[0:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:25]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:38]Nam Mô Bổn
[0:47]Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Dạ chúng con thành tâm cung thỉnh Thượng tọa giảng sư an tọa, cũng như toàn thể nam nữ Phật tử an tọa. À Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên Ni sư trụ trì chùa Bửu Trì, kính chư tôn, kính quý Phật tử. Hôm nay là duyên lành thì chúng tôi về đây chia sẻ một ít đạo lý nhân cái mùa Vu Lan, là mùa người Phật tử tu tập cái hiếu đạo. Cái hiếu đạo à thực ra đó, cái ban đầu của ông bà mình thì không phải là từ nơi đạo Phật mà có. Mà cái hiếu đạo của Á Đông mình là từ nơi đạo Nho mà có. Là vì à Khổng Tử à ông mở ra một cái đạo ta gọi là đạo Nho. Thì trong đó, cái lòng hiếu đối với cha mẹ
[1:48]được nâng cao lên thành một cái điều rất là thiêng liêng. Nên trải qua rất là nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, người Á Đông của mình thấm nhuần cái đạo đức này. Nên con cái lúc nào cũng phải hiếu kính với với cha mẹ. Rồi đến khi đạo Phật đến với Á Đông, đạo Phật ừ bắn thêm một phát súng, nói mình nói dùng cái ngôn từ mà hơi to tát á, bắn thêm một phát súng, hoặc là bồi thêm một một cái nhát gươm cương quyết, hoặc là ta nói là đóng góp thêm một cái mảng rất lớn về cái lòng hiếu bởi cái ngày lễ Vu Lan trọng đại này.
[2:30]Thì ta, dân ta vốn là đã tu theo hiếu đạo, đến khi đạo Phật đến thì còn nâng cái đạo hiếu đó lên thành một bước rất là thiêng liêng một lần nữa. Cho nên những ai là người đệ tử Phật, nhất là người đệ tử Phật Á Đông thì không bao giờ quên cái việc mà tu dưỡng cái hiếu đạo trong lòng mình, trong cuộc đời mình. Mà tại sao cái hiếu đạo nó lại quan trọng như vậy, mà phải đặt thành một cái đạo để tu dưỡng? Hễ cái gì mà đặt thành vấn đề để tu dưỡng thì nó không có dễ. Chứ vì nếu nó dễ, ta không thành cái đạo. Ví dụ như thế này, nó có những cái điều nó dễ à như nam nữ lớn lên gặp nhau yêu thương nhau liền.
[3:16]Tới cái tuổi khoảng mười mấy tới hai mấy, tự nhiên cái bản năng trong người nó được lập trình, lớn lên tự nhiên người ta tìm đôi lứa, tìm tình yêu, tạo thành một cái gia đình. Và cái điều đó được lập trình trong gen con người, khỏi phải luyện tập. Nên mấy Phật tử ngồi đây cũng vậy phải không? Nhớ lại cái tuổi của mình, tuổi trẻ đi qua, tự nhiên mình có cái tình yêu rồi lập gia đình. Rồi chỉ có một số người yêu không được đành phải làm sao? Thất tình rồi đành phải làm sao? Đi tu, à. À nhưng mà có một số người đi tu mà không phải là vì vì thất tình, ví dụ như là... Và mấy người đi tu là những cái người mà vượt
[3:54]ngoài cái điều thường tình của thế gian. Cái gen họ có cái gì nó lạ lạ đó, thành thử tự nhiên họ không yêu, họ đi tu mất tiêu à. Chứ còn bình thường lớn lên chút bị yêu. Cái điều đó nó dễ, dễ như ăn cơm uống nước và ta không cần phải tu luyện. Nhưng mà cái đạo hiếu, cái lòng hiếu kính đối với cha mẹ nó có cái gì rất là khó, nên các bậc thánh triết buộc ta phải tu. Nếu không tu, không được nhắc nhở ta quên liền. À đây là điều rất là lạ nha. Ta đừng tưởng là dễ à. Nhưng mà lấy vợ lấy chồng rồi đó, cái việc mà làm vợ làm chồng có dễ không? Dễ không? Yêu thì rất dễ, nhưng mà lập gia đình mà làm vợ làm chồng thì sao?
[4:34]Rất là khó. Hai con người không phải thánh, hai con người còn đầy tham sân si ích kỷ, tại chưa chứng đạo mà. Lấy nhau ở chung với nhau một mái nhà mà để êm ấm, hạnh phúc, hòa thuận, suốt ngày không bao giờ có tiếng gây gổ, chia nhau từng giọt nước mắt, từng nụ cười, san sẻ với nhau từng gừng cay muối mặn xin đừng bỏ nhau. Chuyện đó có không? Never, không bao giờ có. Không bao giờ có một cặp vợ chồng nào hạnh phúc thực sự hoàn toàn hết. Vì sao? Vì hai con người đó chưa phải thánh, mà cặp lại thành một cặp ở chung với nhau, thế nào cũng sao? Cũng chuyện xảy ra. Nên vì vậy, các bậc thánh triết lại phải lập ra một cái
[5:17]đạo gọi là đạo vợ chồng để dạy người ta cách cư xử. Chớ vì làm vợ làm chồng rất khó. Đúng không quý Phật tử? Những người đã đi qua đời sống vợ chồng rồi thấy khó hay dễ? Quá khó phải không ạ? Thì cái chuyện mà làm con hiếu đạo cũng vậy, không hề dễ. Tại sao vậy? Tại vì bản năng con người được lập trình là sao? Là quên bố mẹ mình. Ồ lạ lùng như vậy. Ông bà mình nói một câu rất là gọn mà gói ghém hết cái điều này: "Nước mắt chảy xuống." Tự nhiên nước mắt chảy xuống, nước mắt không bao giờ chảy lên. Nước mắt chảy xuống nghĩa là sao? Cha mẹ thương con, con thương ai? Thương con của nó, không có thương cha mẹ.
[6:03]Cái tâm lý rất là tự nhiên. Cho nên khi một bậc cha mẹ yêu thương con mình, trong đầu nhiều khi cũng có nghĩ khi mình về già con mình nó sẽ sao? Đỡ đần phải không? Nuôi dưỡng mình nhưng lúc già. Trong đầu nghĩ như vậy nhưng thực tế không bao giờ được hoàn toàn. Nhưng mà ở Việt Nam ta cũng như những nước Á Đông, khi cha mẹ về già được con cái đỡ đần chăm sóc bởi vì Á Đông mình được dạy cái đạo hiếu rất kỹ. Chứ còn ở các quốc gia khác, thường cha mẹ phải đi vào viện dưỡng lão, con cái có một triệu lý do để không nuôi cha mẹ.
[6:41]Nước mắt cứ chảy xuống, cha mẹ thương con nhưng con rất ít biết thương ngược lại bố mẹ, mà con sao? Nó đẻ con rồi nó thương, lo cho con nó, quên mất bố mẹ mình. Có cái tâm lý là khi sinh con nuôi con rồi mới sực nhớ công lao của mẫu từ, mới nhớ công lao của cha mẹ mình: À, thì ra ngày xưa bố mẹ mình cũng nuôi, dạy mình cực khổ như thế này. Lúc đó mới chạnh lòng nghĩ lại một chút. Nhưng mà nghĩ lại rồi sao? Rồi thôi kệ bố mẹ mình, lo cho con mình tiếp. Có chạnh lòng lại một chút thôi, nhưng vẫn không đủ sức mạnh để đi ngược lại mà hiếu kính với bố mẹ mình. Đó là quy luật tự nhiên, một sự lập trình tự nhiên của con người.
[7:30]Chính vì cái cái được lập trình trong tâm con người là nước mắt chảy xuống, cứ đời cha mẹ thương con, con lại thương con của nó như vậy, và nó bỏ qua một khoảng trống nguy hiểm về đạo đức là lúc bố mẹ lúc tuổi già không ai đỡ đần chăm sóc, hoặc là khi con còn nhỏ dại bố mẹ dạy nó không vâng lời vì nó không có hiếu từ nhỏ.
[7:59]Chính vì cái này mà các bậc thánh nhân phải lập nên một cái đạo hiếu để dạy dỗ con người đừng để con người trở thành kẻ bạc ác. Khi ta quên công ơn bố mẹ, ta thiếu cái lòng thương kính đối với bố mẹ, ta quên cái bổn phận chăm sóc đỡ đần bố mẹ lúc tuổi già, ta quên cái việc mà vâng lời bố mẹ dạy dỗ lúc còn khi ta còn nhỏ thì ta lập tức trở thành kẻ bạc ác liền. Chính vì cái đạo hiếu nó lấp một cái khoảng trống trong cái bản năng con người như vậy, à ngăn chặn người ta trở thành kẻ bạc ác như vậy, cho nên cái đạo hiếu trở thành một cái đạo đức đẹp của nhân loại, một cái điều phát minh cao quý mà loài người đã tìm ra được cho cho nhân loại đến hôm nay.
[8:52]Và cứ như vậy, cứ mỗi độ Vu Lan về, các chùa ta lại tưng bừng tổ chức trọng thể cái đại lễ Vu Lan. Thứ nhất, để nhắc các Phật tử ta nhớ huân tập, tu dưỡng, un đúc cái lòng hiếu kính đối với cha mẹ mình. Mà cha mẹ mình có phải là một bậc thánh nhân không? Phải không? Không. Cha mẹ mình cũng là con người tầm thường, cũng là một người phàm phu, cũng có sân si, cũng có ích kỷ, à cũng còn cần phải tu dưỡng, chứ không phải là một bậc thánh nhân để mình tôn thờ. Nhưng đạo hiếu dạy ta rằng: Bất kể cha mẹ mình thế nào, dù cha mẹ mình Cùi, đui, sứt, mẻ, thậm chí cha mẹ mình có lỗi lầm, mình vẫn phải sao?
[9:49]Vẫn phải hiếu kính, đó. Nên cái cái lòng hiếu kính này nó vượt biên giới, nó san lấp hết tất cả những lý do, những sự trở ngại mà cứ con cái cứ phải hiếu kính bố mẹ, nó làm cho xã hội ổn định, đất nước được phát triển tốt đẹp. Nếu một xã hội, một đất nước mà con người ta không có cái lòng hiếu kính với cha mẹ thì ta sẽ thấy một điều chắc chắn thế này: xã hội đó hỗn loạn, bất ổn, gia đình nó tan vỡ, ly tán. Còn nếu cái xã hội mà đạo hiếu này được tôn vinh, ta sẽ thấy là xã hội đó rất là ổn định, gia đình thường là là bền vững chỉ từ cái đạo hiếu này mà thôi. Nên vì vậy là khi đến với chùa trong cái dịp tháng Bảy Vu Lan
[10:41]này, ta kiểm điểm lại lòng mình, ta kiểm lại lòng mình: Từ thuở bé cho đến bây giờ, có lúc nào ta đã làm cha mẹ mình buồn lòng chưa? À, có lúc nào ta đã quên ơn sinh thành dưỡng dục của cha mẹ mình chưa? Kiểm lại từ nhỏ đến lớn cho đến bây giờ, à ta có làm được nhiều điều để cho cha mẹ mình vui hay chưa? Có những khi ta đã lầm lỗi, có lúc nhỏ ta đã bướng bỉnh, ngang tàng, chỉ thích sống theo cái điều mình muốn mà quên đi cái tâm tư, cái ý muốn của cha mẹ mình. À những điều đó hôm nay ta cùng nhau ôn lại và và sám hối. Rồi những người đã lớn lên, bắt đầu phải bươn chải với cuộc sống, rồi cũng có gia đình, rồi phải gánh vác gia đình mình,
[11:38]nhưng mà bố mẹ mình đã già, bây giờ bắt đầu mình phải nghĩ tới cái việc vừa phải nuôi gia đình mình, vừa cũng phải sao? Phải phụng dưỡng bố mẹ. Cái trách nhiệm nó nặng lên nhiều lần, nhưng mà làm sao để là một con người đứng được trong trời đất này, đứng ngẩng cao mặt nhìn trời đất, nhìn mọi người không hổ thẹn thì ta phải chấp nhận gánh lên đôi vai mình cái trách nhiệm đó, vừa là nuôi nấng gia đình mình mà vừa là phụng dưỡng bố mẹ mình. Phải chấp nhận gánh cái trách nhiệm này và không được từ chối, không được từ chối. Chớ đừng để đừng để trong đêm khuya à tiếng gió xào xạc qua lá cây, rồi cái lời ru của ai đó man mác theo gió chiều, gió khuya:
[12:30]"Cha mẹ nuôi con biển hồ lai láng. Con nuôi cha mẹ tính tháng tính ngày." Đừng để như vậy! Đừng để có những lời than nó bay vọng trong sương khuya, trong gió sớm như vậy nha! Phải làm sao cho tuổi già của bố mẹ mình là những tháng ngày an vui, những tháng ngày hạnh phúc. Đó là nói cha mẹ hiện đời, nhưng mà khi đến với đạo Phật thì cái khái niệm cha mẹ lại trở nên phi thường, siêu việt hơn. Là vì sao? Vì Phật dạy ta, ta còn cha mẹ của nhiều kiếp trước nữa, không phải mới một kiếp này. Khi ta đầu thai lại kiếp này ta quên mất, ta quên mất bố mẹ của những kiếp trước. Và ngày hôm nay, cái Vu Lan về, ta ngồi ta ôn lại từ thuở bé thơ đến bây
[13:16]giờ, ta mới phát hiện ra mình chưa tròn hiếu đạo với cha mẹ mình ở kiếp này thì chắc chắn rằng với cha mẹ ở nhiều kiếp trước làm sao? Cũng làm sao? Chắc chắn là ta có sơ suất, có lỗi lầm. Nhưng bây giờ biết cha mẹ kiếp trước là ai để mà tìm, mà đáp đền, mà báo hiếu? Cho nên Phật mở ra một con đường để ta chuộc lại cái lỗi lầm đó bằng những cái ngày Vu Lan này, hằng ngày ta đến chùa, ta tụng kinh, ta lễ Phật, ta làm phước, à ta phóng sinh, vân vân, làm nhiều cái điều công đức để làm chi? Hồi hướng cho cha mẹ nhiều đời nhiều kiếp nữa. Nên cái lòng hiếu ở trong đạo Phật nó trở nên phi thường, siêu việt, không còn chỉ là của cha mẹ hiện đời.
[14:07]Nói chứ một người nào mà có thể hiếu kính cha mẹ hiện đời này đã là một người hết sức tốt rồi, đạo đức rồi. Đi tìm được một người như vậy là mình đã hết sức vui mừng, nhưng mà không, đạo Phật chưa có hài lòng với cái lòng hiếu như vậy mà còn dạy chúng ta phải tưởng nhớ đến cha mẹ nhiều đời nhiều kiếp mà ta không còn không còn biết mặt, đã quên mất rồi nữa. Và ta vẫn phải lạy Phật hằng ngày, cầu cho cha mẹ con hiện đời và vô số đời trước được an vui, được hạnh phúc, lúc nào cũng được theo Phật mà mà tu hành. Đó, cái đạo hiếu trong lòng Phật nó viên mãn như vậy, nó trọn vẹn như vậy. Và mỗi độ Vu Lan về, chúng ta cùng ngồi đây để ôn tập lại cái đạo hiếu,
[14:52]cùng tụng một câu kinh, lễ một thời Phật và bắt tay làm một việc công đức gì đó để đền đáp cái công ơn cha mẹ, cũng là tu dưỡng cái đạo hiếu thiêng liêng trong lòng mình và trong cuộc đời mình. Đó là ý nghĩa của của Vu Lan như vậy.
[15:15]Nhưng hôm nay chúng ta ngồi đây, chúng ta không có phải nói về đề tài Vu Lan không, chúng ta nhắc Vu Lan thôi. Vì sao? Hôm nay cái bài nói chuyện đạo lý này không phải chuyên về Vu Lan. Vì sao? Bởi vì nay mai, quý Phật tử đi qua chùa này qua chùa kia làm sao? Đều đều được nghe quý thầy giảng về Vu Lan cả, giống như thầy MC thế nào thầy cũng giảng về Vu Lan từ đây cho tới hết tháng Bảy, nên ta còn nghe nhiều nữa. Nên hôm nay chúng ta lại nói một đề tài đạo lý khác cũng để cúng dường nhân cái mùa Vu Lan này, cái đề tài là: "Bốn lợi ích của phước".
[16:01]Khi Đức Phật mà gặp một người sơ cơ thì Đức Phật luôn luôn giảng cho họ nghe về nhân quả nghiệp báo, à hay như vậy. Cho đến khi người đó nghe về nhân quả nghiệp báo thấm nhuần, tâm họ trầm lắng lại và cái thiện căn nhiều đời họ mở ra thì lúc đó Đức Phật mới bắt đầu giảng một cái đạo lý rất là khó, rất là cao là Tứ Diệu Đế. Mà thường là sau bài giảng Tứ Diệu Đế thì những người đó đều chứng được quả Tu-đà-hoàn. À, thời Đức Phật là vậy. Thì do thời nay căn cơ chúng ta hạ liệt hơn cho nên ít người chứng quả, nhưng ta biết cái tiến trình mà Phật độ người là như vậy, ban đầu đều phải giảng về nhân quả nghiệp báo.
[16:56]Thì chúng ta cũng vậy, chúng ta đến với Phật pháp buổi đầu thì phải làm sao hiểu cho được nhân quả nghiệp báo cho kỹ để làm cái nền tảng vững chắc trên con đường Phật học. Còn nếu mà chúng ta không hiểu nhân quả cho kỹ mà ta cứ đào sâu tới, đào sâu tới những đạo lý khác, ta rất dễ bị rơi vào tà kiến. Hoặc là ta theo đạo Phật mà ta hiểu nhân quả không kỹ, ta rất dễ bị dụ vào những cái mê tín mà cái mê tín đó nó được che đậy, được trang trí bởi cái nhãn hiệu Phật. Ta cứ nghe đó là Phật, Phật, Phật, chỗ này cũng Phật, khuyên Phật, nói kinh, nhưng mà sự thật nó lẫn trong đó mê tín ở trong đầy ở trong.
[17:46]Chỉ vì sao? Chỉ vì cái đạo lý đó không phù hợp với nhân quả nghiệp báo. Ngày nay cách Phật đã hơn 2.500 năm, rất nhiều tà kiến đã lẫn vào trong đạo Phật, rất nhiều tà kiến đã đội lốt đạo Phật và phổ biến tràn lan khắp các nơi, đi vào luôn vào trong các chùa, đi vào trong những bài tụng của ta và đi vào cái trái tim của ta mà ta không biết. Chính vì vậy mà Phật pháp có cơ bị suy tàn, ta tu không còn chân chính nữa, đạo Phật mất dần cái sức mạnh là do ta đi nhầm đường mà ta không biết. Ta cứ thấy có nhãn hiệu Phật là ta theo, nhưng đâu biết rằng cái chữ "Phật" đó chỉ là cái đội lốt, còn cái giấu bên trong đằng sau toàn là tà kiến không.
[18:39]Đây là điều rất là đáng lo. Nhưng mà hôm nay chúng tôi cũng không tiện nói ra điều gì là những tà kiến lẫn vào trong đạo Phật. Để có thể nói được điều này chỉ nói được với những vị tăng ni mà đã tu hành lâu năm thôi, hết sức có lòng, hết sức có trí tuệ mới có thể giãi bày được, còn với Phật tử thì thầy không nói được.
[19:07]Thì bây giờ đối với Phật tử vậy, cái đạo lý đầu tiên, căn bản mà hết sức quan trọng để đi suốt con đường tu hành của mình trong vô lượng kiếp cũng là cái đạo lý nhân quả nghiệp báo. Khi ta biết rõ cái gì là tội, cái gì là phước, khi ta biết rõ một cái nhân nào sẽ sinh ra một quả nào, khi một quả xuất hiện nó đến từ một cái nhân nào thì ta tạm gọi là có chánh kiến đầu tiên trong trong đạo Phật. Ví dụ thế này. Ví dụ như bây giờ ta gặp một người chẳng may bị cái tật nguyền là câm, không nói được. Ta phải biết cái nhân nó từ đâu ra. Ta biết cái nhân để làm chi? Để chọc người đó hả? Không, để sửa chính mình, đề phòng cho chính mình.
[19:53]Vậy cái người bị câm là nhân gì? Nó nhiều nhân. Cái nhân mà nó thô bạo nhất, nó ác độc nhất là gì? Là đời xưa cắt lưỡi ai á. Lúc mà làm quan làm quyền, có quyền lực trong tay, khi giận lên đưa ra một hình phạt rất là cay nghiệt thì cắt lưỡi người ta. Ở đây có ai vậy không? Nếu có, người đó trả lời không được tại kiếp này bị câm à. Đó là cái nhân mà ác độc. Nhưng có cái nhân nó không đến nỗi ác độc như vậy, không tàn bạo như vậy mà cũng làm người ta câm, đó là đời trước không chịu nói lên những cái điều lẽ phải, không chịu nói lên những điều đáng phải nói. Vì sợ hãi, vì nhút nhát, vì lười biếng, vì thờ ơ, vì hờ hững, im lặng không chịu nói.
[20:43]Ví dụ, có một người quan ở trên huyện lệnh xuống, họ mới điều tra một cái vụ mà ăn cắp. Thì cái người tố người này, người tố người kia, thì lúc đó ông quan mới hỏi mình: "Ta hỏi cô, thời đó ta nghe nói rằng cô đang đi ngang khúc này và lúc đó cái ánh mặt trời vừa rọi qua tàn cây, tàn cây vừa đổ xuống đúng cái bóng nó đúng ngay cái góc này, đúng không?" Nói: "Dạ có." "Cô thấy ai chạy ngang đây?" Ổng chỉ hỏi nhiêu đó thôi, rồi ổng điều tra tiếp, chứ còn cái việc gì thì ổng suy luận tiếp. Nhưng mà ổng chỉ hỏi nhiêu đó thì ta nhớ rõ ràng một cái người chạy qua. Ta nhớ đó là gì? Đó là cái ông Tư Râu sống cách nhà mình năm căn.
[21:28]À lúc đó ổng hớt ha hớt hải, tay cầm một cái vật gì màu đỏ, quần thì nghĩa là ống cao ống thấp, chạy cái vèo qua mặt mình chạy mất luôn. Mình thấy, thì khi ông quan ổng đứng đằng sau lưng ổng là hai người lính cầm gươm, ổng đứng đường bệ thế này ổng hỏi: "Ta hỏi cô nương, đúng giờ đó cô nương thấy ai chạy qua đây?" Thì lúc đó là bởi vì nếu mà mình khai ra thì ổng nhanh chóng bắt được hung thủ. Nhưng mà mình sợ là nếu khai ra mít lòng, mình sợ là người ta trả thù cá nhân, mình sợ là dây dưa vào việc bắt khai tới khai lui đủ thứ chuyện, à thế là mình nói: "Dạ không thấy ai hết", cho yên phần mình.
[22:11]Thế là cái cuộc điều tra của ông quan đi vào bế tắc và ổng bắt lộn người, do người ta khai tầm bậy, bắt chụp một người, xử oan người ta 20 năm tù. Và người này kết quả kiếp sau câm luôn, vì không nói được một sự thật, không nói lên được một điều đáng phải nói, kiếp sau câm liền, câm luôn mấy kiếp luôn. Cho nên, cũng là câm nhưng mà nhân quả rất là rất là khác nhau. Rồi một người thông minh, trí tuệ, ăn nói lưu loát, nhân quả gì? Cả mấy ngàn cái nhân quả này, mấy ngàn cái nhân quả này. Trong đó có một cái nhân là đời trước làm MC giới thiệu giảng sư. Khi làm MC giới thiệu giảng sư á thì nhiều khi sự thật cũng chả
[22:56]biết ông thầy giảng sư giảng hay hay dở, nhưng mà lúc nào cũng ca ngợi ha, ca ngợi à ông thầy giảng sư này ổng giảng hay lắm, mặt ổng đẹp trai lắm, mặc dù ổng ngồi đây ổng xấu thấy mồ. À cứ vậy, thì những cái lời tôn vinh đó cái làm cho mình có cái phước. Là sau này bỗng nhiên tự nhiên mình có trí tuệ, ăn nói lưu loát, giảng giải đồ rành mạch làm người ta thích, nên cái nhân quả thì nhiều lắm. Hoặc là một cái người đó cứ thích là cứ đem tặng vở, tặng viết cho những người đi học. À đời sau mình cũng học giỏi. Rồi hoặc là có người thích thấy trường học xây cất cái mình lại mình phụ công lao, hoặc là nghe nói trường học gần sát bên mình quá cái mình
[23:36]hiến luôn miếng đất của nhà mình luôn cho trường học cất luôn. Thì những người đó đời sau vừa được nhà cao cửa rộng mà vừa học hành giỏi giắn vô cùng. Tức là một nhân một quả nó nó biến đổi rất là nhiều. Và ta, những người đệ tử Phật, phải giỏi về nhân quả. Giỏi về nhân quả nhưng mà suy luận thì phải có trực giác á. Tại vì không biết nhân nào. Tự thấy người ta đi cà nhắc cà nhắc, cái hỏi: "Sao mà tôi đi cà nhắc vậy cô?" Cái mình nói: "À tôi là Phật tử, tôi học nhân quả tôi rành, đời xưa là anh bẻ chân người ta chứ có gì đâu." Nói vậy trật lất. Đâu phải ai đi cà nhắc cũng do bẻ chân người ta, phải không?
[24:13]Cho nên là phải có cái trực giác khi ta ta suy luận nhân quả. Và khi một người Phật tử biết rõ nhân quả, nghiệp báo, tội phước, tự mình dè dặt lấy cuộc đời mình, không dám thò tay làm cái gì bậy. Mỗi khi làm cái gì, nói cái gì, suy nghĩ cái gì trong đầu đều phải cân nhắc tội phước rất là kỹ. Chỉ nhờ vậy thôi mà tự nhiên đời ta có phúc từ từ, có phúc từ từ. Và hôm nay cái điều ta muốn nói với nhau cái giá trị của cái phước là gì trong cuộc đời này. Có bốn cái lợi ích của phước: Cái lợi ích thứ nhất là phước làm nâng lên giá trị của một con người. Cái lợi ích thứ hai là phước làm cho phát triển Phật pháp.
[24:59]Cái lợi ích thứ ba là phước làm nâng dậy, làm bay lên cả một dân tộc. Cái lợi ích thứ tư là phước giúp ta có thể khai mở được tâm linh để mà tu tập giải thoát, giác ngộ. Đó là bốn cái lợi ích của phước, bốn lợi ích chính, chứ phước tạo ra vô số lợi ích, nhưng đây là bốn cái cái lợi ích chính. Rồi nói cái thứ nhất là phước làm nâng lên giá trị của một con người. Là sao? Giờ ta hỏi lại, thế nào là một con người có giá trị trên cuộc đời này? Con người mà có giá trị trên cuộc đời này là một con người mà đi tới đâu cũng được người ta người ta kính trọng, phải không? Trọng vọng, thương mến, đó là cái người có giá trị.
[25:45]À vì sao người đó được kính trọng? Bởi vì người đó vì sao? Vì sao người được kính trọng? Thầy muốn nghe câu trả lời để thầy biết cái người nào ham cái gì á. Thí dụ người đó: "Vì người đó giàu", cái mình biết người này ham tiền. Thứ nhất thực sự là vì người đó giàu, đúng không ạ? Nói gì nói, ví dụ bây giờ mình nói là Phật tử mình á ngồi đông vui, đang trò chuyện vui vẻ, bỗng nhiên có chiếc xe hơi bóng loáng đỗ xuống cái xịch, bước xuống một người bệ vệ, đẹp, trắng rồi mùi thơm tỏa ra giàu sang, biết đó là một đại gia địa ốc, chưa biết là sắp phá sản, nhưng mình thấy bên ngoài vậy đó, tự nhiên mình cũng nể, nói:
[26:25]"Ồ kìa, ổng đại gia tới chùa kìa." Nha, thế là ta xum xoe ra đón chào rồi vân vân, cũng chạy vô báo ni sư: "Ni sư có ông đại gia ổng tới kìa", đó. Thứ nhất là vì mình giàu, đúng như vậy. Thầy nói vậy có trúng tim đen không? Quá đúng đi chứ. Thứ hai là vì cái gì? Vì người này có quyền chức, đúng không ạ? À ví dụ mình đang ngồi với nhau lại vui, tự nhiên có ông bước vô: "Ô, có ông chủ tịch Cần Thơ ổng tới thăm chùa." Thế mình sao? Mình phải đối xử khác liền, nha. Mình không thể coi ổng bình thường như mọi người Phật tử được, không thể được. Tại vì sao? Bởi vì nó là đạo đức, chứ không phải mình nịnh đâu nha.
[27:10]Mình gặp một người giàu, mình có thể đối xử bình đẳng được, à vì đạo lý trong nhà Phật là người giàu, người nghèo mình đối xử bình đẳng, nhưng với người mà làm quan, mình đối xử bình đẳng là mình có tội trong đạo đức ạ, chứ không phải là là là là là là mình nịnh đâu. Tại sao vậy? Tại vì cái người làm quan mà làm quan chân chính á, cái lương ổng á hưởng không bao nhiêu tiền á, nhưng mà cái đầu của ổng tối ngày mà ổng lo cho dân á, cái công lớn vô cùng. Nên đối với những người làm quan mà làm quan chân chính, ta buộc phải kính trọng. Và cái việc ta kính trọng một người làm quan là đạo đức, điều đúng.
[27:49]Và ngày xưa dạy như vậy, ngày xưa những thế hệ xưa là đạo Nho dạy ta như vậy, phải kính trọng các ông quan, điều đó hoàn toàn là đạo đức. Nhưng mà khi ông quan cậy quyền lực mà làm ác thì thôi nó thuộc loại khác rồi. Đó là một cái điều ác, đó là điều ta phải phê phán, phải lên án. Chứ còn ông quan bình thường làm đúng bổn phận, phải là một người hết sức để cho ta kính trọng. Ví dụ như có lần vừa rồi về ở trên chùa, trên chùa Phật Quang của chúng tôi vậy, hôm đó buổi trưa thì có một bà, bà là phu nhân của Chủ tịch nước bà ghé thăm. Bà đi rất là đơn giản, thì lúc đó có một đoàn Phật tử rất là đông
[28:25]cũng đang ở chùa, bà đi bình dị lắm, ừ bà đến cái thì chúng tôi ra đón chào và báo cho Phật tử đây là phu nhân Chủ tịch nước. Tôi nói thêm: "Ngày xưa mà như vậy ta gọi là ai? Hoàng hậu. Và khi gặp hoàng hậu thì sao?" Quỳ xuống. Không được đứng lên nữa nha. Quỳ xuống ạ. Người xưa người ta đặt những vị trí lên rất là cao, để làm chi vậy? Để cho quốc gia nó có cái tôn ti trật tự. Vì cái người dân mà họ không kính trọng được cái người lãnh đạo của họ, đất nước loạn liền. Nên người, cái đạo lý của người xưa, đạo Nho ngày xưa họ bắt phải trung thành và phải tôn trọng, tôn kính cái người lãnh đạo vì có cái lý do của họ.
[29:10]Nhưng mà đời nay do cái thời dân chủ nên ta coi thường. Nhưng mà chính cái coi thường đó cũng làm ta sai về đạo đức đó nha. Đây là thầy nói về nhân quả rất là chuẩn xác á, chứ thầy không có nịnh vua nịnh quan đâu. Nhưng mà cái đạo đức nó bắt buộc phải vậy. Nhưng mà bà, bà lại đến chùa bà rất là bình dị. À, lúc đó là thầy mới buộc các Phật tử phải thể hiện cái lòng kính trọng đúng mức với bà. Vì thầy là con người cổ, thầy là người cổ lỗ sĩ. Thầy không khoái cái vụ tân thời này đâu. Thầy mê cái thời xưa. Thầy thích cái thời mà người ta à sống có nề nếp, tôn ti trật tự à. Vua bảo mình chết mình phải chết, sao thầy khoái cái thời đó, không biết sao kì ghê.
[29:52]Cho nên là thầy yêu cầu Phật tử phải có cái sự kính trọng đúng mức rồi thôi, cái chuyện đó đi qua. Nhưng bây giờ vậy: Cái người thứ hai mà để cho ta kính trọng là người có quyền chức, đúng không ạ? Cái người, hạng người thứ ba mà để cho ta kính trọng là ai? Là những người mà có tri thức cao, phải không? Ví dụ ta nghe đó là ông tiến sĩ, ông giáo sư thì ta khác liền. Ha, ta không được quyền coi họ như bình thường vì ta biết rằng cái người này đầu óc họ thông thái, họ là kẻ sĩ. Mà chữ sĩ ngày xưa rất là được kính trọng và đến ngày nay ta vẫn kính trọng. Chỉ có điều là hồi xưa tiến sĩ thì hiếm, thời nay thì hơi nhiều thôi.
[30:35]Chứ hồi xưa mà một kẻ sĩ là được mọi người trọng vọng vì cái trí tuệ, kiến thức, sự uyên bác, cái thông thái của họ. Rồi hạng người thứ tư để ta kính trọng là ai?
[30:50]Là những người thầy. Những người thầy mà họ vừa có cái chuyên môn giỏi mà vừa có đạo đức, đó là thầy gì? Thầy gì? Thầy tu, đúng như vậy. Thầy gì nữa? Thầy, thầy thuốc. Thầy gì nữa? Thầy giáo, đúng. Thầy gì nữa?
[31:15]À có người mê đi coi bói đó, là thầy bói.
[31:20]Thường là ba thầy, còn mấy thầy kia là bắt đầu hơi có chuyện, phải xét lại nha. Đó, cái người có chuyên môn vừa có đạo đức là ta kính trọng liền. Đó như vậy, đại khái là như vậy những hạng người làm ta kính trọng. Mà tại sao một người có tiền giàu, tại sao người đó có quyền chức, tại sao người đó có trí tuệ, kiến thức, bằng cấp, tại sao người đó có đạo đức để làm thầy? Vì những người đó đều có chung một cái là có phước, đúng như vậy. Đúng như vậy, những người đó có phước. Nên những người có phước đến đâu họ hiện ra tràn đầy giá trị trước mặt mọi người. Còn cái người mà không có giá trị là sao?
[32:00]Tự nhiên ít ai trọng vọng ta, ít ai quan tâm ta, là là ta cái phước ta bình thường. Mà thậm chí ta xuất hiện ở đâu mọi người xa lánh, ghẻ lạnh, nghĩa là ta làm sao? Ta hết sức là kém kém phước. Mà bây giờ cứ con người với nhau, cũng là con người với nhau như thế này, mà một người có mặt thì được người khác yêu mến, trọng vọng, mà một người có mặt thì bị người ta ghẻ lạnh, xa lánh, mình có thấy đau lòng không? Đau lòng. Chúng ta muốn con người được sống bình đẳng nhau, được hưởng những hạnh phúc giống như nhau. Thế mà có một cái điều bí mật nào đó nó đã chi phối con người khiến cho con người người thì được ăn trên ngồi trước, được những cái giá trị, được tôn trọng;
[32:49]mà có những người thì tự nhiên vô tình bị người ta gạt qua một bên, ngoài lề. Ta đau lòng. Cái đạo đức của ta, cái lương tâm của ta, ta không muốn điều đó xảy ra giữa loài người này. Ta muốn con người gặp nhau là chan hòa tình yêu thương, không có sự sai biệt lắm. Ví dụ có những người được trọng vọng, điều đó là tốt, nhưng đừng có những người bị, bị hắt hủi. Ta muốn như vậy phải không? Ví dụ như bây giờ ta không được kính trọng lắm thì thôi phước mình cũng giống nhau, mình cứ giống giống nhau vậy là được. Nếu mà xuất hiện thêm một vài người nổi bật thì người đó được kính trọng, à rồi, thôi tốt thôi.
[33:28]Nhưng đừng, đừng có những người nào trong đây phải bị hắt hủi. Đúng không ạ? Đó, cái niềm mơ ước của ta là sống giữa cuộc đời như vậy. Con người yêu thương, tử tế nhau, tương đối bình đẳng với nhau, đừng ai khinh bỉ ai, ghét bỏ ai, hắt hủi ai. Đó là đạo đức của chúng ta là như vậy, niềm mơ ước của chúng ta là như vậy, nhưng ta bó tay. Vì sao? Vì phước nó bí mật nó điều khiển những điều đó. Phước làm cho người này được tôn trọng, chính cái nhân quả nó khiến cho những người kia bị hắt hủi. Cho nên dù ta rất thương con người mà ta không làm gì khác được. Đó cũng chính là cái tâm sự của thầy, cái tâm trạng của thầy.
[34:16]Thầy là trụ trì, chùa của mình thì những khi một buổi lễ Phật tử đến rất là đông. Và lòng của một vị thầy giống như là quý thầy ở đây, giống như quý Ni sư, Sư cô ở đây, yêu thương chúng sinh bình đẳng. Quý Phật tử không tin hỏi quý thầy, cô coi. Quý thầy, quý cô có yêu thương tụi con bình đẳng như nhau không? Ni sư có không, Ni sư? Có. Ni sư nói Ni sư yêu thương mọi người bình đẳng. Thầy có không, thầy Huệ Phương? Đó, đó, những con người, đó, những con người đạo hạnh, những con người tu hành chân chính thì ai cũng yêu thương chúng sinh bình đẳng. Và mọi người đến chùa trước mặt mình, mình đều yêu quý hết.
[34:57]Nhưng mà lại yêu nhất là ai, thương nhất là ai, Ni sư? Thương nhất là những người nghèo khổ, đúng không Ni sư? Ví dụ như khi mình đến chùa cái người ăn mặc sang trọng, đẹp thì mình cũng quý vậy. Thì chắc chắn người đó họ tới họ giúp được chùa đó. Ví dụ một cái người đó mình thấy họ mặc đồ đẹp, đi xe sang trọng tới, mặt mày sáng sủa, họ tới họ mộ đạo thì ta biết trước sau người này cũng móc tiền cúng chùa. Mà chùa thì cần, cần tiền. Thiệt, mới xây được cái này làm giảng đường chứ, không có làm sao mà xây. Những người đó mình rất là quý. Nhưng mà có một người nghèo họ tới, quần áo họ đã vá, đã víu à,
[35:36]nét mặt họ hằn cái nỗi khổ và thiếu ăn, nhìn vô mặt là biết thiếu ăn. Thì cái người đó đó, Ni sư nè, thầy Huệ Phương nè, với quý ni mới thương nhiều hơn nữa. Vì sao? Vì đó là lòng từ bi của nhà Phật. Lòng từ bi của nhà Phật là luôn thương chúng sinh đau khổ. Mà lúc đó là buổi lễ đông, à buổi lễ đông, đông lắm, đông hơn như vậy nữa nè. Người này tới, người kia tới quá chừng vậy đó. Thì Ni sư liếc qua một cái là biết có một cái người nghèo họ đến, họ cũng muốn lễ Phật, nhưng họ vừa bước vào lễ Phật tự nhiên có người gạt họ qua một bên cái họ giành họ lễ. Họ lủi thủi họ chờ người ta lễ xong bước vô có
[36:13]người đẩy qua một bên cái họ lại vào lễ. Rồi tới cái giờ ăn cơm á, Ni sư mời mọi người ăn thì ai cũng mời nhau, ai chị vô ăn, anh vô ăn, nhưng có một người đó không ai mời. Có một người rách rách không ai mời. Thì Ni sư mới tội, Ni sư mới kéo cái người đó vào: "À ngồi đây đi, cô ngồi đây ăn đi nha cho vui." Mà ý là muốn ngồi để hòa đồng chung với các Phật tử khác, có đúng không ạ? Để cho đừng có giàu nghèo phân biệt. Nhưng mà trong suốt bữa ăn trên cái mâm bàn tròn đó, người ta nói chuyện với nhau vui vẻ, vừa ăn vừa nói chuyện vui vẻ, không có ai nói chuyện với cái người nghèo kia cả. Có không? Có chuyện đó không? Có. Và đó là gì?
[36:50]Thì ai là người nhìn cái điều đó mà lòng rất là xót xa? Ai? Ni sư. Cái người tu là vậy. Họ không muốn điều đó xảy ra trên đời này. Họ muốn mọi người ai cũng yêu thương nhau, đừng ai khinh bỉ ai, đừng ai ghét bỏ ai, nhưng không làm được. Mình có tu tập, có đạo lực, mình yêu thương được tất cả. Nhưng chúng sinh không à, ai có phước thương, ai hổng phước nghỉ chơi. Đó là nhân quả nó chi phối bí mật. Chỉ những người có đạo lực á mới thắng được cái nhân quả đó để yêu thương được tất cả chúng sinh. Còn đa phần không, ta theo nhân quả nó điều khiển hết. Nghĩa là nhân quả của cái người đó họ nhiều phước
[37:31]thì ta chú ý người đó liền, ta thương người đó. Còn nhân quả người đó làm người đó ít phước, ta hổng để ý, mà nhiều khi sợ người đó ngồi gần mình nữa. Có không? Có. Cho nên vì vậy, vì vậy cuối cùng là quý thầy, quý cô dạy Phật tử điều gì?
[37:51]Tự mình không che nổi mặt trời, quý thầy quý cô tự mình không xoa dịu hết cái nỗi đau của cuộc đời này. Ôi tay tôi nhỏ bé mà đau khổ giăng đầy, biết làm sao san sẻ giữa trần thế mưa bay. Không san sẻ được, vì vậy chỉ có một con đường duy nhất thôi là quý thầy quý cô mới dạy cho quý Phật tử làm phước thôi. Mà chính cái người nghèo á là kêu lại nói nhiều: "Con đã nghèo vì con ít phước, bây giờ con phải ráng làm phước. Con phải chịu cực gấp 10 lần người ta, người ta có phước rồi người ta cứ từ từ sống mà làm phước, còn con ít phước con phải cực hơn người ta gấp 10 lần để con làm phước. Đi đường thấy gai góc lượm, cái đường nào hư lấy cuốc ra ban lại cho người ta đi đó.
[38:39]Rồi cứu vật giúp người, bất cứ cái gì cực khổ nhất, hèn hạ nhất cứ làm, miễn là giúp đời để tạo phước từng chút từng chút". Và cái người này nghe lời ni sư cực khổ 10 năm, cũng phải 10 năm mới nâng được phước mình lên một bậc. 10 năm sau quay lại chùa thì những người Phật tử kia cũng 10 năm gắn bó với chùa tu tập. Giờ gặp lại cái người mà nghèo khổ 10 năm trước quên mất không nhớ, tự nhiên gặp ra chào: "Ủa, chị ở đâu tới đây vậy? Vô đây ngồi ăn cơm từ từ chơi, nay tu tập đồ, nay có cái ông thầy ốm ốm xấu xấu ổng giảng vô đây ngồi nghe" rồi mời đon đả liền. Tại sao thay đổi thái độ 10 năm? Cái gì đã điều khiển?
[39:17]Phước, nhớ như vậy. Cho nên sống trên đời này để ta có phẩm giá của một con người chính là do phước. Tại sao ta không đối xử với con chó như con người? Vì đẳng cấp nó thuộc là súc sinh, mà vì phước nó là của súc sinh. Ta không đối xử được như với con người, muốn cưng nó như con người cũng không được phép, không được phép. Cho nên ta đã làm con người rồi buộc ta phải có phước để bỏ túi và cái phước đó giữ gìn cái giá trị cho ta để ta sống hiên ngang giữa cuộc đời này. Mà nếu phước càng nhiều thì ta càng có cơ hội để
[39:59]gây được ảnh hưởng qua người khác. Thầy vừa dùng cái chữ "gây được ảnh hưởng qua người khác" nghĩa là sao? Nghĩa là khi ta có phước ta mới nói người khác nghe, ta mới đem đạo lý ta khuyên bảo người khác được. Còn nếu ta không có phước thì sao? Mới mở miệng người ta không cho nói nữa. Ví dụ như bây giờ thầy nói mà biết Phật pháp thì chắc chắn rằng ai ngồi đây cũng biết hết à, phải không ạ? Ít nhiều đều biết Phật pháp và có những người ngồi đây giỏi hơn thầy nữa, đúng không ạ? Có nhiều người giỏi lắm, nhưng bây giờ ví dụ bây giờ thầy bước xuống thầy ngồi dưới thầy mời người đó ngồi đó lên đây ngồi giảng, mọi người chịu không? Không.
[40:38]Tại sao? Tại sao? Duyên phước. Như cái duyên phước của ngày hôm nay thì thầy là người giảng chứ không phải của người khác. Người khác lên ngồi giảng không được. Cái nhân quả nó sắp xếp như vậy rồi mà bây giờ thầy muốn nhường, nhường không được. Nó là lạ như vậy, nên bây giờ coi như ngày hôm nay tạm thời được cho như thầy là người có phước và thầy chia sẻ được đạo lý với với mọi người. Còn nếu mà thầy không có phước, không ai cho thầy le le lên đây ngồi, mà mở miệng nói đạo lý vài câu người ta nói: "Ông đừng dạy đời tôi nữa." Trong khi mình nói mình đâu có dạy đời ai đâu, mình đâu có hách đâu, mình chỉ nói đạo lý, nhưng mà không ai thèm nghe.
[41:19]Có đúng không ạ? Ví dụ quý Phật tử sống với nhau trên đời cũng vậy, mình gặp cái người bạn, mình gặp người bạn cái mình bắt đầu mình đem nhân quả hoặc là Phật pháp mình nói cho nó nghe. À nói mấy câu nó nói: "Thôi thôi mày dẹp đi mày, để tao đi nhậu cái đã." Nó không nghe thì biết ngay là mình làm sao? Thiếu phước. Nhưng mà nếu mình là người có phước, nó vừa mới gặp mình cái nó ngợp rồi, tự nhiên nó nể. Cái mình khuyên bảo Phật pháp, nói chứ: "Đời loạn ly, con người tội lỗi, chúng sinh thì kém phước, mà rồi nhiều cái doanh nghiệp phá sản, vân vân. Vậy nên bây giờ mà muốn mà tồn tại được ở đời á phải lo mà
[42:05]làm phước để giữ thân." Nói một câu ngắn thôi cái nó ngồi lắng nghe liền. Mà cũng cái câu y như vậy, nhưng nếu mình thiếu phước mình nói nó không nghe, nó gạt ngang. Nó: "Mày đừng dạy đời tao mày, thôi để tao đi nhậu. Tao còn có hai ba bồ, còn vợ lớn rồi vợ nhỏ tùm lum hết, tu dưỡng sao được mà tu, thôi để từ từ." Nhưng mà nếu mình là người có phước, mình nói vài lời nó nghe liền. Cho nên cái phước nó làm cho ta có giá trị và khi ta có giá trị giữa đời, ta đem điều hay điều đẹp đến cho đời được. Cái hay là như vậy. Vì vậy để sống trên đời này, để có giá trị cho chính mình mà cũng có thể chia sẻ điều tốt đẹp với người khác thì mỗi người
[42:47]chúng ta phải làm sao mà làm thật nhiều, thật nhiều? Ít người trả lời quá làm thầy lo. Phải làm thật nhiều? Phước! Rồi đó, phải la như vậy mới được chớ.
[43:06]Bây giờ cái giá trị, cái lợi ích thứ hai của phước nữa là gì? Là phước làm phát triển Phật giáo.
[43:14]Phật giáo chúng ta mạnh hay yếu? Yếu. Câu trả lời là yếu nha. Vì vừa rồi có một ông tiến sĩ triết học, xã hội học của Ấn Độ sang thăm Việt Nam, ổng đến một ngôi chùa ở ngoài miền Bắc ổng nói chuyện. Ổng có nói điều này, ổng nói: "Theo thống kê của xã hội học thì Phật giáo mỗi năm mất 4% tín đồ.
[43:43]Người đạo Phật bỏ qua đạo khác, cứ mỗi năm là 4%. Và theo tính toán bằng toán học thì đến năm 2050, Phật giáo hoàn toàn biến mất trên trái đất, chỉ còn những ngôi chùa hoang và chỉ còn những cuốn sách Phật trong thư viện, ai thích đọc thì đọc, không còn đạo Phật nữa. Vì đạo Phật mất dần tín đồ." Cho nên ông nói rằng đây là điều rất đáng lo ngại.
[44:12]Ta ngồi đây ta nghe Pháp, ta thấy đạo Phật mình mạnh, nhưng sự thật chỉ là Việt Nam thôi. Chỉ là Việt Nam. Mà đặc biệt ví dụ như vùng Tây Nam Bộ, nãy như thầy Huệ Phương vừa nói, miếng đất mà cây lành trái ngọt vậy đó, miếng đất của những anh hùng dựng nước và giữ nước á. Nhưng mà cũng là miếng đất của rất nhiều bậc cao tăng. Lạ như vậy, cái miền Tây ta thì rất nhiều vị cao tăng xuất hiện. Thì ta thấy như Phật pháp mình mạnh, nhưng xin thưa không phải, một vài vùng thôi, mà nhất là Việt Nam ta thôi. Chứ còn các nơi trên thế giới đạo Phật đang suy yếu. Mà lý do tại sao đạo Phật đang suy yếu? Vì từng người trong đạo Phật kém kém kém phước, ta không vực dậy nổi đạo Phật.
[45:03]Phải làm sao mà từng người trong đạo Phật phước tràn trề thì đạo Phật mới tự nhiên phát triển mạnh lên lại. Mà nhìn làm sao mà ta biết rằng là đạo Phật ít phước? Từng người trong đạo Phật ít phước? Ví dụ ta nhìn điều này ta thấy. Ví dụ ta nhìn những nhà thờ của Thiên Chúa giáo, ta thấy làm sao? Thấy làm sao? Cực kỳ nguy nga tráng lệ, cao vút lên. Mà cứ càng về sau họ càng đập nhà thờ xây lại những nhà thờ mới kinh hồn hơn. Còn chùa ta thì sao? Nhiều khi ta đi trên đường ta gặp những ngôi chùa này chùa kia mà be bé chút chút phải không? Nhà một tầng thấp thấp thấp thấp, vô đó một hai người ở, rải rác rải rác như vậy, không có nhiều.
[45:50]Ni sư ở đây phước lớn lắm mới xây được một cái một cái chùa như ở đây, ở một cái khu đất thế này, đôn lên được bao nhiêu tầng, nuôi được trẻ em mồ côi đồ, người già tàn tật neo đơn đồ. Là ni sư là trường hợp đặc biệt, chứ còn trong rất nhiều trường hợp ta chỉ có những ngôi chùa be bé be bé, ít ít người ít. Nên ta biết rằng cái nguồn lực tài chánh trong đạo Phật ít, không nhiều. Vì sao? Vì cái người của đạo Phật không có tiền để cúng chùa nhiều. Đúng không ạ? Ta ít tiền cúng chùa cho nên chùa không xây to được, giáo hội không hoạt động mạnh được. Ví dụ như giáo hội có một chương trình làm từ thiện ở đâu lớn thì kêu gọi không được bao nhiêu tiền.
[46:31]Hoặc là giáo hội muốn xây một cái cái tự viện, một tu viện cho lớn không có nhiều tiền để xây. Hoặc là muốn một cái chương trình hoằng pháp ở vùng xa không đủ tiền để tổ chức cái chuyến đi, vân vân. Hoặc là có những tu sĩ mà khi đã tu học thành tài bắt đầu muốn đi về vùng xa để giáo hóa thì giáo hội không hề có tiền để tài trợ. Người đó một mình một thân xách một cái túi hành lý đi vào vùng xa để giáo hóa rồi phải bươn chải với cuộc sống, đối diện với bao nhiêu điều nghi kỵ, khó khăn, vất vả, giáo hóa không được hiệu quả. Chứ còn nếu vị tu sĩ đó được giáo hội yểm trợ phía sau, nuôi dưỡng, đến vùng đó là được cất nhà ở,
[47:19]cất chùa ở, rồi tài trợ mọi phương tiện chỉ làm việc giáo hóa thì đạo Phật đã phát triển rất là nhiều. Đúng không ạ? Đó, chung quy là ta vẫn thiếu thốn, đạo Phật không phát triển được. Nói về đạo lý thì đạo Phật là vô địch. Các tôn giáo khác, dù họ rất mạnh nhưng họ phải sợ cái đạo lý của đạo Phật. Ví dụ một cuốn kinh, người ta có một cuốn kinh người ta làm cả một cái tôn giáo, đạo Phật mình cả một kho kinh can đây. Giáo lý người ta nói nhiều khi là chỉ chừng 30 ngày hết giáo lý, đạo Phật mình giảng năm này qua năm kia chưa hết đạo lý, giảng hoài còn hoài, tu hoài còn con đường đi tới hoài không ngừng lại.
[48:02]Chính vì vậy là nói về đạo lý thì tôn giáo nào họ cũng nể đạo Phật, nhưng mà không hiểu vì sao đạo Phật không phát triển được mạnh. Chỉ bởi vì: thứ nhất thiếu tiền, thiếu tiền rồi cái ta thiếu tài tổ chức, thiếu những chương trình hành động, thiếu những cái nơi tu tập để tập trung được mọi người về cùng tu học cho lớn. Ví dụ như hôm nay, một buổi tổ chức diễn giảng của Ni sư đầu tiên ở nơi chùa Bửu Trì, nhưng mà ta chỉ được chừng ấy con người ta tham gia. So với cái thành phố Cần Thơ này thì bao nhiêu? Chưa là cái gì cả. Như vậy đạo Phật mạnh hay yếu? Yếu, phải không? Hồi nãy khi Thầy hỏi mạnh hay yếu mọi người trả lời mạnh,
[48:46]nhưng mà hãy so coi, dân Cần Thơ bao nhiêu người, số người đang có mặt ở chùa bao nhiêu người ta biết là yếu liền. Mà cái yếu đó là do gì? Do từng người Phật tử của ta kém phước, ta không yểm trợ được chùa cho mạnh hơn. Đó, nếu mà từng người chúng ta có phước, cả đạo Phật chúng ta có phước thì đạo Phật đã phát triển rất là mạnh, chớ không chỉ là là chừng này. Nhân nói cái chuyện tu học, thì hồi sáng nay Thầy có thưa với Ni sư, Thầy có xin phép Ni sư là nếu có những người Phật tử mà tu theo đường lối của Thầy về ngồi thiền á mà họ muốn có một cái chỗ, một cái chùa, một địa điểm để được đến tu định kỳ
[49:34]hàng tuần thì Ni sư có hoan hỷ không? Không ngờ Ni sư rất là vui mừng. Ni sư nói là Ni sư thỉnh về đây tu để Ni sư tu theo luôn, tu thiền theo luôn.
[49:49]Và chính vì là Ni sư hoan hỷ như vậy cho nên à là Thầy chắc có lẽ là Thầy đề xuất là thành lập luôn một cái đạo tràng của Phật Quang ở đây. Là nếu mà ai thích tu theo đường lối cái ngồi thiền của Thầy thì hãy đến đăng ký với Ni sư, để Ni sư sắp xếp đỡ đầu và vạch chương trình tu tập, rồi Ni sư cũng là người đại diện pháp lý đối với Giáo hội ha. Ni sư sẽ trình với Giáo hội cái việc mà thành lập như thế nào. Thầy sẽ đặt tên đạo tràng là đạo tràng Phật Thông. Phật Thông nha. Có Ni sư đỡ đầu và Ni sư chịu trách nhiệm pháp lý với chính quyền, với Giáo hội. Và cái người cư sĩ mà tạm thời để Thầy à đại diện để mà liên lạc á là Nguyễn Hoàng Phương,
[50:41]pháp danh là Tịnh Đức Kiên, là Tổng giám đốc của cái Trung tâm Ngoại ngữ Atlas. Phương đứng lên giùm Thầy cho mọi người nhìn mặt chút xíu. À số điện thoại là 0918 541 341. Quý Phật tử muốn mà về đây tu tập nơi chùa Bửu Trì đó thì liên lạc số điện thoại này ha, hoặc là đến gặp trực tiếp Ni sư để thưa nha, và Ni sư sẽ sắp xếp cho. Rồi Thầy hoặc là đích thân Thầy. À Ni sư có kêu Thầy là định kỳ về đây giảng nhưng Thầy chưa dám hứa tại vì nhiều việc quá, nhưng mà nếu không có Thầy thì cũng có các đệ tử của Thầy trên chùa về đây trực tiếp hướng dẫn cái tu tập những buổi đầu ha, như vậy nha. Rồi nếu ai hoan hỷ à cùng với Ni sư đón mừng cái đạo tràng
[51:29]Phật Thông ra đời thì cho tràng pháo tay lần nữa.
[51:35]Và ta phải chịu cực tới lui với đạo tràng để tu tập, chi vậy? Để cho đóng góp vào cái việc phát triển đạo Phật, nhớ nha. Ăn cơm có canh, tu hành có bạn. Người nào tu một mình thường là không kết quả, vì sao vậy? Bởi vì ta vốn dãi đãi. Còn nếu có cái đạo tràng có huynh đệ, ta không dám làm bậy và không dám dãi đãi. Mình mà làm bậy ít bữa nữa tới đạo tràng tu tập mình không dám gặp mặt huynh đệ, cho nên bây giờ ai rủ mình làm gì bậy làm gì sai không dám, vì mình còn có một đạo tràng của mình. Cho nên ta nên cố gắng tham gia đạo tràng để tu tập. Còn cái người nào mà khi còn cư sĩ mà tu một mình không cần đạo tràng mà vẫn tinh
[52:21]tấn, thì người đó là người có cái nhân duyên sau này làm thầy thiên hạ. Tự mình họ đã làm thầy mình vững chắc thì sau này họ xuất gia rồi họ đủ sức làm thầy thiên hạ. Còn đa phần ta thì sao? Phải nương tựa huynh đệ mà mà tu tập nha. Nương tựa vậy nên ta cố gắng tham gia đạo tràng nha, đến đây mà nương tựa với với Ni sư. Ni sư sẽ sắp xếp định kỳ ha Ni sư ha, có gì rồi Ni sư sắp xếp cho quý Phật tử về đây tu. Rồi cái chương trình tu thế nào thì Thầy sẽ Thầy sẽ hướng dẫn nha. Đó là nói ta phải tu tập cái phước để làm cho phát triển Phật giáo. Bây giờ phước làm cho cả dân tộc này bay lên. Việt Nam mình nghèo hay giàu?
[53:06]À câu này trả lời đúng rồi. Tại sao mình nghèo? Thiếu phước, đúng. Người Việt Nam mình có thông minh không? Có thông minh. Ở trên nhiều cái trường trên thế giới, à nơi nào có học sinh Việt Nam học thì thường là người Việt Nam đỗ hạng cao. Thường là như vậy. Thì cái thông minh của mình nhiều khi ở Tây phương họ phải nể. Nhưng điều rất là lạ là người Việt Nam ta chưa chế được cái gì nhiều tặng cho thế giới, mà ta toàn xài đồ của thế giới chế tạo không. Ví dụ cái micro Thầy cầm này của ai chế ra? Không phải của Việt Nam. À chỉ có cái bông này Việt Nam trồng. Ha, còn mọi cái kỹ thuật của ta sử dụng ta đều lấy từ nước ngoài về.
[53:59]Mà khi mà nước ngoài họ chán chê rồi thì họ đưa công nghệ sang ta chế trong nước, còn họ bắt đầu họ chế sang những cái thứ siêu đẳng hơn nhiều, đến khi nào họ bỏ đi thì họ đưa qua Việt Nam mình. Mà ta nói ta là thông minh, nhưng ta chưa làm được điều gì hết. Cớ tại sao vậy? Tại người Việt Nam có một điều làm ta tổn phước. Ta cần phước để đưa cái dân tộc này bay lên, nhưng mà người Việt Nam ta có một cái tính làm cho ta bị tổn phước, đó là gì? Thích chia rẽ, đố kỵ với người có tài. Cái người có tài họ bị người đố kỵ kìm hãm lại, họ không phát triển được, họ không đóng góp cho đất nước được. Còn cái người mà có cái tâm đố kỵ thì phước cũng tiêu luôn.
[54:45]Người thì không phát huy được, người thì hết phước, thế là cả dân tộc làm sao? Chìm xuống luôn. Cho nên dân tộc ta thông minh, cần cù, à hiếu học, cũng nhiều óc sáng tạo, tài giỏi, không thua ai. Nhưng bây giờ cứ nhìn qua Hàn Quốc thôi là thua đứt liền, mà trước đây nhìn qua Nhật thôi ta đã hổ thẹn. Họ cũng là người Á Đông như mình, nhưng mà những phát minh họ hàng đầu thế giới, cả thế giới phải nể phục. Bây giờ bắt đầu Hàn Quốc qua mặt Nhật luôn. Những cái công nghệ của Hàn Quốc là qua mặt Nhật, bán được những sản phẩm vượt trên thế giới, ví dụ như hãng Samsung, cái điện thoại Samsung. Như Mỹ phát minh ra được cái điện thoại iPhone ha,
[55:29]iPhone mà ai cũng coi là thời thượng á, nhưng mà iPhone bán được 26 triệu cái điện thoại thì Samsung bán được 51 triệu cái điện thoại, gấp đôi iPhone luôn. Thế là thằng iPhone Apple lật đật đi kiện Samsung. Nhưng mà điều đó cho thấy rằng cái tư duy của người Á châu khủng khiếp, nhưng mà không phải người Việt Nam. Mà trong khi ngày xưa, cách vào cái thời của Thầy 40 năm trước thì Hàn Quốc chưa là cái gì với Việt Nam cả, chưa có vượt trội gì hơn, mình thông minh hơn nhiều, nhưng mà qua 40 năm rồi mình thua xa người ta. Thì trong nhiều cái nguyên nhân để làm cho dân tộc ta không bay lên được thì có nguyên nhân là ta thiếu phước.
[56:10]Mà nguyên nhân của sự thiếu phước đó là lòng ta hẹp hòi. Người Việt Nam mình không yêu thương nhau, không nâng đỡ nhau. À ta thường hay ví như thế này, nói có bốn người rớt xuống cái hố, nhưng mà nếu đó là bốn người Nhật thì từ từ người ta leo lên khỏi cái hố đó hết. Nhưng mà nếu là bốn người Việt Nam thì không có ai leo lên khỏi cái hố đó hết. Vì sao vậy? Tại vì nếu đó là bốn người Nhật á thì cái người này gánh cho người kia đạp lên vai, phải không? Rồi người này leo lên, người kia leo lên từ từ, họ leo lên khỏi cái hố. Cái người kia leo lên rồi lại không bỏ đi, đi ra ngoài mới kiếm dây thòng xuống kéo từng người lên, họ lên hết.
[56:52]Còn bốn người Việt Nam thì làm sao? Hễ có người nào mà vịnh vịnh mà trèo lên được thì người khác kéo xuống, không cho lên trước mình. Cho nên rốt cuộc bốn người chết hết, không ai leo lên khỏi cái hố hết. Một câu cái ví dụ thấy thì khôi hài, nhưng mà sao? Hết sức là xót xa. Thế là cả dân tộc không ai leo lên khỏi cái hố hết trơn. Còn người ta dân tộc người ta leo lên khỏi cái hố của nghèo đói lạc hậu và trở thành một nước văn minh phát triển, còn mình ở trong cái hố đó mãi. Lý do gì? Ai leo lên mình kéo xuống. Thấy ai có tài mình ganh tị, thấy ai giàu mình đốt nhà người ta, thấy ai được khen mình nói xấu bớt đi. Có không à? Có.
[57:34]Cái tật người Việt Nam mình vậy nên cả cái dân tộc chìm luôn vì mất phước hết. Nên vì vậy là để một dân tộc này bay lên thì ta từng người phải làm phước, làm sống tử tế, yêu thương nhau, phụng sự, vị tha, làm vô số điều công đức rồi nhưng làm sao? Phải mở lòng mình ra nữa nha. Mở lòng mình ra. Mở lòng mình ra là sao? Là ta luôn luôn đẩy cho người khác leo lên hố trước nha. Ta luôn luôn tình nguyện làm cái người ngồi xuống để cho người khác đạp lên vai mình mà leo lên khỏi cái hố, để cho người khác đứng lên trên vai mình, mình đẩy người khác lên trước và mình sẽ là người lên sau cùng, được không ạ?
[58:18]Được.
[58:22]Rồi ví dụ như là bây giờ ai mình đẩy lên, cái thời nay á cái việc xây nhà xây cửa nó khó, chứ thời xưa việc xây nhà ai có tiền cứ xây, cho nên không phải xin phép không phép tắc gì hết trơn á đời xưa. Nếu mà đời xưa ngược lại đó nha, ví dụ như trong cái làng á nhà ai cũng nghèo nghèo nghèo nghèo cũng nhà mái tranh vách đất sơ sơ, rồi thì có một người có cái tấm lòng mới nói với mọi người rằng á thôi bây giờ trước hết là có nhà cái thằng Ba đó là nó nghèo quá, à nó cha mẹ nó chết sớm, giờ nó mới lập gia đình, nó xin được ai mấy cái tấm lá nó che cái chòi tội quá, rồi vợ nó có bầu. Thôi bây giờ mình hùn nhau, nha, mỗi người góp công góp sức cho nó xây cho nó cái
[59:08]nhà đàng hoàng, có vách đất đồ rõ ràng đàng hoàng để cho nó nó nó ở tội nghiệp. Đó là thế mọi người xúm nhau, cái người đắp đất người trộn đất nhồi rơm rồi xây đắp lên cái thành ra cái người mà nghèo nhất xóm thành ra có cái nhà lớn nhất xóm, lớn nhất xóm. Đó là chính vì ta quỳ xuống cho người khác đạp lên vai ta mà leo lên khỏi hố nghèo đói trước. Hình ảnh nó là như vậy. Thế là bước vào trong xóm có một người bắt đầu thoát nghèo, nhà ở khang trang. Còn những người còn lại nhà vẫn sao? Vẫn lụp sụp, nhưng mà sao? Nhân quả sao? Bắt đầu nó khởi động đó, à. Lúc đó nhân quả bắt đầu nó chạy, nó lăn bánh.
[59:50]Hồi trước kia không ai giúp ai hết đó thì cái bánh xe nhân quả đứng yên và người nào cũng tiếp tục nghèo. Nhưng đến khi cả cái xóm đó xúm lại cất nhà cho cái người nghèo nhất, bắt đầu cái bánh xe nó chuyển động nó nhúc nhích, nó kêu cót két cót két bắt đầu nó lăn, nó lăn từ từ lăn từ từ sao? Bắt đầu có cái nhà thứ hai, à có cái bà bả neo đơn, con đi lính chết rồi, ha, liệt sĩ mất tiêu rồi, nhà bây giờ còn ở với mấy đứa cháu tội quá, xúm nhau cất cho cái bà đó lên căn nhà cũng khang trang và khang trang hơn hơn cái thằng vừa rồi. Tại lần sau cất thì người kinh nghiệm hơn, cái nhà sau giàu hơn cái nhà trước.
[1:00:28]Cái người thứ hai lên khỏi cái hố đói nghèo, mình quỳ xuống cho người ta đạp lên vai mình leo lên khỏi cái hố đói nghèo có cái nhà thứ hai. Cứ như vậy, và khoảng 4 năm sau thôi ai bước lại cái xóm đó ngạc nhiên, ủa nói hồi xưa 4 năm trước tui nhớ tui đi qua cái xóm này nghèo lắm á, cơm không đủ ăn áo không đủ mặc nhà cửa tồi tàn, bây giờ 4 năm quay lại tất cả đều nhà cao cửa rộng hết và mọi người sao? Khá lên hẳn luôn. Bởi vì sao? Bởi vì người ta biết quỳ xuống cho người khác đạp lên vai mình để leo lên vượt khỏi cái cái hố đói nghèo. Và thế là bánh xe nhân quả nó chuyển động nó quay, nó đẩy hết mọi người đi lên, và cả một dân tộc bay lên.
[1:01:09]Cứ như vậy cả một dân tộc bay lên. Đó là thời xưa, bây giờ thời nay là trong làng trong xóm vậy đó cũng như xóm nghèo thôi, thì những trẻ em đều được đi học. Nhưng mà trong xóm thấy ờ có cái thằng cu đó nó chịu khó nó đi học quá mà nhà nó nghèo, mà nghe nói nó kỳ này nó không có tiền để đi thi đại học. Thế mọi người trong xóm thôi mỗi người góp ít tiền lại đưa ba nó: Nè, tui đưa anh anh cho nó kỳ này nó đi thi đại học ha. Rồi cái nó đi thi nó đậu, nó đi thi nó đậu rồi không có tiền đi học, cái làng xóm thôi kệ lo cho nó học trước, trong làng mình có một đứa học đại học cũng đỡ, chứ còn bao nhiêu những đứa khác vẫn không đủ tiền, nhưng mà một đứa đi trước cái đã.
[1:01:49]Thế là một đứa đó nó được học đại học, còn mấy cái những bạn cùng xóm với nó nghỉ học tại vì xóm nghèo quá, lo được một đứa à. Thì một đứa nó đi lên học đại học. Nhưng mà bánh xe nhân quả bắt đầu nó chuyển. Trước kia bánh xe nhân quả đứng yên tại không ai làm phước hết, bây giờ mọi người xúm lại lo cho một đứa đi học, thế bánh xe nó nhúc nhích nó lăn nè, nó lăn và nó nó tạo ra phước cho cả cái làng. Cái phước nó trở lại, cái thằng cu đó nó lên nó học đại học xong, nó đậu được điểm cao, một cái hãng danh giá mời nó làm, nó có tiền, và nó có quên làng xóm nó không? Cái điều đầu tiên của nó mà nó giàu một cái nó về nó cấp học bổng nó đưa hết mấy
[1:02:28]đàn em của nó lên từ từ đi đưa đi học hết, cái bánh xe nhân quả nó chuyển động. Thế là một cái làng quỳ xuống cho một thằng bé đạp lên vai mình leo khỏi cái hố của nghèo đói và thất học. Bây giờ bánh xe nó chuyển động lần lượt nó leo lên rồi nó thò dây xuống nó kéo từng đứa đi lên. Sau này cả cái làng đó là làng hiếu học, học giỏi nổi tiếng luôn, chỉ vì có một buổi ban đầu con người ta quỳ xuống nâng nhau đi lên trên đôi vai của mình. Tấm lòng mọi người mở ra, một cái xóm đi lên. Giờ nếu cả đất nước mình mở lòng như vậy, cứ nâng nhau mà đi lên, mình chấp nhận quỳ xuống cho người khác đạp lên vai đi lên thì cả cái dân
[1:03:08]tộc này sẽ sẽ bay lên, không thua gì với năm châu bốn biển anh em cả.
[1:03:20]Rồi bây giờ cái lợi ích thứ thứ tư của phước nữa là gì? Là khai mở được tâm linh thiền định giác ngộ. Nói đi nói lại, nói tới nói lui sự thực cõi đời này vẫn là cõi tạm, đúng, là nơi đau khổ. Nói đời là biển khổ mà phải không? Tình là dây oan mà tu là cội phúc, đó cải lương đã nói như vậy rồi, nghe không? Hơ hơ bây giờ nói không sai, cải lương đã nói không sai, nên vì vậy ta lặp lại, thì dù giàu dù nghèo dù hay dù dở con người ta vẫn trầm luân trong trong luân hồi sinh tử. Và vì vậy Phật dạy ta một con đường để siêu thoát thế gian này, vượt đi lên trên tìm sự giác ngộ, giải thoát cao siêu. Nhưng mà để có thể ta mở được tâm linh của mình
[1:04:13]chứng đạo thì cái gì phải thật là lớn? Cái gì? Phước, đúng vậy. Phước ít không bao giờ làm ông Thánh được, nhớ nha, phước ít không bao giờ làm Thánh được. Ta nói nội một người nghèo mà để trở thành một người giàu thôi là phước phải rất là lớn, chứ phước làm sơ sơ mình làm nhiêu hưởng nhiêu làm nhiêu hưởng nhiêu không bao giờ mình trở thành một người giàu to được. Còn để làm một người giàu to là phải tích lũy phước thật nhiều, phụng sự cuộc đời thật nhiều, sống tử tế rất nhiều mọi người, tích lũy cả bao nhiêu kiếp vậy mới trở thành một người giàu có được, không phải dễ. Đó là từ nghèo thành giàu.
[1:04:54]Mà từ phàm thành Thánh thì sao? Thì còn phước bội lần hơn như vậy nữa. Ví dụ như một cái người mà từ nghèo thành giàu á thì họ phải làm phước, mà trong cái làm đó họ vẫn còn thầm một cái ích kỷ, ẩn chứa một chút tham lam, à vẫn còn cái tâm mong cầu quả báo, vậy đó mà vẫn nghèo biến thành giàu, sau này thành đại gia xúng xính, sung sướng giàu sang, rồi hưởng thụ, rồi rớt xuống lại rồi tính sau. Nhưng mà đại khái là như vậy. Nhưng để chuyển từ một người phàm mà lên Thánh thì cái người mà làm phước làm sao? Cả cuộc đời mình từng cái suy nghĩ cũng là tạo thành phước, từng cái hơi thở mình là cũng làm phước,
[1:05:42]là từng cái nhúc nhích tay chân là chỉ vì mọi người mà sống, ăn một miếng cơm uống một miếng nước không phải vì mình nữa mà đều vì tất cả chúng sinh.
[1:05:55]Ăn bữa cơm là không phải nghĩ là ăn cho mình khỏe cho mình no, mà chỉ ăn miếng cơm cho có sức khỏe để chi? Để cống hiến cho đời, phụng sự cho người. Uống một miếng nước không phải để cho mình hết khát cho mình ngon, mà để có sức khỏe mà cống hiến cho đời mà phụng sự cho người, là cái tâm tuyệt đối vị tha. Rồi cứ vậy cứ sống và phụng sự như thế bao nhiêu năm như thế, bao nhiêu kiếp như thế rồi mới phá vỡ được cả cái sự ràng buộc của luân hồi, bước lên làm một vị Thánh chứ không phải là dễ. Cho nên để chúng ta có thể giác ngộ giải thoát được, để có thể bắt chân ngồi thiền như ông Phật mà nhập định
[1:06:37]được thì cái phước ta tích lũy phải làm sao? Phải vô cùng? Vô cùng lớn, chứ không phải dễ đâu. Hồi nãy ta nói phước nâng lên giá trị của một con người, phước làm phát triển đạo Phật, phước làm bay lên cả một dân tộc thì cái phước phải nhiều hơn như thế ta mới đánh vỡ được cái tâm thức của mình mà trở thành cái tâm linh mầu nhiệm được. Cho nên là khi một người đến với đạo Phật cần cầu giải thoát giác ngộ rồi thì không bao giờ không một ngày giờ nào mà quên tích lũy công đức, nhớ như vậy nha. Từng ý nghĩ mình là yêu thương, từng cái tâm hồn mình là độ lượng, từng cái nụ cười ánh mắt mình là vì người.
[1:07:23]Chứ còn cả cuộc sống này máu chảy trong tim, ừ nước mắt trong đôi mắt mình là vì chúng sinh mà yêu thương, mà mà phụng sự. Phải sống như vậy, phải nguyện lòng như vậy thì mới có thể vượt lên vượt khỏi cái phàm tình để trở thành một bậc Thánh cao siêu được. Chứ đừng có nghĩ rằng người đó là không cần làm phước, không lo cho ai, không thương ai, không có phước, cứ ngồi rù rù rù rù tu mình trong cốc, mai mốt bỗng nhiên biến thành ông Thánh, không có chuyện đó. Không bao giờ có chuyện đó. Có những người vậy, không có phước rồi cái núp ở trong thất vắng, nhập thất 20 năm, bước ra tâm nó loạn hơn hồi trước kia. Tâm nó động hơn.
[1:08:05]Ngạc nhiên, ủa sao tui tu 20 năm trong thất vắng không tiếp ai hết bây giờ tâm loạn hơn? Câu trả lời: Vì càng tu càng hết phước. Tu ở trong cốc ăn cơm không à, không có làm gì cho đời, mà người ta cứ nuôi mình thì hết sạch phước và khi phước hết thì tâm loạn. Nhớ như vậy. Còn cái người phước nhiều, tâm họ từ từ vào định nha, họ muốn tâm định là tâm vào định. Cho nên ví dụ như ta thấy Ni sư tất bật lo cho chùa, lo cho đạo, nuôi trẻ em mồ côi, giáo dục điều này, lo cho giáo hội, mọi thứ. Đừng nói là Ni sư loạn tâm. Đừng nói. Chính những con người mà cứ đi lo cho đời, lo cho đạo á, họ bắt chân lên ngồi thiền tâm họ
[1:08:47]làm chủ rất là dễ, tâm kiểm soát được liền. Đó là thầy chưa nói nhập định nha, mà kiểm soát được liền. Còn cái người nào sống thờ ơ đó, không lo cho ai đó, thì bắt chân lên ngồi tâm loạn liền. Đó là quy luật. Cho nên cái vào định được là do phước chứ không phải là do trốn đời. Nhiều người không hiểu, cứ tưởng là tránh duyên, hôm nay tôi nghe người này nói chuyện sao tôi mệt đầu quá, ồ bên kia con gà nó gáy nghe nhức tai quá, tôi trốn chỗ nào đừng có gì hết để ngồi tu. Tu xong điên luôn ở trỏng luôn, điên luôn. Tại vì sao? Vì hết phước. Còn cái người coi vậy ta sống cân đối giữa cái việc tu tập,
[1:09:30]thiền định yên tĩnh, vừa cái làm những điều phước lành, vậy đó mà tâm linh bắt đầu mở ra, bắt đầu nhập định dần dần dần dần. Đó và đó trên đời bắt đầu ta có một ông thánh từ từ xuất hiện. Cho nên là ai theo đạo Phật, ví dụ như ta nghe được hứa hẹn một điều gì cao siêu, đừng tin, nếu người đó không dạy ta làm phước phi thường. Làm thánh cực khổ lắm, làm giàu cực một, làm thánh cực một triệu. Làm giàu đó vừa là phải có phước đời trước, vừa phải tốn công tốn sức lao động vất vả lo toan đủ thứ phải không ạ, rồi mới giàu. Làm thánh cực hơn nó một triệu lần. Đời trước phải có phước, đời này phải có phước,
[1:10:18]và phải tiếp tục tu dưỡng nội tâm, thiền định cực khổ, và và phải sao? Tiếp tục lo cho đời, lo cho đạo, yêu thương con người. Một cái phước nhỏ như một hạt bụi cũng phải làm, một cái tội nhỏ như một hạt bụi phải ráng mà tránh. Một cái tội nhỏ như một hạt bụi phải ráng mà tránh là cái gì? Ăn cơm rớt hột cơm xuống đất lượm lên, không có giẫm lên. Không ăn lại được nữa vì nó dơ, nhưng bỏ chỗ nào đó cho con kiến nó ăn, con chim nó ăn, chứ không có giẫm lên trở thành rác. Nó một hạt nó một hạt bụi tội phải lo liền. Từng cái gì phí phạm phải tránh liền. Từng một giọt nước, uống là phải uống cho hết chớ không có uống nửa bỏ nửa, mang tội chết.
[1:11:06]Cái gì còn dùng được phải ráng dùng. Rồi cái gì đừng bỏ thùng rác. Bỏ thùng rác là cái thùng rác là cái thùng tội, nhớ giùm nha. Cái thùng rác là thùng tội. Cái nhà nào mà mình đi đổ rác mà thấy rác nhiều là biết nhà đó tội nhiều. Tại vì để chế thành một món đồ ta xài tốn rất nhiều công lao, ta xài nửa bỏ nửa, ta chỉ xài cái ruột còn cái vỏ bên ngoài bỏ, mà cái vỏ bên ngoài, cái bao bì nó cũng là là của trời đất làm nên, chứ không phải tự nhiên mà có, rồi ta đem vất thành rác. Ví dụ ta ăn cái kẹo, ta sẽ ăn cái ruột trong còn vỏ ngoài xé. Cái vỏ ngoài nó mắc, giá trị nó mắc hơn cục kẹo bên trong.
[1:11:50]Cái đó, cho nên là cứ xài nhiều mà bao bì nhiều, rác thải nhiều, tội ta nhiều. Nên một người mà muốn tu, tránh bớt tội thì làm ơn cái thùng rác nó ít một chút. Đó là cái ta biết tránh tội mà biết làm phước. Và còn nhiều thứ nữa, nhiều thứ nữa trên đời. Từng cái lời ăn, từng tiếng nói của mình, chỉ nói làm sao để làm sao mọi người yêu thương nhau, nói làm sao để mọi người cùng hướng về Phật pháp tu tập, chứ không bao giờ được nói mà để con người ghét nhau, không được nói mà để rồi người ta bỏ đạo. Có những người mắc tật thích nói xấu. Nghe ai có điều gì xấu đem kể, cho nó vui đã miệng mình á, đâu biết rằng mỗi một lời mình nói ra làm con người chia rẽ nhau.
[1:12:37]Hoặc là đến chùa thấy quý thầy quý cô nhiều khi có cái nhược điểm đem ra kể tùm lum làm người ta mất niềm tin với đạo. Quý thầy quý cô đâu phải là thánh, đang tu, thế nào cũng còn sơ suất, ta phải thông cảm. Rồi từ từ quý thầy quý cô tu tiếp tu tiếp rồi sẽ vượt qua nha. Ta không có nuông chiều quý thầy quý cô, ta không dung dưỡng những cái sai quý thầy quý cô đâu, nhưng đừng có kể xấu. Và đừng bỏ liều, ta lúc nào cũng sát cánh với quý thầy quý cô để giúp quý thầy quý cô vượt qua mà tiến lên. Dù sao quý thầy quý cô vẫn hơn mình một bậc, vẫn ngày đêm kinh kệ sớm tối, thiền định, giữ gìn giới hạnh, rồi có sai sót chỗ này một chút,
[1:13:16]sai sót kia một chút, từ từ sẽ lấp đầy sẽ sửa lại, chứ đừng có nhìn cái đó mà mà phê phán. Thầy nói ví dụ như cái việc quý thầy hút thuốc vậy. Như thầy là thầy không hút thuốc, mà thầy cũng sợ khói thuốc lá. À rồi thỉnh thoảng thầy cũng gặp quý thầy hút thuốc, và nhiều người cứ nhìn quý thầy hút thuốc rồi cái đi phê bình nói quá, thấy ông thầy ổng hút thuốc kỳ quá. Nhưng mà thầy không bao giờ thầy nói chuyện đó, tại vì sao? Tại vì thầy chứng kiến nhiều lần. Như có một lần thầy gặp ông thầy đó, ổng vô chùa thầy thì ổng biết là chùa thầy không hút thuốc, ổng nói chuyện thầy một lát cái ổng ghiền quá ổng chịu hết nổi, ổng móc gói thuốc ra, ổng nói:
[1:13:52]"Xin phép thầy cho con hút thuốc một chút." Cái thầy quay quay thấy chùa cũng không có cái đồ gạt tàn, nói thầy không hút thuốc, thầy quay quay đi kiếm cái đĩa để ổng gạt tàn. Thì ổng tiếp tục nói chuyện đạo lý với thầy và tiếp tục hút thuốc phì phèo, và thầy cứ phải hít khói thuốc của ổng. Nhưng mà ổng nói rất hay, ổng nói rất chí tình, rất chí lý. À, cái thầy mới thấy như vậy cái cái đạo lý của ổng nói, cuộc sống của ổng với cái điếu thuốc của ổng mà đem hai bên cân thì cái nào nó nặng? Cái đạo lý nặng hơn à. Cho nên không thể vì điếu thuốc đó mà thầy phủ nhận cả một ông thầy đó. Thầy ổng có nhiều cái hay hơn, chỉ có cái nghiện thuốc lá.
[1:14:29]Mà nghiện thuốc lá dễ bỏ không? Khó bỏ lắm nha, thầy hỏi nhiều người rồi đó, có nhiều người nghiện thì thấy khó bỏ lắm. Rồi có một lần nữa, có một lần cái thầy ra Bắc gặp cụ Hòa thượng Thích Thanh Bích, năm nay là cụ trăm lẻ mấy tuổi á, cụ là như ông thánh á, tâm hồn như hư vô. Từ nhỏ tới lớn mà đi tu là những cái hạnh của cụ mà được kể lại, ta nói chỉ Bồ tát mới làm nổi chứ người thường không làm nổi. Bệnh không bao giờ uống thuốc, bệnh là nhịn đói tới nào hết bệnh ăn cơm lại, còn không ra vườn vò vò ít lá cây thôi. À ngủ không bao giờ nằm, kê mấy cái gối dựa lưng xíu nằm nhiếp tâm suốt đêm. Hoặc là từ thuở nhỏ cụ có một cái hạnh này mà ai cũng sợ,
[1:15:11]cụ đêm khuya ở trong cái liêu đường của tăng cụ đi ra cụ đi tiểu, rồi có một ông thầy ổng ổng mở mắt dậy ổng thấy cửa mở, ổng tưởng ai quên đóng, ổng lại ổng gài ổng đóng rồi ổng vô ổng ngủ tiếp, ổng không biết là có một người vừa đi ra. Thế ổng gài xong, tới chừng cụ đi tiểu xong cụ đi vô, cụ lay lay cửa thấy đóng. Thế là cụ không dám gõ, sợ động hết chúng của mình, người ta thức giấc nửa đêm mà người ta còn phải dậy sớm để tụng kinh ngồi thiền nữa. Thế là cụ ngồi trước hiên đó cụ ngồi thiền luôn, cho tới sáng khi nào mà huynh đệ mở cửa đi ra thì cụ mới đi vào. Ai cũng hết hồn. Tức là cái lòng mình vị tha từng chút từng chút một như vậy, như một Bồ tát.
[1:15:50]Khi thầy đến thăm, thầy đảnh lễ Hòa thượng thì Hòa thượng cầm điếu thuốc hút. Nhưng mà thầy nhìn Hòa thượng hút thì thầy biết rồi. Thầy nhìn cái đôi mắt hư vô đó, thầy biết là Hòa thượng không có ghiền. Cái này ai đưa ông cụ cầm ổng phì phà. Thiệt đúng như thầy đoán, thế là một ông ông thầy ngoài ngoài Bắc mới nói thế này: "Tính ra cả năm cụ cũng không đụng tới điếu thuốc, mà ai lại mời cụ hút á thì cụ cũng cầm cụ hút." Vô tâm hút, không có ghiền, không thèm, không ngon dở hết, à. Mà không ai đưa thì thôi cũng chẳng cần. Đúng là cái này đúng là Bồ tát hút thuốc nha, không phải phàm phu hút thuốc, rất là lạ.
[1:16:23]Cho nên là nhưng mà nếu ai không biết mà có tâm chấp vô nhìn nói: "Trời, sao Hòa thượng hút thuốc?" Đem ra nói tùm lum là mình mắc tội với một vị Bồ tát, chứ không phải người thường, Hòa thượng Bồ tát chứ không phải người thường. Đó, thành thử ra là một lời nói của mình thôi mà làm mất đạo tâm người ta một cái, người ta bỏ chùa người ta không tới nữa, mình mang tội rất là nặng. Nên cái người Phật tử mình phải tích lũy phước từng chút từng chút, mà tích lũy cả một đời như vậy thật là dày, mà không phải kiếp này, nhiều kiếp như vậy, ta mới đủ phước mà bay lên trên bầu trời giải thoát. Chứ còn nếu ta hẹp hòi, suy nghĩ ta cạn, miệng mình nói bậy, điều làm tội thì sao?
[1:17:03]Ta từ từ người không làm nổi chứ đừng nói làm thánh nữa, khi đọa luôn súc sinh. Cho nên ta có nè hôm nay ta nói với nhau là bốn điều lợi ích của phước. Chắc quên hết rồi chứ gì? Lợi ích thứ nhất của phước là gì? Đúng rồi, nâng lên giá trị của con người. Lợi ích thứ hai của phước là gì? Đúng, làm cho làm phát triển Phật pháp này. Lợi ích thứ ba của phước là gì? Làm cho cả một dân tộc này bay lên. Lợi ích thứ tư của phước là gì? Khai mở tâm linh giác ngộ cho ta. Bốn lợi ích của phước như vậy. Nên vì vậy, là một người biết tu tập, là một người con Phật thì mãi mãi ta siêng năng làm... Trả lời nhỏ quá.
[1:17:52]Mãi mãi ta siêng năng làm...
[1:17:57]phước. Có một cái thế này: làm phước rất nhiều nhưng rồi phước sẽ hết, đó là làm tới đâu mà kể công tới đó.
[1:18:10]Thì làm xong hết, làm xong hết, làm xong hết luôn, mới nói: "Ủa sao kỳ quá, con làm phước quá chừng mà sao con không thấy chút phước nào hết trơn vậy?" Bắt đầu: "Đâu, con làm gì nói thầy nghe?" Ồ, bắt đầu kể từ sáng tới chiều chưa hết, vì làm đâu cũng nhớ hết trơn á. Kể quá chừng, nói: "Trời, cái ông đó mà ổng nhờ con là ổng chết rồi. Bữa bữa nhờ con mà ổng sống tới giờ này đó, thấy ổng mặc đồ vậy chớ hồi đó là chết rồi đó." Rồi cái nói: "Trời, cái bà kia, cái bà đó mà không nhờ con là bữa chồng oánh bả chết. Đó, con tới con cản thì là..." Kể quá chừng kể. Nói: "Đúng rồi, hết phước là phải rồi, làm đâu kể đó, đâu nhớ đó, đâu khoe đó mà.
[1:18:44]Phải làm xong rồi quên nha." Nói: "Ủa vậy chớ làm sao làm phước mà quên được? Làm phước rồi mình sướng quá đó, mình thấy thích quá, mình ngon quá mình mới làm phước, thì làm sao mà không kể không khoe được?" Do đó trí tuệ của Bồ tát là chỗ đó đó. Trí tuệ của Bồ tát là làm phước tràn đầy rồi gửi vào hư không luôn, không giữ cái gì trong tâm mình hết. Thì ai muốn làm Bồ tát thì làm ơn làm phước rất nhiều rồi gửi vào hư không. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.