không muốn phản bội đâu, nhưng bị cái nhược điểm nhẹ dạ. À thí như mình cũng yêu cái người yêu của mình hay yêu người chồng của mình đó, nhưng có người đàn ông nào họ cứ mỗi ngày họ cứ lấy cưa họ cưa, cưa qua cưa lại, nói những câu ngọt ngào, là thắm thiết, tình cảm này kia nọ, thế là bị nhẹ dạ rồi mình ngã. Chứ sự thực người phụ nữ thì không có bị cái háo sắc giống như đàn ông lắm. Không bị, nhưng mà nhược điểm cũng là bị nhẹ dạ. Mà đàn ông thì nhiều khi sắm cưa sắm tới cưa máy lận.
[25:43]Cưa rẹt rẹt rẹt rẹt gãy, cưa rẹt rẹt gãy. Mà đâu phải ổng cưa mình mình đâu. Cưa hết cây này ổng cưa tới cây kia. Cho nên tụi con con gái cẩn thận giùm Thầy nha. Cho nên mỗi khi mà gặp một người đàn ông, cũng phải dòm coi cái dòm trước dòm sau coi nó có xách theo cưa tay hay nó xách theo cưa máy. Người đàn ông giỏi cưa. Đúng không ạ? Rồi bởi vậy cái hễ khi gặp người đàn ông mà họ thấy họ bắt đầu họ trổ mồi họ muốn cưa thì tụi con phải làm sao? Tụi con phải nói niềm ưng là xin Phật cho cái người này cưa con đừng đổ. Rồi sau đó cái mới khuyên người đó: Thôi anh anh lên chùa Phật Quang tu đi nha.
[26:22]Anh đem dao cưa đó cho mấy Thầy đem đập đi, khỏi đừng cưa nữa. Nó là gọi là cái hiện tại là vậy. Rồi cái hiện tại mà nó gieo cái nhân mới cho vị lai. À ví dụ như khi ta thích một người đó mới vừa thích kiếp này, chứ không phải là kiếp trước. Nhưng vì thích bắt đầu ta à ta đem quà ta tặng, thấy không? Ta nói những lời hứa hẹn giả dối, xin thưa giả dối. Nhưng cũng thành cái nhân quả hết. Ví dụ như cái anh chàng nói với một cô gái thế này, thật ra anh cũng mới gặp cô này thôi rồi vô tình ngồi trên xe cái nói chuyện bắt đầu ảnh cưa. Ảnh cưa ảnh nói để coi để coi Thầy nhớ coi. Thầy hồi nhỏ cái xóm Thầy có cái anh đó ảnh hay
[27:05]nói câu này, rồi cái mẹ Thầy cứ nhắc hoài à. Ảnh có cái câu này ảnh gặp ai ảnh cũng nói: Trên đời anh anh chỉ yêu em là duy nhất. Ổng mở câu đó không biết ổng nói với mấy chục người không biết nhưng mà ổng nói có một câu đó. Như vậy thì gọi là cưa. Hoặc là nói: Anh sẽ yêu em suốt đời. Đó là một lời hứa, mặc dầu ông này ổng hứa xạo. Nhưng thành nhân quả liền. Nhân quả liền. Cái nhân quả đó làm sao? Nhân quả đó thế này, một kiếp nào đó quay lại gặp lại cô đó, anh phải yêu yêu mê, yêu mệt, yêu si, yêu chết, yêu khờ, yêu dại, yêu trong đau khổ, yêu tới bệnh luôn, để chi? Để trả cái quả báo mà anh đã hứa xạo với người ta.
[27:45]Rồi sau này tương tư, vật vã, vật vưỡng, thân tàn ma dại chỉ vì cái lời hứa: Anh sẽ yêu em suốt đời, hứa xạo. Hứa xạo đều thành quả báo hết. Cho nên khôn hồn là hứa thật. Mà hứa thật thì sao? Thì đời đời bị ràng buộc trong trong luân hồi sinh tử. Cho nên ta chỉ có một câu mà nên hứa hứa thật thôi là gì? Câu gì?
[28:14]Mãi mãi muôn kiếp con đời đời kiếp kiếp con xin đi theo Phật. À, câu đó hứa là chắc ăn. Câu đó hứa làm cho mình được giải thoát nha, giải thoát. Chứ còn mà hứa yêu thương ai đều thành nhân quả hết. Và nếu mà hứa xạo thì nhân quả nó càng khốn đốn nữa. Hứa thật lòng thì còn có một cái giá trị, hứa xạo rồi sau này cái quả báo nó vật cho chết luôn. Nó vật cho chết luôn chứ không phải đơn giản đâu. Nên nhớ là mấy ông á, mấy ông mà hứa. Ở đây ai hay hứa đâu? Lỡ hứa. Đó là cái nhân trước nhân sau. Tuy nhiên, cái giá trị của cái tình yêu thương là thế này: nếu thế giới này mà không có tình yêu thương thì chuyện gì xảy ra?
[29:01]Ta hãy tưởng tượng thế giới này không ai thương ai hết thì chuyện gì xảy ra? Thì thế giới này trở thành gì? Mùa đông băng giá liền, phải không ạ? Sống mà như không còn sự sống nữa và không đáng để sống nữa. Sống làm gì mà chẳng ai yêu thương ai. Cho nên tình yêu thương lại chính là cái gì, cái đẹp của cuộc đời này. Nếu mà bố mẹ đẻ con ra không thương thì đứa bé đó nó có cần phải sống không? Sống làm chi nữa. Và trên cuộc đời này, thầy trò không yêu thương nhau, bạn bè không yêu quý nhau, vân vân thì cuộc đời này vô nghĩa, không có gì đáng sống nữa. Mà nếu ta sống trên đời này, ta không yêu thương đất nước mình,
[29:44]ta không yêu thương thế giới mình thì có gì để sống nữa? Cho nên vì vậy, tuy cái ái nó là động lực của luân hồi sinh tử nhưng cái ái, cái yêu thương đó cũng là cái đẹp cho cho cuộc sống này. Đấy, nếu không yêu thương thì cuộc đời này băng giá, lạnh lẽo và không đáng sống nữa. Có những cái thế giới mà trước đây đã có sự sống nhưng chỉ vì con người không yêu thương nhau nữa và sự sống đã biến mất, ví dụ như trên sao Hỏa. Trên sao Hỏa bao nhiêu triệu năm trước đã từng có sự sống, có không khí, có nước chảy. Đó, giờ thì người ta đã tìm thấy những cái dấu vết của những dòng chảy trên đó, vân vân. Mơ hồ có dường như có sự sống, ví dụ những hòn đá từ sao Hỏa mà rơi về xuống địa
[30:33]cầu, người ta tìm thấy có dấu vết vi khuẩn, đó là có chất hữu cơ, có sự sống. Nhưng mà lý do tại sao mà bỗng nhiên khí quyển nó bay mất hết sạch rồi những dòng sông rút cạn khô và dĩ nhiên mọi sinh vật chết hết? Chỉ bởi vì có lẽ lúc đó cái loài người ở đó đã truyền bá một loại tư tưởng kỳ lạ là đừng yêu thương nhau. Và khi không còn yêu thương nhau, thế giới đó biến mất. Nên cái tình yêu thương là cũng là cái sự nương tựa, là sự an ủi với nhau, là hạnh phúc cho nhau và cũng làm ấm lòng nhau. Chính vì vậy, bao nhiêu bậc Thánh đến với cuộc đời này đều khuyên chúng sinh một điều là các con hãy yêu thương nhau.
[31:23]Tất cả các bậc Thánh đều dạy một câu giống hệt như vậy hết. Vì nếu không yêu thương, thế giới này không cần phải sống nữa. Nếu ta không yêu thương được rừng xanh, ta không yêu thương được cánh hoa rơi, ta không yêu thương được tiếng chim hót, ta không yêu thương được cái tiếng suối reo thì thôi ta không cần nên có mặt trên cuộc đời này làm gì. Nên sống phải biết yêu thương. Do đó, cái bài học đầu tiên mà ta phải học trên đời là học yêu thương. Cái món quà đầu tiên mà ta xứng đáng phải nhận trên cuộc đời này đó là sự yêu thương. Khi ta sinh ra, bố mẹ ta mừng biết bao nhiêu vì người yêu thương ta tràn đầy.
[32:05]Đó, là ta nhận được món quà đầu tiên của cuộc sống chính là tình yêu thương của bố mẹ. Và lớn lên, từ cái tình yêu thương của bố mẹ đó, ta cũng phải tập yêu thương mọi người chung quanh mình dần dần. Và khi người nào mà có trí tuệ lớn, có đạo đức lớn thì họ yêu thương được cả những gì mà họ không nhìn thấy. Thường thì ta theo thói thường, ta yêu thương những gì ta nhìn thấy: ta yêu thương bố mẹ ta, ta yêu thương gia đình ta, à ta yêu thương họ hàng, thân quyến, ta yêu thương thầy cô ta, bạn bè ta, đó là những cái ta thấy. Nhưng mà người có trí tuệ yêu được những điều ta không nhìn thấy, ví dụ như điều gì?
[32:45]Ta yêu thương được lịch sử cả mấy nghìn năm của đất nước ta. Ta yêu thương được những cái ngọn cờ phất lên để người dân đứng lên mà giành lại độc lập Tổ quốc. Ta yêu thương những tiếng thét trên sa trường mà người chiến sĩ phải chiến đấu để bảo vệ quê hương của mình. Ta yêu thương những bà mẹ kĩu kịt gánh trên vai nuôi đàn con khôn lớn. Ta yêu thương tiếng hò ở trên sông trong những buổi sương khuya phủ. Ta yêu thương cái lịch sử hào hùng của dân tộc ta, những điều mà ta không thể thấy được nhưng bằng trí tuệ ta biết và ta yêu thương. Bây giờ cũng vậy, ta không đi hết được cái đất nước này, ta không nhìn thấy mặt hết toàn thể đồng bào của mình nhưng người
[33:30]có trí tuệ, có đạo đức, ta vẫn nguyện lòng yêu thương hết tất cả. Đó là người có trí tuệ yêu thương luôn cả những gì mình không nhìn thấy. Và cả cái thế giới này cũng vậy, cả một cái tinh cầu bảy tỷ người này ta không đi được hết, không nhìn thấy hết nhưng đạo lý dạy ta như thế, lương tâm ta buộc ta như thế, trí tuệ ta soi sáng như thế, ta cũng nguyện lòng yêu thương cả cái hành tinh này. Được không ạ? Được không? Là phải tập như vậy mới là sống là phải biết yêu thương. Đó, vì yêu thương là cái đẹp của cuộc đời này. Lòng ta không có thương yêu, đó là một trái tim khô cằn, sỏi đá và thường ta chỉ làm khổ nhau mà thôi, nên ta phải biết yêu thương.
[34:15]Ta tại sao con người ta yêu âm nhạc? Vì cái điệu nhạc réo rắt,
[34:22]da diết nó đánh thức cái tình cảm và nó làm đẹp cái cuộc sống này. Có khi cái lời nhạc nó cũng tào lao, có khi nó cũng không sâu sắc nhưng cái sự du dương của âm điệu cũng đánh thức ta lên một cái tình cảm gì đó mà ta không hiểu được. Và nhờ có một chút tình cảm được đánh thức dậy thế là ta còn được làm người, còn được làm người. Cho nên vì vậy mà ở đâu người ta cũng hay hát là vậy đó. Có nhiều khi hát nhiều quá thì mình nghe nó mệt, chứ phải lâu lâu cũng phải hát một tiếng, vậy đó nha. Như trước khi giảng mà mình nghe hát một chút vậy nó cũng cũng chuẩn bị tinh thần để chúng ta sau khi nghe hai bài nhạc rồi cái lòng
[35:04]mình bắt đầu nó dễ chịu, nó có sức mạnh để chiến đấu mà ngồi chịu trận mà nghe ai đó nói lải nhải cả tiếng đồng hồ nữa, không phải dễ đâu, không phải dễ.
[35:19]Nhưng mà cái gì nó cũng có cái giá của nó. Yêu thương là hạnh phúc của cuộc sống này, là sự nương tựa của cõi đời này, làm ta ấm lòng nhưng có cái giá của nó. Cái giá nó là gì? Giá nó là thế này: à ví dụ như có một ông chú đến thăm người anh, gặp mấy đứa con, đứa con trai người anh thì biết đây là cháu mình. À đứa cháu nó gặp kính chào à đây là chú mình, cái ông chú bồng nó lên hun nó một miếng lên má rồi cái rồi nói: "Chú thương con quá, chú thương cháu quá". Vậy là được chưa ạ? Vậy là xong chưa?
[36:03]Chưa. Vì sao vậy? Bởi vì ta nghe trong 14 điều Phật dạy đó, món nợ lớn nhất của đời người là là tình cảm. Cho nên cái chữ yêu thương không được nói một cách mà
[36:25]không có giá trị. Cũng giống như một cái ngân phiếu, nó phải có cái tiền bảo chứng ở trong ngân hàng. Khi tôi ký anh cái séc: "À đây, tôi ký anh cái séc năm triệu" thì người này cầm cái séc năm triệu ra ngân hàng phải lãnh được năm triệu. Chứ không được mà lấy bất cứ ký đại ký đại mà không có tiền, không có được. Lời yêu thương chính là cái tấm séc đó. Ví dụ khi ông chú bồng đứa cháu lên: "À chú thương cháu quá" rồi đặt đứa cháu xuống: "Thôi đi chỗ khác chơi đi cháu". Được không ạ? Được không? Coi được không? Không. Tình yêu thương không được nói suông mà phải sao? Phải bày tỏ bằng hành động vật chất cụ thể, nghĩa là làm sao?
[37:10]Sau khi bồng đứa cháu lên, hun nó một miếng, nói thương nó quá rồi phải làm sao? Thò tay móc túi lì xì nó một đồng. Đó là cái sự ràng buộc của tình yêu thương, đó chính là giá trị của tình yêu thương. Thương nhau phải lo cho nhau. Đó, đó là trách nhiệm, đó là sự ràng buộc. Nên trên đời này, để xem một người đó có thương mình thật hay không, hãy coi coi người đó có trách nhiệm với mình hay không, đúng không ạ? Khi ta gặp một người nói: "Ồ em thương anh quá, em thương anh quá", nhưng mà sau đó không làm gì nữa, thì cái đó có thật không? Đó là tấm séc không không có tiền bảo chứng trong ngân hàng.
[37:53]Hoặc anh chàng nào cũng vậy, nói: "Anh thương em quá", rồi cái sau đó nói thêm câu nữa: "Em có tiền không cho anh mượn ít?" thì cái tình yêu thương nó có thiệt không ạ? Không, chẳng những ấy là không lo, không có trách nhiệm mà lại còn đục khoét nữa, thì cái này không phải thật. À nên cái giá trị của tình yêu thương chính là gì? Chính là trách nhiệm đối với nhau, nhớ như vậy. Cái giá trị của tình yêu thương chính là trách nhiệm đối với nhau, nên cái người vô trách nhiệm thì nói gì nói, người đó không biết thương yêu, không biết thương yêu. Ví dụ như một người bố trong gia đình mà không lo cho gia đình thì người bố này không có trái tim yêu thương.
[38:37]Hoặc là người chồng trong gia đình mà sống vô trách nhiệm, không lo cho vợ con, người này không có trái tim yêu thương. Hoặc người vợ, ông chồng đi làm quần quật quần quật ở nhà mà vợ cứ đi đánh bài, đi lê đôi mách chơi, không lo gì hết thì người này không hề có trái tim biết yêu thương. Nhớ như vậy. Hễ nếu nói chỉ là cái nói miệng thôi, lời nói giả dối thôi. Nên do đó, cái dấu hiệu của yêu thương, cái giá trị của yêu thương chính là gì? Chính là trách nhiệm đối với nhau. Vì tình yêu thương là món nợ, món nợ lớn không trả nổi, món nợ lớn. Nghĩa là món nợ lớn nhất của đời người chính là tình cảm.
[39:16]Nên vì vậy mà yêu thương tức là ràng buộc. Nên khi mà ta chuẩn bị yêu thương ai thì hãy xem lại lòng mình có đủ trách nhiệm với người đó hay không, hãy nói lời yêu thương. Đừng nói lời yêu thương mà khi nhìn lại biết mình không thể gánh được cái trách nhiệm đó, đừng nói. Vì như vậy tình yêu thương không có giá trị. Nên cha mẹ yêu thương con cái, hay vợ chồng yêu thương nhau, hay hai người muốn đến với nhau để thành lập một gia đình mới, hãy xem xem mình đủ tinh thần trách nhiệm chưa, đủ năng lực trách nhiệm để gánh vác chưa thì hãy bước tới. Còn không, tình yêu thương đó sẽ vô giá trị và bị khinh bỉ:
[40:01]"Anh nói anh thương tôi, mà anh không lo gì cho tôi hết". Vì sao? Vì bản chất của tình yêu thương là trách nhiệm, nhớ như vậy. Nên người mà sống vô trách nhiệm, người đó không biết biết yêu thương, nhớ như vậy. Hồi nãy ta nói là tình yêu thương làm cho cuộc đời này đẹp, ta nói tình yêu thương làm ấm lòng nhau,
[40:27]nhưng sự thực tình yêu thương nó cũng có một cái hiệu quả phụ, một cái hệ quả phụ là hại nhau. Nghe lạ không à? Nói:
[40:42]"Ủa, sao yêu nhau mà hại nhau?". Ông bà mình nói câu là "Thương nhau quá cắn nhau đau" là cũng hàm hàm cái ý đó. Lạ vậy, ta nói tình yêu thương làm ấm lòng nhau, tình yêu thương là niềm an ủi che chở cho nhau, nhưng mà bất ngờ cái tình yêu thương nó cũng có một cái hệ quả phụ rất đáng sợ, đó là hại nhau.
[41:06]Ta yêu người nào nhiều chừng nào, tức là ta hại người đó nhiều chừng nấy. Có đồng ý không ạ? Không, không ai tin hết. Nhưng nó là sự thật. Nè, đây để chứng minh cho coi nè. Ta có nghe cái câu nói là: "Con hư tại mẹ" không? Có không à? Vì sao vì con hư tại mẹ? Nghĩa là sao? Bởi vì so sánh cái tình mà của mẹ, của cha với con thì cha mẹ ai thương con nhiều hơn? Mẹ, phải không ạ? Mẹ thương nhiều hơn, và mẹ thương mù quáng hơn cha. Cha coi vậy chứ còn có lý trí cứng rắn, còn phải nghĩ đến chuyện nghiêm khắc dạy dỗ, còn mẹ là thương thương bất kể, thương mù quáng, thương vô điều kiện, thương một cách sai lầm, thương làm con mình hư luôn.
[41:58]Thương mà chiều con, hư luôn. Tại sao ta được thương nhiều rồi ta hư?
[42:07]Tại vì khi ta biết ta được ai thương nhiều, bỗng nhiên ta ỷ lại, bản ngã ta tăng lên liền. Đó là nguyên tắc của tâm lý. Ví dụ như một cô gái hiền lành, dịu dàng, thùy mị, à đàng hoàng, đạo đức, thế là ta thấy cô đó được quá đi, cái ta mới đem lòng yêu mến, muốn tiến tới hôn nhân với cô đó. Đúng không ạ? Nguyên... cái là đúng quá đi, phải không? Gặp một người con gái mà nền nã, dịu dàng, thùy mị, hiền lành thì thôi tiến tới hôn nhân là được chứ gì. Nhưng tất cả các ông chồng đều ngỡ ngàng sau ba năm, năm năm, mười năm khi cưới về.
[42:58]Nói: "Cổ không còn là một cô gái mà ngày xưa tôi mới gặp. Cổ dịu dàng, nết na, thùy mị, e ấp, thẹn thùng, ngày nay cổ trợn mắt, cái là la oai oái, cái là hung dữ, không biết cái tánh ở đâu ra. Hồi mới gặp nhau tôi nhớ cổ đâu có cái tánh này, mà bây giờ thì cổ trở thành con người kỳ lạ: hung dữ, đanh đá, chịu không nổi. Tôi không biết tại sao". À, đi hỏi các nhà tâm lý học, các nhà tâm lý học bó tay vì không tìm ra nguyên nhân của cái đanh đá, hung dữ của cái người con gái này, của người vợ này. Trước đây, lục lại hết cái hồ sơ lý lịch tâm lý của cô thì cô rất đàng hoàng, nhẹ nhàng, dịu dàng, tử tế,
[43:44]khéo léo, lịch sự, nhưng mà sau khi làm vợ mười năm rồi biến thành bà chằn. Bây giờ phải tìm đâu để hiểu? Xin thưa hãy lên chùa Phật Quang tìm ra nguyên nhân. Sau đó, sau khi lên chùa Phật Quang mới hỏi thầy: "Thưa thầy, trước khi mà yêu nhau thì vợ con là người con gái nết na như thế, sau khi lấy nhau mười năm giờ biến thành như thế này, nguyên nhân tìm không ra. Con đi hết bao nhiêu bệnh viện, bao nhiêu bác sĩ tâm lý tìm không ra, bó tay, nên con lên nhờ thầy chẩn bệnh giùm". Thầy chẩn bệnh liền, thầy nói: "Thầy đã tìm ra nguyên nhân. Nguyên nhân là tại anh chứ không tại ai hết". Nói: "Sao tại con?
[44:21]Con sống đầy đủ trách nhiệm, con yêu thương vợ con, con tha thiết, không bao giờ con lăng nhăng bừa bãi". "Ờ, thì chính vì cái đó. Chính vì anh quá yêu thương, vợ anh biến thành người khác". Trợn mắt lên: "Ủa, tại sao vậy?". "Nghĩa là con làm đầy đủ bổn phận người chồng, người cha. Nghĩa là khi mà trước khi đi làm, con đều hôn vợ con và nói: "Anh yêu em mãi mãi". Khi đi gặp đi làm về gặp vợ, con ôm vào lòng và con nói: "Anh quá nhớ em cả ngày nay", nghĩa là không làm sót cái gì hết, thì tại sao vậy?". "Đúng rồi, chính những điều đó, chính những lời nói, những cử chỉ yêu thương của anh quá đáng làm thay đổi người vợ mất.
[44:54]Người vợ bản ngã tăng lên từng ngày vì cái tình yêu thương của người chồng đó". Quý Phật tử nhìn ra chỗ này chưa? Khi ta được ai yêu thương nhiều quá, bản ngã ta tăng lên liền. Và khi bản ngã tăng lên rồi, thì nó rơi đúng vào công thức mà Phật đã nói: vô số những phiền não, tham sân nổi lên theo luôn. Cho nên từ một cô gái e ấp, thùy mị, hiền lành, được chồng thương yêu quá thành bà chằn, lỗi tại ông chồng. Cũng như là người mẹ thương con quá, đứa con hư, nó bướng bỉnh, nó ngang tàng không ra gì hết, hỗn láo không ra gì, lớn lên đời nó tiêu luôn, hết phước luôn, vì từ nhỏ nó hỗn láo quá, bản ngã nó tăng lên dữ dội quá.
[45:36]Khi nó được yêu thương quá nhiều, bản ngã nó tăng lên, nó hết sạch phước luôn. Gặp ai nó không biết chào, biết hỏi, muốn gì nó giựt cho bằng được, không biết nể nang lễ độ với ai hết. Đời nó hư luôn bởi vì cha mẹ đã hại nó vì yêu thương nó quá nhiều. Cũng như bà vợ biến thành bà chằn chỉ bởi vì được chồng quá yêu thương. Bây giờ ta tính làm sao? Sau khi hiểu điều đó rồi, ta tính làm sao?
[46:03]Hoặc là ta tính như người Sao Hỏa có mấy triệu năm trước, mấy tỷ năm trước là, từ đây thế giới này xin đừng yêu thương nhau nữa, rồi tuyệt chủng luôn, tận thế mất luôn, sự sống biến mất luôn. Phải không? Hay là tìm một cách nào khác?
[46:20]Cho nên, ví dụ cái người con nào mà sống trong gia đình được cha mẹ yêu thương vừa phải, dạy dỗ đàng hoàng chu đáo, đứa con đó nên người, không bị hư. Cái người vợ, người chồng cũng vậy, được cái người kia yêu thương mình trong vừa phải, nhưng mà trong đó có góp ý, có xây dựng thì đó là vợ chồng gia đình hạnh phúc bền vững.
[46:44]Nên cái yêu thương, nhớ đừng lạm dụng, đừng có ban phát bừa thãi, mà phải biết vừa chừng, biết vừa chừng vừa đủ thôi. Lòng có thể, lòng ta có thể yêu thương rất nhiều, nhưng sao? Nhưng thái độ ta, cử chỉ ta phải biết kiềm nén lại. Phải biết kiềm nén lại. Thầy nói ví dụ như đối với những đệ tử của thầy cũng vậy, đệ tử thầy cũng giống như con của thầy. Khi thầy nhìn từng cái người đệ tử của thầy, lòng thầy yêu thương dào dạt chan chứa. À cái chú này như vậy, chú cái cô kia như vậy, thầy nhìn thấy từng người, từng người thế nào và lòng thầy yêu thương chan chứa, nhưng mà thầy không bao giờ khờ dại
[47:26]nói ra, "Thầy thương con lắm." Vì nói ra hư liền. À, mỗi lần mà... Có cái gì thầy chỉ nghiêm khắc dạy bảo thôi. Cái đạo lý Phật dạy là như thế, rồi con phải sống như thế, phải tu như thế, như vậy mới nên người, rồi sau này những người đó mới lớn lên làm thầy mà dạy người khác được. Chứ còn nếu chỉ cần mà thầy bày tỏ là thầy yêu nhiều một chút, thương nhiều một chút, người đệ tử đó hư liền. Tự nhiên bản ngã tăng lên liền, đây là điều rất là lạ. Hễ mà biết mình được yêu thương thì bản ngã tăng lên liền. Nên vì vậy là phải biết kiềm nén cái tình cảm mình lại, mà dùng cái giáo dục, cái sự xây dựng, dạy dỗ nó nhiều, nhiều hơn.
[48:07]Đó, đó cái, cái hệ quả rất là xấu của tình yêu thương chính là điều đó, mà ta phải, phải biết.
[48:16]Có một cái nữa là tình yêu thương nó còn có một cái tính chất rất nguy hiểm là có thể có một lúc nào đó bỗng nhiên nó biến thành thù hận.
[48:31]Có không ạ? Ta đã thương ai rồi ta đã trở nên căm hận người đó có chưa? Chưa ạ? Ồ, bao nhiêu người đây hạnh phúc quá! Thế còn rất nhiều người trong cuộc đời và đã được đưa lên phim ảnh á, tình yêu thương đã biến thành nỗi hận thù. Chúng ta đã xem phim chưa? Đời mình không có nhưng xem phim thấy chưa ạ? Có phải không? Tình yêu thương bỗng nên trở thành sự hận thù. Ta đọc trong báo cũng thấy, tức là một ông chồng đã ly dị, chặn đường bà vợ với ông chồng sau, tạt nguyên một cái lon axit vô, hai người cũng chết luôn. Đó là thù hận. Trước đây yêu thương, không hợp nhau nữa, có sự tranh cãi rồi phải ly dị, nhưng vẫn yêu vẫn ghen, thành ra thù hận.
[49:18]Rồi có những cái người chiến sĩ đi đấu tranh vì đất nước mình, vì lòng yêu thương đất nước mình, nhưng mà không ngờ gặp phải cái cấp chỉ huy trực tiếp của mình là một người xấu hại mình, thế là mang nỗi hận luôn, hận luôn cả cái đất nước của mình luôn. Nó tình yêu thương đã biến thành cái thù hận, nó là, là như vậy. Rồi à hoặc là như ta nghe cái báo đăng vậy, là khi cảnh sát ở bên nước a bên một nước Nam Mỹ, bắt được một cái tay trùm. Sau khi bắt được một tay trùm xã hội đen á, đây người ta biết tay này có giấu tiền á mà không biết ở đâu ra, hỏi không khai. Thì cái bên cảnh sát người ta nghĩ chắc là bà vợ biết, cái mới về hỏi bà vợ:
[50:03]"Bà biết tiền ổng để đâu không?", dĩ nhiên bả khai không ạ? Không. Cảnh sát mới đưa ra cái cuốn phim cho coi là bên cảnh sát đã quay lén được cái cảnh cái ông chồng trước đây đã là gian díu, nhăn nhít với bao nhiêu cái gái gọi, gái điếm. Bả nhìn vô cái màn hình bả thấy xong rồi bả chửi liền: "Đồ con heo!", và chỉ liền ra cái chỗ ông kia giấu tiền liền, xong liền. Tức là lúc đó tình yêu thương lập tức biến thành thù hận, là chỉ luôn không có, chỉ hết tài sản phanh phui giao cảnh sát luôn, tức quá, đó là vậy. Do đó khi mà cái tình yêu thương càng lớn chừng nào mà nếu không may mà nó biến thành sự thù hận, sự ác độc thì nó lại lớn chừng nấy.
[50:45]Do đó ta phải cẩn thận về điều này. Khi ta yêu thương ai quá nhiều, ta cũng coi chừng, ngày nào biến thành thù hận hay chăng. Hay ai yêu thương ta quá nhiều, ta cũng coi chừng, nếu có cái gì không bằng lòng, tình yêu thương đó có thể biến thành nỗi thù hận. Phải đề phòng điều này, nên đừng bao giờ tin tưởng vào một cái mà các nhà thơ gọi là tình yêu bất diệt. Tình yêu bất diệt chỉ có trong sự tưởng tượng của các nhà thơ mà thôi, nha. Chứ chúng ta đừng hy vọng trong cuộc đời này có thật một cái gọi là tình yêu bất diệt. Tất cả vô thường, nhớ như vậy, coi chừng đó, tình yêu thương có khi biến thành nỗi thù hận đó.
[51:29]Có một cái này nữa là tình yêu thương nó cũng theo cái quy luật vô thường mà thay đổi và tàn hoại. Nó có bắt đầu và cũng sẽ có lúc chấm dứt, do đó không có bền. Và đến lúc tình yêu thương đã hết rồi, ta thay vào đó gọi là sự phản bội. Và đó là điều hiển nhiên giữa cuộc đời này. Do đó, ta đừng ngạc nhiên, đừng bận lòng, đừng phiền muộn khi thấy con người không yêu thương nhau nữa, khi thấy con người đã thay lòng đổi dạ. Vì đó là quy luật của cuộc sống. Vì sao? Vì tình yêu thương vốn bản chất là như vậy, đừng buồn lòng. Nên cái người mà khi thấy người ta không thương mình nữa rồi căm tức, giận hờn, đó là hiểu sai.
[52:16]Phải hiểu một điều thôi duyên đã hết, ha, luật vô thường tình yêu đã cạn, rồi thôi cứ cho nó bay theo, bay theo gió. Và ta thì cứ lên chùa tu, không sao hết, nha. Cứ thả, cứ thả mọi tình lụy theo gió thoảng mây bay hết, mình lên chùa. Ta có Đức Phật kính yêu, ta có giáo pháp cao vời, đủ rồi, vậy là được, nhớ như vậy. Nên hãy nhớ một điều là luật vô thường, cái gì có bắt đầu sẽ có chấm dứt. Mạng sống này rồi sẽ mất, cuộc đời sẽ trôi qua, và tình yêu thương cũng vậy. Cho nên nếu có ai lỡ hẹn với ta là thề non hẹn biển, là yêu nhau mãi mãi thì sao? Thì cười thôi. Ví dụ có một người nào đó, có một người viết cho mình bức thư,
[53:06]không bây giờ không viết thư nữa, giờ nhắn tin qua điện thoại. Nhắn tin là "Anh yêu em mãi mãi", cái mình nhắn tin mình trả lời sao? Tin trả lời sao?
[53:19]"Đời vô thường anh à", nha, không bao giờ có một tình yêu mãi mãi. Thương được lúc nào thì thôi, trân trọng lúc đó. Anh thương em giờ phút nào em biết ơn giờ phút đó. Nhưng mà để tin rằng có một tình yêu mãi mãi thì em không dám tin. Ổng nói: "Em, anh mà em không tin sao?" Làm sao em tin anh được? Vì sao? Vì Phật đã dạy lòng người dễ thay đổi. Ngày nào anh còn đi chùa Phật Quang thì em còn tin anh. Ngày nào mà anh không đi chùa nữa thì em không tin anh nữa. Nhớ là cái tình thương mà càng nhỏ,
[54:08]dành cho đối tượng càng nhỏ thì cái ích kỷ càng lớn. Mà cái tình thương dành cho cái đối tượng lớn thì cái lòng ích kỷ nó nhỏ lại. Ví dụ như ta chỉ thương gia đình ta thì cái tâm ích kỷ ta rất là lớn, rất là nhiều. Nhưng mà nếu ta thương được tới Tổ quốc ta thì cái lòng ích kỷ nó gần như mất. Nếu ta thương được cả nhân loại ta thì lòng ích kỷ nó hoàn toàn tiêu luôn. Cho nên là cái đối tượng mà càng nhỏ thì cái nguy cơ về đạo đức lại càng lớn. Do đó hiểu được điều này, ta phải tập yêu thương lớn, đừng yêu thương nhỏ. Nhớ như vậy. Là ví dụ như nào giờ nghiệm lại trong đời mình mình chỉ yêu thương gia
[54:52]đình mình thì biết ngay mình đã rơi vào đúng cái công thức là ích kỷ. Đối tượng yêu thương mình nhỏ thì tâm ích kỷ mình càng nhiều. Từ bây giờ mình phải tập yêu thương đối tượng lớn, những đối tượng mà ngày mình không nhìn thấy như là Tổ quốc, như là nhân loại. Mình cứ nói làm sao yêu được, cứ tự dặn lòng mình, buộc lòng mình, bắt mình phải yêu, từ từ tự nhiên yêu được. Và khi yêu được những đối tượng lớn như vậy, như Tổ quốc mình, như thế giới mình vậy là cái tâm ích kỷ tan biến luôn. Mà người mà sống mà có thể tan được cái tâm ích kỷ, có thể yêu thương được những đối tượng lớn thì ta gọi người đó là gì?
[55:35]Những người vĩ đại, những tâm hồn thánh thiện, người có lý tưởng đẹp giữa cuộc đời này. Và ai cũng phải vậy hết. Có khi nói thôi con già quá rồi, không, già cũng phải yêu thương để kiếp sau yêu lại cho nó nhanh. Còn những người trẻ thì càng phải biết yêu thương Tổ quốc, càng phải biết yêu thương thế giới này. Nha quý vị. Để chi? Để diệt đi cái tâm ích kỷ của ta. Còn nếu ta chỉ yêu thương những đối tượng nhỏ quá, thế là tâm ích kỷ ta rất là rất là nặng, nguy hiểm vô cùng, nó làm mình mất đạo đức. Vì vậy, ta là đệ tử Phật thì tập một điều là yêu thương rộng lớn như lời Phật dạy ta vậy. Đó gọi là tâm từ bi, yêu thương đến vạn loài chúng
[56:22]sinh, yêu thương cả những người ghét mình, yêu thương cả những người mà mình không thân, yêu thương cả những người mà chỉ gặp phớt qua, trái tim lúc nào cũng mở rộng như vậy. Đó là cái bài học yêu thương đẹp nhất mà Phật dạy ta. Một điều nữa, ta yêu thương ai thì phải biết kìm nén, đừng bày tỏ, vì yêu thương cũng là liều thuốc độc, bơm vô nhiều quá người ta chết liền. Nhớ như vậy nha. Hôm nay đầu xuân, ta nói nhau về ý nghĩa của sự yêu thương để ta biết yêu thương cho đúng, yêu thương cho chính xác, yêu thương cho cho rộng lớn, chứ còn tình yêu thương thì vốn nó nó nó mệt mỏi và phiền toái. Chúng ta có nghe một bài hát của Duy Quang không?
[57:10]"Tôi xin người hãy cứ gian dối nhưng xin người đừng lìa xa tôi", có nghe chưa? Cái tình yêu thương như vậy nó lệ thuộc như vậy đó, và nhiều khi nó không cần liêm sỉ luôn, không cần danh dự, thà chấp nhận gian dối. Ai trên đời mà chịu được sự gian dối phải không? Mình còn có cái lòng tự trọng chứ. Vậy mà một người yêu hạ mình đến cái nỗi chấp nhận không còn cái liêm sỉ luôn: "Hãy cứ gian dối nhưng đừng bỏ tôi." Nên thầy sửa lại: "Tôi xin người hãy cứ yêu mến, nhưng xin người đừng dành riêng tôi. Cho tôi còn về với chùa tôi, khi hoa xuân hồng tươi đang tới." Nha quý vị.
[57:51]"Tôi xin người hãy cứ yêu mến, nhưng xin người đừng chờ mong tôi, vì tôi mắc đi chùa." Cứ về nha. Thôi thầy chúc quý Phật tử mọi điều vui trong năm mới. Ai quy y thì à thì vào chùa quy y ha. Còn thầy mời mọi người ở lại dự bữa ăn bữa cơm đạm bạc với chùa nhé. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[58:38]Người thương người à bao nhiêu cũng thiếu. Người ghét nhau ý a chút xíu cũng thừa.
[58:51]Hoàng hôn về trăng lên gió reo lời ru.
[58:58]Bình minh còn sương rơi vướng trên nụ hồng.
[59:06]Trời đổ cơn mưa có bóng chim bay về tổ. Nắng chiều nương khói nhập nhòa, ai gọi ai sang ngoài ngõ. Con đò trôi theo sóng xa chìm trong mơ. Người thương người à biết sao là vừa.
[59:36]Người xa người ý a nghìn năm đợi chờ.
[59:43]Cả nhân loại từ lâu ước mơ từng giờ.
[59:50]Được quây quần bên nhau nỗi vui tràn bờ.
[59:57]Trong cơn bão bùng, người hiểu rằng phải yêu quý nhau. Bơ vơ kiếp người đã nhiều rồi cay đắng vương đau. Đem muôn tấm lòng xây tình thương trên khắp tinh cầu. Hoan ca thái bình, lời nguyện ước mai sau.
[1:00:55]Người thương người à bao nhiêu cũng thiếu.
[1:01:02]Người ghét nhau ý a chút xíu cũng thừa. Ngồi trên đồi miên man ngắm mây trời bay.
[1:01:15]Chèo con thuyền ven sông hái hoa đầu ngày.
[1:01:23]Mặt trời ban trưa có bóng tre che đường về. Dưới giàn dây leo thắm xinh, ai ngồi mơ nơi thềm đá. Chuông chiều vọng đưa khói lên hàng cau thưa.
[1:01:46]Người thương người à biết sao là vừa.
[1:01:53]Người quên người ý a nhìn nhau chần chờ.
[1:02:00]Hành tinh này đẹp như ước mơ ngọc ngà.
[1:02:07]Để ta cùng vang lên tiếng ca hiền hòa.
[1:02:14]Sau bao nỗi buồn, giờ hiểu rằng cần yêu quý nhau. Ai không có lần nhìn cuộc đời thao thức đêm thâu. Xây lên khát vọng cho trần gian qua hết u sầu. Bay cao giữa trời, lời nguyện ước mai sau. Bay cao giữa trời, lời nguyện ước mai sau.