[0:10]Mời toàn thể hội trường chúng ta niệm Phật cầu gia bị. Nam Mô
[0:20]Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:30]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:44]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:57]Mời Thượng tọa giảng sư an tọa, mời toàn thể phật tử chúng ta an tọa. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nam Mô Vu Lan Duyên Khởi Đại Hiếu Mục Kiền Liên Bồ Tát. Ngưỡng bái bạch Thượng tọa giảng sư, cùng chư tôn đức tăng ni. Kính thưa quý nam nữ phật tử trong đạo tràng hôm nay. Hòa chung với không khí đón mừng mùa Vu Lan báo hiếu và khánh tuế chư tôn đức tăng ni sau ba tháng an cư kiết hạ tấn tu tam vô lậu học và tăng thêm tuổi đạo. Trong hương vị ngọt ngào của mùa Vu Lan báo hiếu, chúng con vô cùng xúc động được cung đón Thượng tọa Thích Chân Quang, trụ trì chùa Phật Quang tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu quang lâm về đạo tràng chùa Phật Học.
[1:54]Mời toàn thể đạo tràng cho một tràng pháo tay để cung đón Thượng tọa.
[2:01]Và giờ này đạo tràng đã thanh tịnh, trang nghiêm, lắng lòng mong đợi Thượng tọa từ bi hoan hỷ ban đạo pháp cho chúng con được ân triêm công đức. Nam Mô A Di Đà Phật. Dạ, cám ơn thầy MC. Thầy là tri sự chùa ở đây đó, đang trông coi cái trùng tu cái ngôi Tam Bảo này. À Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính thưa Thượng tọa trụ trì chùa Phật Học. Kính thưa chư tôn đức tăng ni, kính thưa quý phật tử.
[2:35]À cái chùa này có tên là chùa Phật Học. Lý do là vì ngày xưa là cụ Chánh Trí Mai Thọ Truyền về đây lập một cái cơ sở để truyền bá Phật giáo ở miền miền miền Tây. Nên a nên nó giữ cái tên đó là Hội Phật học Nam Việt, cho nên tách hai chữ Phật Học ra rồi sau này biến thành chùa luôn, như vậy. Cho nên a cái ảnh hưởng của cái ngôi chùa này đối với cái dân cư ở Cần Thơ và miền Tây Nam Bộ này rất là tốt. Nên ngày hôm nay mà ta, ông bà ta rồi đến đời ta rồi đến con cháu ta mà còn biết được Phật pháp cũng là nhờ cái công đức của ngôi chùa này rất là lớn. Ngày xưa Hòa thượng mà trụ trì ở đây thì Hòa thượng không có chịu trùng tu chùa.
[3:23]Nghĩa là Hòa thượng có tiền ai xin thì cho, ờ nhưng mà chùa mình thì không chịu xây, vậy. Còn xì ke mà ở ngoài hiên á, ờ vất vơ vất vưởng thì Hòa thượng nấu cơm đưa qua hàng rào cho ăn, ờ cho ăn. Rồi tụi nó đem nó ăn dư nó đổ dưới cống, cái Hòa thượng lấy rổ múc lên rửa sạch rồi Hòa thượng ăn cho hết. Cái từ đó không có đứa nào nó dám bỏ phí một hột cơm. Hòa thượng cái hạnh của Hòa thượng như vậy ngày xưa, thầy của của Thượng tọa trụ trì ở đây. Thì ờ Hòa thượng đã tịch rồi, nhưng mà cái đức độ còn để lại đi, những cái tấm gương mà đạo hạnh đó người đời giờ làm không nổi. Người đời làm không nổi. Chúng ta thấy trong đạo Phật có những bậc tôn túc là như
[4:04]vậy, là hành phi thường độ được cả những kẻ xấu. Mấy cái người mà à mấy cái người mà họ hút chích đó họ hay ăn cắp, còn Hòa thượng mà đi chiếc xe đạp để đó là chính cái nhóm đó giữ giùm. Hôm nay cũng nhân cũng nhân cái dịp mà thầy về đây thì à giảng pháp, thì cũng a sẵn thấy cái chùa đang trùng tu á, thầy cũng có lời kêu gọi à quý phật tử cũng cố gắng góp một viên gạch, một bao xi măng phụ giúp với thầy trụ trì cho cái ngôi chùa này sớm được a được hoàn thành. Quý phật tử đồng ý không? Đồng ý nha, ha? À nếu mà phật tử hôm nay không có đem tiền á thì à mình gửi sau. Liên lạc với là Thượng tọa Thích Minh Thông ha. Số điện thoại là 0918 800 707.
[4:55]Ghi giùm đi. 0918 800 707 nha. Và thầy à làm gương hôm qua giờ biết ai cúng được nhiêu, thầy cũng xin cúng trước 10 triệu phụ cho thầy.
[5:13]Có gửi a ai lên lấy ra để dâng gửi cho thầy trụ trì. Thôi để đây, để đây lát nữa. Thầy làm mồi á, làm mồi quý phật tử á, tức cười.
[5:28]À tối nay a ta sẽ nghe bài pháp hơi khó, hơi hơi cao cấp một chút. Hồi chiều thì ta nghe ở chùa Bửu Trì bài pháp a dễ thương, căn bản. Nhưng tối nay bài pháp rất là khó, mọi người hết sức lắng lòng nghe nha, bài này không phải dễ chút nào. Nên phải có cái sự tu hành lắm nghe bài này mới mới vô chứ không phải dễ. Bài này có tựa là: Phân loại tâm thức. Nó giống như một dạng tâm lý học. Có một cái nhu cầu lớn của nhân loại là hiểu được tâm lý của chính con người. À. Một điều rất lạ là con người thường không hiểu được tâm lý của chính mình. Đây là điều rất là lạ. Mà cái tâm nó ở đâu? Ở ngay trong mình phải không nè?
[6:14]Hằng ngày, hằng giờ cái tâm nó điều khiển mình ăn, mình nói, mình làm. À mình sống với cái tâm đó, vậy mà để hiểu cái tâm đó như thế nào, không ai hiểu. Chính vì ta không hiểu được tâm của mình nên con người rất là đau khổ, rất bức xúc, rất bối rối và phải nhờ đến những nhà chuyên viên tư vấn tâm lý học. Ở các nước Tây phương á, bác sĩ mà tâm lý học rất giàu. Họ học cái ngành đó rồi nhiều người khủng hoảng tâm lý, không biết giải quyết sự tình ra sao, đến nhờ một cái chuyên gia tư vấn tâm lý, họ nghe trình bày xong họ phân tích cho nghe và họ cố vấn là nên có thái độ gì, nên sống làm sao để giải tỏa được cái tâm lý đang rối loạn,
[7:01]đang đau khổ, đang căng thẳng, vậy mà tốn tiền trả tiền nặng lắm. Chữa cái bệnh thân vậy chớ mà tiền tốn không nhiều bằng chữa cái bệnh tâm lý. Chỉ nói rồi người ta nghe rồi người ta nói lại vài câu thôi và tốn rất nhiều tiền. Mà nên hôm nay là thôi ta nghe cái bài này rồi ta không cần tốn tiền đến những nhà tâm lý nữa, mà tự mỗi người chúng ta sẽ trở thành một nhà tâm lý học đại tài để cứu chữa cho những người thân chung quanh mình. Bài này nó hay như vậy.
[7:33]À thầy nói điều này không phải là nói ngoa. Hồi hôm trước có lần thầy ra Hà Nội, thầy gặp một cái cô đó là tiến sĩ tâm lý học, người Việt Nam nhưng mà cô đi học ở nước ngoài, lấy cái bằng tiến sĩ tâm lý, là một cái bằng rất là thời thượng, thì cô mới nói thế này, nói rằng: "Con học à tâm lý học tới tiến sĩ, nhưng mà khi con nghe những bài giảng của thầy nói về Phật học thì con mới thấy rằng cái tâm lý học của con học chỉ là cỏ rác à. So với cái kiến thức mà trong đạo Phật phân tích về tâm á, nó tràn ngập uyên bác và nắm luôn cái gốc". Thầy nói đúng như vậy, thầy nói cái tâm lý học của Tây phương nó chỉ chạy
[8:11]trên bề mặt thôi, không có thấy được cái lõi gốc của vấn đề tâm. Cho nên cái người mà bác sĩ tâm lý đó tư vấn cho người ta cũng chỉ xử lý trên bề mặt, người ta tạm yên thôi chứ không bứng được cái gốc của đau khổ. Còn ở trong đạo Phật là nắm được cái gốc của tâm, cho nên khi mà tư vấn, dạy người ta tu, người ta tu được rồi, người ta bứng được đau khổ từ từ. Mà từ một người xấu người ta trở thành một người tốt được, từ một người loạn động trở thành bình an, từ một người đau khổ người ta sẽ trở thành hạnh phúc. Cái kiến thức về tâm lý, tâm thức của Phật giáo cực kỳ thấu đáo, cho nên thấy người mà theo đạo Phật rồi ta không có
[8:51]lo về vấn đề tâm, tâm lý, tâm thức, không có lo. Vì ta nắm được tâm mình. Nói như bây giờ là quý phật tử ngồi đây cũng vậy, nhiều khi quý phật tử cũng không quan tâm đến tâm lý học, cũng không quan tâm đến tâm thức học, nhưng mỗi khi mình có chuyện gì rắc rối, mình ứng dụng một câu đạo lý trong nhà Phật bỗng nhiên thấy tâm tư mình được giải tỏa rất nhiều, có đúng không à? Thì đó cũng đã là một phần tâm lý học rồi, mà ta không tự cho mình là tâm lý học thôi. Ta cứ nghĩ mình làm theo lời Phật dạy, nhưng sự thực đó cũng là một phần của tâm lý học rất là hay, rất là cao chứ không phải là không. Thì hôm mà thầy nói chuyện như vậy thì cái cô tiến sĩ tâm lý cô rất là thích.
[9:30]Rồi thầy cũng góp ý thêm một số vấn đề để cổ bổ sung thêm, trong đó thầy có nói cái vấn đề nhân quả nghiệp báo nó chi phối vô tâm hồn người ta. Tâm nó không phải là từ tâm này nó sinh ra tâm kia đâu, không phải đơn thuần chỉ tâm sinh ra tâm thôi, mà nghiệp nó tạo ra tâm nữa. Nên nếu trong quá khứ ta tạo cái nghiệp tốt, tự nhiên ta có một cái tâm rất sáng, rất bình an, rất hạnh phúc, rất lạc quan, và nó hiện ra ngay gương mặt người đó. Nên ta nhìn gương mặt người nào mà ta thấy mặt vui vui, ta biết người này đời xưa làm phước nhiều, hay giúp cho người khác nhiều, bây giờ nó hiện ra một nội tâm vui
[10:06]rồi nó hiện ra gương mặt vui và ta cứ yên tâm cuộc đời của người này đầy hạnh phúc. Còn nếu ta nhìn gương mặt người nào ta thấy cái nét u sầu, ủ dột, nó chứng tỏ một cái nội tâm trong buồn, biết ngay luôn đời xưa người này có những cái nghiệp bất thiện, bây giờ kiếp này chắc chắn phải trả. Mà trả cái nỗi buồn đó trả sẽ tùy loại buồn. Có cái nét mặt nhìn vô thấy buồn mình biết sẽ là chết thảm; có cái buồn nhìn vô biết là người thân chết mà mình phải chịu tang tóc; mà có cái loại buồn nhìn vô mình biết là cuộc đời lận đận, vất vả, không thành công gì hết. Đó nó có nhiều cái loại và từ cái tướng vô tới
[10:45]tâm và nó bắt nguồn từ cái nghiệp đời xưa. Nên khi phân tích tâm lý một con người, đạo Phật nhìn thấu đáo hết mọi vấn đề. Mà nó tạo thành cho người ta khi mà người ta giỏi tâm lý học rồi, người ta cũng là một nhà đạo đức học luôn. Vì tâm lý và đạo đức đi song song, chứ không phải là à anh buồn quá thì anh làm vậy cho anh đỡ buồn, kia đỡ buồn, không có. Đạo Phật mình cái buồn của anh nó bắt nguồn từ cái gì đó, cũng là một sự khuyết lở về đạo đức. Cho nên, cái đạo đức và cái tâm lý con người ta liên quan chặt chẽ với nhau, và cái nghiệp đời xưa cũng liên quan chặt chẽ với nhau. Nên hôm nay ta nói về phân loại tâm thức,
[11:22]ta có cái nhìn Đạo Phật trên tổng quan hết. Và nếu ta hiểu điều này, ta sẽ tự tìm một con đường sống cho mình, mình sống an vui với chính mình, giúp mọi người chung quanh cũng được an vui, và vô tình ta sẽ trở thành những bác sĩ tâm lý học nho nhỏ nho nhỏ gần gũi chung quanh với mọi người, với người thân của mình rất là rất là hay. Ta phân loại tâm thức là phân loại tâm thức thế này: cái lõi là chấp ngã hay vô ngã.
[11:59]Chúng sinh là chấp ngã, còn bậc Thánh là vô ngã. Mà tới vô ngã tột cùng thì là chứng cái quả gì? A La Hán. Mà chứng được qua A La Hán rồi thì vị này có sáu phép thần thông tự tại. À cái này thôi hôm nay ta không phân tích, đó. Còn phàm phu thì chấp ngã. Chấp ngã ít thì là một người còn tốt, chấp ngã nặng là người xấu, mà chấp ngã tới cùng cực thì thành thú luôn, coi như đọa thành thú, và ngay trong kiếp sống hiện tại cũng sống như một con thú luôn, vì đầy đủ tính chất của một con thú là sống hoàn toàn theo bản năng chấp ngã. Còn con người của chúng ta, tuy còn chấp ngã nhưng ta có cái lý trí, có cái trí tuệ,
[12:52]có cái kiến thức truyền dạy giữa đời này và đời kia, con người ta đấu tranh với bản năng của chính mình. Ta có tham nhưng con người biết chiến đấu với cái tham, ta có sân, ta nóng nảy nhưng ta biết chiến đấu với cái nóng nảy, đó là con người. Còn con thú hễ tham là nó theo cái tham, hễ sân là nó cắn nhau liền chứ không có kềm chế. Con người có kìm chế, nên con người là gì? Là một giống loài lơ lửng ở trung gian giữa thú và và Thánh. Bậc Thánh là vô ngã, thú là cực kỳ chấp ngã, còn con người lửng lơ ở giữa, con người là đấu tranh với với bản ngã của mình. Nên ngày nào ta còn đấu tranh với bản ngã của mình,
[13:31]ngày đó ta đang còn là một con người đúng nghĩa, con người tốt. Còn ngày nào ta không còn đấu tranh với bản ngã của mình nữa, ta buông xuôi theo bản ngã của mình thì ta đang đi về làm con thú liền. Còn đối với những ai tu tập mà cái bản ngã đã hóa giải được nhẹ nhàng, dù chưa sạch thì người này đã đang bước từng bậc trên những quả những quả Thánh rồi. Đó, nên cái trục tâm mà ta xét, ta không có nói rất nhiều vấn đề, mà ta lấy một cái lõi là trên cái trục của bản ngã, tột cùng lên cao là vô ngã, tột cùng dưới đáy là chấp ngã. Chỉ như vậy thôi là bắt đầu ta nhìn, ta sẽ từ từ ta nhìn được hết cấu trúc tâm thức của mình, cái phân loại là như vậy.
[14:15]Và trong tất cả các pháp môn tu, nhớ như vậy, hễ đúng con đường của Đạo Phật là phải giúp ta đi đến đi đến vô ngã, đúng vậy. Còn nếu cái pháp môn nào mà không có con đường để cho ta đi đến vô ngã thì pháp môn đó chưa phải là chân chính của Đạo Phật. Nhớ giùm như vậy. Ví dụ dù ta có nghe lời quảng cáo cao siêu về một pháp môn tu tập nào đó, nhưng mà khi ta bước vào tu tập, ta không thường được nhắc nhở tu dưỡng về cái vô ngã thì ta biết rằng pháp môn này chỉ là tạm bợ, chỉ là phụ thôi, không phải là chính thống của Đạo Phật, vì pháp môn chính của Đạo Phật phải giúp ta đi tới vô ngã. Nhớ như vậy.
[15:02]Trên con đường tu cũng chỉ là đi tới vô ngã. Và nếu ta tu mà ta dở,
[15:10]ta lui thì ta thấy cái chấp ngã ta tăng lên, là biết ngay là ta đang lui từ từ về phía phía thú. Đó. Thì cái trục giữa chấp ngã và vô ngã để biết rằng là người này lên cao hay là xuống thấp vậy. Nhưng mà cái chữ chấp ngã và vô ngã nó trừu tượng quá, nó mơ hồ quá, hỏi không ai biết. Ví dụ bây giờ mình chỉ một người đứng lên là: "Cô thấy cô chấp ngã hay vô ngã?", lớ ngớ liền phải không ạ? Mình không tự đánh giá mình là mình đang chấp ngã nhiều hay ít, đúng không? Không chắc biết. Mình hỏi một anh thanh niên có học, hỏi: "Bây giờ đâu em đứng lên em nói cho thầy nghe coi, em là chấp ngã nặng hay nhẹ?
[15:54]Em biết không?". Biết không? Không, không biết. Mình không tự đánh giá được cái mức độ chấp ngã mình nặng nề tới chỗ nào. Đó, nên bây giờ ta xét trên cái phân loại tâm thức, đánh giá tâm lý của một con người đúng theo cái trục là vô ngã hay là chấp ngã, cái trục đó đúng rồi đó, nhưng mà trục đó nó trừu tượng quá, nó mơ hồ quá, nên không đánh giá thì ta phải phân tích, từ cái bản ngã ta phân tích ra một loại dễ hiểu hơn một chút. Dễ hiểu hơn một chút là gì? Là tâm đó động loạn hay là an tĩnh? Cái tâm hồn mà an tĩnh á thì nó gần với cái gì? Vô ngã. Tâm mà động loạn thì gần với cái gì? Chấp ngã. Tâm yên tĩnh nó đang đi về cái hướng vô ngã,
[16:48]và tâm loạn động là đi về hướng chấp ngã. Cho nên bây giờ ta hỏi một người thế này: "À anh thấy tâm anh đang là yên tĩnh hay đang loạn động?". Cái này bắt đầu dễ đánh giá liền phải không ạ? Ha? Nghe câu này bắt đầu thấy dễ đánh giá. Còn hồi nãy hỏi là: "Anh chấp ngã nặng hay nhẹ?", lớ ngớ liền mình không biết đường đâu mà trả lời, làm sao mà đo nổi. Chỉ có bậc Thánh siêu việt mới có thể biết được là cái mức độ chấp ngã của chúng sinh nhiều hay ít, nên không ai biết. Nhưng bây giờ ta hỏi một câu nó nó dễ hơn, nó cụ thể một chút là nói: "Bây giờ bạn hãy nhìn vào tâm bạn, thấy tâm bạn đang động loạn hay là đang yên tĩnh?".
[17:26]Bắt đầu biết rồi phải không ạ? Biết được chưa? Bắt đầu biết rồi, đó. Do đó, ta không lấy cái thước đo là chấp ngã hay vô ngã vì nó khó đo quá, ta lấy một cái thước đo khác là động loạn hay là yên tĩnh, đó, để đánh giá cái tâm mình thuộc loại nào, đang đi về phía Thánh hay là đang đi về phía phàm, mà phàm này là phàm nặng là thú á. Con người cũng là đang còn động loạn trong tâm thức, nhưng mà ta biết kiềm chế cho nên ta làm người phàm phu. Còn nếu để cho cái động loạn kéo đến tột cùng thì là một người điên, tâm thần hoặc là thú vật luôn, rất là đáng sợ. Còn người nào mà tâm hồn đã thư thái, yên tĩnh thì người đó đang đi dần lên các bậc Thánh.
[18:15]Cho nên bây giờ thì ta phân tích tâm thức, phân tích tâm lý của một người trên mức độ là yên tĩnh hay động loạn. Mà cái thước đo yên tĩnh hay động loạn này thì bên ngành tâm lý học của Tây phương họ không có đặt ra, mà trong Đạo Phật thì đặt ra. Vì sao vậy? Bởi vì tâm lý học của Tây phương họ không bao giờ có một con đường thiền định để giúp người ta tu tập mà đạt được sự yên tĩnh của nội tâm. Họ phải chấp nhận là con người luôn luôn suy nghĩ, luôn luôn suy nghĩ, luôn luôn thương ghét, giận hờn, luôn luôn suy nghĩ, và họ chỉ tư vấn để giúp làm sao cho là đừng căng thẳng, đừng tới điên, đừng tới khổ quá thôi.
[18:58]Nhưng mà trong Đạo Phật, ta có một phương pháp tu tập thiền định để giúp tâm con người nhiếp lại trong yên tĩnh để đi về phía vô ngã mà làm một bậc Thánh. Còn người phàm phu vì không biết cái con đường thiền định này nên tâm rất là động loạn. Thì bây giờ thôi bây giờ hiểu rồi, rồi, à tâm sẽ phân tích theo cái trục là động hay là tĩnh. Càng tĩnh thì càng tốt, càng sáng, lên cao; càng động thì càng tối mờ, lần lần đi xuống thấp. Đó, phân tích theo cái trục đó dễ rồi. Nhưng mà dễ chưa? Chưa. Vì sao vậy? Vì khi mà tâm động á, bắt đầu nó tỏa ra chung quanh nó vô số điều rắc rối. Cái tâm mà động nó tỏa ra chung quanh nó vô số điều bất thiện, à.
[19:50]Còn cái tâm mà tĩnh á thì nó tỏa ra chung quanh cái tâm đó vô số điều tốt lành, đạo đức. Cho nên cái tâm thiện nó tương ứng với tâm yên tĩnh, và cái tâm bất thiện nó tương ứng với cái tâm động loạn. Cho nên khi Phật dạy cái câu cốt lõi rằng: "Chớ làm các việc ác, hãy làm các việc lành, giữ tâm ý thanh tịnh", đó là cái cốt lõi lời dạy của mười phương ba đời chư Phật. Đừng ác, hãy làm điều thiện, và đưa đến tâm an tĩnh, đó là một logic chặt chẽ thì tâm của ta cũng vậy. Hễ tâm mà động lên một cái là bản năng bản ngã nó nổi lên, và nó tỏa ra chung quanh nó vô số những điều bất thiện. Ví dụ... ví dụ:
[20:41]tâm mà động lên một cái, cái mà nó khởi lên đầu tiên nhất là cái nóng nảy, nóng nảy. Đó là cái động thô đầu tiên. Tự ái, đó là những cái cái động loạn thô đầu tiên. Ví dụ bây giờ có một người nào đó đến chê ta, ví dụ mình đi chùa mình cần mẫn á, đi chùa mình tụng kinh, lễ Phật, rồi mình mình rất là thuần thành, thì trong lòng mình mình cũng thầm tự khen mình là một người Phật tử làm sao? Ngoan ngoãn, thuần thành phải không ạ? Đó, ai cũng quý mến. Vì mình tự khen mình rồi, chết chết một cái là mình tự khen, thầm thầm mình tự khen. Bỗng hôm có một ông hàng xóm, lúc mà mình mình lỡ tay, nghĩa là do mình mình xách cái giỏ rác mình
[21:29]đi đổ, mình lỡ tay cái nó nó nó rớt qua cái hàng rào ổng, mà mình lỡ tay thôi chứ mình cũng chẳng để ý gì. Cái ổng mới chửi, nói: "Đồ đạo đức giả! À cái gì đó, miệng Nam mô mà bụng một bồ dao găm, à cái gì đó, à...". Vì thầy cũng không rành chửi lắm cho nên thầy cũng không biết ví dụ sao. Đó, có ai rành chửi không? Chửi giùm thầy một chút coi. Thấy không? Chửi cái lúc đó mình bị đụng cái gì? Bị chạm cái gì? Tự ái, đúng vậy. Thì coi như cả mấy năm nay là mình đi chùa hiền lành, bữa nay có cái ông hàng xóm ổng chửi mình đạo đức giả miệng nam mô bụng bồ dao găm cái mình sôi máu lên liền. Mình nó đụng một cái mình tự khen mình,
[22:15]nghĩa là bao nhiêu lâu nay mình đã âm thầm tự khen mình là Phật tử tốt, bữa nay có người dám khen mình là Phật tử giả dối hả. Mình cho mình, nghĩa là biết tay bà thế này nọ đại khái, mình tự ái nổi nổi nóng lên liền, đó cánh cửa đầu tiên của sự loạn động. Đây ai còn cái đó? Nhóc hả? Nhóc. Rồi, đó là cánh cửa đầu tiên nó nhốm một cái là nó lòi ra cái nóng nảy trước. À cho nên khi mà ta thấy ai nóng nảy, ta biết họ là cái xoáy động đầu tiên của cái tâm loạn nó tỏa ra, bước thứ nhất. Nhưng mà nếu nó tiếp tục nó động hơn nữa, nó tỏa ra một cái nữa là cái gì? Tham. Tham. Ích kỷ, muốn cho mình. À ví dụ như khi mà cái động ban đầu như cái ông à như cái như mình nãy
[23:05]bà hàng xóm mày xách cái giỏ mày đi ăn chỉ là mới cái nóng thôi. Nhưng mà thấy tiền người ta rớt không ham rồi nha, thấy tiền người ta rớt không ham. Ví dụ ông hàng xóm chửi mình vậy mình nóng tự ái lên, nhưng mà thấy ai rớt xấp tiền cầm thòm tiền lên nhìn qua nhìn lại để tìm cách trả lại. Vì không? Tâm nó động tới mức nóng thôi chứ nó không động hơn. Nhưng mà nếu nó tiếp tục động tí nữa thì nó tới cái tham. Bắt đầu thấy ai rớt cái cọc tiền cầm lên cái lật đật bỏ túi nhìn quanh coi có ai thấy mình lượm hay không. Nếu mà có ai thấy thì giả lả, "Ồ, không biết tiền của ai rớt á. Thôi từ từ." Còn không ai thấy là bỏ túi le te đi luôn.
[23:40]À nó vậy, là tham. Đó là mức động nó cao hơn chút nữa. Ở đây có ai động tới cỡ này chưa? Cũng hơi nhiều rồi nha, hơi nhiều rồi. Rồi nếu mà nó nó động thêm chút nữa thì nó tới cái mức nào?
[23:59]Tự cao.
[24:03]Luôn luôn cho mình hơn người khác. Là tới mức này động khá rồi đó. Mức này là bắt đầu bệnh nhiều lắm rồi. Cứ thấy nghĩa là làm cái gì cũng hơn thua, so đo. À ví dụ mình tụng kinh, người ta cũng tụng kinh cái ngồi nghĩ, "Bà này tụng không hay bằng mình." Hoặc là khi làm việc thiện cái nói, "Thấy bà đó vậy chứ không bằng tôi, tôi làm việc thiện ngon hơn nhiều." À hoặc là dòm gương á, hoặc dòm gương á, "Ồ cái gương mặt trong gương này mới đẹp hơn hoa hậu." Mặt trong gương ha, "Hoa hậu không bằng." "Trời cái người đứng trong gương đẹp quá người ta ơi!" Đại khái vậy. Nghĩa là cái tự cao khởi lên. Là tới cái mức độ thứ ba là tới này.
[24:42]Và trong học hành, trong công việc, trong nhan sắc cứ luôn luôn so đo và cứ tự cho mình hơn người khác. Mặt mụn tùm lum vậy chứ mà cũng thấy mình đẹp hơn hoa hậu, khổ vậy. Đi chân thấp chân cao vẫn thấy mình uyển chuyển như Nga Tiên giáng trần, đại khái vậy. Nghĩa là cứ tự cho mình hay. Bắt đầu tới cái mức động thứ ba. Mà cái mức động thứ ba rồi này thì nó sinh ra đủ thứ chuyện hết. Nó sinh ra cái đố kỵ, ghen tị. Thấy ai có vẻ hơn mình rất khó chịu, rất giận, rất bực và muốn cho người ta phải làm sao? Phải kém mình, dám làm điều ác để hại người để đừng cho ai hơn mình, bắt đầu tạo nghiệp á. Hồi nãy cái sân là bắt đầu tạo nghiệp rồi phải không ạ?
[25:22]Nóng rồi có thể đánh người ta, có thể chửi người ta. Tham là bắt đầu tạo nghiệp rồi, có thể là ăn cắp, vơ vét, giành phần hơn về mình, tạo nghiệp rồi. Tới cái tự cao rồi nó sinh ra cái đố kỵ, ghen tị rồi dám làm những điều ác để triệt hạ không cho ai qua mặt mình là nghiệp tạo chập chùng, chập chùng rồi. Mà theo nhân quả, ta tạo nghiệp được một cái nhân quả nó ập lại vào tâm ta, nó đánh tâm ta tơi tả, loạn động, bất an, khổ đau, không bao giờ được giấc ngủ ngon. Là bước thứ ba rồi phải không? Mới đầu là sân, tham rồi tới tự cao. Rồi cái động ra một cái nữa, bước xa hơn nữa là tới cái gì? Ai biết?
[26:06]Tới dâm dục. Tới cái mức độ mà động tới thứ tư này nó đụng tới cái bản năng rất thấp kém của chúng sinh là dâm dục. Mà ta nhớ cái dâm dục này là bản năng của loài thú. Con thú nó không có suy nghĩ gì hết, nó không có suy nghĩ gì về vấn đề mà kiềm chế dâm dục. Nó nghĩa là được bạn tình là nó thoải mái. Mà nếu con người mà cũng như vậy thì con người rất giống con thú. Mà đây là cái mức loạn động thứ tư. Nên cái người mà tới cái loạn động thứ tư mà để cái cái dâm dục, cái sắc dục nó khống chế chi phối hết rồi thì nhớ con đường để đọa làm thú mở toang ra rồi, mở toang ra. Nên người này người mà tâm động tới mức độ thứ tư này
[26:52]thì khi chết rất khó trở lại làm người, thường đọa làm thú hết tới mức độ này. Cho còn người Phật tử ta tu, thứ nhất giới luật giữ ta không được quá đáng chuyện này, không được tà dâm vân vân, không được đi tới mức này. Mặc dầu là khi ta chưa tu được nhiều nhưng mà cứ phải chiến đấu chống lại nó để làm chi? Đừng trượt xuống mà làm thú. Vì tới cái mức độ mà động thứ tư để cho cái dục rất nhiều rồi thì con đường súc sinh mở ra xong rồi. Cứ chờ thôi, nếu không có cái gì để chửa lại để sám hối yên tâm chết xong rồi đọa vào bụng chó bụng bò. Yên tâm. Nên cái xã hội mà nếu để cho người ta cứ hưởng thụ
[27:34]sắc dục một cách thoải mái thì ta yên chí một điều, đó là một xã hội phàm phu và loạn lạc. Vì con người ta sống bằng cái tâm phàm, ích kỷ, hơn thua, đấu tranh, giết hại, đó là tất cả những bản năng xấu của chúng sinh. Và xã hội đó loạn lạc. Cho nên, ông bà ta ngày xưa rất là hay: "nam nữ thụ thụ bất thân", người nam người nữ không cho không cho trực tiếp giao tiếp để tránh gợi cái bản năng của lòng dục lên vì nó động tới cái thứ tư và mở con đường thú ra liền. Cho nên, ông bà mình dạy phải kiềm chế, phải cách ly. Con gái với con trai phải giữ cái khoảng cách để làm chi? Đừng động cái lòng dục lên và đóng để chặn bớt cái
[28:17]cửa mà mà làm thú lại, chứ không gì hết trơn. Mà đời nay không biết, đời nay họ không hiểu được cái tiến trình tâm thức như thế, không hiểu được cái tiến trình nhân quả như thế, cho nên họ cứ cứ cho thoải mái mà gọi là văn minh. Đâu có ngờ là cái thoải mái văn minh đó mở cửa ra một con đường khi chết chúng sinh đọa làm thú ráo hết trơn. Nên ở đây à ta thấy nè, thấy không? Rồi cái nè từ cái nóng nảy nè, cái tham lam, cái tự cao, tới cái dâm dục rồi tới cái gì nữa? Nếu động nữa tới cái gì nữa? Ác độc. Cái tâm mà động tới mức độ thứ năm này rồi thì người này trở nên một kẻ ác không chuyện gì không dám làm.
[29:04]Thủ đoạn, ác độc, tàn bạo. Mà có khi không phải thủ đoạn, có khi không phải thủ đoạn, có khi không đợi tới thủ đoạn tại thủ đoạn là người còn biết suy nghĩ tính toán, còn người này không có cần thủ đoạn, nóng lên giận lên hay tự ái hay tham lam hay ích kỷ hay dâm dục là sẵn sàng giết người. Thấy không? Là mức độ động tới mức độ thứ năm này rồi, bắt đầu trở thành kẻ tàn bạo. Nên ta nghe những vụ án thấy tại sao cái người này gây gổ nhau vài câu trong một cái quán ăn rút dao đâm người ta vào tim chết. Thì đây là cái nóng, giận mà giết người là tàn bạo là bởi vì sao? Vì cái người này động tới mức độ thứ năm rồi, tới cái sự tàn bạo.
[29:43]Hoặc là có người vô nhà người ta ăn trộm, ta phát hiện được rút dao đâm người ta chết liền. Cái đó là tàn bạo ác độc vì cái tham, nhưng mà sự thực không phải là vì cái động tham mà cái động nó tới cái mức độ thứ năm. Còn có người là cái tự cao bắt đầu nó thành cái ganh tị, đố kỵ, dám hại người vu oan người ta cho người ta vô tù nằm bị chết rục trong tù luôn là ác độc vô cùng vì cái cái tự cao rồi thành cái ghen tị, ganh tị, đố kỵ. Còn cái hạng người mà nghĩa là dâm dục quá đáng à cưỡng hiếp người ta đó, cưỡng hiếp xong rồi giết chết cái cái nạn nhân luôn. Đó là vậy là đều tới cái mức độ thứ năm là ác độc.
[30:27]Ác độc mà vì bất cứ nguyên nhân gì nhưng mà cái đã tới mức độ ác độc rồi. Nên cái loài người này thì không phải chết mà làm thú, mà chết đi đâu? Chết đi đâu? Địa ngục mở ra, đúng như vậy. Ở cái mức độ mà động tới cái thứ tư á thì khi chết mở ra con đường đi xuống súc sinh, nhưng mà động tới cái thứ năm á nó tới cái sự ác độc rồi đó thì chết đi xuống địa ngục, đọa không biết bao lâu, chịu bao nhiêu vô số những cay đắng đau khổ ở dưới đó đền bù tội lỗi. Mà cái người mà động tới mức độ thứ năm là người cực kỳ ngang bướng, không ai nói họ nghe họ nhận lỗi cả. Lúc nào họ cũng tự biện minh cho mình. Rồi nói:
[31:11]"Ủa tại sao anh giết cô kia?" Nói: "Ủa tôi đâu có muốn giết đâu, tại nó thế này, nó cà trớn thế này thế kia, nó chọc tôi thế này." Là luôn luôn biện minh cho cái việc ác của mình. Không bao giờ nhận lỗi, rồi tới chừng nào mới nhận lỗi? Xuống địa ngục. Xuống địa ngục quỷ sứ nó đánh cho tới chừng nào nhận lỗi. Đánh cho một cái chưa nhận nó đập cho một cái nữa chưa nhận nó đập, đập tới khi nào mềm xương ra, mà xương đó xương ảo chứ không phải xương thiệt, nhưng mà đau đớn cùng tột, tới lúc bó tay bó chân rồi, nó đánh tan hết cái sự bướng bỉnh trong đầu rồi lúc đó mới nhận lỗi, bắt đầu quỷ sứ mới ngưng đánh, lúc đó nó mới giam thôi.
[31:47]Tại sao gọi là quỷ sứ phải cưa, phải cắt, phải đánh, phải đập? Vì con người không nhận lỗi. Đó, đó là con đường đi xuống địa ngục. Từ cái động thứ nhất là cái nóng tới cái độ động tới cái thứ năm là ác độc là bắt đầu cái bướng nó tăng lên, bướng nó tăng lên từ từ, ngang tàng bướng bỉnh từ từ. Nên ở đây, ví dụ trong nhà chúng ta mà có một đứa con đứa cháu mà ta thấy nó có biểu hiện bướng bỉnh thì phải hết sức là lo, vì sao? Vì cái chấp ngã nó rất là nặng và cái động của nó không biết tới mức thứ mấy rồi. Và cái đứa bé mà nó ngang tàng nó bướng bỉnh như như vậy á, ta để ý thêm nó có một số tính xấu như là tham lam,
[32:23]nóng nảy, tự ái thì chúng ta yên tâm lớn lên chút xíu nữa nó cực kỳ dâm dục. Và nếu không có gì kiềm chế dạy dỗ nó, nó sẽ trở thành người ác độc dám giết người. Và khi kể tội nó nó không nhận lỗi. Nó nó công nhận nó có giết người nhưng mà nói nó sai nó không chịu. Và chết, yên tâm một điều là nó chết xuống địa ngục. Và nếu trong nhà ta có một người như vậy thì đó là điều điều đau lòng. Do đó, khi ta hiểu cái cấu trúc tâm thức là chấp ngã hay vô ngã, hay là nói là động hay là tĩnh, thì bây giờ ta phải hiểu từ cái động đó nó tỏa ra tới cái gì và nếu là cái tĩnh thì nó tỏa ra cái gì. Cái tham lam, ích kỷ nó đi chung với nhau, chỉ muốn cho mình.
[33:10]Và cái tâm động nó sâu kín ví dụ nhìn một người bên ngoài, ta thấy họ cũng cười vui, hiền lành, gặp mình cũng cười xã giao lịch sự. Nhưng mà nếu trong cuộc sống ta thấy họ giành phần hơn, tự nhiên chia đôi cái hộp bánh họ lựa hộp bánh ngon, bẻ đôi một cái miếng bánh họ lấy cái phần lớn hơn, chia một cái xấp vải họ lấy cái phần vải đẹp hơn, ta biết người này trong tâm thức của họ là cái tham, ích kỷ. Đó là một đoạn động. Động ở mức thứ hai nhưng mà nó hiện ra trong trường hợp này là mức thứ hai, nhưng mà gặp một trường hợp khác phải coi coi họ động tới mức thứ mấy. Đó, ta đánh giá trên cái năm mức.
[33:50]Từ cái nóng nảy là mức động thứ nhất. Động thứ hai là gì? Ráng thuộc nha để làm nhà tâm lý học đại tài. Cái động thứ nhất là? Nóng nảy. Cái động thứ hai là? Tham lam. Động thứ ba là? Tự cao. Động thứ tư là? Dâm dục. Động thứ năm là? Ác độc. Ô giỏi quá, có mấy người là đạt được bằng sơ cấp tâm lý học rồi. Người nào thuộc cái này rồi đó.
[34:21]Cứ xem cái đó là mình biết là cái mức độ động của người đó tới đâu, nghĩa là mức độ chấp ngã nặng tới đâu và cái tương lai họ đi về cõi nào, đi về cõi nào. Rồi nó có một cái nữa là: Vậy cái người nghiện là tâm thức thứ mấy? Ví dụ như nghiện ma túy hay nghiện đánh bài hay nghiện rượu, có cái nghiện bỏ không được, đó là loại tâm thức gì?
[34:50]Tâm thức thứ mấy?
[34:55]Nếu cần xếp loại, người này có thể tới tâm thức thứ sáu. Nghiện game, ta thấy đứa bé nghiện game nó dám sao? Dám giết luôn gia đình nó lấy tiền chơi game, có không ạ? Khủng khiếp như vậy. Như bên Trung Quốc có một cái bà mẹ bả giết chết đứa con nằm bên cạnh cái nôi bên cạnh bả để bả chơi cho xong cái game. Tại nó khóc quá bả phân tâm được, bả thò tay bóp mũi cho nó chết luôn để bả chơi tiếp. Khi bắt bả ra thì ra cái trò chơi game bả là chơi gì? Chơi cách nuôi con. Trò chơi game nuôi con mà thò tay phải xuống bóp mũi đứa con cho nó chết để chơi tiếp cái trò chơi nữa. Cho nên nó là một dạng nghiện, nó vượt hơn cái thứ năm ác độc luôn.
[35:35]Nên những người nào mà mắc vào cái nghiện rồi ta cẩn thận, bởi vì ta vượt xa cái sự loạn động bình thường. Một người đó là người ích kỷ tột độ, người nghiện rồi chỉ biết có mình, người nghiện rồi ác độc dám làm cái gì cũng làm. Cho nên cái mà đã nghiện ngập rồi là mức động loạn tới thứ sáu. Nó thành cái kiết sử đè nặng trong tâm, vùng vẫy không ra được nữa. Nó giống như bị trói. Vì những cái động khác mình tu mình gỡ ra được, còn đã nghiện rồi giống như bị trói, không thoát ra được, không vùng vẫy được. Nên đây là những cái loại mà tâm thức nghĩa là động ra từng lớp từng lớp lớp như vậy. Và khi một người mà đã động như vậy,
[36:13]theo tùy cái lớp động của họ mà cái trí tuệ phán đoán của họ giảm dần giảm dần. Ví dụ cái người mà tới cái lớp thứ sáu nghiện ngập, người này coi như ngu, à không còn biết phải trái đúng sai, mà gặp công việc làm ăn không biết tính toán nữa, đụng đâu làm lỗ đó. Phước hết sạch rồi, tính đâu sai đó hết. Người đó từ từ sao? Không còn gì để ăn, không còn gì để sống, phải chết bờ chết bụi luôn, chết xong xuống địa ngục luôn. Còn thấp hơn một nấc là cái lớp thứ năm là ác độc thì cái người này cái trí phán đoán bắt đầu cũng giảm xuống rồi. Ví dụ hồi xưa thông minh bao nhiêu nhưng mà động tới mức thứ năm để ác độc rồi
[36:50]là trí phán đoán nó giảm xuống, nhìn sự tình nhìn hết ra rồi, nhìn vấn đề nhìn không chính xác, nhìn một con người không biết người đó tốt xấu rõ ràng, nhìn một sự việc sẽ không biết cái sự việc đó diễn biến đi về đâu. Nhìn một dòng sông không biết nó chảy về chỗ nào vậy đó, ví dụ nhìn con người không hiểu người ta sắp làm cái gì. Cái sự phán đoán nó giảm dần giảm dần như vậy. Còn cái người mà mới chỉ động chỉ mới cái nóng nảy thôi thì nó chỉ mới che một chút xíu trí tuệ thì phán đoán còn có đúng có sai. Nhưng mà nếu mà động lần lần tới tham, động lần lần tới kiêu mạn thì cái trí phán đoán nó giảm dần, kém dần, kém dần.
[37:28]Cho nên bây giờ ta nói cái trục tâm thức là chấp ngã hay hay vô ngã, hay ta nói cái là theo cái trục khác nữa là động hay là tĩnh. À và dựa trên cái động hay tĩnh đó để ta biết con người tốt hay xấu. À hễ càng động con người càng xấu dần, xấu dần. Và tâm xấu nó đi với cái quả báo là cái tâm hồn sao? Ngu dần, ngu dần. Ngu từ từ ngu từ từ không phán đoán nữa, không phán đoán gì được nhiều nữa. Và đồng thời với cái chấp ngã đó nè, cái động loạn đó nè, cái ngu đó nè, thêm một hệ quả nữa là gì? Bất an. Tâm cực kỳ bất an, lúc nào cũng sôi trào đủ thứ chuyện tình cảm, thương, ghét, hằn học, nghĩ đủ thứ, đêm ngủ không yên, và chực chờ ở cái cánh cửa gì? Điên loạn. Nhớ nha!
[38:23]Nha, nên cái người mà động loạn rồi cái tâm thức xấu dần xấu dần cho tới khi tạo nghiệp đủ rồi thì nó bước tới cái đau khổ cuối cùng mà Phật dạy là ngũ ấm xí thạnh khổ. Cái chữ mà ngũ ấm xí thạnh khổ có nghĩa là điên. Nhớ vậy, cái người điên là người tự chìm trong cái địa ngục của tự thân. Chưa chết, chưa xuống địa ngục mà thân mình chính là địa ngục, đó là người tâm thần điên loạn. Còn đợi khi chết thì xuống địa ngục thì là một cái loại khác, một cái cõi khác. Đó, bây giờ vì sau khi ta nghe mà cái động loạn mà từng lớp từng lớp từng lớp cho nó tới như vậy, mỗi một lớp nó mở một cánh cửa, mỗi một lớp nó mở một cánh
[39:06]cửa ra cho tới cái cửa mà địa ngục, súc sinh mở ra hết, ta thấy sợ không? Thấy sợ. Và bây giờ mỗi người tự xem mình mình động tới lớp thứ mấy rồi? Động tới lớp thứ mấy à? Hử? Ở đây có ai động tới lớp thứ sáu không, đang nghiện không? Xì ke, ma túy, bài bạc, đủ thứ, game, có không? Không, rồi thôi đỡ được một lớp. Ai động tới lớp, con bé sao giơ tay? Con nghiện gì con? Trời ơi! Bấy lớn mà mà mà tới lớp thứ sáu rồi đi đâu con? Rồi có ai động tới lớp thứ năm không, là ác độc? Sẵn sàng giết người, hại người có chưa? Không phải không? Vậy nếu mấy người đó có chắc giờ này không ngồi đây, phải không ạ?
[39:56]Không ngồi đây vì ngồi đây nhìn Phật không dám, hổ thẹn phải không ạ? Nhìn quý thầy là đầu tròn áo vuông, áo cà sa phấp phới, đạo hạnh nghiêm trang mình hổ thẹn, thôi trốn mấy ông thầy chùa đi, để đi chỗ khác. Nên cái người mà động tới cái thứ năm là ác độc rồi thì không dám tới chùa, cho nên ta yên tâm rằng những người ngồi đây không ai động tới lớp thứ năm ác độc để chết mà đọa địa ngục hết. Rồi bây giờ ai động tới lớp thứ tư là bắt đầu dâm dục? Ở đây ai?
[40:29]Cái này nó là bản năng nguy hiểm phải không ạ? Nếu mà nói là dục có thì ai cũng ai cũng có, nhưng mà nhiều hay ít và kiềm chế hay không. Chớ còn dục đó là bản năng tự nhiên của chúng sinh. Từ cái cõi trời Dục giới trở xuống ai cũng có dục cả. Nhưng mà cõi trời Sắc giới trở lên thì diệt hết dục rồi, đó là những bậc thánh vô dục rồi. Nhưng mà từ cõi trời Dục giới xuống tới cõi người, xuống tới cõi thú đều có dục hết, ai cũng có dục, có dâm dục hết, nhưng mà để gọi là đa dâm á, dâm dục á thì nó phải là cái tâm loạn lên tới mức độ thứ thứ tư này. Ở đây có không? Chắc không, tại giờ này nếu mà có thì không có
[41:08]ngồi đây nghe pháp bình thản như vậy ha. Giờ này nó chạy đâu loan toan xóm nào chả biết đâu. Cho nên là thôi chắc yên tâm là cánh cửa súc sinh không mở ra. Bây giờ cái mức độ thứ ba là tự cao, lúc nào cũng nghĩ mình hơn người khác. Ở đây có không? Nhiều, ít?
[41:36]Giỏi nha. Thôi bây giờ thì từ cái mức độ thứ ba là là kiêu ngạo ha, mức độ thứ hai là tham lam, mức độ thứ nhất là nóng nảy. Ba cái lớp này thì tương đối là mình còn hơi du di chấp nhận ha, là mình không có hết được, biết mình còn và phải chiến đấu với nó nha. Còn mức độ thứ tư là cuồng dâm nè, mức độ thứ năm là ác độc nè, mức độ thứ sáu là nghiện ngập thì nó quá nặng, thôi ta, ta không dám mơ ước tới nó. Nhưng mà còn ba cái này, nóng nảy nè, tham lam nè, kiêu ngạo thì mình đang còn phảng phất, phảng phất trong tâm mình đều có bị, phải không ạ? Và sao, mình tu để là làm gì? Diệt với nó, à chiến đấu với nó.
[42:17]Tu để làm sao mà đừng nóng nảy, đừng tự ái. Ví dụ đến lúc nào đó mà có người chửi mắng mình, nhục mạ mình, lòng mình bình thản như hư không. Là mình vượt qua được cái động thứ nhất này. Mà người mà tới người ta chửi mà bình thản như hư không rồi thì người này cũng chẳng tham tiền. Vì cái động thứ nhất không có thì không có động thứ hai. Người này mà thấy ai rớt đống vàng trước mặt cũng chẳng thèm lượm đâu. Hoặc là nếu lượm lên, tìm người trả lại. Đó người như vậy đó. Nên ta tu làm sao mà kiểm soát mình ba cái điều này trước. Vì ba cái này là ba cái động ban đầu và ta dễ bị phạm. Thứ nhất là, thuộc giùm, nóng nảy.
[42:56]Thứ hai là, tham lam. Thứ ba là, kiêu ngạo, đó kiêu mạn, ha. Phân tích như vậy ta thấy rõ tâm mình chưa? Bắt đầu thấy rồi phải không? Giờ đi tư vấn tâm lý được chưa? Hơi hơi rồi đó nha. Nhưng mà cứ đem sáu cái ra mà đo thiên hạ coi chừng người ta đánh. Người ta đánh chảy máu mũi à. Tại mình chê không à. Chê cứ chê, nghe người ta nói chuyện chắc à anh vậy là anh động thứ hai, anh tham lam, anh ích kỷ rồi nha. Cái người ta, người ta nói mình lát cái ủa anh vậy là anh đang động thứ ba anh kiêu ngạo rồi nha. Cái người ta kể lát ồ anh vậy là anh dâm dục quá rồi. Thế là người ta dộng mình cái vô mặt chạy không kịp à.
[43:32]Tại phân tích tâm lý ở mức độ sáu mức độ này là toàn chê không à, toàn nói cái tâm bất thiện, cái tâm xấu ra, nên người ta nghe người ta rất là khó chịu ha. Thôi bây giờ bắt đầu ta nói tới cái tâm thiện do tâm yên tĩnh mà có được. Khi ta tu tâm ta yên tĩnh thì những cái tâm thiện, những tâm đạo đức bắt đầu nó vậy nó hiện ra từ từ từ từ. Cũng giống như nãy mà tâm động thì những cái bất thiện nó hiện ra, bây giờ tâm tĩnh thì cái thiện, cái đạo đức nó cũng hiện ra dần dần dần dần. Ta sẽ phân tích nữa. Ví dụ như là cái tâm thiện mà thứ nhất, ha cái tâm mà bắt đầu ta yên tĩnh thứ nhất thì cái gì? Cái gì nó hiện ra trước?
[44:14]Nó tỏa ra cái gì trước? Tâm bắt đầu mà, nào giờ ta động loạn, giờ bắt đầu ta đi vào Phật pháp tu hành, thiền định, tâm bắt đầu yên lắng dần. Nhưng mà yên lắng cái mức thứ nhất thì cái, cái gì nó hiện ra?
[44:30]Khi tâm còn động rất nhiều, nhưng mà ở bắt đầu yên thì cái đầu tiên là hết nóng. Lạ như vậy. Cái đầu tiên là hết nóng. Là mà cái hết nóng này nó không phải là do do ta ráng kềm chế, nhẫn nhục. Ví dụ như người ta chửi mình, mình cũng phải: "Hà, thôi nay tao tu tao nhịn mày nha." Ừ thì cái đó nó không không phải là cái đạo đức do tâm tĩnh nó hiện ra. Mà là ví dụ người ta đứng người ta chửi mình sát sát sát vô mặt, mình cứ nhìn người ta vậy, tâm không khởi gì lên hết. Nó không khởi gì lên hết, nó không giận. Nó không có giận thì lấy gì mà kềm, phải không ạ? Nó không có giận. Có ai được tới mức này chưa?
[45:13]Nói để cho thầy mừng, thầy thưởng ngay một chiếc xe Wave Trung Quốc.
[45:20]Đó, cái bước đầu tiên của tâm tịnh là nó tỏa ra cái hết sân. Là người ta chửi tạt tạt vô mặt vậy, cũng nhìn người ta, không giận không gì hết trơn, vậy thôi à. Rồi nếu mà lúc lúc mà bắt đầu ta hết, người ta hết chửi mình cái mình lại mình chọc cho người ta cười, xong chuyện. Không giận, không để bụng. Là cái lớp đầu tiên, cái đạo đức đầu tiên nó tỏa ra là cái hết sân trước. Cho nên cái người mà tu tới lớp hết sân, thực ra chưa là gì hay. Vì sao? Vì mới ban đầu à. Mới cái lớp ban đầu của cái sự yên tĩnh thôi, chưa có gì cao siêu. Nên ta thấy một người mà họ bình thản được trước nghịch cảnh, hay trước những lời nhục mạ, thì đừng cho họ là là thánh cao siêu.
[46:01]Vì đó mới bước đầu à, chưa có gì cả. Rồi cái sâu xa hơn nếu mà tâm định sâu hơn một bước nữa thì nó tỏa ra cái gì? Nó tỏa ra cái tâm vị tha, không tham lam. Là dứt cái tham là đành rồi, nhưng mà bắt đầu sống tử tế và thích bố thí. À, cái người mà tâm mà định tới mức thứ hai này bỗng nhiên họ thích bố thí lắm. Cái gì vô tay họ rồi cứ nghĩ trong đầu kiếm ai để cho, không thích thủ đắc cái gì. Sống thênh thang như mây trời mà là thích, mà là hạnh phúc. Ừ, tiền trong túi mình cứ nghĩ không phải của mình. Cứ để nó rồi dùng việc gì cho nó có ý nghĩa, cho tốt đời đẹp đạo thôi, chứ không có thích là để tích lũy thành của riêng.
[46:47]Mà không xem tiền là hạnh phúc. Nhớ nha, chúng sinh có một cái bệnh xem của cải tài sản là là hạnh phúc. Nghĩa là người có một tỷ rồi ráng kiếm thêm nửa tỷ nữa được tỷ rưỡi. Được tỷ rưỡi ráng kiếm được hai tỷ nữa, mà trong đầu đi đâu cũng nhớ nhà mình hai tỷ, hai tỷ, hai tỷ, sướng quá, sướng quá. Mà có sướng không? Có sướng gì đâu, vì có xài nó đâu. Xài sợ hết. Sợ hết rồi đau khổ. Mà có tiền mà không xài thì có khác người nghèo không? Chẳng khác gì người nghèo. Tại người nghèo, ví dụ như bây giờ người nghèo họ muốn mua cái áo họ không mua được vì không có tiền. Nhưng mà người giàu có nhiều tiền mà cũng không
[47:24]mua cái áo, thì hai người này bằng nhau không? Bằng nhau y chang chứ có gì sướng đâu. Thành thử nói giàu mà chỉ làm cái ảo tưởng thôi, chất một đống tiền trong tủ và có cảm giác rằng mình hạnh phúc lắm vì mình có tiền. Nhưng mà nhìn trong cuộc sống thì y như cái ông nhà nghèo kia, tại ông kia ổng cũng không mua được cái áo, mà người này cũng không chịu mua cái áo, hai người giống hệt nhau, có gì hạnh phúc đâu. Nhưng mà cái ảo tưởng của chúng sinh là gì? Chất đống tiền trong tủ rồi nghĩ rằng mình hạnh phúc. Đó là cái bệnh. Có đúng tim đen mọi người ở đây không? Nhiều người giàu lắm nè.
[48:00]Còn cái người mà mức độ định họ tới mức độ thứ hai rồi á, tự nhiên họ không tham, không ích kỷ, sống vị tha và thích bố thí. Cái người này là tương đương chứng với quả vị Tu-đà-hoàn. Người Tu-đà-hoàn là sống là sống vị tha và thích bố thí, không thích giữ gì cho mình hết. Ừ. Mà ai mà tới cái mức độ tu được tới mức độ này, thì họ sống họ cứ sống trên đời để làm lợi cho mọi người, rồi phước cứ từ từ mà tăng lên. Nếu họ chưa chứng được A-la-hán để giải thoát, thì ở trên đời này đi qua luân hồi hết kiếp này tới kiếp kia, luôn luôn họ ở cái ngôi vị cao, ở những vị trí được người ta kính trọng hết. Vì sao?
[48:42]Vì luôn luôn lúc nào cũng sống vị tha, sống tử tế, thích giúp người, không còn lo cho mình nữa, cái vị kỷ bắt đầu nó giảm luôn, giảm xuống. Nhưng mà vẫn chưa phải là vô ngã. À, không phải vô ngã. Vì cái vô ngã cao siêu lắm. Hết ích kỷ chưa phải là vô ngã, nhớ giùm nha. Cái hết ích kỷ, cái đời sống vị tha nó chỉ là một phần của vô ngã, nó bớt chấp ngã thôi, chứ chưa đạt được đến cái vô ngã cao siêu của một vị A-la-hán. À, cho nên thế nên là cái mức độ định thứ hai là cái người họ đạt được cái tâm lý là vị tha, tử tế. Nên khi ta gần một người nào đó, ta thấy họ tu hành nghiêm túc, đàng hoàng và đời sống họ rất là vị tha,
[49:25]tử tế thì ta yên tâm rằng ta đang sống cạnh một người Tu-đà-hoàn. Yên tâm là ta sống ở cạnh một người Tu-đà-hoàn, đó là ông thánh á. Hễ rảnh rảnh cứ lại lạy ông đó đi, bảo đảm có phước, vì người đó là thánh. Mà không biết là tăng hay tục á, có khi là cư sĩ họ vẫn đạt được điều này. Nghĩa là tâm có thanh tịnh, nhìn đời như hư vô, biết rõ tất cả pháp vô thường, không có đôi bàn tay nắm lại, lúc nào cũng thích giúp đỡ, thích bố thí, sống tử tế, đó là dấu hiệu của một bậc thánh Tu-đà-hoàn. Đó là mức độ định thứ hai. Cái mức độ thứ ba là gì?
[50:07]Mức độ định thứ ba là người này bắt đầu hết cái khen mình. Vì cái người trước đây đó, ví dụ như hết nóng, hết tham nhưng mà trong lòng vẫn còn thầm thầm khen tự khen mình bí mật. Nhưng mà cái người mà đạt được tới mức độ định thứ ba rồi bỗng nhiên hết khen mình, không còn cái kiêu mạn, không còn thấy hơn người. Không còn thấy hơn người, nên là có khi họ làm được những việc rất phi thường, họ làm được những công trình xuất sắc, nhưng mà ta nhìn nét mặt họ như em bé bình thường à, không có thấy kênh kênh lên mà kênh đời hách dịch xì xằng là không có, không có. Mà thấy họ vẫn hiền lành như em bé, là biết cái người này là cái mức
[50:47]độ định tới thứ ba của họ rồi, họ tự kiểm soát được cái kiêu mạn. Mặc dù chưa hết đâu, tại vì chứng A La Hán mới hết kiêu mạn. Dưới A La Hán bậc A Na Hàm vẫn còn kiêu mạn mà. Nhưng mà cái người mà nếu mà được cái định tới mức độ thứ ba này, tâm họ yên tĩnh tới mức độ thứ ba này, họ kiểm soát được cái kiêu mạn trong lòng họ, cái kiêu ngạo, không thấy hơn ai. Ví dụ thấy ai mà kém hơn thì họ thương xót, họ dìu dắt, họ nâng đỡ đi lên. Còn cái người nào mà hơn họ thì họ vui mừng, họ kính trọng. Còn chính họ có làm gì hơn người khác, họ không thấy không thấy sung sướng, không vui mừng, không động tâm, không tự khen.
[51:25]Đó là mức độ thứ ba. Nhưng vẫn còn dục. Đợi tới mức độ thứ tư, định tới mức độ thứ tư này là bắt đầu vào Sơ Thiền. Định cái tâm mà yên tĩnh tới mức độ thứ tư này là mới diệt được cái bản năng dâm dục trong lòng người, dứt luôn cái cõi dục luôn, nếu chết sinh về cõi trời Vô sắc giới luôn, lên bậc cực cao luôn, hết luôn dâm dục luôn. Ở đây ai tới cõi này rồi? Con gật đầu hả? Ủa hỏi cái lắc đầu? Hỏi ai rồi con gật đầu? Hả con hả? Lại lắc đầu là làm sao, thầy không hiểu? Nên tới cái mức độ này là bậc A Na Hàm chứng thánh quả A Na Hàm. Nếu trong thiền là bắt đầu vào Sơ Thiền, ly dục ly bất thiện pháp.
[52:10]Đây là mức độ mà an tĩnh thứ thứ tư, diệt dục. Đó, thì
[52:19]cái người mà diệt dục rồi thì cái ác độc rớt mất rồi, cái nghiện ngập không còn, không cần nói phía sau nữa nha. Đó là những cái tâm lý. Còn trên bước đường tu, một người mà họ định được như vậy thì có một cái nữa là cái trí phán đoán họ tăng dần tăng dần. Họ nhìn sự việc, họ đoán được diễn biến sẽ ra sao, nhìn một con người đánh giá tốt xấu ra sao. Đó, nhìn một cái nhân đoán được cái quả sẽ đi tới đâu, nhìn cái quả đoán được cái nhân là gì, không có trật. Vì sao? Bởi vì cái nhân quả rất là phức tạp. Một nhân sinh ra nhiều quả, một quả bắt nguồn từ nhiều nhân, mình nói bậy không được. Như sáng thì thầy ví dụ, ví dụ ta thấy một người
[53:00]đi cà nhắc, thì ta nói là nhân quả gì? Mình nói chắc tại anh đời trước anh bẻ chân người ta hả? Không phải. Bằng trực giác ta nhìn thấy ta biết là người này không phải là kiếp trước đi bẻ chân người ta mà đời này bị què. Mà đời này chỉ có cái là đào đường làm cái gì đó rồi lấp lại không kỹ cái đường nó bị khuyết. Người ta đi ngang người ta dằn một cái, người ta đi ngang người ta dằn một cái. Thì mỗi người dằn một cái thì mình đi cà nhắc một cái. Cứ đếm đi bao nhiêu người đi qua đi lại, thì người ta đi một triệu cái thì mình phải đi cà nhắc đủ một triệu cái. Nếu kiếp này mình đi chưa đủ một triệu cái thì qua kiếp
[53:30]sau đầu thai lên đi cà nhắc tiếp cho đủ một triệu cái. Khi nào đủ một triệu cái rồi chân đi bình thường lại. Đó, cái nhân quả là vậy. Ở đây có ai đào đường rồi lấp lại không đàng hoàng không? Mai mốt đi cà nhắc gần chết á. Còn tại sao có mù mắt? Cũng nhiều nhân quả. Nói tại trước anh đâm đuôi mắt người ta? Không phải, không hẳn như vậy. Có khi đời trước chỉ là ví dụ như cái đèn mà nơi công cộng cái mình kẹt quá cái mình đi ăn cắp bóng đèn nơi công cộng. Ví dụ cái khúc đèn đường nó có vậy cái lúc đó kẹt tiền quá, leo lên gỡ bóng đèn đi bán đỡ. Thì kiếp sau mình mù hết mấy năm. Hoặc là mình thấy mà làm ngơ như không thấy.
[54:17]Ví dụ có một người họ nghèo, họ khổ, họ đói, bữa đó họ đói quá không có gì ăn, mình đi ngang mình nhìn thấy mà biết đó là sự thật không phải giả. Nhưng mình vì bận hay vì làm ngơ hay lười biếng mình đi luôn, coi như không thấy, thì kết quả là mình sẽ không thấy. Cho nên trên đời này hễ ta nhìn thấy cảnh khổ người khác đừng làm ngơ như không thấy, ráng mà giúp người ta, ít nhiều gì phải giúp thì mắt được sáng nha. Chứ còn mà thấy mà làm ngơ như không thấy là mai mốt không thấy luôn á, mù luôn. Cho nên cũng mù mắt nhưng nó nhiều loại nhân. Thì cái người mà tâm họ thanh tịnh, cái trí phán đoán họ tăng
[54:55]lên, họ biết được nhân nào, quả nào rất là rõ từ từ như vậy. Đó trí phán đoán tăng lên và đặc biệt là tâm rất an vui, rất hạnh phúc. Và khi tâm an vui hạnh phúc họ mới biết rằng là Phật pháp là vô thượng không gì hơn, không gì có thể so sánh được. Mọi trò vui trên thế gian này chỉ là ảo huyễn mà thôi, không có thật. Bây giờ ta so sánh cái trục hồi nãy ta thấy: Tĩnh thì toát ra bao nhiêu? Cái đạo đức ha, vị tha, tử tế, không tham, không sân, không kiêu mạn, cái đó trí phán đoán tăng lên và tâm hồn an vui, hạnh phúc. Còn cái người tâm loạn thì sao? Sân rồi tham rồi kiêu rồi dục rồi ác đủ thứ và tâm bất an,
[55:41]đau khổ có thể tới điên loạn và chết thì đi xuống địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ. Đó là cái cái trục nó là như vậy. Ta phân tích tâm lý trên cái tĩnh, cái động ta biết được hết con người như thế nào. Ha, nghe một người nói ta biết họ đang kiêu mạn hay khiêm hạ là biết mức độ họ có thiện căn hay không. Ta nhìn quan sát một người biết người đó tham hay không tham, ích kỷ hay hay vị tha là xoay ra biết cái trục của họ là chấp ngã hay vô ngã, hay là tĩnh hay là là động. Nhìn vào đó mà phân tích. Cái tâm lý học Tây phương họ không có cái trục để họ xét, còn ta có cái trục để xét. Cái trục đó là chấp ngã hoặc là vô ngã, động hoặc là tĩnh.
[56:26]Đó, ta có cái trục đó rõ ràng, vì vậy mà ta phân tích tâm lý con người nó rành mạch, rõ ràng, đâu đó hết trơn. Ví dụ gặp một người hay khóc nhè, đụng cái gì cũng mít ướt khóc, đó là tâm lý gì?
[56:44]Tâm lý gì?
[56:48]Đó, thầy đang hỏi những nhà tâm lý học tương lai nè. Nó tự phân tích chứ đâu, nghe mai mốt mà giải tỏa cho người ta. Người đụng gì cũng mít ướt khóc nhè hết là tâm lý gì? Con, mấy đứa con có mít ướt khóc nhè không?
[57:05]Hoặc là hoặc là có một người mà cái tâm của họ là sao họ sống trên đời mà nhìn đời cứ thờ ơ, không cố gắng làm việc gì, không phấn đấu làm việc gì, đó là tâm lý gì?
[57:24]Có ai bị cái này không? Có đó, có người tự nhiên cứ thờ ơ, cứ hờ hững, cứ không cố gắng việc gì được cả, cứ sống lơ mơ lơ mơ vậy à, là tâm lý gì?
[57:38]Cái người mà không cố gắng làm gì hết ta cứ gọi là người không có nghị lực. Mà tại sao họ không có nghị lực?
[57:48]Người ta cứ trách họ, ta nói: "Sao anh, anh lười biếng quá, anh bạc nhược quá, nhu nhược quá, không biết cố gắng học, không biết cố gắng làm." À. Mà mình trách gì thì trách, mình chửi gì thì chửi, họ cũng trơ trơ như cũ, vì tâm họ không có cái không có cái sức mạnh của ý chí. Nó tự nhiên nó không có. Giờ mình ép cho có, họ không có. Mình có ép gì ép họ cũng không khởi lên được cái ý chí nghị lực, vì trong đó nó không có, trống bốc à. Cái vấn đề là cái gì tạo ra nghị lực?
[58:24]Để cho một người đó sống năng nổ, sống dấn thân, à chịu cực chịu khó? Cái gì tạo ra nghị lực? Phước, đúng như vậy. Bây giờ ta thấy một người trong nhà mình có người mà sống thờ ơ cà lơ mơ cà lơ mơ, ta biết người này là nào giờ không chịu làm phước. Ta bắt buộc phải đi làm phước. Bắt cái cuốc: "Cầm cái cuốc lên!" Nè, "Không đi là đánh đòn à, ra!" Cứ ra đường chỗ nào đường mà nó hư á, có ổ gà, múc đất, đá vá lại, đắp lại bang cho người ta đi. Trời thì nắng rọi nữa đó, cực khổ mồ hôi nhễ nhại, cứ bắt phải làm. Khi họ làm được một khúc vài khúc đường rồi, bắt đầu trong tâm họ xuất hiện một cái ổ nghị lực,
[59:04]nó nó bắt đầu nó xuất hiện một cái ổ nghị lực. Rồi sau này khi mà có cái chuyện gì cực á, cái nghị lực trong tâm họ khởi lên, họ mới chịu cực, chịu khó được. Cho nên nếu ai đã chịu cực làm phước, sau này họ là người có nghị lực để phấn đấu để sống trên đời. Còn người nào mà ta nhìn ta thấy họ sống mà lơ mơ lơ mơ, không có nghị lực gì hết là biết người này không có cố gắng làm phước trước đây. Mà ta có ép, ta có mắng, ta có chửi không được. Bây giờ chỉ có ép, mắng chửi mà bắt đi làm phước trước cái đã. Bắt phải chịu cực mà phải cầm roi bên cạnh này nha, không làm đánh liền. Thì như vậy đó, vì họ do bị ép buộc mà ráng làm một việc công đức gì đó,
[59:45]sau này tự nhiên nhân quả nó xuất hiện một cái ổ nghị lực trong lòng họ. Họ mới vượt lên được. Vượt lên được. Giống như tại sao người khóc nhè? Khóc nhè vì trước đây được yêu thương rồi mình ỷ lại, cái tâm hồn mềm yếu xuống liền. Nên cái người nào mà được yêu thương nhiều quá rồi thường là cái người yếu đuối. Nên cha mẹ mà yêu thương con nhiều quá lại là hại con mình. Nên càng yêu thương con thì càng phải biết cứng rắn dạy dỗ thì con mình nó mới tiến lên được. Còn cứ yêu thương mà ủ nó, mà chiều nó thì sau này nó là người bạc nhược, đụng gì cũng khóc nhè hết. Đó là vậy. Đồng ý chưa ạ? Nó nhân quả nó tế nhị như vậy,
[1:00:29]nó liên quan tới đó cái tâm lý nó phức tạp nó liên quan tới nhân quả. Đó, nên ta hiểu được nhân quả, ta hiểu được cái trục tĩnh và động, ta hiểu được tâm con người rất là nhiều. Thế tại sao cái người đó họ thông minh như vậy? Thì đừng có nghĩ rằng tại vì họ chịu khó học hay họ biết phân tích, họ đọc sách, họ biết nhìn trước nhìn sau, không phải, tất cả không phải. Họ thông minh bởi vì kiếp trước
[1:00:58]Dạy người đàng hoàng, giúp cho người ta học đàng hoàng. Kiếp trước đem tài năng ra phụng sự cuộc đời tận tình, kiếp này thông minh. Chớ đừng nghĩ rằng à tại anh này ảnh biết phương pháp học, à tại anh này ảnh ảnh khéo léo, ảnh chịu cực chịu tận tụy ngồi thắp đèn ban đêm học. Siêng gì thì siêng mà không có phước, không có trí thông minh. Nên vì cái nhân quả nó chi phối tâm thức con người rất là nhiều. Cho nên ở đây, khi một người đệ tử Phật mà ta phân tích về tâm lý, thì thứ nhất ta phân tích trên cái trục trục gì? Chấp ngã hay vô ngã, hay gọi là tĩnh hay là động. Ta phân tích thêm gì nữa? Yếu tố nhân quả bao quanh nó nữa.
[1:01:42]Chính cái nhân quả, cái tội phước nó tạo thành cái tâm hồn của ta như thế nào. Nên người Phật tử phải sau khi ta xét cái trục tĩnh và động và khi ta xét yếu tố nhân quả bao quanh, ta hiểu được hết tất cả về tâm lý của con người. Ví dụ như có người đến hỏi là nói: "Thưa thầy, sao lúc này ban đêm con hay nằm mơ thấy ma? Hay con ngủ con thấy bóng đè? Có ai bị bóng đè không?" Có. Ngủ tự nhiên thấy một cái bóng chụp lên rồi mình không nhúc nhích được, không la, không hét, vùng vẫy một lát cực khổ rồi mới bật lên được. Phải không ạ? Đó, rồi hỏi đó là tâm lý gì? Nói không có tâm lý gì hết trơn, nhà có ma chứ không có tâm lý gì hết trơn á.
[1:02:23]Nhà có cái vong. Nhà có cái vong rồi họ muốn giỡn với mình hoặc là họ giận mình, họ muốn chứng tỏ sự hiện diện của họ cho mình biết để mình giúp họ. Hoặc là nói trời, sao mà không biết không biết tôi bị cái tâm lý ám ảnh mà trong cái nhà tôi cái nhà bếp ban đêm cái cửa mở rồi nó đóng, trong kia chén đũa nó khua lổn xổn, không biết tôi có bị ảo giác hay không mà tôi mở cửa vào thì không thấy ai. À, mở cửa thì không thấy ai, mà đóng cửa lại trong đó cứ nghe nồi niêu xoong chảo nấu xào ăn tùm lum trong trỏng, mà mở cửa vô thì không thấy ai. Như vậy chắc tôi bị bệnh ảo tưởng, tôi bị bệnh điên. Nói không có điên gì hết trơn, ma có trong nhà á.
[1:03:01]Trong nhà có ma và họ đang đòi ăn. Như vậy là cái đó là tâm lý hay là chuyện tâm linh? Đó là tâm linh chứ không phải tâm lý. Chuyện ma có thật. Nhưng mà nó liên quan tới tâm lý của ta. Liên quan tới tâm lý của ta là gì? Những người âm đó họ cần ta giúp đỡ, họ cần ta cúng cho họ ăn, họ cần ta cầu siêu cho họ để họ được siêu thoát, và ta đừng sợ hãi. Đối với ma không có sợ, không có sợ rồi phải tránh né họ hoặc là trù yếm họ, mà đối với ma ta chỉ là sao? Cho họ ăn, tụng kinh cầu siêu giùm cho họ, đó là việc có phước lớn. Mà khi ta làm được cái việc đó, tự nhiên hết sợ ma liền. Lúc đó ma với ta là là bạn, đúng như vậy. Có thiệt không?
[1:03:50]Dám coi ma là bạn không? Nói nghe ngon miệng lắm, ma với ta là bạn.
[1:03:59]Nhưng mà trong đó nó có yếu tố tâm lý chỗ này: ví dụ người nói là: "À, sao tôi bị cái bóng đè ban đêm như vậy? Rồi cái rồi cứ nghe tiếng nói bên tai." Thì ta biết rằng bị hai điều: một, đúng là có cái vong áp tới người để muốn chi phối cuộc sống của mình. Hai, cái phước của mình yếu quá. Cái phước bảo vệ tâm mình yếu quá nên mới bị nó xâm nhập. Chứ nếu cái phước mình mạnh, cái tâm mình nó tỏa ra nó có một từ, nó có một cái sức đề kháng bảo vệ, các vong bên ngoài không vào được. Cho nên gặp một người như vậy thì ta phải khuyên họ: thứ nhất là lễ Phật sám hối, thứ hai họ phải làm rất nhiều công đức như đi phóng
[1:04:40]sanh, đắp đường, bố thí gì gì đó, làm rất nhiều cho cái phước nó tăng lên. Phước nó tăng lên rồi bỗng nhiên nó bảo vệ được cái bộ óc mình, ma nó không áp vô được, không có chi phối, không tác động vào mình được. Nên ở đây là nó vừa có cái tâm linh siêu nhiên, nó vừa liên quan tới nhân quả, và nó liên quan tới tâm lý. Nên vấn đề tâm đó, chỗ này trong những trường hợp này nó liên quan tới ba yếu tố: một là vấn đề siêu nhiên, thật sự có vong. Vấn đề nhân quả, phước mình ít quá nên nó tìm cách họ tác động vào tâm hồn mình. Và thứ ba là cái tâm lý mình không đủ lực để để bảo vệ. Nên có những người mà họ có cái thần nhãn,
[1:05:18]họ nhìn con người, họ thấy cái vùng hào quang bao chung quanh của một con người. Ví dụ một cái người mà phước, họ nhìn thấy một vầng hào quang nó sáng bao chung quanh, thì cái người này là một người giàu có. À ví dụ người đó có giả bộ mặc một bộ đồ nghèo đi vô gặp ông thầy bói, bộ đồ rách rưới, nói: "Ông coi giùm tôi quẻ." Ông thầy bói nhìn vô ông thấy cái vầng hào quang tỏa chung quanh, ổng nói: "Anh đừng có nói dối tôi, anh là một người giàu, tiền của anh không để đâu hết." Ông kia phục lăn, đồng ý. Hoặc là có cái ông đó ông nghịch lắm, ổng là ông chủ, ổng dắt thằng đầy tớ đi, nhưng mà ổng cho thằng đầy tớ đó mặc đồ đẹp,
[1:05:55]còn ổng ổng mặc đồ người hầu ổng đi theo ổng đi sau lưng hầu. Bước vô ông thầy bói nhìn qua nhìn lại, xong nói: "Mấy anh gạt tôi à? Cái người đi trước cái người mà đây mới là người hầu, còn cái người đi sau đứng hầu đó mới là ông chủ." Họ thấy là vì cái ông thầy bói này ổng ổng có cái đạo nhãn, ổng nhìn thấy được cái hào quang. Cái ông đi trước mặc đồ thiệt đẹp mà cái hào quang nó tối, còn cái ông đi đằng sau đó mặc đồ rách á nhưng mà hào quang nó sáng, thì ông đằng sau mới là chủ. Thì ta cũng vậy, mỗi người tùy cái phước của mình mà đầu mình, thân mình nó tỏa ra một loại hào quang, mà nếu nó mờ nó tối, ma nó áp tới liền.
[1:06:32]Còn nếu mà cái hào quang mình tỏa sáng, ma nó không dám xâm nhập. Đó là một chuyện. Rồi có một cái chuyện thế này, có người hỏi, nói: "Thưa thầy, con tôi bị tự kỷ, đẻ ra lớn rồi nó không nói được." Chúng ta có nghe bệnh đó chưa? Bệnh tự kỷ mà bây giờ càng lúc càng nhiều, nói nói không được. Nói nguyên nhân làm sao? Bên Tây phương bó tay luôn, không biết nguyên nhân, mà bây giờ biết nguyên nhân rồi cũng chữa không được luôn. Nguyên nhân tại sao? Nguyên nhân là thế này: khi đứa bé nó sinh ra, lúc nó chưa biết nói, rồi có một cái vong trong nhà cứ tới chơi với nó, và đứa bé đó nó mở một cái kênh của não nó ra để nó giao tiếp với người âm.
[1:07:17]Và người âm nó chơi với nó rất là vui, nói cho nó đủ chuyện, nó rất vui. Nhiều khi ta thấy đứa bé nó cười ngặt nghẽo một mình vậy đó, giống như nó ngồi nó thì thầm, và cái kênh của thế giới người âm mở ra rồi, cái bắt đầu nó đóng cái kênh của với người người sống lại, nó không liên không quan tâm tới ai hết. Và cái người âm nói với nó bằng cái ngôn ngữ gì đó, nó chấp nhận cái ngôn ngữ đó, và bộ não nó lúc đó bộ não nó mở ra một cái loại ngôn ngữ của cái người âm, còn cái ngôn ngữ của loài người nó không tiếp thu nữa, nó đóng luôn. Thế là lớn lên nó không biết nói ngôn ngữ loài người. Mà khi tới bốn, năm tuổi định hình cái vùng não ngôn ngữ rồi thì không có
[1:07:54]ngôn ngữ của loài người trong đầu nó, nó câm luôn, nó không biết nói. Và nó chỉ giao tiếp được với người âm. Mà lúc đó có khi người âm đó đầu thai mất luôn, thế là nhỏ bơ vơ luôn, không chơi với ai được nữa, và không tiếp xúc với loài người được nữa. Còn có những trường hợp mà cái người âm đó họ theo luôn tới cả đời, thì những người tự kỷ đó là người phi thường. Ví dụ như ta hỏi người đó: "Trong túi tôi có bao nhiêu tiền?" thì họ nhìn thử họ nói liền đúng trong túi mình có bao nhiêu tiền. Mà cái đó không phải là vì họ biết, mà vì cái người âm mách qua tai họ, họ nghe được cái ngôn ngữ của người âm.
[1:08:26]Đây là trường hợp bệnh tự kỷ nó liên quan tới vấn đề siêu nhiên, nó làm cho ta không hiểu, ta cứ tưởng nó là thuộc bệnh tâm lý, trong khi quét não scan não thì không thấy dấu hiệu gì, không thấy ổ bệnh nào hết, không thấy u thấy bướu, mà tự nhiên đứa nhỏ nó không nói được vì nó liên quan tới vấn đề siêu nhiên. Nên trong những trường hợp này nó phức tạp, ta cũng phải biết sơ qua một chút. Mà trường hợp này chữa làm sao? Bó tay. Nên vì vậy ta chỉ đề phòng thôi chứ chữa không được. Đề phòng là thế này: khi đứa bé mới sinh ra, người lớn phải bảo vệ nó, đừng để cho cái vong tới nói chuyện, đừng để nó nằm một mình mà vong nó tới nói chuyện.
[1:09:05]Đứa bé sinh ra ta phải tới gặp quý thầy cầu phúc liền, xin quý thầy những vị nào có đức độ đó, xin quý thầy chú nguyện cho con của con nó được Tam Bảo hộ trì cho nó bảo vệ, nó bảo hộ nó, để nó không bị cái tai ách, không bị những vong nào tiếp cận. Đó, thì dù cho lúc mình sơ suất chút xíu, vong nó cũng không dám tới vì mình đã đem tới chùa mình cúng rồi. Thì nó lớn lên nó phát triển bình thường. Còn đứa trẻ bỏ bù lăn bù lóc nhiều khi cha mẹ lo làm, giao cho bà vú, bà vú bà cũng đi lo nấu bếp, nhỏ nằm mình, vong nó tới nói chuyện, đứa bé lớn lên thành tự kỷ liền, ta không biết tại sao. Đó, nên có những vấn đề tâm lý khá phức tạp chứ không phải là dễ.
[1:09:44]Hôm nay ta phân tích phân loại tâm thức, ta lấy theo cái trục gì? Trục gì? Chấp ngã hay là vô ngã, hay là nói là động hay là tĩnh. Nhưng trong đó ta coi có một yếu tố nữa là yếu tố gì? Nhân quả nha, nó tạo nên cái tâm hồn của ta. Ta làm những điều thiện, ta có một nội tâm sáng suốt, an vui, khỏe mạnh. Ta làm điều ác, bắt đầu nó tạo thành một nội tâm gì? Bất an, động loạn, ray rứt và ngu dốt. Đó là yếu tố nhân quả. Thêm một yếu tố nữa là yếu tố gì? Yếu tố siêu nhiên. Có những thế lực siêu nhiên đến tác động vào tâm của ta. À, nên khi xét một vấn đề về tâm thức, ta sẽ thấy là nó có tất cả là nếu mà nói là như bốn mà như là ba vậy đó. Nhớ lại:
[1:10:35]một là cái trục gì? Nhắc lại: trục chấp ngã hay vô ngã, hay còn gọi là động hay là tĩnh. Hai yếu tố chi phối tâm nữa là một là gì? Nhân quả, và yếu tố gì nữa? Siêu nhiên, đúng như vậy nha. Còn những yếu tố khác chi phối tâm hồn ta như vấn đề cuộc sống, hoàn cảnh xã hội, được học hành, được dạy dỗ, đó là những yếu tố thuộc về xã hội. Yếu tố đó thì dễ nhìn thấy rồi, phải không ạ? Yếu tố rất dễ nhìn thấy. Còn mà cái trong đạo Phật của ta ta phân tích thì nhớ cái trục là nhân quả, á cái trục là chấp ngã, vô ngã nè, tĩnh, động nè, nhân quả nè, siêu nhiên. Đó là những cái yếu tố mà thuộc về đạo học.
[1:11:18]Mà nếu ta nhìn được những yếu tố này, ta sẽ thấy rõ được tâm thức của ta và của mọi người, biết mình đang đứng ở đâu, phải tu như thế nào, còn cần phải bổ sung ra sao nữa. Để làm chi? Để chi ta có được một tâm hồn an vui, hạnh phúc, càng ngày càng thăng tiến trên con đường thiện, vượt khỏi thân phận của phàm phu trở thành một vị vị thánh. Nhớ như vậy, và chẳng những vậy, trong khi ta đang tu tập, ta vẫn có thể giúp đỡ được những người chung quanh mình, hóa giải những tâm lý bức xúc, bất an, bất thiện của họ để giúp cho họ cũng được cái gì? Được an vui, được hạnh phúc, được được đạo đức như vậy.
[1:12:03]Bây giờ á khi mà ta là người đệ tử Phật, ừ ta biết nhân quả, ta biết làm những điều thiện, ta phải biết thiền định nha. Vì Phật đắc đạo là nhờ thiền. Bây giờ ta là đệ tử của Người, ta cũng phải biết thiền định. Ai chưa biết ngồi thiền phải tập ngồi thiền, mà biết ngồi thiền rồi phải đi tìm phương pháp cho đúng, vì ngồi thiền sai hư bộ não, điên liền. Mà không ngồi thiền thì không thể tịnh tâm được.
[1:12:34]Không biết thiền là một bất hạnh lớn cho cuộc đời, biết thiền biết thiền rồi mà không biết cho tới nơi cũng bất hạnh. Vì vậy phải học thiền và phải học cho đúng phương pháp để tịnh nội tâm, chuyển hóa cái chấp ngã hướng về vô ngã. Bắt buộc ai cũng phải tập thiền hết. Ở đây mà nếu ta có duyên đến với Phật pháp, hằng ngày ta lễ Phật nhiều, ta tụng kinh nhiều rồi, tức là ta đã có cái gieo trồng được thiện căn rồi, thì bây giờ phải xin Thầy ta, xin Thầy cho chúng con được học thiền. À thì nếu Thầy ta là người có chuyên môn về thiền thì Thầy ta sẽ trực tiếp dạy cho dạy cho ta thiền, mà nếu Thầy ta không có chuyên môn về
[1:13:21]thiền thì ta sẽ thỉnh một vị nào đó uyên bác về thiền để về dạy cho ta, mà ta bắt buộc phải học thiền, không còn con đường nào khác. Ví dụ như bây giờ nói, "Thưa Thầy, con tụng kinh Pháp Hoa được không?" Trong kinh Pháp Hoa nói gì ở trỏng á? Nó có phải là Đức Phật ngồi kiết già, nhập định, phóng hào quang qua mười cõi nước phải không? Đúng là vô số cõi. Và Phật ngồi thiền thì toàn trong hình ảnh trong kinh Pháp Hoa đều là nói về thiền định, những cảnh giới tâm thức thiền định được diễn tả trong kinh Pháp Hoa một cách bí ẩn. Cho nên ví dụ ban đầu ta đến với Phật pháp bằng cái tụng kinh Pháp Hoa,
[1:14:04]ta yêu thích tụng kinh Pháp Hoa, ta trau dồi công đức bằng tụng kinh Pháp Hoa, nhưng đó là chỉ là cánh cửa ban đầu Phật dụ ta vào đạo thôi. Cho đến khi thuần rồi, buộc ta phải tập thiền thì mới thực sự là là tu tập theo đạo Phật để tịnh tâm, để hóa giải chấp ngã. Cho nên khi mà ta đã theo Thầy ta được một thời gian dài rồi, đã đến lúc ta phải bắt đầu tập thiền. Mà đó là lúc nào? Đó là lúc hôm nay. Tới ngày rằm tháng 7 Vu Lan năm 2012, nhân duyên có cái ông Thầy xấu xấu ốm ốm này tới đây ổng giảng, nói về phân loại tâm thức và ổng kêu gọi ngồi thiền. Có phải ngẫu nhiên mà Thượng tọa trụ trì Thích Minh Thông mời Thầy về đây dạy giảng không?
[1:14:54]Có phải ngẫu nhiên không?
[1:14:58]Có phải ông Thầy ổng ngẫu hứng bất chợt ổng kêu Thầy về đây giảng không? Trên đời không có gì ngẫu nhiên, tất cả đều do nhân duyên. Nhân duyên này ai sắp? Ai sắp? Phật sắp. Mà tại sao hôm nay Phật sắp Thầy về đây giảng? Bởi vì đã tới lúc Phật tử ở Cần Thơ đã đủ trình độ, đủ căn tánh để tu tập thiền định rồi. Nha.
[1:15:29]Bắt đầu ta phải bước lên một bước nữa, phải chịu cực, chịu khó vì ngồi thiền rất là khó, nhưng không thể không ngồi thiền. Ta lạy Phật trong tư thế ngồi thiền thì ta phải ngồi thiền vì ta là đệ tử của Người nha, phải ngồi thiền. Ta ngồi thiền là ta mới thấy tâm mình rõ hơn, ta mới kiểm soát được tâm mình, điều chỉnh được tâm mình, uốn nắn được tâm hồn của mình. Đó, song song với việc ta làm bao nhiêu điều phúc. Đó, nó là như vậy. Rồi bây giờ nói tới cái việc mà ta làm lợi ích cho người khi phân tích tâm lý là cái gì? Giờ ví dụ như có người nào đó nói, "Thưa anh," vì một người cư sĩ gặp nhau nói,
[1:16:10]"Thưa anh, sao lúc này tâm hồn tôi bất an, à loạn động hay u sầu, ủ dột?" Nếu mà ta
[1:16:21]giỏi á, ta sẽ hỏi tiếp, à, "Anh sống làm sao? Ngày anh ăn mấy bữa? Anh gặp ai, ai nói anh chuyện gì?" Mình phân tích tùm lum để mình coi coi cái chấp ngã họ từ đâu mà ra, cái động loạn họ từ đâu mà ra. Bởi vì ta biết là trên cái trục gì, cứ chấp ngã thôi mà sẽ sinh ra rắc rối đủ thứ chuyện. Nhưng mà nếu ta không có thời gian, nếu không ta không có thời gian và không đủ thân tình để họ tâm sự với ta, thì ta cứ chỉ một cái điều này là ta chữa được: Cung cấp cho họ cái quan điểm sống vị tha. Nói rằng, "Thôi, à tâm hồn anh ủ dột, bây giờ anh nghe lời tôi, anh nguyện là cái đời này không phải là của
[1:16:59]mình, thân này không phải là của mình, cuộc sống này không phải của mình, mà anh hãy dùng cái tấm thân này, dùng cuộc sống này, dùng cuộc đời này anh sống cho mọi người, anh phụng sự, cống hiến cho mọi người được không?" Ông kia ổng ngồi suy nghĩ lát nữa, "Thôi được, tôi ráng." Chỉ vậy thôi. Nếu ông kia ổng bắt đầu ổng suy nghĩ về điều đó, ổng suy nghĩ rằng, "Cuộc đời này không còn là của ta nữa, nguyện rằng cuộc đời này từ đây ta sống cho mọi người." Một tuần sau ta gặp lại thấy mặt ổng tươi tỉnh lên liền, vui lên liền. Nên chỉ cung cấp cho họ quan điểm sống vị tha thôi là tự nhiên giải tỏa được tâm lý họ liền.
[1:17:32]Bỗng nhiên cái u sầu, cái ủ dột, cái bất an mất tiêu liền, nên cái tâm vị tha thôi chữa được rất nhiều bệnh của tâm lý. Nó vậy. Mà có điều là ta phải khéo nói, không cần biết nhiều về cuộc đời riêng tư của họ, cung cấp họ họ cái quan điểm sống vị tha chữa rất nhiều bệnh. Rồi bây giờ ta ví dụ gặp có một người họ nói, "Tôi cũng muốn đi chùa tu với anh lắm, thấy anh đi tu chùa tôi cũng ham. Nhưng mà có cái sao tôi còn ham vui quá à. Nhiều khi bạn bè rủ á, rồi cái nó đi nhậu, cái mình nói mình không đi nhậu, nó nói mình không nể nó. Thôi tôi cũng phải nể nó, mà nể nó xong cái xỉn mất tiêu, thôi. Nhưng thấy anh đi chùa tôi cũng ham." Thì lúc đó mình khuyên sao?
[1:18:17]Mình khuyên thế này, "Anh phải tập sống kềm chế,
[1:18:22]anh kềm chế với những cái muốn của anh. Giờ anh coi anh đang muốn cái gì, bây giờ anh kềm lại anh không theo nó, bắt đầu anh đang trưởng thành, anh đang vượt khỏi cái cái sự trói buộc của những cái ham muốn tầm thường. Bây giờ thằng bạn nó rủ anh đi nhậu, cái lý do mà để anh tự cho phép anh là nể tình bạn, nhưng mà lý do thực sự là anh thèm nhậu, đúng không à? Anh thèm rượu, thèm thịt. Lý do thực sự cái muốn nằm ở đó, nhưng mà cái ngụy biện anh tự bào chữa để anh kiếm một cái cớ để cho phép là gì? Là nể anh bạn." Nên con người ta hay tự dối mình, tự dối mình bằng một cái ngụy biện, một chiêu bài.
[1:19:07]Ví dụ có cái câu chuyện ở trong một cái đơn vị lính, một cái người lính từ đại đội lên trên tiểu đoàn gặp ông tiểu đoàn trưởng, nói, "Thưa thủ trưởng, à vợ em bị bệnh, xin thủ trưởng cho em đi về phép ít hôm." Cái ông tiểu đoàn trưởng ổng im lặng lát ổng nói, "Tôi mới nhận được bức thư của vợ anh, vợ anh nói vợ anh rất là bình thường, không có bệnh gì cả, anh không cần phải đi về, đi phép." Cái người lính gãi đầu xong rồi mới nói, "À thưa thủ trưởng, thôi em quay lại đơn vị, quay lại đại đội, nhưng mà em biết là trong tiểu đoàn mình có hai thằng nói dối trắng trợn." Cái ông tiểu đoàn trưởng mới hỏi,
[1:19:43]"Ai?" "Dạ thưa, người thứ nhất là em tại vì em chưa có vợ."
[1:19:55]Còn người thứ hai là ai? Thôi không nói nữa. Đó là cái chuyện vui, nhưng mà chúng ta cũng vậy, trong cuộc sống này ta muốn này, ta ham cái kia nhưng ta luôn đưa ra những cái lời lời biện minh, cái cớ này, cái cớ kia để ta thỏa mãn những ham muốn của mình. Bây giờ ta mới nói với người bạn, "Anh phải vạch mặt cái muốn của anh ra, tất cả đều là cái muốn và anh chiến đấu với cái muốn đó, anh kềm chế cái muốn đó, anh thắng được cái muốn đó là anh bước lên một bước làm con người. Còn không anh cứ mãi mãi thua cái muốn của anh và anh tiếp tục là một người phàm phu tục tử, tầm thường, hèn kém và sa đọa, hư hỏng,
[1:20:33]không còn giá trị trong mắt của gia đình anh, trong mắt của làng xóm anh nữa. Còn bây giờ anh chiến đấu được cái muốn của anh, anh bước lên là một con người mới, có giá trị, sáng rõ trước mặt mọi người, anh hãy chiến đấu với cái hãy kềm chế." Đó, thì khi mà người ta nghe lời mình thuyết phục, người ta ráng kềm chế, từ từ người ta thay đổi con người ta. Tuần sau cái nói, "Nghe lời anh, tôi thắng được ba cuộc nhậu, còn rớt một cuộc." Nhưng mà như vậy đã là từ từ, từ từ chiến thắng rồi. Đó, ta cung cấp cho họ cái quan điểm sống như vậy là giúp cho họ rất là rất là nhiều. Hoặc là có người nói này, nói
[1:21:16]À ba tui chết làm cho tui buồn, mà buồn hơn nữa là cái gia tài ổng để lại cho tui ít quá mà để lại cho thằng em tui mới nhiều, mới buồn. Thì biết là như vậy ông này có hai cái không, một cái là mất cha buồn thì cái này là lòng thương cha. Cái thứ hai là buồn vì cái gì? Vì cái gia tài, cái lòng tham. Thì bây giờ ta khuyên cái gì, ta cung cấp cho họ một cái quan điểm giáo lý gì để họ vượt qua cái buồn này? Cái gì? Ta cung cấp cho họ một quan điểm là cái giáo lý về vô thường của đạo Phật. Tập cho họ suy nghiệm rằng trên đời này mọi thứ đều vô thường, tạm bợ, thay đổi, chẳng có gì bền lâu. Ngay cái thân xác của mình đây từ từ sao,
[1:22:06]cũng bệnh, già rồi chết, chết rồi sao, từ từ mục rã tan luôn. Ta dạy họ, ta nhắc cho họ, ta cung cấp cho họ cái quan điểm suy nghiệm về sự vô thường của cuộc sống đó. Cho đến khi họ buông xả cái sự cố chấp, bắt đầu họ hết buồn liền. Bắt đầu, thôi chuyện ông già chết là đương nhiên vì ổng chết xong mai mốt tới mình cũng cũng chết. Còn cái tiền bạc mà ổng để lại gia tài mình ít thằng kia nhiều, thì thôi tiền bạc cũng là phù du, không cần phải hơn thua nữa, nên là buông xả được cái chấp cái hết buồn luôn. Đó. Đó là ta lấy đạo lý ta khuyên giải con người, làm cho họ tỉnh tâm, làm cho họ bớt động, làm họ bớt chấp, thế là họ an vui, họ hạnh phúc đó.
[1:22:50]Đó mà trong đạo Phật của ta như vậy, ta phân tích được tâm thức con người, ta biết được những yếu tố tạo thành tâm hồn con người và ta có vô số đạo lý để hóa giải, hướng dẫn, xây dựng cho cho con người.
[1:23:05]Thầy thì cũng hết hơi rồi. Nãy thầy giảng hai bài cả ngày nay nên thầy cũng mệt. Thôi thầy xin phép thầy nghỉ nha. Hẹn lại lúc khác thì gặp lại. Và chúc cho quý Phật tử một mùa Vu Lan được nhiều an vui, hạnh phúc nha, làm được nhiều công đức tu tập. Thứ nhất là phải năn nỉ, đòi hỏi thầy mình cho mình được học thiền. Đó cái thứ nhất. Cái thứ hai là mình phải hiểu rõ về tâm thức để tự điều chỉnh chính mình và giúp đỡ mọi người chung quanh xây dựng cái tâm hồn của họ cũng được an vui, hạnh phúc như mình. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:23:49]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Vừa qua, chúng con được Thượng tọa ban bố cho một thời pháp rất là nghe rất là hoan hỷ, rất là thấm thía trong cái tình đạo vị nhân mùa Vu Lan báo hiếu, ngày thọ tuổi của chư Tăng, ngày chư Tăng mãn hạ. Chúng con xin chúc khánh tuế Thượng tọa được phước trí nhị nghiêm, chúng sanh dị độ và mãi mãi là bóng cây đạo thọ che mát cho chúng con. Nam Mô A Di Đà Phật.
[1:24:23]Mời toàn thể quý Phật tử hồi hướng. Nguyện đem công đức này
[1:24:39]hướng về khắp tất cả, đệ tử và chúng sanh đều trọn thành Phật đạo.