Transcript: Tham Vấn Thiền 04

  • Speaker: Thượng Tọa Thích Chân Quang
  • Duration: 1:10:45

Full transcript of the talk (in Vietnamese), taken from its subtitles. Select a timestamp to play that part.

[0:01]Nam Mô Bổn

[0:06]Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:17]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:31]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:47]Đáng lẽ tối hôm qua sư phụ giảng luôn cho nó gọn, mà sư phụ hỏi hôm qua trưa không ai hỏi gì trơn á. Tới chừng đi về cốc rồi thì Khải Tạng với Thanh Tiến mới lên ngồi nói chuyện hỏi này hỏi kia nó mới ra rất nhiều ý mà sư phụ còn sót. Sư phụ thấy mấy cái ý đó nó cũng quan trọng, thôi hôm nay để giảng lại, vì cũng còn Chủ nhật. Ta để ý cái này chút xíu, có nhiều lần sư phụ giảng, sư phụ nói sống trên đời để làm cái gì? Hay ta hay trả lời đi tìm hạnh phúc. Nhưng có một bài sư phụ dặn: đừng bao giờ đụng tới hạnh phúc, vì ta đụng tới thì nó mất. Giống như có lần sư phụ giảng là đừng làm vỡ ánh trăng.

[1:32]Thấy cái ánh trăng nó dưới nước, dưới ao nước đẹp, để yên á, chứ mình muốn chạm nó là nó tan vỡ liền vì đụng cái sóng nước á, ánh trăng nó biến mất. Hạnh phúc cũng vậy. Nên nói có hạnh phúc không? Nói có, nhưng đừng đụng tới, đụng tới nó mất. Vậy là mình không bao giờ đụng được, tức là không có hạnh phúc? Không, có, nhưng mà đừng đụng tới nó. Những cái nghịch lý trong cuộc sống mà chân lý nó là vậy đó. Chân lý là cái gì không nói được rõ ràng, không nói ra hết được, lạ vậy. Hạnh phúc là cái gì thực sự là hạnh phúc? Nó không phải là hạnh phúc, mà nó chỉ là một cuộc sống có ý nghĩa. Khi chúng ta sống đúng với đạo lý, khi chúng ta sống biết hy sinh,

[2:14]biết phụng sự, biết cống hiến và không có tìm gì cho mình, nó là hạnh phúc đó. Nó nói, "Ủa, nếu đã không cho mình thì đâu có thấy hạnh phúc?" Ừ, tại vì nếu mình cho mình, cái hạnh phúc nó mất liền. Mình không nghĩ gì cho mình nữa thì nó là hạnh phúc. Cái điều này nó nó tương tự như thế này, tương tự thôi chứ không giống, giống như khi ta còn bé, không bao giờ ta nghĩ mình hạnh phúc. Tại vì sao vậy? Vì ta còn rất nhiều nỗi lo: phải học bài, làm bài tập, mai đi kiểm tra, rồi gia đình nhiều việc bận rộn, mình cứ thấy cứ bao nhiêu công việc phải lo. Đến khi mình lớn lên, mình nhìn lại tuổi thơ đó,

[2:55]mình thấy, "Trời, cái tuổi thơ thật là hạnh phúc." Đúng không ạ? Rồi, nhưng mà lúc mình đang sống trong đó, mình không thấy hạnh phúc. Có một lần vì lần đó lúc đó là sư phụ đi mua cái máy gì trên đường Huỳnh Thúc Kháng á, vô cái cái những thiết bị, tại sư phụ phải đi thâu, đi tìm cái thiết bị mà nó tối ưu, chứ thời đó nó không có máy nhiều, nên thâu bị hạn chế lắm, cứ phải đi tìm coi nó ra cái máy công nghệ nào mới nhất, cái mình đi mua, thì gặp một bà, bà chủ quán. Bả là người Bắc, bả quê đâu ở miền ngoài Bắc mà cũng ở quê xa á, thì đứng nói chuyện không biết cái chuyện gì đó nhắc tới, thì bả mới nói một câu, bả nói thế này:

[3:35]"Còn nhớ hồi xưa ở miền Bắc, nhà chẳng có tiền nhưng mà hạnh phúc, bây giờ lại chẳng hạnh phúc." Trong khi bả đang làm chủ một cái cửa hàng, mà biết một cái nhà ở đường Huỳnh Thúc Kháng ngay Quận 1 Sài Gòn, tiền đắt lắm chứ không phải không. Tức là rất là giàu mới làm được cửa hàng mà ngay một cái nhà đó của bả luôn thì nhiều lắm, mà bả nhìn tướng cũng sang đẹp lắm. Nhưng mà bả nói một câu: "Còn nhớ hồi bé ở ngoài quê chẳng có tiền mà hạnh phúc." Câu đó rất là đúng á. Mà thời đó không ai có tiền hết, miền quê nhiều khi xin được mẹ ít đồng ăn quà là vui mừng nhảy cẫng lên, chứ thường chẳng ai có tiền trong túi.

[4:13]Nhưng khi lớn lên rồi, có gia đình rồi, giàu sang có sự nghiệp, lại không thấy hạnh phúc. Đó là điều rất là lạ, cái cảm giác nó cái cái cảm giác là vậy. Thế giờ hạnh phúc cũng vậy. Nói con đi tìm hạnh phúc, mấy người đó chết á, điên á. Hạnh phúc không có á. Hạnh phúc không có gì là hạnh phúc hết. Ta hiểu này cho sâu ta mới thấy tại sao Đức Phật không bao giờ dạy ta tu để hạnh phúc, mà dạy ta tu để hết khổ. Cái câu rất kỳ lạ, mà chính vì cái câu này không ai hiểu nên người ta cứ nói đạo Phật là bi quan, tại vì thấy đời khổ quá, phải tu cho hết khổ. Nhưng đâu biết rằng đó mới là sự cao siêu của một

[4:55]bậc trí tuệ, không được nói tới hạnh phúc. Giống như này. Như ông Bàng Long Uẩn, ông là một cư sĩ, nhưng cái dòng cái kết quả tu hành của ổng thì nổi tiếng mấy nghìn năm tới bây giờ, cả nhà đắc đạo hết á. Chết là ổng chết, con gái ổng giành chết trước rồi ổng chết sau, rồi báo về con trai nghe tin báo con trai đứng chết giữa đồng, rồi bà mẹ chôn con trai xong bỏ qua núi ngồi thiền chết luôn, là cả nhà đắc đạo hết. Thì cái đầu tiên khi ông Bàng Long Uẩn ông đến ổng gặp ngài Thạch Đầu Hy Thiên trước, ổng hỏi câu này:

[5:34]"Thế nào là ý của tổ sư từ Ấn Độ sang?" Ngài Thạch Đầu bít miệng ổng lại một cái thì ổng bừng ngộ liền, ngay đầu ổng bừng ngộ. Thì khi ổng ngộ đạo rồi thì cũng nhiều cái hay lắm, sau đó ổng mới sang Mã Tổ, từ ngài Thạch Đầu sang ngài Mã Tổ cũng xa, ổng đến cũng hỏi đúng câu đó: "Thế nào là ý của tổ sư từ Ấn Độ sang?" Thì ngài Mã Tổ lại trả lời cái câu khác. Hai câu giống hệt nhau nhưng hai câu hỏi giống hệt nhau nhưng mà ngài Thạch Đầu bít miệng ổng một cái ổng ngộ đạo liền. Qua ngài Mã Tổ, ngài Mã Tổ mới trả lời dài dòng thế này: "Chừng nào ông hớp một ngụm uống sạch nước Tây Giang," tại chỗ nơi của ngài ở có con con sông Tây Giang rất là lớn,

[6:17]"chừng nào ông hớp một ngụm uống sạch nước Tây Giang này ta trả lời cho ông." Ngay đó ổng đại ngộ lần thứ hai là gọi là triệt ngộ. Đó cái vì ổng tự tại lắm, có ổng có viết nhiều bài kệ về cái cái việc ngộ đạo của ổng rất là hay. Có cái bài kệ dài sư phụ quên hết nhưng mà có hai câu thế này: "Giống như người gỗ xem tranh vẽ, như gái đá đứng múa." Thạch nữ mà đứng múa, khiêu vũ. "Giống như người gỗ mà xem bức tranh vẽ." Những cái những cái công án, những cái từ ngữ đó thật là thú vị, thật là sâu xa. Nhưng mà nó rất là rõ ràng. Nếu cái người ngộ đạo, họ nghe mấy câu đó họ hiểu, còn mình mình chưa ngộ đạo nên mình không hiểu, nhưng biết nó hay. Hay không?

[7:07]Hiểu không?

[7:11]Người ngộ đạo như là giống như là người gỗ mà xem tranh vẽ, giống như gái đá mà đứng múa. Hiểu không? Không hiểu thì thôi, ráng tu chừng nào hiểu rồi giải thích cho sư phụ biết nha. Thì cái mà...

[7:32]thì hôm nay sư phụ tạm nói chút xíu, khi mà ổng hỏi ngài Hy Thiên Thạch Đầu: "Thế nào là ý của tổ sư từ Ấn Độ sang?" Ngài Thạch Đầu bít miệng ổng một cái, ổng ngộ đạo liền nghĩa là cái gì? Đó là cái không được nói tới, không được chạm tới, không được đụng tới, không được hướng về nó.

[7:55]Vì nếu mà chúng ta nhắm về nó, đi tìm về nó, nó mất, giống như cái gọi là hạnh phúc vậy. Cái đó nó sâu xa lắm nhưng mà... Nhưng bây giờ mình xúm nhau quay qua bít miệng giùm nhau coi có ai ngộ không? Không ai ngộ hết, tại vì cơ duyên chúng ta không tới. Đâu, con lấy con bít miệng thử, có khi Thanh Tiến ngộ á. Dám lại kia con bít Thanh Tiến không? Hổng ngộ thì thôi, đâu có gì đâu mà chết chóc hả. Đó, ờ đâu con bít Toàn Chuẩn cái coi. Thấy bực chưa? Mấy cái đó nó sâu xa lắm. Chỉ một cái bít miệng của ngài thôi nhưng là biết bao nhiêu đạo lý dặn dò trong đó. Đừng nói tới nó, đừng đụng tới nó, đừng tìm kiếm nó, vậy mà có khi nó hiện ra.

[8:35]Và đúng là nó hiện ra thiệt, ngài ngộ đạo liền. Mà không phải riêng cái cái gọi là kiến tánh ngộ đạo đó là cái không được đụng tới, không được chạm tới, không được tìm kiếm, mà rất nhiều thứ trên cuộc đời này cũng vậy. Ví dụ như tiền. Chúng ta sống trên đời chúng ta cần tiền. Ai cũng cần tiền. Bởi vậy khi sư phụ nhìn ra cái cuộc sống thế gian, sư phụ thấy mọi người rất là khổ ở chỗ vì chăm chăm phải kiếm tiền để sống. Họ đi chạy vạy đầu này, chạy vạy đầu kia, tìm mối nọ đủ thứ làm ăn chỉ phải để kiếm tiền để sống. Sư phụ nói tội nghiệp chúng sinh, mà đây càng thấm thía điều Đức Phật nói đời là khổ.

[9:21]Nói hổng kiếm tiền lấy gì sống thầy? Ừ, lo làm phước đi. Ta cứ lo tận tụy cống hiến từng giây phút của cuộc sống mình, cứ nghĩ cái cách gì để làm lợi cho đời, làm lợi cho mọi người, cho nhiều mức giá trị. Giúp tinh thần được thì giúp, giúp vật chất được thì giúp, giúp đạo đức được thì giúp, giúp tâm linh được thì giúp, cứ sống cả một đời giúp cho mọi người tiền tự nó tới. Có một lần sư phụ giảng ở Thanh Hóa sư phụ cũng nói vậy, cái người đúng rồi đó, không có kiếm tiền mà tiền nó kiếm mình. Chúng ta cũng vậy. Tiền là cái gì đừng đụng tới nó, đừng cần nó. Cái ta cần là gì? Làm phước, giúp đời, giúp người, cả một đời tận tụy, không sống gì cho mình hết.

[10:09]Vậy đó mà không có thiếu ăn, không thiếu mặc. Tại vì sao vậy? Vì còn luật nhân quả. Vì sao vậy? Vì còn trên trời cao, còn chư thiên hộ pháp, còn chư Phật á. Các ngài đâu có bỏ ta. Chỉ vì ta không đủ lòng tin đối với các ngài, ta cắt kết nối với các ngài nên ta tự mình bươn chải, ráng đi cày mà kiếm tiền. Còn nếu ta đủ niềm tin với các ngài, trên chư thiên hộ pháp, trên chư Phật, trên Tam Bảo đủ hết rồi, việc ta không lo. Ta chỉ lo một điều: từng giây, từng phút của cuộc sống làm lợi cho chúng sinh, chỉ vậy thôi.

[10:52]Rồi đây à thôi vậy không kiếm tiền, chỉ lo kiếm phước. Đúng không ạ? Vì nó là gốc mà. Có phước rồi tự nhiên tiền nó tới. Đúng không ạ? Đúng không? Đúng không? Ủa không ai trả lời hết trơn vậy ta? Cũng sai tiếp. Tại vì cái người ráng đi tìm phước lại không có phước, khổ vậy. Ủa, vậy thầy vừa mới nói là làm phước mới có tiền, bây giờ thầy nói làm phước cũng sai, vậy làm cái gì? Tại vì mình muốn làm phước nên cái tiềm ẩn của sự ích kỷ còn, còn nằm ở đó.

[11:32]Nên đừng có đừng có ý muốn làm phước. Mà vậy là cái ý muốn cái gì? Muốn thương yêu chúng sinh, tôn kính các bậc Thánh. Gốc của phước nằm ở hai cái tâm đó: tôn kính bậc Thánh và yêu thương tất cả chúng sinh. Gốc của phước nằm hai điều đó. Nên bồi đắp cái tâm chúng ta hai cái điều đó cho kỹ. Tột cùng của các bậc Thánh là Đức Phật, ta đặt lên đó niềm tôn kính tuyệt đối. Những vị A La Hán, những vị Bồ Tát, ta đặt lên các ngài niềm tôn kính tuyệt đối. Rồi biết bao nhiêu hiền thánh đã có mặt trong lịch sử loài người hoặc là đang có mặt trong lịch sử trong loài người, ta lúc nào cũng bày tỏ lòng tôn kính đối với các ngài. Phước nằm ở đó.

[12:24]Rồi thứ hai là lòng yêu thương đối với tất cả chúng sinh. Chúng ta tu thế nào, chúng ta sống thế nào, không một giây phút nào trong tâm mình mà vắng cái tình yêu thương với chúng sinh. Chúng sinh thì nhiều hạng, có những người siêu quậy chứ không phải không, có những người cực ác á, nhưng mà lòng mình lúc nào cũng muốn cho họ tốt lên, lúc nào cũng muốn cho họ biết Phật pháp, lúc nào cũng muốn cho họ tu hành, chứ trong lòng mình cũng không muốn ai phải khổ đau, không muốn ai phải tội lỗi, không muốn ai phải sai lầm. Mà mình làm được cái gì để giáo hóa họ, để cứu giúp họ thì mình đều làm. Nhưng dĩ nhiên cái năng lực của mình rất là ít,

[13:04]mình là phàm phu, mình không có nhiều, nhưng trong thẳm sâu trong nội tâm mình là như vậy. Trái tim tuy nhỏ nhưng trời đất ôm, ta thương yêu hết tất cả các loài. Con người dĩ nhiên là chú trọng nhất, nhưng mà rồi những con vật nào chung quanh mình như vậy nhìn cái gì mình cũng thương yêu, nhìn nó biết nó ngu thấy mồ vậy á nhưng cứ thương. Ví dụ như con cá lội trên suối vậy, dòm cái con cá là thấy hoàn toàn không có gì trong đầu nữa, không có một chút gì gọi là thiện lành, chút hướng thượng, chẳng có một cái gì trong đầu, nó chỉ có ăn ăn ăn ăn không á. Lúc nào cũng tìm mồi thôi, rất là khổ. Có khi có mồi thì lật đật giành nhau ăn, không có mồi thì chịu cái cơn đói gầy gò.

[13:46]Cuộc đời nó chỉ vậy ăn không á. Rất là tội. Mình nhưng mình cứ thương nó thôi. Chúng sinh khắp nơi là vậy, cái đó mới là cái gốc. Rồi khi ta tu tập vậy, ta nói là ta đi tìm sự giác ngộ. Mà sự giác ngộ là cái gì mà đừng đụng tới? Tại vì sao vậy? Tại muốn có sự giác ngộ là phải nhập vào thiền định rất là sâu. Nhập qua bao nhiêu lớp thiền định, vượt hết tâm thức, vượt hết bản ngã thì đó là sự giác ngộ. Mà sự giác ngộ là cái gì? Đừng nói, nói là lầm. Giống như là ngài Hy Thiên Thạch Đầu mà bịt miệng ngài Bàng Long Uẩn: "Đừng nói tới, đừng đụng tới." Thì ổng ổng là căn cơ thượng căn ổng ngộ liền, mình thì không ngộ.

[14:37]Nhưng mình hiểu rằng thế này, những cái điều cao siêu như vậy, ngay cả cái tiền mà mình đừng đụng tới, ngay cả cái hạnh phúc này đừng đụng tới, huống hồ là sự giác ngộ cao siêu. Thế nên đừng đừng đụng tới. Mình biết cái gốc của giác ngộ là gì? Là thiền định. Khi tâm ta định vào từng lớp sâu, vượt hết bản ngã rồi thì đó là giác ngộ. Cho nên ta đi tìm cái gì? Ta đi tìm thiền định, phải không ạ? Ta đi tìm cái định tâm. Ta đi tìm cái định tâm. Và như vậy ta tập trung ta đi tìm cái cái định tâm. Đúng chưa? Đúng chưa? Đúng không?

[15:19]Đó, bị nó sai nữa rồi đó. Giống như làm phước cũng sai. Vì sao vậy? Làm sao có định tâm được khi mà chưa có sức tỉnh giác? Tâm ta cái sức tỉnh giác là cái gì không nói thành lời, nhưng nó làm cho ta kiểm soát được vọng tưởng. Hễ tâm mình vừa khởi chớm động lên mình thấy liền, nên cái vọng tưởng nó không dắt mình đi. Mà vọng tưởng thô nó tới chín loại, cái thô thôi là đã chín loại, còn những lớp tế sâu sâu bên trong không nói tới, chưa nói tới á. Nhưng mà nhờ cái sức tỉnh giác, sức tỉnh giác nó cũng có có sâu có cạn. Cái sức tỉnh giác ở mức cạn thì ta thấy được chín loại vọng tưởng, mà cái cái

[16:08]cái rốt ráo của nó là ở chỗ mà ni cô chính là người nữ á, hiểu được. Cả những lý luận của ta tu hành rồi thực cũng là vọng tưởng, cũng là những cái động não, ta cũng phải bỏ. Hiểu được đó là cái cái cái cái tầng thứ nhất của sự tỉnh giác. Còn vào sâu nữa thì ta thấy thẳm sâu thẳm sâu nhiều cái triền cái, nhiều cái bản năng nằm thẳm sâu bên trong nữa. Nhưng mà ở ban đầu vậy là chín cái lớp vọng chín loại vọng tưởng của cái lớp ban đầu là ta thấy được để nó không dắt mình đi. Không có những tưởng tượng, những hình ảnh, những cái xao động mà mình không biết nó cứ dắt mình đi hết chuyện này tới chuyện kia trong đầu, mình không bao giờ định tâm lại được.

[16:51]Nhưng mà khi có cái sức tỉnh giác rồi thì nó vừa khởi lên mình thấy, khởi lên mình thấy, nó không dắt mình đi nữa, mình từ từ làm chủ lại, từ từ làm chủ lại. Cho do đó cái điều ta phải đi tìm không phải là sự giác ngộ, mà là đi tìm cái cái định tâm. Nhưng mà hễ đụng tới định tâm điên à, ép cái não cho nó định nó điên à. Mà vì sao ta phải đi tìm cái cái tỉnh giác? Vì nhờ cái tỉnh giác ta mới kiểm soát được vọng tưởng rồi ta mới định tâm. Cho nên mục tiêu của ta là phải đi tìm sự sự tỉnh giác. Đúng không ạ? Phải không? Mục tiêu ta đi tìm sự tỉnh giác. Không ai trả lời hết trơn vậy? Đúng không? Ai vỗ tay vậy?

[17:42]Đi quỳ nhang. Cũng trật luôn. Khổ vậy. Nên ta thấy cái chân lý là cái gì mà hễ mở miệng nói coi chừng nó sai, nó thành tà kiến á. Cho nên khi ta kết luận thấy, ồ vậy là ta đi tìm sự tỉnh giác. Nhưng mà hồi nãy ta nói là sao? Ni cô cũng là người nữ. Những lý luận về sự tu hành thực ra cũng là một loại vọng tưởng, ta cũng phải buông bỏ luôn thì tâm mới vào định được. Nhờ sức tỉnh giác, hiểu được điều này rồi ta thấy cái sức tỉnh giác thật là quý giá nên ta phải đi tìm sức tỉnh giác, phải không ạ? Vì có sức tỉnh giác ta mới kiểm soát được chín loại vọng tưởng, cái lớp ban đầu. Cho nên ta phải đi tìm sức tỉnh giác.

[18:31]Nhưng cái ý niệm đi tìm sức tỉnh giác chính là gì? Lại là một siêu vọng tưởng khác. Mà cái này không phải là ni cô nữa, mà là một sư bà khó tính lải nhải suốt ngày, còn độc hơn cái sư cô nữa. Này là Tâm Long chứ không phải là sư cô. Vậy hả? Ờ xin lỗi nha, I am sorry.

[18:55]Nên cái ý niệm mà đi tìm cái sức tỉnh giác lại là vọng tưởng. Lạ như vậy. Nói: "Ủa, thầy mới kêu là phải có sức tỉnh giác, bây giờ thầy kêu đi tìm là ờ đừng đi tìm mà phải làm sao?" Tu hành chỉ quán cho đúng. Tu chỉ quán cho đúng. Chỉ là cái gì? Kỹ thuật. Như mình biết toàn thân, biết hơi thở, tìm tới cái hơi thở chậm, ít, êm và tìm luôn được cái chỗ mà hơi thở dính với như cái tâm ở dưới bụng, chỗ đó. Quán là gì? Quán là suy ngẫm. Đây, chỗ này chính là sư cô đây. Quán tức là suy ngẫm những đạo lý, nhớ nhắc mình thân này là vô thường, thế gian là vô thường, thân này bất tịnh, mọi thứ vân vân vậy đó.

[19:42]Cho tới khi mà mình nhìn thấy được, ngẫm ra được cái gì? Chính mình chỉ là vô minh, tội lỗi thì tới cái đó là đỉnh cao của cái phép quán. Nhưng mà khi mình thấy được mình là vô minh tội lỗi, nó cũng là một loại lải nhải trong đầu, một lý luận, đó mới là sư cô. Rồi Pháp Toàn mới nhắn tin cho sư phụ. Anh ta nói: "Thưa sư phụ, thấy là ừm quán mình là quán vọng trên vọng đó." Nói: "Ông này ổng chế ra cái quán vọng trên vọng nhưng nó cũng hay." Là con quán mình là vọng tưởng thì chính cái quán này làm con kẹt. Nói: "Ủa, sư phụ đâu kêu con gài chữ quán đó vô làm chi." Chỉ là tâm đang loạn động. Chứ thêm chữ quán trỏng chi, thêm chữ biết vô đó làm chi.

[20:27]Thêm vô nó kẹt thêm. Chỉ nghĩ, chỉ nói cái câu trong đầu: "Tâm đang loạn động", vậy thôi. Đó gọi là quán. Ta bên ngoài ta gọi đó là quán, còn cái người mà đang quán thì không nói mình quán. Nhưng nó cũng là một câu lý luận, nhưng mà nhờ cái câu đó mà mình nhìn ra được vấn đề. Đó, chính là hai cái chỉ quán nó xếp nhau vậy, nó tạo thành cái sức tỉnh giác. Mà trên đi đường dài đó, ta bỏ được luôn cái bà sư cô đó, ta bỏ luôn những cái lý luận về sự tu hành thì ta tu bằng cái gì? Khi biết được sư cô cũng là người nữ, những lý luận tu hành cũng là vọng tưởng, ta bỏ luôn để tâm cho nó yên thì ta tu bằng cái gì?

[21:23]Trời ơi! Thực ra khi mà khi ta có sức tỉnh giác, ta thấy cái sư cô cũng là người nữ, nghĩa là những cái lý luận tu hành cũng là vọng tưởng cái mình bỏ. Tâm mình nó im thì chỉ còn lại cái chỉ. Nhớ giùm, chỉ là kỹ thuật. Cái chỉ nó theo ta cho tới ngày đắc đạo. Chứ còn vì tại cái kỹ thuật nó không có ý nó không có lý luận. Bây giờ mình biết hơi thở đâu có lý luận gì. Ta tìm được cái hơi thở dính với tâm ở dưới bụng, nó không có lý luận. Nhớ giùm sư phụ. Sau này khi tụi con vào được Định, nhớ giữ cái chỉ mà đi. Nó giống như cây gậy dò đường, giống như cái la bàn, giống như cái phao qua sông, giống như sợi dây mình phăng phăng

[22:09]phăng đi trong đêm để không bị lạc lối, chính là cái chỉ. Chứ cái quán coi vậy chứ mai mốt lại bỏ. Tại vì sao? Tại vì cái quán là những cái lý luận về đạo đức mà mình đã huân tập một thời gian rất là dài, nó đã thành bản chất tự nhiên, không cần lặp lại nữa. Cái chỗ này mà Đức Phật gọi là qua sông thì bỏ bè. Trong bài kinh ví dụ con rắn gì á sư biết không? Giống như một Đức Phật nói giống như một người nhờ cái bè để qua sông, nhưng tới bờ rồi mà ôm cái bè thì làm sao mà lên sông đi được? Muốn khư khư giữ cái bè, nó nặng kéo đi không được, cứ kẹt cái bè. Phải can đảm bỏ cái bè rồi mới lên bờ mà đi tiếp.

[22:51]Thì về những cái lý luận về đạo lý tu hành cũng vậy, nó là một loại bè. Ta nhờ nó cho tới khi ta có được sức tỉnh giác thì buông cái lý luận đó luôn. Và chỉ còn cái chỉ, tại vì cái chỉ nó không có lý luận. Nó sẽ dìu ta đi mãi, đi mãi vào trong Định sâu và dắt ta đi qua, vượt qua những cái hỷ lạc, những cái kiêu ngạo, những kiêu mạn. Để khi tâm tâm ta Định thì nó lại rất nhiều cái tà kiến, rất nhiều ảo giác nó xuất hiện. Lúc đó ta phải núp trong cái chỉ. Mà cái chỉ hay nhất để núp chính là cái chỗ mà hơi thở dính với hơi thở dính với tâm. Nhiều người tâm được thanh tịnh rồi, nhớ tâm được thanh tịnh rồi thì nó không

[23:35]phải thanh tịnh rồi, nó đủ thứ chuyện xảy ra nơi cái thanh tịnh đó. Đủ thứ chuyện. Và nếu ta không biết xử lý thì ta hưởng cái thanh tịnh đó vài ngày, vài tháng, vài năm mất hết liền, quay trở lại loạn động. Tại vì Định hay không Định là do phước, mà khi ta thụ hưởng cái thanh tịnh đó là ta mất phước liền. Vậy mà những cái cái cản trạng thái nó xảy ra, nó hiện ra khi tâm ta thanh tịnh thì rất là nhiều, nhiều loại. Mà điều đầu tiên là hỷ lạc, với cảm giác hạnh phúc tràn ngập. Rồi nó nó căng đầy hết cả thân. Nó căng đầy hết thân làm cái ta chú ý toàn thân. Và khi ta chú ý toàn thân thì ta dính vô cái hỷ lạc nó đang tràn ngập toàn thân.

[24:25]Nhớ giùm sư phụ cái chỗ này. Đây trong kinh Phật cũng có nói không một ngón tay, không một sợi tóc nào mà không có hỷ lạc, khiếp như vậy. Nên khi tâm ta vào Định cái hỷ lạc nó tràn ngập toàn thân mà cái khí, cái lực, cái cảm giác nó cũng tràn ngập toàn thân và nó kéo cái chú ý ta vào đó cũng tràn toàn thân. Nên cái người mà họ thanh tịnh rồi, lúc nào họ cũng biết toàn thân. Và chính vì cái biết toàn thân đó mà trong kinh Phật nói: Tỳ kheo khi đi biết mình đi, khi ngồi biết mình ngồi, khi đứng biết mình đứng, khi co tay duỗi chân đều biết rất rõ, khi ăn biết ăn, khi nuốt biết nuốt.

[25:06]Giống như ngài Hương Nghiêm á, cả chớp mắt cũng biết rõ nó ở đâu ra. Vì cảm giác toàn thân nó rất là rõ. Và nơi cảm giác toàn thân rõ đó cái hỷ lạc nó cũng tràn ngập toàn thân. Và ta nhận cái hỷ lạc đó, cái sung sướng, cái cảm giác an lành, hạnh phúc đó coi ta hết phước từ từ. Nên vì vậy ta cũng có hai cái phương pháp để đối trị lại với cái đó. Một là gì? Nếu ta không phải đang trong ngồi thiền và cái hỷ lạc nó cứ xuất hiện thì lúc nào phải nhắc mình là vô minh tội lỗi vẫn còn thẳm sâu ở trong. Nhờ nhắc vậy nó động tâm trở lại, là dùng cái quán động tâm trở lại, đừng có bỏ cái quán. Lúc phải sử dụng lại cái quán liền, nhắc mình là vô minh tội lỗi

[25:51]để diệt trừ cái kiêu mạn nó đang nổi lên theo cái hỷ lạc. Khi tâm ta thanh tịnh, hỷ lạc nó bùng lên, kiêu mạn nó hiện ra liền, nó dắt đi theo liền. Và cái hỷ cái kiêu mạn này tới A-la-hán mới hết. Nhớ. Chưa chứng A-la-hán là cái kiêu mạn nó cứ đi theo mình mãi và cứ phải đối phó với nó mãi. Nhớ. Tụi con tu từ cái ngày từ tụi con bây giờ chưa có kiêu mạn lắm đâu, mới kiêu hơi hơi thôi. Nhưng cái ngày nào mà tụi con ngộ đạo một cái, ngày nào tụi con nhập thiền một cái, kiêu mạn hiện ra liền. Và đó là điều tụi con phải đối phó với nó tới khi chứng A-la-hán. Đối trị nó chứng A-la-hán, không bao giờ dừng được.

[26:29]Giống như mà canh chừng canh chừng đứa ăn trộm suốt đêm cứ phải canh hoài. Giống như những người lính mà chiến đấu mà giữ biên cương vậy, không bao giờ một giây phút nào chớp mắt. Chớp mắt buông tay súng xuống là kẻ thù vô biên giới liền. Nghĩa là không thấy đâu, không thấy kẻ thù đâu nhưng mà cứ phải cầm tay súng, ý như vậy. Thì cũng vậy, khi mình vừa vào Định một cái là kiêu mạn nổi lên, phải canh nó cho tới ngày chứng A-la-hán. Khiếp như vậy. Đó là một cái. Cái thứ hai, nếu mình đang ngồi thiền mà hỷ lạc nó tràn ngập thì chui vào trong cái chỗ nào? Cái chỗ hơi thở dính với tâm, núp vô đó rồi ta quên

[27:05]cái hỷ lạc được, an ổn đi tiếp được, như vậy.

[27:11]Và như vậy ở đây chúng ta vừa nhắc nhau một cái điều thế này: Hạnh phúc là cái gì ta đi tìm nó mất à. Tìm nó đi tìm ta lại không có, mà cố ý muốn làm phước thành ra lại tổn phước. Thì trong thiền định cũng vậy, cái ta muốn đi tìm là cái sức tỉnh giác. Để có được cái tỉnh giác rồi ta sẽ kiểm soát được tâm mình thấy được hết, nhưng chính cái ý muốn đi tìm lại là một siêu vọng tưởng, là tiêu diệt cái tâm hồn ta, có thể làm ta điên loạn luôn. Còn những người mà không ý thức về sự tỉnh giác mà muốn định tâm, rất nhiều sư như vậy, rất nhiều sư khi lên ngồi thiền cứ ép cái não mình để được Định, được Định mà chưa không hề biết đi qua cái tỉnh giác này.

[27:52]Ép một thời gian phát điên luôn, phát điên là đi nhập bệnh viện tâm thần chữa không được luôn. Đó là cái người mà không biết. Còn chúng ta biết phải có sức tỉnh giác nên ta đi tìm sức tỉnh giác thì ta không điên, ta khùng thôi, không có điên.

[28:10]Ta nhắc lại. Ví dụ như nói: Không đi tìm sức tỉnh giác thì làm sao để biết là sức tỉnh giác có? Nó hiện ra biết liền. Nhưng cái công năng của nó là chỗ này: Làm cho ta biết tâm mình. Hễ bắt đầu ta biết được những tâm của mình, tâm động thô, tâm tế sâu ta thấy hết, tức là ta đang có tỉnh giác. Nhưng mà thực sự không phải vậy, không phải là chỉ là do biết được cái tâm mình mà gọi là có tỉnh giác. Cùng với cái tỉnh giác xuất hiện, vô số những trạng thái nó hiện ra. Mà vô số những trạng thái nó hiện ra làm cho ta thích thú, kể lể, diễn tả và khoe khoang, thành ra nguy hiểm. Sư phụ hay rầy mấy cái người đó vậy.

[28:57]Nhiều khi trình bày kiến giải xong xuôi, rầy, nói: Con rơi vào cái bệnh của các thiền sư đời xưa là thích diễn tả trạng thái chứng ngộ. Mà cái điều này là hại cho người học chứ không có lợi cho ai cả. Mà lúc đó thích lắm, bùng lên ngộ rồi bắt đầu thấy: Ờ, tâm ta bừng sáng, thênh thang, thanh tịnh, tự tại, cứ kể mấy cái trạng thái đó. Và tổn phước cho mình mà làm cho người khác bắt chước thì ta tổn phước theo. Nên cái dấu hiệu của tỉnh giác tức là mình biết được tâm mình từ thô cho tới tế. Khi mình biết được tức là mình có tỉnh giác. Nhưng mà mình quan sát đi tìm cái tỉnh giác, ngắm nhìn cái tỉnh giác, diễn tả về cái tỉnh giác,

[29:44]biết mà mình sai lầm, phạm sai lầm rất là nặng. Đó là cái điều mà phải tế nhị vô cùng. Mà đó là chính là lý do trong kinh Phật không bao giờ nói. Và chính như chính vì Phật không bao giờ diễn tả những điều đó, cho nên có những đời sau họ nói kinh Phật giảng là thấp, và họ liệt kinh đó vào Đại thừa à Tiểu thừa, và họ dựng lên những bộ bộ kinh diễn tả những trạng thái cao siêu của thiền định, của của tỉnh giác, và họ cho đó là kinh Đại thừa.

[30:18]Hồi đó ngài khi Sư phụ đọc hai kinh thì thấy cái kinh Đại thừa cao siêu, tại diễn tả những cảnh giới huy hoàng, hoành tráng, sâu xa, mầu nhiệm, mà đọc lại cái kinh Nguyên thủy thì không thấy nói điều đó. Thấy rõ ràng hai kinh nó chênh lệch hẳn luôn. Ở bên đây gọi là kinh Tiểu thừa, Nguyên thủy, bên đây kinh Đại thừa, cao siêu. Nhưng Sư phụ có thắc mắc trong đầu: "Đức Phật không thể thua ai hết. Giờ đời sau dù có Tổ triết gì, Bồ Tát gì cũng phải thua Phật. Và Phật không nói, vì có lý do." Mà cái lý do đó, lúc đó Sư phụ cũng không biết, nhưng Sư phụ chỉ có cái niềm tin thôi. Sư phụ sống được là nhờ cái niềm tin

[30:57]tôn kính Phật tuyệt đối, không ai có thể bằng Phật. Nhờ cái đó Sư phụ cứ đi vậy. Có một lần Sư phụ nói chuyện với Sư bác Thông Quán. Lúc đó Sư bác Thông Quán cũng có ý nói như vậy, à nói là người Tiểu thừa là cái người tu cho mình, là không độ chúng sinh, còn người Bồ Tát Đại thừa là độ chúng sinh. Cái Sư phụ mới hỏi: "Vậy em hỏi Sư huynh, khi ông Bồ Tát ổng độ chúng sinh thì ổng ổng kêu chúng sinh làm cái gì?" Cái Sư bác Thông Quán nói: "Thì kêu chúng sanh tu hành giải thoát." "Đó đó, thì kinh Nguyên thủy nói câu đó, nói đúng câu đó. Kinh Nguyên thủy là kêu chúng sinh tu giải thoát mà. Thì như vậy kinh Nguyên thủy là Tiểu thừa hay

[31:43]Đại thừa?" Cái Sư bác Sư bác Thông Quán: "À, há." Vậy đó. Mà cái lúc đó Sư phụ chỉ chỉ hiểu điều đó rất ít thôi, mà đã chặn đứng được cái lý luận chê bai kinh Nguyên thủy Tiểu thừa rồi. Còn sau này thì Sư phụ hiểu nhiều hơn rất là nhiều. Có những điều cao siêu mà Đức Phật nói nói ra là hại chúng sinh nên Đức Phật không nói. Mà chính vì Đức Phật không nói, nhiều người cứ lầm tưởng kinh Nguyên thủy là thấp, vì có những điều nói không được, nói ra nói nói là phạm sai lầm. Giống như ngài Hy Thiên Thạch Đầu bịt miệng ông Bàng Long Uẩn vậy: "Đừng nói tới mấy điều đó." Cho nên khi cảnh giới vậy, khi cái sức tỉnh giác mà nó hiện ra thì nó tùy mức cạn,

[32:22]mức sâu, nhưng mà khi nó hiện ra làm người ta cực kỳ thích thú. Mà chính cái thích thú này cái mình cứ nhìn nó, một cái sai thứ nhất. Hai: nói về nó, cái sai thứ hai. Mà khoe khoang về nó tiếp tục là sai lầm. "Ủa, không nhìn nó hả?" Ờ, nhìn là chết à. Không nhìn nó luôn, mặc dù nó hiện ra. "Vậy chứ lúc đó nhìn cái gì?" Giữ chỉ mà tu, giữ cái ý niệm vô minh tội lỗi mà tu.

[32:56]Rất nhiều người phạm sai lầm. Sư phụ nhắc lại cái chỗ này, bởi vì biết đâu một ngày nào đó tụi con cũng bừng cái sức tỉnh giác lên, mà trong nhà Thiền gọi là ngộ đạo, biết đâu một ngày nào đó tụi con cũng đạt được cảnh giới đó. Và tụi con đi, đứng, nằm, ngồi lúc nào cũng nhìn cái cái cảnh giới đó, lúc nào cũng nhìn cái sức tỉnh giác đó, mà các thiền sư gọi là nhậm vận, gọi là bảo nhậm, gọi là kiến tánh, thấy tánh mà, kiến là thấy, tánh tức là thấy cái sức tỉnh giác của mình. Trong kinh Phật không có nói chữ kiến tánh, nhưng ở Thiền tông thì nói kiến tánh, tức là thấy cái tỉnh giác của mình, chính là rơi vào cái lỗi thứ nhất:

[33:43]thấy cái sức tỉnh giác, nhìn lại cái cái tỉnh giác của mình, không nhìn. Giữ gìn nó, ôm nó cũng sai luôn. Đây là cái chỗ rất kỳ lạ. Chưa có nó, mình muốn đi tìm, cái muốn đi tìm đó là một siêu vọng tưởng. Có nó rồi, đứng nhìn ngắm nó là cũng là một,

[34:08]phải nó không phải là vọng tưởng nữa, mà là một một cái tác ý sai lầm, làm cho ta tổn phước và có thể rơi vào động loạn trở lại.

[34:22]Và thường khi ta nhìn ngắm cái sức tỉnh giác ta kiến tánh, tâm ta bị chạy lên trên cao, không còn lắng được ở dưới bụng, đó là nguyên tắc. Nhớ, hôm nay Sư phụ nói cái này là gan ruột hết. Tụi con sau này có đạt được những cảnh giới thanh tịnh hay ngộ đạo, nhớ lời Sư phụ dặn hôm nay. Những cái điều Sư phụ giảng trong mấy bài thiền nay như vậy nó rất là sâu. Phật tử nhiều khi nghe cũng không hiểu hết, tại vì nó chuyên sâu quá. Nhưng mà thôi cứ cố gắng nghe, vì mình nghe dù có nắm được cái ý nào cũng là cái phước cho cho sau này, vậy đó.

[35:03]Khi mà như hồi nãy ta nói vậy, là ta nhắc lại ngài Huệ Tạng Thạch Củng vậy đó, là thấy trâu ăn lúa thì kéo lại. Giống như một người có sức tỉnh giác thấy cái vọng tưởng, thật ra không cần kéo lại. Thấy nó là nó tan, như cái nguyên tắc của cái bóng đêm là vậy. Mình thấy nó là nó tan, cái vọng tưởng mình thấy nó là nó tan.

[35:33]Có một lần có một cái người nào đó họ hỏi Sư phụ cũng lâu lắm rồi, hỏi nói: "Con buồn quá vì cái chuyện gì đó." Dĩ nhiên là nguyên nhân của nỗi buồn là nó có cái lý do của nó trong cái đời sống, trong cái điều kiện thực tế, cụ thể gì đó. "Nói con buồn quá." Sư phụ nói: "Ngồi nhìn cái nỗi buồn đó giùm Sư phụ. Cứ ngồi đó nhìn ngay vô cái nỗi buồn đó." Mấy phút sau nhắn tin lại: "Dạ nó tan mất rồi." Cái cái nguyên tắc là vậy: cái vô minh, cái phiền não, cái buồn rầu, cái vọng động, mình nhìn ngay nó, nó tan. Không cần diệt nó. Muốn diệt nó, cái muốn diệt nó, cái hành động diệt nó lại là một cái động khác làm cho tâm mình nặng nề.

[36:18]Cứ nhìn ngay nó thôi là nó tan. Nhưng mà mình nhìn chút xíu để cho nó tan thôi, mà nhìn hoài, cái nhìn đó là chính là gì? Cũng là một loại động loạn khác nguy hiểm hơn. Thì vọng tưởng vậy, khi ta có sức tỉnh giác nó khởi lên cái ta thấy, thấy nó tan liền. Và ta thích quá ta cứ canh chứ, canh chờ cho nó thấy, canh chờ nó ló lên để thấy, tại vì hễ nó ló lên nó thấy là nó tan, cái tâm mình nó thanh tịnh cái mình lại thích, cứ ngồi rình rình hoài. Thì chuyện gì xảy ra?

[36:49]Chuyện gì xảy ra? Lúc đó có xe cứu thương tới hú chở mình vô nhà thương tâm thần liền, điên liền. Tại tâm mình nó chạy lên trên đầu, lực chạy lên trên đầu, chú ý ở phía trên. Cho nên vì vậy, nguyên tắc của sức tỉnh giác là phải thấy vọng tưởng nhưng mà không cố ý thấy. Phải thấy vọng tưởng mà tâm vẫn sao? Để ở dưới bụng. Để ở dưới bụng mà thấy được vọng tưởng khởi lên ở trên đầu, chứ không cố ý để trên đầu, không canh rình vọng tưởng, nguyên tắc là như vậy. Mấy cái mấy cái để điểm đó ta phải sử dụng suốt đời, suốt kiếp này qua tới những kiếp sau luôn, nhớ nguyên tắc nó là như vậy. Rồi một cái này nữa là

[37:41]mỗi một bước tiến của ta nó có cái tà kiến nó hiện ra,

[37:47]nó dụ ta làm cho ta sai, thấy đúng, có kết quả rồi lại sai. Như hôm qua vậy, hôm qua Khải Tạng hỏi Sư phụ là cứ sống tâm yên rồi cái thanh thản trong hiện tại. Nói: "Cái tâm yên thì không sai, nhưng mà thanh thản trong hiện tại bắt đầu sai." Sao vậy? Làm gì có hiện tại mà thanh thản trong hiện tại? Tụi con chỉ giùm Sư phụ hiện tại là cái nào? Sư phụ mới nói xong mấy chữ nó trôi qua mất tiêu rồi. Làm gì có hiện tại. Chỉ là thế này: trong thẳm sâu của tất cả chúng sinh chúng ta, chúng ta đều mong cầu một điều gì ở tương lai, tất cả chúng ta đều bị như vậy. Tụi con ngồi đây chứ ở trong lòng tụi con mà nhìn kỹ vô,

[38:31]người nào cũng đang hướng về một cái gì ở tương lai, một bổn phận gì ở tương lai. Ví dụ Khai Pháp ngồi đây vậy chứ buông đây ra là đâm đầu chạy lên mấy cái máy in 3D coi in khuôn tượng tới đâu, trong đầu đã định rồi, nó đã nó đã lập trình trong đó rồi. À. Ví dụ như là ở nhờ Thanh Hướng ngồi đây vậy chứ buông đây chạy cái chạy xuống bếp liền coi cái cái nồi chè đó nấu làm sao rồi. Mình đã lập trình rồi, những cái bổn phận sắp tới. Cái người đó cái bài học đó học tới đâu rồi, cái công việc làm tới đâu. Ví dụ nói bây giờ Toàn Huy chạy xuống coi bả tượng khô chưa để mà đem đi ráp, vân vân. Tức là trong đầu mình mà lập trường lập trình đủ thứ

[39:09]chuyện trong tương lai, mà nói là tương lai gần á. Chứ nếu mà nhìn sâu trong tâm hồn này là: "Hai năm sau tôi mua cái nhà này, bốn năm sau tôi học cái bằng cấp kia, lên tôi làm cái này nọ.", trong đầu tính hết. Có ai tính lấy chồng không cà? Quên vụ đó nữa.

[39:38]Mình nhìn vào ở trong tâm á, thật ra ta đều có một cái định ở cái tương lai hết. Cái định đó có thể là một công việc, cũng có thể là một tham vọng, một ham muốn về tương lai. Khi ta vào được thiền định rồi, cái đó mất. Cái ham muốn về tương lai, cái hoạch định tương lai, nó mất. Và khi nó mất thì là đúng rồi, nhưng ta lập ra một lý luận để biện minh, để giải thích cho cái việc mà ta không còn nghĩ tới tương lai là bằng cái gì? An trú trong hiện tại. An trú trong hiện tại là một lý luận, một hệ quả phát sinh sau này để biện minh cho cái việc ta không còn màng tới tương lai. Không màng tới tương lai là đúng, nhưng mà giữ chặt hiện tại là...

[40:22]là trật luôn. Nó khó cái như vậy á. Nói vậy sao nghe có nhiều người nói an trú trong hiện tại, nói chơi thôi, để nói chơi chơi cho dễ hiểu chứ đừng có tin. Làm gì có hiện tại mà an trú? Mỗi một giây phút chúng ta đang sống là rồi hiện tại trôi qua rồi. Ta chụp cái nào để hiện tại nói tui nghe coi? Chụp cái giây nào vừa chụp nó thì nó trôi qua mất rồi, phải không à? Nên đây chỉ là một cái lối biện minh và cái biện minh này rất dễ trở thành tà kiến. Ví dụ một cái nữa, ví dụ như khi tâm ta thanh tịnh thì cái tâm ta không còn ham muốn gì mọi chuyện trên thế gian này. Đó là điều tự nhiên. Ta không ham giàu, không ham sang, không ham quyền quý, không mong cái gì hết.

[41:14]Thì cái không ham gì gì đối với thế gian là điều đúng. Và để nó đang đúng thôi thì nó đúng rồi, bỗng nhiên ta lý giải cái đúng đó là tại sao ta không còn ham muốn gì thế gian nữa thì ta mới dựng lên một lý thuyết: Mọi chuyện trên đời không có gì là quan trọng. Mọi chuyện trên đời không có gì là quan trọng. Vì nó không quan trọng nên ta không dính nó nữa. Cái mà dựng lên câu chuyện, một lý luận mọi chuyện trên đời không quan trọng, bắt đầu tà kiến rồi. Và khi ta nói với mọi người để ta củng cố cái cho rằng mọi chuyện trên đời không quan trọng, ta xác định nó luôn: Mọi chuyện trên đời là hư vô, là hư giả, không có gì thật hết, thì ta lập cái này là tà kiến.

[42:13]Ủa, nói một loạt các kinh Phật cũng có nói câu này, nhưng kinh Phật về về sau viết về cái này. Đó, ở cái tâm thanh tịnh ta không dính với cuộc đời, đúng, nhưng mà để biện minh, đó cái khổ cái là cái biện minh á, cái giải thích á, cho cái việc ta không dính gì với cuộc đời, ta dựng lên lý luận: Mọi thứ trên đời không quan trọng. Và để củng cố cho cái lý luận này, ta dựng thêm một tà kiến nữa: Mọi chuyện trên đời là hư vô, không có gì quan trọng. Mọi chuyện trên đời là hư vô, là giả, bắt đầu đó là tà kiến. Lạ như vậy, hỏi tại sao là tà kiến? Tại vì nếu mọi chuyện trên đời không có gì quan trọng,

[42:53]không có gì là hư vô, không có gì là thật, tất cả đều là hư vô, là hư ảo hết, thì ta có cần phải yêu thương chúng sinh không? Có không? Không, không cần yêu thương ai hết, vì giả hết mà. Mọi người đứng trước mặt ta đều là giả mà, ai cũng là hư vô hết á, thì ta có cần phải thương ai không? Không. Đó, tà kiến nằm chỗ đó, trong khi Phật dạy ta phải từ bi. Mà ta phải yêu thương mọi người thì mọi người phải là thật chứ. Nhưng mà nếu ta nói tất cả là hư vô, cây, rừng, suối, núi, sông hư ảo hết thì con người cũng là hư vô thì ta mắc gì phải thương ai? Tà kiến nằm chỗ đó. Đó, nên cái tà kiến nó xuất hiện theo cái định của ta và nó làm cho gì?

[43:40]Ta bị tổn phước, làm Đạo Phật suy tàn là vì những điều đó. Khi ta cứ thấy mọi việc như hư vô, ta không còn động lực để làm phước, để giúp đời, giúp người, để xây dựng Phật pháp, vì thấy cũng hư vô mà. Ôi chuyện nó giả, hư ảo, là giấc mộng, hơi đâu bận tâm. Ta mất động lực với cuộc sống, ta mất động lực để cống hiến, để phụng sự, thế ta hết phước. Mà đệ tử Phật người nào cũng hết phước hết thì Đạo Phật có phát triển được không? Không. Đạo Phật chỉ phát triển khi nào tất cả đệ tử của Đức Phật ai cũng có phước. Mà muốn ai cũng có phước thì người nào cũng phải làm phước. Mà muốn cho người nào cũng phải làm phước thì người nào cũng phải có lòng

[44:21]từ bi và có động lực phải hy sinh, phải dấn thân, phải chịu cực. Mà nếu mà làm sao ta dấn thân, hy sinh, chịu cực giúp đời, giúp người tất cả mà lòng lại không dính với tất cả?

[44:36]Dễ không? Dễ không? Cũng dễ chứ đâu có khó gì đâu. Hễ ta ráng tu tập thiền định,

[44:47]tâm không dính gì hết nhưng mà lòng từ bi không bao giờ mất thì điều đó là được. Và đây chính là điều mà trong Kinh Kim Cang Phật dạy: Làm vô số công đức mà không chấp công. Đó chính là con đường trung đạo. Còn ta làm tới đâu ta kể công tới đó, làm tới đâu ta kể công tới đó thì ta cũng không có phước, mà nhiều khi thành ra cái họa, thành ra cái tội. Còn ta không làm gì thì không có phước. Nên ở đây cái trung đạo mà đúng nhất là phụng sự, cống hiến, hy sinh, thương yêu mà tâm không dính mắc gì hết. Điều này khó, phải là bậc Bồ Tát đại trí mới làm được. Nghĩa là sao? Bởi vì tâm thanh tịnh, ta không dính gì với cuộc đời,

[45:36]nhưng ta không lập lên một cái tà kiến là xem tất cả là hư vô, vô nghĩa, không đáng cho mình bận tâm. Đó, cái tà kiến ở chỗ là xem mọi chuyện hư ảo, vô nghĩa, không đáng cho mình bận tâm, đó là tà kiến. Và tà kiến làm cho mình mất phước hết luôn, mất phước hết. Nên ở đây là

[46:00]ta hiểu có cái cái phước nó xuyên suốt, dắt ta từ buổi đầu tu tập cho tới khi ta vào được thiền định, ta đắc đạo. Chính cái phước dắt ta đi hết. Nên ta ráng làm phước.

[46:15]Và không chấp công, yêu thương được chúng sinh

[46:23]mà không dính vào cái gì hết. Cái đây là trung đạo đòi hỏi chúng ta khéo léo vô cùng, khéo léo. Nó không phải quá khó, nhưng phải quá khéo. Hy sinh, phụng sự, dấn thân, cống hiến, yêu thương mà không dính gì hết. Đây là chỗ đặc biệt đấy. Chứ đa phần vậy, cái người mà biết nhiều chuyện trên đời, cái người mà yêu thương được mọi người, cái người làm được nhiều việc thì hay bị dính, hay bị ham ham muốn, hay bị tham vọng. Còn ở đây, đúng với đạo lý của Phật dạy là chúng ta yêu thương tất cả, biết hết tất cả mà không dính gì hết. Có một lần như sư phụ có giảng một bài phải không? Biết tất cả, thương tất cả mà không dính gì cả. Hình như có cái bài đó phải không?

[47:13]Có bài. Cái tựa không biết phải đúng vậy không kìa, "Không dính gì cả" phải cái hả?

[47:21]"Không dính mắc" hả? Không, cái sửa cái tựa này mới hay: Biết tất cả, thương tất cả và không dính gì cả. Nó ba chữ "cả" nó mới đúng, nó mới đúng. Bữa nào có sửa tựa lại, phân công đi sửa tựa lại.

[47:44]Rồi ví dụ ở đây,

[47:48]hôm qua ta nói về cái tà kiến mà thắc mắc nghi tình phải không? Là cái thắc mắc nó xuất hiện, nó dễ khơi gợi, bật lên cái sức tỉnh giác. Mà các vị thiền sư đời xưa đó, họ biết có cái nguyên lý của tâm này nên họ gài bí mật cho đệ tử khởi lên cái thắc mắc, khiến cho người đệ tử đủ duyên rồi bật cái sức tỉnh giác lên, ta gọi là ngộ đạo hay kiến tánh. Nhưng đời sau đem cái thắc mắc này ra trở thành cái để đi tìm, thành ra một cái họa. Hồi nãy chúng ta nói vậy. Cả Hy Thiên Thạch Đầu bít miệng lại ổng, đừng chớ nói tới về mộng ngộ đạo. Một số sư ráng ép tâm để tìm định tâm, phát điên nổ cái não luôn.

[48:32]Rồi một số người đi tìm cái tỉnh giác này cũng khùng luôn. Rồi bây giờ ta đi tìm cái thắc mắc này cũng hư cái tâm luôn, tu hoài cả đời không hết, không tới đâu mà bệnh luôn, vì cứ đi tìm cái thắc mắc. Có những cái ta đừng đi tìm, vậy. Mà cái căn bản chỉ là thế này, căn bản chỉ là thế này: là tôn kính Phật, lễ kính Phật, giúp chúng sinh, phụng sự tất cả, hoàn thiện đạo đức của mình, rồi tu tập chỉ quán cho đúng cho tới tận cùng, sau đó những kết quả nó hiện ra. Và khi kết quả hiện ra thì tà kiến nó đi theo. Kết quả thiền định chúng ta hiện tới đâu thì tà kiến nó theo tới đó, nó xuất hiện tới đó.

[49:14]Và lúc này là lúc ta tỉnh táo.

[49:19]Hơn thua nhau ở chỗ là

[49:22]gạt được cái tà kiến ra khỏi tâm ta. Nhưng rất nhiều người đã không gạt được. Đã không gạt được rồi mà còn truyền dạy cái tà kiến, khiến cho trong Đạo Phật ta lọt vào rất nhiều tà kiến trong mấy ngàn năm qua, làm Đạo Phật suy tàn luôn. Và cái hậu quả Đạo Phật suy tàn là gì? Là không biết làm sao mà cái người tu với chúng sinh không còn kết nối được nữa. Người ta không thích đi chùa, ta không thích gặp chư tăng, không thích nói chuyện, không còn thấy cái sức hút, cộng thêm cái khoa học công nghệ bên ngoài nó quá mạnh, thế người ta bỏ chùa luôn. Bây giờ các chùa rất là vắng. Còn nếu ta tu đúng, ta tu đúng lời Phật dạy,

[50:05]ta đi đúng trong một cái cái đầu chấm của cây bút chì, ta không lạc bên này, ta không lạc bên kia, vĩnh viễn ta có sức hút với chúng sinh. Vĩnh viễn ta có sức hút với chúng sinh nghĩa là gì? Là không gặp thì thôi, ai gặp mình tự nhiên bị cuốn hút, bị thích, yêu, quý, mà Đức Phật gọi là cái gì? Có ai nhớ không?

[50:32]Đức Phật gọi cái đó, trạng thái đó là gì?

[50:38]Học nhiều quá quên hết à. Đức Phật gọi đó là bị thác nước cuốn, nhớ không à? Cũng quên luôn rồi hả? Trời ơi trời.

[50:51]Có nhiều vị mà khi gặp Đức Phật á, họ bị cái cảm giác là bị cuốn hút bởi cái nhân cách siêu việt của Đức Phật rồi cả cuộc đời chỉ còn đi theo Phật thôi. Mà Đức Phật đâu có đâu có dụ dỗ gì đâu, Ngài không nói gì. Nhưng cái sức cuốn hút của Đức Phật làm ta hút theo liền à. Thì chúng ta bây giờ không bằng Phật được, không thể có được cái sức hút khủng khiếp như là một cái thác nước cuốn. Nhưng ta tu đúng trong cái gì? Trong cái thanh tịnh, trong cái từ bi, trong cái thiền định, không bị dựng bởi những tà kiến ngấm ngầm đi theo, tâm mình đầy trách nhiệm với cuộc đời mà không dính gì với cuộc đời, ta cũng vậy cũng sẽ xuất hiện một cái sự cuốn hút nào đó, dù ít ít nhưng cũng có.

[51:34]Người ta nhìn mình bỗng nhiên người ta mến và thích, hướng về, thích tìm tới.

[51:43]Nên biết tụi con có sức cuốn hút hay không, sư phụ để cho tụi con ngồi ngoài lề đường là biết à. Thấy người ta đi qua đi lại qua lại, từ từ người ta tụ lại tụ tụ tụ lại đứng nhìn tụi con là biết tụi con sức cuốn hút, là người này ngon lành, tu đúng. Còn tụi con ngồi ngoài lề đường từ sáng tới chiều á không ai đi tới dòm tụi con hết là biết tụi con không có sức cuốn hút, là lúc có tu có cái sai gì đó, không đủ từ bi hoặc là có từ bi giúp người mà lại kể công, hoặc là có cái tà kiến xem cuộc đời là hư vô, không có gì để bận tâm, vô nghĩa, mấy cái đó tà kiến nó lẫn lẫn lẫn vô là mình ngồi ngoài lề đường ngồi từ sáng tới chiều không ai thèm dòm mặt hết trơn.

[52:18]Còn để tụi con ngồi lề đường từ sáng tới chiều, có người lại dòm cái rồi hỏi các vài thăm vài câu, móc vài đồng cho, thì vậy đó mà nghĩa là tụi con có tu có đúng đúng cái gì á. Bữa nào để sư phụ lấy từng đứa thả ngoài đường thử coi nguyên ngày đó có được đồng nào đem về không.

[52:39]Này cái sức cuốn hút này nó vô hình mà nó là có thật, giống như cái nam châm vậy, không ai tác động nhưng tự nó hút cái sắt. Thì chúng ta cũng vậy, khi ta tu đúng rồi, mình có mặt ở đâu bỗng nhiên những cái người ở chung quanh mình họ hướng về mình, họ cũng không biết tại sao họ hướng về, chỉ bởi vì mình tu đúng chánh pháp. Mà đúng chánh pháp á là nó trong cái trong cái đường tơ kẽ tóc, trật qua trật lại là sai liền. Ở những cái này, ví dụ cái đạo đức là cả một hệ thống, cả sư phụ giảng mấy chục năm trời toàn là nói về đạo đức không, rồi từ từ mới đi vào cái chỉ quán. Chỉ quán nó không có nhiều vấn đề phải không ạ?

[53:17]Bao nhiêu bài thiền sư phụ giảng đâu có nhiều đâu. Nhưng mà nhưng cái nó giống như cái tháp vậy đó, ở dưới chân rất là rộng nhưng lên càng lên thì càng nhỏ, càng hẹp. Như vậy, cái đạo đức này nói quá chừng nói nhưng mà đi lên chỉ quán chỉ có nhiều không nhiều vấn đề và thực hành thì rất là vất vả. Rồi khi đi tới mà được cái sức tỉnh giác để kiểm soát được tâm mình mà đừng để tà kiến, đừng đi tìm nó, đừng có bị những cái cái râu ria tà kiến xen vào cho tới khi ta định tâm. Có định tâm rồi đừng bị tà kiến nó phá thì bảo đảm là mình có cái thác nước cuốn. Nghe nói cái thác nước cuốn bắt đầu đi tìm cái thác nước cuốn à. Lại là làm sao?

[53:58]Lại là một cái bệnh, lại là một tà kiến, lạ như vậy. Vậy lúc đó ta nhớ ngài Hy Thiên Thạch Đầu bịt miệng ông Bàng Long Uẩn, đừng đụng tới nó, đừng nói về nó, đừng tìm cầu nó.

[54:12]Trong kinh Đại Bát Nhã,

[54:16]lúc đó có một vị Thiên Thiên tử đến hỏi ngài Tu-bồ-đề, nói nói: "Bạch tôn giả Tu-bồ-đề, theo con biết là tất cả cái sự tu hành của con để đạt được cái Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác." Ngài Tu-bồ-đề trả lời câu này: "Này Thiên tử, nếu có một pháp để gọi là Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, ta cũng nói nó là hư, là ảo, là huyễn hóa, không có thật."

[54:56]Cái câu đó là nghe mình chấn động liền. Vì cái đó là cái mình đi tìm, mình ước mơ, mình nhắm tới, mà ngài Tu-bồ-đề ổng phủi. Kỳ đó sư phụ mới đem câu đó sư phụ hỏi Sư ông Thanh Từ. Lúc đó Sư ông còn ở trên núi á. Lúc mà sư phụ đi một mình đi về thăm á, lên chỉ có hai thầy trò. Rồi lên cái sư phụ trình cái kiến giải tu hành, sư phụ có đem cái đoạn kinh đó sư phụ hỏi. Sư ông gạt ngang, Sư ông không chấp nhận. Thấy Sư ông không chấp nhận, mà lúc đó sư phụ cũng không hỏi thêm, tại hỏi thêm sợ Sư ông mệt nữa. Nhưng mà sư phụ cứ để cái thắc mắc ở trong đầu hoài. Thì cái ý của Sư ông gạt ngang là bởi vì cái sức tỉnh giác hay sự giác ngộ là không phải không có.

[55:42]Nó là điều có. Nhưng cái ý ngài Tu-bồ-đề ở trong kinh là sao? Đừng đụng tới nó. Mà ngài cường điệu quá thành ra tới cái đoạn kinh nói là: "Nếu, này Thiên tử, nếu có một pháp gọi là Chánh đẳng, Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác ta cũng nói nó là huyễn hóa, là như mộng mà thôi." Tức là ngài cường điệu đến đến cực độ. Còn trong nhà thiền, chỉ là ngài Hy Thiên bịt miệng ông Bàng Long Uẩn đừng nói tới. Mà Sư ông thì nói, gạt ngang, đừng nói tới, không phải như vậy. Nên những vị đó đều đúng. Nhưng mà trong kinh Đại Bát Nhã đẩy lên tầm cao cường điệu cho nên ta dễ hiểu lầm. Mà nếu ta bác nó thật sự thì mình tu để tìm cái gì?

[56:25]Mình tu để tìm giác ngộ mà. Mà cái tỉnh giác này, dắt tới định tâm rồi dắt tới giác ngộ vô ngã, cái mình đi tìm. Vậy mà trong kinh Đại Bát Nhã ngài bịt, ổng bác luôn. Ngay cái chỗ bác nếu ta không đọc không hiểu, ta rơi vào tà kiến là không có con đường để đi, không có mục tiêu để tới. Chỉ là cái chỗ này đây là một chỗ rất là khéo. Để giải thích chỗ đó ta giải thích thế này. Ví dụ một người lái xe đi từ Thành phố Hồ Chí Minh về Vũng Tàu. Cái câu nói này hôm nay còn đúng nữa không? Hết đúng rồi. Tại Vũng Tàu cũng là Thành phố Hồ Chí Minh.

[57:10]Hồi xưa thì là đúng, nhưng bây giờ thì hết đúng rồi. Tại Vũng Tàu cũng là Thành phố Hồ Chí Minh. À nhưng mà thôi ví dụ ngày xưa đi. Ngày xưa lái xe từ Thành phố Hồ Chí Minh đi về Vũng Tàu thì nếu người đó

[57:29]nếu trong đầu người đó chỉ tưởng tượng cái thành phố Vũng Tàu thì xe có đi tới không? Không. Đi vài chục thước là tông người ta rồi gây tai nạn à. Tại vì sao? Tại vì không nhìn con đường trước mặt. Phải nhìn con đường trước mặt, đi thì mới tới. Mà nếu nhìn con đường trước mặt mà không biết cái đích của mình là Vũng Tàu thì có tới không? Cũng không tới luôn. Nên ở đây là một chỗ là nó gọi là trung đạo, vừa nhìn rõ con đường trước mặt nhưng vừa biết cái đích mình ở đằng kia. Không nói tới Vũng Tàu, nhưng chỉ lo lái thôi. Nói đang ngồi trên xe ví dụ có người bạn đồng hành của mình cái mình ngồi trên xe mình cứ diễn tả mình kể:

[58:13]"Ở Vũng Tàu thế này, Vũng Tàu thế kia, con đường đẹp lắm, bãi biển đẹp lắm." Thì ông ở bên cạnh ổng nói: "Ông lo lái đi, ông đừng nói nữa." Thì cái ông mà ổng rầy rất là đúng. Tại ổng nói tầm bậy ổng ngồi tưởng tượng lát cái là ổng tông xe bây giờ, làm ơn im lặng. Nhưng mà ta đang đi đúng con đường về Vũng Tàu vì ta biết Vũng Tàu ở đâu và ta phải tới đó. Nhưng mà lúc lái, đừng nói tới cái nó, đừng nói tới Vũng Tàu, lo lái đi. Thì con đường ta tu hành cũng vậy. Ta đi tới chỗ này, chỗ này chỗ sư phụ không có vẽ ra. Ta đi tới đây mà trên con đường ta đi từng bước từng bước tới đây, nhưng mà đừng nói.

[58:50]Ví dụ: "Ta tu cái này là sẽ được cái này", nhưng đừng nói. "Tu cái này được cái này", nhưng đừng nói. "Được thủ cái này được cái này", đừng nói. Cứ tu thôi. Rồi từ từ nó tới. Cho tới khi tới Vũng Tàu: "Kìa, Vũng Tàu tới rồi đó, vậy đó hả?", "Ừ." Thì nó giống như vậy và ta cẩn thận. Nên đây là cái gọi là trung đạo. Nếu một người bác cái mục tiêu, leo lên xe ngồi nói: "Không, tao không đi Vũng Tàu, tao lái là lái tao không cần tới Vũng Tàu", thì người đó có tới Vũng Tàu không? Không, quẹo qua đâu vô sân bay Long Thành ở trong đó luôn á. Tại vì không xác định được mục tiêu. Nhưng mà người đó cứ nói Vũng Tàu, không nói gì khác nữa thì có tới không?

[59:32]Không, thì tông xe luôn mất tiêu rồi. Nên đây là một cái trung đạo, một cái trung đạo khéo léo, không nói tới Vũng Tàu nhưng phải đi tới Vũng Tàu, biết đường đi tới Vũng Tàu. Cũng vậy, ta không nói tới giác ngộ là gì, không nói, không diễn tả, nhưng cũng phải đi tới giác ngộ là chỗ vô ngã. Đây cái trung đạo rất là rất là khéo léo, trên đường tu của mình mình tự biết. Khi đi vào sâu vào sâu rồi có nhiều điều không nói được, mà ta chỉ cảm nhận bằng phước và bằng trí tuệ của mình mà thôi, cảnh giới thiền. Cho nên khi nói về thiền nói nhiều quá nó dở. Nên các thiền sư vậy, khi các ngài giảng về thiền có nhiều ông giảng trật lếch luôn. Vì sao vậy?

[1:00:18]Vì không có chuyện gì để giảng, rồi các ngài cứ đem những cảnh giới chứng ngộ ra mà diễn tả, hư hết mọi người. Đem cảnh giới chứng ngộ ra mà diễn tả là cái gì? Tức là ở trên xe không lo lái mà toàn nói chuyện Vũng Tàu, đang tu thì không nói mà toàn nói chuyện giác ngộ, rồi cái người học họ họ mất đường đi, mất phương hướng, mất phương hướng. Cho nên là tránh nói tới cái mục tiêu và đừng nói tới hạnh phúc, chỉ sống, hy sinh, cống hiến, phụng sự, quên mất cái hạnh phúc mà nó lại là hạnh phúc. Đừng nói giác ngộ, chỉ lo cái gì? Vô ngã, không có sống ích kỷ, sống vị tha, tỉnh giác. Nói tỉnh giác bắt đầu là đụng tới nó rồi đó, nói rộng quá.

[1:01:09]Tức là có chỉ có quán, biết mình vô minh, tội lỗi, gì đó, lắng tâm ở dưới. Vậy đó mà từ từ mầu nhiệm mở ra. Nhưng mở ra tới đâu biết tới đó. Ví dụ đã tới Nhơn Trạch rồi biết Nhơn Trạch, tới Long Thành rồi biết Long Thành, tới Bà Rịa rồi biết tới Bà Rịa rồi, tới Vũng Tàu biết tới Vũng Tàu rồi. Thì cũng vậy, tới mức nào biết đó, đừng nhầm. Đừng nhầm nghĩa là sao? Chưa tới Bà Rịa, mới tới Long Thành thì đừng có đứng đó mà la lên: "Ồ đây tôi đã tới Bà Rịa" hay là "Tôi đã tới Vũng Tàu" là sai. Thì người tu cũng bị vậy. Ta chưa đạt được cái sự giác ngộ tận cùng ở chỗ này, Nhiều cái hiểu lầm đang còn ở định tâm đâu mức này mà đã tuyên bố:

[1:01:52]"À, tôi đã thấy tánh rồi, tôi đã thành Phật rồi", vì trong nhà thiền có câu là kiến tánh thành Phật. "Ờ tôi đã kiến tánh rồi, tôi thành Phật rồi". Thành ra là sai, là là đi lạc ở đâu cuối cùng không còn tìm đường về được, là bệnh luôn á, bệnh luôn cái này. Còn cái chỗ đi còn rất là xa. Đây một cái tà kiến lần nữa là ta lạm nhận cái trình độ của mình, đây là một tà kiến nguy hiểm. Mà do sau khi Đức Phật nhập diệt, không còn ai xác định cái chỗ đến của những đệ tử Phật, của các thầy, cho nên các thầy khi mà ngộ đạo được cái, tâm bừng sáng ra một cái, tuyên bố liền tôi đã kiến tánh thành Phật. Là chết liền, là trong kiếp đó có thể đọa lại hoặc là nếu kiếp đó không

[1:02:37]đọa lại thì vài kiếp về sau rớt trở lại làm một người rất tầm thường. Rất bình thường, vẫn còn thích tu lắm, nhưng ở một thân phận rất tầm thường. Chỉ bởi vì tưởng mình đã quá cao trong khi mình mới được cái sự tỉnh giác, chưa phải là vào định sâu chứ đừng nói đến cái chỗ giác ngộ này. Nhưng mà tại sao chúng ta bị lầm? Tại vì ta nhiễm sách vở, quảng cáo

[1:03:04]nói quá cái công năng của nó.

[1:03:08]Thì cái ông thầy cũng vậy, ổng muốn ổng có đông đệ tử thì ổng nói sao? Ổng nói tu theo ổng là số một thế giới này. À và ổng cũng nhận ổng phải là số một thì ổng mới dạy đệ tử ổng số một, ổng mới có cái con đường số một chứ. Cho nên khi đệ tử vừa đạt được cái là nói: "Rồi, mình số một. Mình đã đạt được cái thầy mình nói". Bị tổn phước là vì ông thầy ổng quảng cáo nhiều quá. Nên đây là điều rất là sợ. Cho nên là ta tu, đừng quảng cáo. Nói: "Dạ không quảng cáo đâu ai tới tu". Nói đúng sự thật thôi. Vậy chùa Phật Quang mình mình tu cách gì? Mình có quảng cáo không?

[1:03:51]Ai biết chùa Phật chùa Phật Quang mình quảng cáo kiểu gì? Hả? Không. Đây, hồi xưa sư phụ đã quảng cáo chùa Phật Quang thế này: "Chùa Phật Quang tu thành đất". Nhớ không ạ? Nhớ không? Nên người nào muốn tu thành đất, come here. Ai muốn thành đất về đây tu. Nên mấy người này là mấy người muốn thành đất không à. Mấy người muốn thành đất đó. Nhưng mà tại sao lại tới đây? Tại sao? Không. Nói ra cái này đúng không có mất. Tại vì thành đất thiệt, có gì đâu mà mất. Mất đất rồi còn ngon nữa à, mất đất rồi lên trời còn ngon nữa à. Tại sao ở đây nói tu thành đất? Bởi vì thế này: khi mà nói tu thành Phật, người ta quảng cáo quá xa sự thật.

[1:04:50]Ban đầu nghe rất là thích, nhưng mà thẳm sâu bên trong mình bị hoang mang. Cái thẳm sâu trong tiềm thức á, nói: "Tu thành Phật, tu thành Phật", nghe thì ban đầu làm người ta rộn rã và nó cũng phù hợp với một số người thích, nhưng bên trong nó mất cái gốc, bởi vì nó không phải. Do quảng cáo sai sự thật, làm sao thành Phật được trong khi mình còn chưa đạt được mấy cái này mà. Làm sao thành Phật được. Còn ở mình đây, mình tu làm đất, bắt đầu từ cái này cái đã, bắt đầu từ những điều cái rất là thấp. Nhưng mình cảm thấy nó có cái gì nó yên tâm, nó chắc. Mỗi bước chân đặt ra nó lên một cái chỗ đúng,

[1:05:27]bước đi từ từ, bước nào nó chắc bước đó, làm cho mình thấy yên tâm. Mà mỗi bước đi mình chắc như vậy thì mình hi vọng rằng mình đi đúng đường, làm cho mình yên tâm. Cho nên tới đây không thành Phật nhưng cảm thấy có cái gì nó yên lòng. Có cái gì nó là sự thật, nó không phải quảng cáo.

[1:05:48]Chùa mình mình không quảng cáo cao siêu mà chỉ nói một sự thật, một sự thật là tất cả chúng ta là chúng sinh vô minh tội lỗi. Tới đây toàn nghe chửi không à. Nói: "Tôi vừa tu ổng chưa gì hết ổng chửi tôi vô minh, ổng chửi tôi tội lỗi". Thấy toàn nghe chửi không à. Còn ví dụ mình tới một nơi khác người ta khen: "Ồ, đây là bậc thượng căn nha, đây là thượng căn cái nọ, tới đây tu sẽ đắc đạo", người ta khen. Còn tới ông thầy này ổng toàn chửi tôi, mới bước vô chùa ổng kêu tôi là đồ vô minh tội lỗi. Vậy mà sao tới đây vậy? Làm sao vậy? Tại sao tới đây tu hả? Dòm mặt mày cũng đẹp đẽ lắm chứ mà sao tới đây để bị chửi là đồ vô minh tội lỗi?

[1:06:29]Sao vậy? Vì nó là một sự thật mà khi ta chấp nhận sự thật đó, tự nhiên lòng mình mình thấy yên. Đúng không ạ? Đúng không?

[1:06:44]Ai vỗ tay đi quỳ nhang. Đó, khổ vậy đó. Khi mà nói vừa nói yên mà mình chấp nhận cái yên đó thì cái yên đó còn không? Mất, tại vì sao vậy? Vì thấy mình là cái gì thì cái đó sẽ mất. Ở đâu? Ở đâu? Trong Kinh Quán Tưởng Ngã đã nói rồi. Khổ ghê, cứ bị lừa hoài. Người ta dụ, người ta lừa cái là dính à, khổ ghê. Cho nên đó. Vậy ta tu theo Phật pháp là cái gì? Cao siêu, mà nói tới cái cao siêu đó là rớt xuống thấp. Đây là điều rất là lạ. Mà nếu không phải cao siêu mình theo mình tu làm cái gì, phải không? Bao nhiêu đạo, bao nhiêu con đường, mình đi tìm cái cao siêu chứ. Nhưng mà cao siêu mà nói nó cao siêu thì nó mất cao siêu.

[1:07:33]Cuộc đời là vậy, vũ trụ này là vậy, pháp giới này là vậy, nó khéo léo, nó tinh tế, phức tạp. Nếu ta không có cái phước của cái tâm tôn kính Phật tuyệt đối, ta không đi qua nổi những chỗ lắt léo cái này, trong chân lý. Tại chân lý nó không phải giống như 1 + 1 = 2, 2 + 2 = 4, nó không rạch ròi kiểu đó, mà đó là mờ tập, đó là fuzzy logic, logic mờ. Thấy nó đúng mà mình chụp nó thành sai. "Ồ, con tu theo thầy con yên", về nhà loạn liền. Thấy mình là cái gì thì cái đó sẽ mất, lạ như vậy. Thì trong cái tu thiền cả một cái quá trình như vậy ta vất vả. Đó là lý do tại sao mà nếu bây giờ ta có con mắt đạo,

[1:08:19]nếu bây giờ mà ta có con mắt thần thông ta nhìn, ta mới phát hiện ra là quá nhiều người này, những người mà chung quanh ta, những người từ ngày xưa cực kỳ vinh quang ở trong đời cũng như trong đạo, nhưng bây giờ trở thành những người rất tầm thường. Rất nhiều người như vậy. Rất nhiều như vậy. Thấy họ tầm thường, ngày xưa họ từng là người cực kỳ nổi tiếng. Chỉ bởi vì sao? Bởi vì chụp lấy cái hạnh phúc, chụp lấy cái yên tâm, chụp lấy cái giác ngộ, chụp lấy cái kiến tánh mà giữ, mà khi chụp vào rồi tan vỡ cuộc đời ta hết, ta mất hết phước rồi. Nên đây là cái mình đi tới Vũng Tàu, đừng nói, cứ lo lái thôi.

[1:09:03]Yêu thương tất cả chúng sinh, phụng sự tất cả mà không bao giờ thấy mình có làm cái gì cả. Đó là Kinh Kim Cang dặn ta rồi. Cả một đời hi sinh, phụng sự, cống hiến mà đừng thấy mình làm cái gì, đừng nói mình làm cái gì cả. Như vậy, biết vọng tưởng khởi lên biết mất liền, nhưng đừng chăm chăm có cho mình có cái biết đó, mất liền cái biết đó liền, cũng vậy. Tâm thanh tịnh, đừng tác ý nghĩ mình thanh tịnh, cái thanh tịnh nó mất liền, nói như vậy. Và như vậy chắc ăn nhất lúc nào cũng nhớ mình là vô minh tội lỗi, vậy đó. Nắm được cái đó vậy chứ mà yên ổn mà đi. Cho nên cứ vô chùa bị chửi liền: "Đồ vô minh, đồ tội lỗi", vậy mà chắc ăn.

[1:09:50]Về nhà ăn cơm nó ngon. Thôi, hôm nay sư phụ nói thêm vậy, chừng nào có thêm cái ý gì mà sư phụ quên, sư phụ sẽ nhắc lại thì gặp lại nhau nói chuyện ha. Thôi, hồi khế, hồi hướng.

[1:10:12]Nguyện pháp giới chúng sinh cùng

[1:10:23]tinh tấn tu hành, phá chấp ngã vô minh, đồng viên thành Phật đạo.