[0:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Thì như thường lệ, khi lễ Vu Lan như vậy, cũng như mọi buổi lễ, thì đêm trước lễ chính chúng ta đều có một thời thuyết pháp và một đêm văn nghệ, qua ngày mai mới là lễ chính.
[0:27]Thì hôm nay, cái đề tài giáo lý chúng ta trao đổi với nhau có cái tựa hơi buồn cười là "Sao khó tu đến thế?". Mà tại sao khó tu đến thế? Tại sao? Quý Phật tử thấy tu dễ hay khó? Có người nói dễ, người nói khó. Người dễ là giỏi hơn thầy.
[0:54]Sở dĩ mà thầy trình bày cái đề tài này là bởi vì trong bao nhiêu năm mà thầy giáo hóa, giảng đạo, rồi những nhiều người theo làm đệ tử, cũng nhiều người nghe pháp rất là thích, rồi thực hành tu tập. Nhưng mà sau nhiều thời gian như vậy thì thầy mới phát hiện ra một điều là có nhiều người nghe pháp rất thích, hiểu rất rõ và có cảm xúc.
[1:25]Đến gặp thầy nói rất là cảm động, nói: "Thưa thầy, con nghe giáo lý thầy con rớt nước mắt vì hay quá" mà vân vân, nghe giáo lý rồi mừng quá, vui mừng truyền cho người này nghe, người kia nghe. Mới đầu thầy thấy thầy cũng mừng, nghe họ mừng là thầy cũng mừng. Cho mãi một thời gian một, hai năm sau bất ngờ mới phát hiện ra là họ chứng nào tật đó: ích kỷ cứ ích kỷ, nóng nảy cứ nóng nảy, hung dữ cứ hung dữ, y chang không khác tí nào hết trơn. Cái làm cho thầy ngạc nhiên, thầy ngạc nhiên thầy nói: "Như vậy hoặc là thầy giảng dở, hai là hoặc là cái việc tu hành là khó, là khó nó có một cái gì đó là làm cho người ta khó thực hành tu tập".
[2:16]Bởi vì đạo lý người ta nói người ta hiểu rất rõ, nói rằng thầy giảng rất là mạch lạc, nhưng mà khi trong đời sống bỗng nhiên người ta vẫn bộc lộ những cái nhược điểm mà không đáng có. Cái nhược điểm nhỏ nhỏ mình chấp nhận, ví dụ như nói có lòng ganh tị nổi lên chút xíu rồi dằn xuống thì thôi chấp nhận, còn ganh tị nổi lên mà biến thành cái miệng để mình chống đối nhau, chửi mắng nhau thì không chấp nhận được của một người gọi là Phật tử. Nhưng mà tại sao? Tại sao là nghe pháp nhiều mà đến khi gặp chuyện rồi vẫn bộc lộ những cái nhược điểm không đáng có? Hoặc là thầy giảng không thấu đáo, không thấu tình đạt lý,
[2:55]hoặc là quả thực việc tu là khó, dù hiểu thì hiểu nhưng thực hành vẫn khó. Thì như vậy quý Phật tử nhận định là tại thầy giảng dở hay là tại việc tu là khó? Trả lời đi. Vậy là không đổ thừa thầy giảng dở nha. Để mai mốt không có mắng vốn ha. Mai mốt không đổ thừa tại trả lời rồi nha. Rồi, vậy là vì tu là khó chứ không phải là tại quý thầy giảng dở. Và nếu việc tu là khó, ta đi tìm cái nguyên nhân cái khó nằm chỗ nào. Quý Phật tử có đồng ý với thầy là mọi người đến đây thì ai cũng đã biết đạo rồi, phải không? Đều đã nghe ít nhất một vài cuộn băng giáo lý, và có những người từng nghe thầy ba trăm cuộn giáo
[3:35]lý, năm trăm cuộn băng giáo lý của thầy rồi. Nhưng mà xét lại mình, rõ ràng là mình vẫn còn những nhược điểm trong đời sống, đúng không? Đôi khi thấy mình vẫn còn nóng, vẫn còn ích kỷ, vẫn còn cái ganh tị thầm thầm, hoặc là sự thương yêu mọi người chưa có rộng lớn. Rõ ràng chúng ta vẫn còn những nhược điểm như vậy. Hôm nay chúng ta mổ xẻ với nhau một chút để coi cái nguyên nhân nó vì đâu mà mà nên nỗi. Bây giờ chúng ta phân biệt ra là năm cái hạng người có cái tâm đạo tu tập.
[4:10]Người thứ nhất là hạng người phàm phu, không biết gì về đạo lý. Người đó có mặt ở đây không? Có không? Không biết gì về đạo lý hết, có mặt ở đây không?
[4:24]Ai nói không giơ tay lên? Ai nói có giơ tay lên? Những người không biết gì về đạo lý cũng có đây hả? Tại sao? Đi cho biết. Như vậy có biết cái gì rồi mới tới, phải không? Nói hoàn toàn không biết là vô lý, phải không? Phải có biết chút đạo lý gì rồi mới đến đây. Còn cái người hoàn toàn không biết gì hết mà vẫn đến đây là ai? Là người trà trộn để móc túi hả? Thế còn bình thường ai đến đây dự lễ đều đã biết một cái gì đó về đạo rồi, phải không? Đã từng nói chuyện với nhau, có đi chùa, có lễ Phật hoặc là nghe người thân mình có nói gì về đạo rồi. Cho nên cái người mà hạng thứ nhất là hạng phàm phu
[5:04]không biết gì hết về đạo, không có mặt ở đây. Nếu có chỉ để để làm chuyện chuyện xấu thôi. Đó là hạng người thứ nhất. Hạng người thứ hai là có hiểu được một ít đạo lý và chưa làm gì hết, chưa thực hành được chút gì hết tại vì cái hiểu còn ít quá. Ví dụ như là có ngồi bàn đạo nói chuyện với nhau, nói là cái người đi chùa phải kính Phật trọng Tăng, phải tin nhân quả, phải giúp người, phải làm phước. Lại lúc mà ngồi uống ly rượu hay uống miếng trà nói chuyện nhau thì: "Ờ hay, hay, đạo Phật hay", hay đó thôi, nhưng mà rồi bước ra khỏi cửa mất tiêu, vẫn sống như cũ là vẫn ích kỷ, vẫn hưởng thụ, vẫn sa đọa.
[5:45]Thì cái người đó có hiểu một ít và chưa làm được gì. Đó là hạng thứ hai. Hạng thứ hai đây mình có không? Cũng dám có lắm à. Có đi chùa là có biết đạo, nhưng có thể là cái biết đạo mình còn ít quá và mình chưa tu được nhiều. Nghĩa là trong đời sống mình vẫn ích kỷ, hẹp hòi, nói bậy nói bạ, vẫn còn, chưa hết. Cái hạng người thứ ba là hạng hiểu đạo rất nhiều và làm được một ít. Vì cái hiểu luôn luôn nó đi trước một chút, nghĩa là mình nghe được nhiều bài giáo lý, có xem được nhiều sách rồi và bắt đầu trong tâm có thay đổi, cho nên là trong đời sống mình có thay đổi. Bắt đầu mình cảm thấy là ví dụ với gia đình mình cảm
[6:24]thấy nhường nhịn nhiều hơn, không có ganh đua nữa. Ví dụ nói là cha mẹ bán đất chia gia tài, lúc trước là mình sống chết phải đòi chia phần công bằng, bỗng nhiên hôm nay hiểu đạo, thôi cứ nhường phần tốt cho anh em, sao cũng được, mình phần nào cũng được, tức là người đó đã thay đổi, thay đổi nhiều là do hiểu rất nhiều về đạo thì mình thay đổi được một chút. Đó là hạng người thứ ba: biết nhiều và làm được ít. Hạng người thứ tư là hiểu đạo rất sâu và đời sống khá tốt, khá tốt thôi chứ chưa thành thánh. Là cái hiểu thì hiểu như thánh, nhưng mà sống và làm thì cỡ một người tốt, một người tốt, vậy thôi.
[7:07]Nhưng mà cái hiểu thì rất là sâu, mà sống và làm là một người tốt. Thì người đó đây có không? Chắc là có ha. Mình cũng hy vọng là có được nhiều người như vậy. Là nghe rất nhiều giáo lý về lòng từ bi, về lòng khiêm hạ, về sự hy sinh, về làm phước mà không chấp công, vân vân. Có nhiều người đã nghe được như vậy và trong đời sống thấm nhuần, và mình đã từng giúp người khác mà không cần người khác trả ơn, mình làm những điều từ thiện mà không cần để lại cái danh. Và ví dụ có ai có ức hiếp, có gây tổn hại với mình, mình cảm thấy mình nhẫn nhục, mình tha thứ, mình bỏ qua không để lại trong lòng. Cái người được như vậy là hiểu đạo khá sâu
[7:51]và bản thân mình đã trở thành người khá tốt. Đó là hạng người thứ thứ tư. Hạng người thứ năm là người rất thánh thiện từ nội tâm cho tới hành động. Nghĩa là người này hiểu đạo rất sâu, thực hành thiền định có kết quả và cái đời sống thật sự là thánh thiện. Là mỗi một ý nghĩ, lời nói hay việc làm lúc nào cũng đúng với đạo. Thì cái người này có thể là một người mà chúng ta nhìn bình thường nhưng mà đó là một vị thánh hiện diện trong cuộc đời mà ta không biết chứ. Nhưng mà đặc điểm của người đó là cái mức hiểu đạo cực kỳ sắc bén, thâm thúy, và họ tự kiểm soát họ được trong từng ý nghĩ nhỏ. Là trong ý nghĩ của ta nhiều khi ta nghĩ bậy chả
[8:37]ai biết mà phê bình, chỉ có Phật biết thôi. Nhưng cái người mà hạng người thứ năm ta nói này là tự họ kiểm soát cái tâm của họ từng chút một. Một ý niệm nhỏ của ích kỷ khởi lên họ đã thấy họ diệt mất á, chưa bao giờ mà khởi ra được ý niệm thô hoặc không bao giờ giành giật của ai, không bao giờ, vì họ diệt trừ được những ý niệm sai của họ từ trong trứng nước. Và họ tu đến cái ngày mà những ý nghĩ xấu không bao giờ khởi lên nữa, là không bao giờ khởi động một cái niệm là phải ích kỷ, không bao giờ động một cái niệm nhẹ phải ganh tị với ai, phải oán hờn ai, phải trách cứ ai, phải kết tội ai, không bao giờ.
[9:12]Những cái người đó là những bậc thánh đang tồn tại giữa cuộc đời mà đôi khi sống bên cạnh ta mà ta không biết, là hạng người thứ năm. Và trong năm hạng người ta nói đó, có một hạng ngoại lệ, nó ngoài cái công thức. Tức là hạng người này hiểu đạo nói vanh vách như thánh nhưng mà đời sống thì như một ác quỷ.
[9:36]Tức là có những người không hiểu tại sao, nghĩa là nếu mà nói về giáo lý họ nói không thua ai, nhưng trong cuộc sống thực sự họ là một con người hiểm độc, ganh tị, ác độc. Có con người, đây là hạng người chúng ta ít gặp nhưng mà vẫn có. Nghĩa là miệng nói đạo không thua ai, giáo lý gì cũng biết, nhưng luôn luôn sẵn sàng lừa gạt, gian xảo, háo danh, hơn thua, tranh giành từng chút, vẫn có. Cái hạng này là hạng ngoại lệ, ta gọi là hạng thứ sáu. Khi mà phân tích được năm và sáu hạng người này thì ta kết luận được một điều thế này: là cái hiểu luôn luôn đi trước cái hành rất là xa, phải không? Chúng ta hiểu mười thì chúng ta làm được mấy?
[10:17]Thường thường? Có người nói hiểu mười làm được năm, người này giỏi hơn thầy. Sự thật, ta hiểu mười ta làm được một mà thôi. Xin nhớ như vậy, hiểu mười chỉ làm được một mà thôi. Nên khi ta nghe một bài kinh mà ta thích thú, ta thấm nhuần, ta hiểu được thì ta biết rằng ta có thể làm theo được bài kinh nó dạy một phần mười, không có nhiều. Chúng ta phải hiểu điều đó để có cái sự khiêm tốn. Tuy nhiên, cái bổn phận của ta là gì? Bổn phận của ta là làm sao cho cái hiểu và cái hành đừng cách xa nhau quá. Còn nếu để cho theo cái quy luật bình thường thì hiểu mười làm được một. Nhưng mà bổn phận của ta, bổn phận của người đệ tử Phật,
[11:05]từ ngày hôm nay ta nghe bài nói chuyện này thì ta phải quyết tâm kéo lại ngắn cái khoảng cách giữa cái hiểu và cái cái hành. Ta không thể nào hành, thực hành hoàn toàn theo cái ta đã hiểu, nhưng mà phải ráng gần lại cái ta hiểu. Ví dụ như nói rằng là sống trên đời đừng ích kỷ, phải sống vị tha. Cái giáo lý dạy ta như vậy thì nói nếu mà nói là vị tha thật sự á, chỉ ai chứng Tu-đà-hoàn thì mới sống được, thì mới có thể vị tha hoàn toàn được. Còn như chúng ta thì ta chưa phải là thánh, ta không vị tha hoàn toàn, nhưng mình cố gắng, mình phấn đấu. Ví dụ như là mình bước vào một cái mâm cơm, mình ngồi ăn thì nếu mà mình để theo thói quen á là mình
[11:49]thò tay mình gắp thức ăn, mình ngồi ăn chung với nhiều người, rồi nếu mà để theo thói quen bình thường á, mình cứ tự mình gắp mình ăn một cách bình thường á thì sẽ luôn luôn mình gắp nhiều hơn người khác gắp. Để ý người khác gắp không lại mình, mình nhanh tay hơn một chút. À nhưng mà mình mới phát hiện ra là như vậy trong cái thẳm sâu những việc nho nhỏ mình có cái ích kỷ á, có cái hơn thua trong trỏng. Có không? Có ai bị cái đó không? À nhưng mà khi mình tỉnh ra được, mình kiểm soát cái tâm vị tha của mình trong từng giờ phút thì lúc nào mình cũng để ý cái thức ăn và mình coi chừng cái người chung quanh mình, ai họ ngại họ không gắp, mình tiếp họ.
[12:26]Thì bắt đầu mình thực tập cái vị tha trong cái việc rất nhỏ là cái cái đời sống, cái bữa ăn. Rồi ví dụ lên chùa, cái người đi trước mình họ đến bệ Phật cái họ bỏ dép họ đi vào. Cái mình đi sau, mình cúi xuống mình cầm cái dép họ mình quay ngược ra một chút xíu để một lát nữa họ đi ra đó họ khỏi phải quay dép, họ mang dép đi luôn. Thì một chút đó thôi cũng là tập cho mình đến gần với một đời sống vị tha, đời sống vị tha. Hoặc là trong chùa ta như thế này, đông người thế này thì dĩ nhiên là quý thầy, quý cô và quý Phật tử lo hết, rồi chúng ta không phải lo, nhưng mà chúng ta vẫn có cái tâm lo cho những người chung quanh mình.
[13:01]Ví dụ bây giờ tới cái giờ phát cơm, người hành đường họ mang từng hộp cơm tới, rồi ta đến nhận. Ví dụ như cái người đó họ đưa cho mình ba hộp, mình cầm ba hộp, nhưng mình quay lại sau lưng mình mấy người? Rồi nếu mình thấy xung quanh mình tới năm người, sau lưng mình năm người, cái mình xin mấy hộp? Mình xin mấy hộp? Năm hộp là mình quên tính mình, mình nhịn á. Thử một chút tài tính toán ha, quên. Quay sau lưng mình thấy năm người mình phải xin sáu hộp, mình hộp nữa làm chi. Nhưng mà cái mà khi mình nhận hộp mình liếc ra đằng sau để mình lấy giùm cho người huynh đệ mình, tức là cái tâm vị tha mình đang nảy nở.
[13:38]Còn ví dụ như ai ai đưa mình ba hộp nói thôi thôi, tôi không ăn hết ba hộp, tôi lấy hộp thôi, tức là mình chỉ biết có một mình mình. Như vậy cái tâm ích kỷ còn còn tồn tại. Đó là những việc nho nhỏ thôi, nhưng mà khi chúng ta biết đạo thì chính những cái việc nho nhỏ đó là cái chỗ mà ta tập tu, ta tập tu. Rồi bây giờ ví dụ như đêm xuống, sương sẽ lạnh, nhiều khi mưa sẽ rơi, chùa không đủ chỗ để lo hết thì lúc đó ví dụ như là thì mình thấy mình hơi có da có thịt, thầy nói hơi có da có thịt nghĩa là thầy nói bóng thôi, chứ nếu mà nói đúng là phải làm sao? Tức là mình hơi có mỡ, chứ thầy nói có da có thịt là nó đúng là phải
[14:19]nói là mình hơi nhiều mỡ hơn những cái người bên cạnh mình thì mình sẽ nhường cái mền hoặc là mình nằm ở phía gió, mình che gió giùm cho cái người mà mình biết là họ hơi gầy guộc, vân vân. Thì có cái suy nghĩ một chút xíu đó thôi cũng là chúng ta đang chiến đấu với cái ích kỷ của chính mình để tập cái đời sống vị tha. Thì trong cái từng chút từng chút như vậy mà bây giờ là ta cứ từng chút từng chút trong cái đời sống này, ta cứ quan sát những người chung quanh mình để ta nghĩ ta làm được cái gì cho họ, cho người chung quanh mình là ta đang chiến đấu bỏ đi cái ích kỷ và ta rút ngắn lại được cái hiểu và cái thực hành.
[14:55]Bởi vì cái hiểu ta đi quá xa, là ta thương yêu những bậc thánh mà cả một đời họ chỉ sống vì Phật pháp, vì chúng sinh. Ta kính trọng những anh hùng trong cái lịch sử ta mà họ dâng cả cuộc đời họ cho đất nước. Là cái hiểu như vậy, cái đời sống vị tha đẹp như thế, ta biết, ta tôn vinh, ta trân trọng, ta quý hóa, nhưng bản thân ta ta không làm được nhiều. Và bây giờ ta phải vượt qua cái cái khoảng cách đó, ta đến gần lại. Và đến gần lại bằng cách là ta thực hành từng chút trong cuộc sống. Mà muốn thực hành từng chút trong cuộc sống là tập quan sát người chung quanh mình. Mới ban đầu á cái người bên cạnh ta họ bệnh ta không biết,
[15:34]à hoặc cái áo họ bị sứt một cái nút, rách một miếng chỉ ta không biết, hoặc đôi dép họ đi đã sờn ta không hay. Nhưng mà khi ta tu một thời gian thuần, tâm ta thanh tịnh, lòng từ bi ta phát triển thì người bên cạnh ta hơi nhức đầu ta nhận ra liền, người bên cạnh ta buồn chút ta nhận ra liền, cái nút áo đứt không ai may lại ta biết liền, cái đôi dép đi cũ ta biết liền. À tại vì sao vậy? Thầy không hiểu tại sao mà tự nhiên khi ta thương yêu con người, ta lo cho con người thì bỗng nhiên mọi người hiện ra trước mắt ta rõ ràng mọi điều. Và lúc đó, ta sẽ làm được cái gì cho con người thì ta cố gắng ta làm.
[16:15]Và đó là rút ngắn lại khoảng cách giữa thực hành và và cái hiểu. Ừ. Bây giờ ta kiểm tra lại là tại sao cái người hiểu đạo nhiều mà tu không được? Lý do thế này: Có phải là khi ta nghe được một đạo lý hay, tâm ta xúc động, vui sướng, có không? Có không? Có không, quý Phật tử? Có, phải không? Ta xúc động, vui sướng. Vì khi mà ta nghe một đạo lý hay mà ta xúc động, vui sướng thì bảo đảm rằng ta có thiện căn từ kiếp trước. Chỉ có cái người mà có cái tâm tốt mới xúc động vì cái điều tốt, mới vui sướng vì nghe được một đạo lý cao thượng. Còn cái người xấu mà nghe một điều tốt thì không cảm xúc, thậm chí quay lưng và dè bỉu,
[17:05]không tin, không tin rằng trên đời người ta phải sống tốt với nhau. Còn cái người mà nghe được một đạo lý cao siêu rồi xúc động, vui sướng, người đó đời trước có tu hành. Người này có thiện căn. Nên nếu quý Phật tử nhìn lại, nhớ lại những buổi đầu khi mình nghe được những bài giáo lý hay mà lòng mình xúc động, hớn hở là phải biết đời trước mình có tu, nên đời này trong lòng mình có yêu chân lý, yêu lẽ phải. Tuy nhiên, nó có một cái nhược điểm xuất hiện kế theo là khi ta hiểu được đạo lý, ta xúc động vì đạo lý, cái ta tưởng mình là là tràn đầy đạo lý trong tâm. Mình tưởng mình đã thành thánh, đó đây là một cái hiểu lầm thứ nhất là làm cho mình tự mãn.
[17:51]Là cái chính cái tự mãn này làm cho mình hư về sau. Đây là nguyên nhân của cái sự hư hao, hư hỏng, sự thoái lui về về đạo tâm. Ừ. Nghĩa là nghe đạo lý mình hiểu, mình vui mừng rồi mình tưởng mình đã tốt rồi thì lúc đó mình bắt đầu mình xấu. Ừ. Hoặc là nhiều khi mình gặp những bạn đạo, cái nói chuyện đạo lý với nhau, mình nói rõ ràng, mạch lạc, cái người huynh đệ, bạn đạo mình khâm phục, làm cho mình cứ tưởng như là mình đã rất là giỏi về đạo thì cái nhân đó làm cho mình suy kém đạo lý dần dần một lần nữa. À. Cái mà tưởng mình giỏi á, ừ. Cho đến khi một lúc nào đó, có ai nói xấu mình, mình tự ái, mình giận đùng đùng lên, thì lúc đó mới biết mình sao?
[18:40]Mình chưa hề tu được chút nào hết. Mặc dầu trước đó, những tháng trước đó, những năm trước đó, mình nghe rất nhiều đạo lý, nghe, hiểu, nắm vững, xúc động, vui sướng, truyền bá cho người khác nghe, nhưng cho đến cái ngày mà có người nói xấu mình cái mình tự ái lên thì mất hết, coi như biết là từ trước giờ mình chưa hề chưa hề thay đổi. Hoặc là mình theo thầy mình, rồi ông thầy mình thì bảo đảm là ổng phải có trí tuệ hơn mình chứ không lẽ ổng ngu hơn mình, phải không? Ổng trí tuệ hơn mình ổng mới làm thầy mình được. Thì ổng mới nhìn thấy cái sai của mình. Mình thì không nhìn thấy cái sai, thì ổng mới rầy, ổng rầy ổng nói:
[19:16]"Sao con ngu si quá à!" À cái cái chuyện rõ ràng như vậy mà không thấy, à ông thầy mới quở mình ngu si là mình sao? Mình giận thầy, nghỉ chơi thầy. Thì biết rằng bao nhiêu năm qua mình có chuyển biến gì được chưa? chưa chuyển biến gì được hết. Mà ở đây quý Phật tử có giận thầy mình không? Có không? Có. Dài dài, có đều đều, có ào ào phải không? Quý Phật tử thường xuyên thường xuyên giận thầy mình. Có không? Có. Tại sao thầy biết điều đó? Tại vì thầy là chuyên gia bị giận. Nhiều đệ tử rồi, nhiều người giận. Mới đầu mình cứ tưởng là đệ tử mình hiểu đạo nhiều là chắc thay đổi nhiều lắm rồi, bản ngã nhẹ không còn thì chắc là mình rầy thẳng được.
[20:02]Hễ là khi mà có cái lỗi mình rầy cho mạnh để mà biết cái lỗi mà sửa. Nhưng không ngờ hễ mình rầy cái là đệ tử nổi đùng lên liền, giận liền. Nên biết ngay là sao? Biết ngay là bao nhiêu năm tháng qua cái người đệ tử mình hiểu đạo như vậy chưa hề thấm trong tâm, chưa hề thay đổi được con người của họ. Nên hiểu là một chuyện mà chuyển biến được nội tâm, tiêu diệt được cái bản ngã là một điều khác, điều rất là khó khăn.
[20:31]Mà có cái nguy hiểm thế này là có những người đó là khi mà ai nói xấu mình mình giận đùng đùng, khi thầy rầy mình mà mình giận thầy mình, mình chống lại thầy mình luôn, mình nói thầy mình sai luôn, vân vân. Thì cái đó nó là cái tội nó đã hiện ra, cái bản ngã hiện ra rồi mà vẫn không thấy, mà vẫn sao? Mà vẫn bênh vực mình, vẫn kết tội người khác. Nghĩa là khi mà đem ra phân tích thì vẫn cho rằng mình đúng, chỉ có người khác là sai thì cái người này sắp đi đến giai đoạn hết thuốc chữa. Cái người này rất là khó độ mà tội rất là nặng. Mà cứ càng kết tội người khác thì phước mình càng hết, hết rất là nhanh.
[21:10]Nên ở đây, có một lần thầy gặp một người Phật tử à cứ kết tội một người Phật tử khác thì thầy rầy. Thầy nói: "Sống trên đời đừng ai kết tội ai hết." Họ không chịu. Họ nói là: "Người kia sai. Họ phải kết luận, họ phải báo cho 10 người, mọi người biết là người đó sai." Thầy nói: "Đừng!" Thầy nói: "Trên đời này á, nếu mà để kết tội người khác á, chỉ có mình thầy có quyền kết tội người khác à." Tại sao vậy? Tại sao nói là để kết tội người khác thì chỉ có mình thầy? Vì sao? Bởi vì trong lòng thầy, thầy không muốn ai có tội hết. Thầy không muốn ai có tội hết. Ví dụ thầy nghe thầy nghe là một người có làm
[21:52]cái điều xấu, thầy không nghĩ người đó xấu. Thầy cố gắng, thầy suy nghĩ trong tâm thầy, thầy tìm cách thầy bênh người đó. Tìm cách để bênh người đó trước cái đã, chứ không phải là nghe người đó xấu cái thầy kết tội người đó xấu liền. Ví dụ bây giờ có người nói: "Thưa thầy, cái ông đó ổng leo qua hàng rào người ta ổng ăn cắp con gà về ổng ăn thịt. Chuyện đó có chứng cứ, có biết. Và như vậy, ông đó là một người xấu, người ăn cắp ăn trộm." Lòng thầy thầy vẫn không cho ổng là người xấu. Thầy không cho ổng là người xấu. Thầy tìm cách thầy bênh. Bắt đầu thầy suy nghĩ, thầy đặt mình vào tâm trạng của ông
[22:27]là tại sao ông phải leo qua hàng rào nhà hàng xóm đi ăn cắp một con gà chuyện không đáng, mà người ta biết được thì mất hết danh dự? Có cái lý do gì khác nữa hay không? Thầy cố thầy đi tìm, thầy đi tìm cách để thầy bênh vực. À cố bênh vực. Giống như hồi xưa mà Trịnh Kiểm á, tối ngày là cứ đi ăn cắp gà đem về cho mẹ mình. Tại bà mẹ bả có tật thích ăn thịt gà mà nhà nghèo không thể mua được, chuyên môn lén ăn cắp gà hàng xóm. Một lần đó Trịnh Kiểm đi vắng, cái hàng xóm mới xúm vào đập chết bà già đem quăng xuống vực luôn. Rồi Trịnh Kiểm mới từ đó mới bỏ quê đi lang thang rồi sau này vào làm con rể của Nguyễn Kim rồi nổi lên làm chúa.
[23:07]Thì trường hợp đó là cái người rõ ràng đi ăn trộm ăn cắp á nhưng chỉ vì hiếu với mẹ mình mà gây tội. Nên đó là một lý do để mà ta bênh họ, ta tìm một chỗ để chúng ta không nghĩ rằng người đó xấu. Ừm vân vân, nghĩa là trên đời này rất nhiều chuyện mà tai ta nghe rằng người này xấu, người kia xấu. Nhưng mà ta phải tập cái tâm là trong lòng mình không muốn ai xấu hết. Nghe nói xấu người khác, ta phải tìm cách ta bênh vực người đó. Chừng nào mà ta bênh không được nữa đó thì có thể người đó xấu. Cho nên thầy mới nói rằng: "Chỉ có mình thầy mới có quyền kết tội, đừng ai kết tội ai hết." Nên huynh đệ sống với nhau, hãy thương yêu nhau như vậy.
[23:45]Đừng kết tội ai hết. Nhiều khi mình thấy người ta xấu chứ không phải người ta xấu. Chuyện thấy trước mắt vẫn không đúng sự thật, huống hồ đừng có nghe đồn qua đồn lại tầm bậy tầm bạ, không bao giờ là chính xác. Cho nên vì vậy, chúng ta cứ thương nhau thôi, đừng ghét nhau là đúng trước cái đã. Còn nếu mà người đó có tội hay không để thầy tính. Thầy không tính được, có Phật tính. Mà tại sao? Nên thầy nói là cái người nào mới có quyền kết tội người khác? Chừng nào mà trong lòng ta không còn muốn ai có tội nữa thì ta mới là người được quyền kết tội người khác. Còn trong lòng của ta lúc nào chúng ta cũng muốn người
[24:20]này có tội, muốn người kia có tội, muốn người này xấu, muốn người kia xấu thì ta là người không được quyền kết tội ai hết vì ta kết tội luôn luôn sai. Kết tội luôn luôn chủ quan và thường là gây oan ức cho mọi người. Thì đó là một cái điểm nhỏ thôi. Mà cái người mà khi bản ngã to á, nhiều khi họ đến chùa được nhiều, làm được nhiều công quả, rồi cũng nghe được nhiều đạo lý, nhưng mà khi đụng chuyện, tự ái nổi giận đùng đùng, thầy rầy cái là chống lại thầy liền. Cái bản ngã phơi bày ra vậy mà phân tích không nghe, không thấy mình sai, vẫn tiếp tục kết tội người khác mà càng kết tội người khác thì phước càng hết.
[24:55]Đó là một điểm nhỏ mà làm cho ta không thực hành được cái đạo lý tốt đẹp của Phật dạy. Nên làm sao mà chúng ta có thể thực hành được đạo lý? Chúng ta phải hiểu thế này: muốn hiểu được đạo lý á, ta cần thông minh một, nhưng muốn thực hành được đạo lý, ta cần thông minh 10. Tại sao vậy? Tại sao là để thực hành ta phải cần cái trí tuệ gấp 10 lần cái trí tuệ để ta hiểu đạo lý? Ví dụ ta nghe một bài kinh, ta hiểu vanh vách hiểu hết thì xin nhớ rằng ta mới có một phần trí tuệ. Chừng nào mà khi bước vào cuộc sống, ta diệt trừ được cái tâm ác độc, ganh ghét của mình, ta nâng dậy được cái tâm thương yêu của mình, à ta sống được một đời sống vị tha,
[25:44]ta biết khiêm tốn, nhường nhịn người khác, à ta biết nhẫn nhục, hiền lành thì lúc đó biết rằng trí tuệ mình đã được năm, được bảy, được tám, chứ chưa nói là chín. Bây giờ cái nguyên tắc á, tại sao mà ta khó chỗ này, tại sao cái người thông minh mới có thể thực hành đạo lý là chỗ này: là đầu tiên, cái ứng dụng đầu tiên là trong cái suy nghĩ của ta á. Tức là khi ta suy nghĩ điều gì, ta so sánh với đạo lý coi ăn khớp hay không cái đã. À ví dụ như là nói rằng có người rủ ta là: "Chiều nay à đi dự tiệc." Nhưng mà ta nhớ chiều nay là lễ Vu Lan. Rồi lúc đó cái tâm ta nó khởi lên hai cái hướng: một là thôi chúng ta đi dự tiệc vui hơn. Tâm ta khởi lên hai hướng:
[26:29]một là đi dự tiệc cũng vui mà hai là đi dự lễ Vu Lan thì mình về với cái nguồn đạo lý để cho mình được một ngày sống trong cái môi trường đạo, cho cái đạo tâm được tăng trưởng. Rồi mình bị phân vân giữa hai hướng. Mà lúc đó đó thì mình mới so sánh là cái ý nghĩ nào hợp với đạo. À lúc đó nếu mà chúng ta cứ thấy ồ đi dự tiệc vui hơn thì biết rằng là bao nhiêu năm tháng qua mình học đạo là vô nghĩa, không có giá trị vì không đủ sức chiến thắng một bữa tiệc. Còn nếu mà chúng ta vượt qua được cái bữa tiệc đó để chúng ta đi chùa, à sống một ngày cực khổ, đạm bạc, à bụi đời, sương gió nhưng mà được trướng dưỡng, lớn dậy cái đạo tâm của mình
[27:09]rồi chúng ta quyết định chúng ta chọn cái đường này thì rõ ràng ta có thực hành. Những năm tháng qua ta nghe đạo lý có giá trị, có một phần giá trị. Hoặc là trong cái đời sống cũng vậy. Trong cái đời sống là ví dụ như hai vợ chồng à sống với nhau rồi cái à hồi xưa thì thương nhau thế nào đó thì không biết, nhưng mà sống lâu năm rồi có những mặt con, bắt đầu mỗi người giở chứng không ai nhịn ai. Hễ là người này nói hơn một câu, người kia phải nói lại hơn một câu, người này phải tìm câu nói lại hơn một câu hơn một câu. Nói tới khi nào mà khi nào mới chấm dứt cái hơn thua của hai vợ chồng? Tới khi nào tòa phán quyết ly dị thì hết nói luôn, xong.
[27:54]Mà có nhiều cặp vợ chồng chỉ bỏ nhau vì vấn đề hơn thua trong từng câu nói. Cái người này nói hơn câu, người kia phải nói hơn lại một câu cho vừa lòng. Bây giờ mình biết đạo, chuyện nó dừng lại, không hơn thua, mà im lặng dừng lại, mỗi bên tự suy nghĩ để cho cái gia đình hạnh phúc chút cái đã. Vì sao? Vì mình nhường nhịn được một cái lời nói thôi, tức là bản ngã mình hạ xuống một chút. Rồi sau khi mà người vợ, người chồng hiểu được đạo lý, biết nhường nhịn nhau trong từng câu nói rồi ta ứng dụng ra tiếp với mọi người bên ngoài. Là khi những người mà họ muốn tranh hơn với mình trong từng câu nói, mình im lặng, mình mỉm cười
[28:33]à mà mình nhường nhịn thì mình im lặng, mình mỉm cười và mình nhịn thua họ một câu là bắt đầu ta biết thực hành. Bởi vì khi cái suy nghĩ mà nó đòi hơn người khác á, tranh hơn người khác trong cái câu nói, cái suy nghĩ đó không hợp với đạo lý và ta bỏ liền. Và ta chọn cái cách suy nghĩ là nhường nhịn để cho người khác hơn ta một chút để cho họ vui, không cần. Thì cái suy nghĩ mà nhường người khác trong câu nói hợp với đạo. Thì cái mà chúng ta so sánh cái ý nghĩ của mình với đạo lý ở đó, bên ngoài không ai biết nha. Bên ngoài không ai biết, chỉ có Phật biết thôi. Nghĩa là mình chiến đấu với nội tâm của mình, mình chiến đấu với cái tâm mà muốn
[29:08]tranh hơn với người khác á, mình tiêu diệt được cái tâm tranh hơn với người khác trong từng câu nói á, chỉ có Phật biết rồi mình biết thôi, không ai biết hết. Người ta chỉ thấy mình người hiền hiền, hiền hiền vậy thôi, nhưng mà sự thật mình đã chiến thắng được một trận, chiến thắng chính mình, chiến thắng cái tâm hơn thua của mình. Và như vậy là ta đã đến gần với đạo. Nghĩa là cái ta hiểu đạo bao nhiêu năm nay bắt đầu có ý nghĩa, có giá trị. Rồi lần lần, như nữa trở lại ví dụ nói bây giờ cha mẹ chia gia tài, có một khu đất, cắt khu này, lõm kia, nọ chia người này, người kia thì các anh chị em của mình sẽ giành
[29:45]nhau những miếng đất tốt, cuối cùng để mình một cái lõm. Cái lõm mà đi vô không được, đi ra không được. Nhưng mà vì mình hiểu đạo, mình nghĩ là: "Thôi, sao cũng được, có chỗ ở rồi mình nhường nhịn cái phần tốt cho anh em mình bởi vì cái tình thương yêu mà Phật đã dạy như vậy." Nên không hề tranh cãi. Nhờ mình không cự nự, không tranh cãi cho nên gia đình êm thấm. Người ngoài nhìn vô thấy gia đình hạnh phúc. Đó, và mình cất cái nhà trong cái lõm, cho tới cái ngày nhà nước quy hoạch lấy sạch hết mấy nhà kia, còn lại nhà mình lòi ra mặt tiền thì đó là quả báo.
[30:20]Cái người mà ngu si á, hiểu đạo thì hiểu, nhưng mà khi đụng chuyện là làm theo cái cảm tính, phải tranh hơn, phải giành giựt, không cần so sánh với đạo lý. Còn người thông minh á, lúc nào cũng so sánh với đạo lý. Cho nên quý Phật tử để ý, hễ mà mình làm cái gì mình cũng đối chiếu với đạo lý là biết rằng mình là người có trí tuệ. Còn mình muốn nói gì nói, muốn làm gì làm, không cân nhắc với đạo lý thì mình không có trí tuệ. Mặc dù có thể là nghe băng hiểu đó, nghe giáo lý hiểu đó. Nên để ý chút xíu đó thôi, chỉ một chút xíu đó để đánh giá rằng ta là người có trí tuệ hay không có trí tuệ. Còn nghe băng mà hiểu thì người nào cũng giống người nấy.
[30:58]Tại vì cái trí thông minh để cần để hiểu đạo lý chỉ cần một thôi. Còn thực hành mới là mười, mà cái mười này đánh giá ở chỗ là khi ta làm, ta nói, ta có nhớ so sánh với đạo lý hay không, Phật có dạy điều này hay không. Còn cái điều Phật không dạy, đừng có làm, như vậy. Bây giờ muốn mà tu hành tinh tấn, tu hành giỏi thì thật ra có cái phương pháp chứ không phải là không, chứ còn xuất phát ban đầu thì chẳng ai hơn ai đâu. Nhưng mà có cái phương pháp như thế này là phát nguyện và sám hối trước Phật. Bây giờ chúng ta ở đây là ai cũng có nhược điểm và ai cũng có ưu điểm, phải không? Chúng ta có điểm tốt trong tâm mình, nhưng ta có cái nhược điểm ở mặt khác.
[31:47]Ví dụ cái tốt của ta là gì? Là ta hào hiệp, ta rộng rãi. Nhưng mà cái nhược điểm ta gì? Là ta nóng nảy và hơn thua. À có thể vậy. Nghĩa là người nào cũng có một số nhược điểm và người nào cũng có một số ưu điểm. Và ta có thể tự biết cái nhược điểm và ưu điểm mình không? Biết được không? Biết không? Ráng biết nha, không biết nữa là thua luôn á. Phải biết được nhược điểm của mình, biết được ưu điểm của mình. À và mỗi ngày chúng ta quỳ trước Phật, chúng ta đem cái nhược điểm đó ra, chúng ta sám hối và chúng ta phát nguyện phát huy những cái ưu điểm. Đơn giản chỉ vậy thôi. Nghĩa là ban đầu chúng ta có một cái khởi đầu rất là đơn giản nhưng
[32:28]rất là hiệu quả, là nhờ uy đức của Phật, nhờ phước của Phật. Chúng ta quỳ trước Phật, ví dụ chúng ta biết chúng ta có cái tật nóng tính, mình quỳ trước Phật nói: Lạy Phật, con có tật hay nóng tính, à nên dễ giận, dễ hờn, dễ mất bình tĩnh. Nên con xin sám hối là từ đây con nguyện Phật gia hộ cho con để con lúc nào cũng hiền lành, cũng trầm tĩnh. Cứ nguyện như vậy 3 năm, 3 năm. Hoặc là mình có cái ưu điểm là mình rất thích nghe giáo lý, à nhưng cái nhược điểm của mình không bao giờ bắt chân ngồi thiền. Có không? Mấy mặt đây có không? Có nhiều mặt có cái đó lắm. Nghe giáo lý thích mà nghe ngồi thiền trốn.
[33:08]Nhưng mà người ngồi đây chắc nãy không trốn được. Ừ. Nên bây giờ mình phát nguyện lại, phát nguyện là: Ừ lạy Phật gia hộ cho con, con chưa tinh tấn ngồi thiền, à xin Phật gia hộ cho con được cái tinh tấn, dõng mãnh ngồi thiền, chịu đau, chịu khổ, chịu khó, thức khuya dậy sớm để có thời gian mà ngồi mà lắng sâu trong thiền định. Bởi vì sao? Bởi vì chỉ có con đường thiền định mới đưa tới bến bờ giải thoát giác ngộ. Phát nguyện 3 năm. Hoặc là mình có một cái nhược điểm, đó là trong cái tiền bạc mình rất là rộng rãi. Khi mình có tiền, luôn luôn mình muốn chia sẻ người này chia sẻ người kia. Nhưng mà khi mình có kiến thức thì luôn luôn
[33:48]giấu, à, luôn luôn giấu nghề, giấu mánh. Ừ cái gì biết không muốn nói cho người khác, để cho trên đời này chỉ mình biết điều đó thôi. Nghĩa là mình rộng rãi về vật chất, nhưng mà lại rất hẹp hòi về kiến thức. Thì mình phải nhận định cho ra điều đó, chứ còn không biết đó là sai không được. Thì mới lạy Phật sám hối, là lạy Phật, con có cái nhược điểm là nhiều khi hay giấu những hiểu biết của mình, không biết đem cái hiểu biết của mình để san sẻ cho mọi người chung quanh, và đây là cái nghiệp đưa đến cái sự ngu si ở tương lai. Nên xin Phật cho con sám hối và Phật gia hộ cho con. Từ đây con phát nguyện à những gì con hiểu biết,
[34:25]con xin con chia sẻ hết với mọi người để tất cả mọi người cùng hiểu biết, cùng có một đời sống đầy lợi ích. Phát nguyện 13 năm... phát nguyện vậy 3 năm. Tại sao 3 năm? Tại sao phát nguyện mỗi đêm như vậy mà 3 năm? Khi phát nguyện 3 năm như vậy, lần lần cái lời nguyện nó thấm vào xương vào tủy ta, gieo vào nghiệp ta, thì ta sẽ thành tựu điều này vô lượng kiếp luôn. Vô lượng kiếp sau ta trở thành con người hiền lành, rộng rãi, độ lượng, vị tha vô lượng kiếp luôn. Ta gieo cái nhân làm thánh vô lượng kiếp, mà thật ra chỉ cần 3 năm phát nguyện thôi. 3 năm là thấm sâu, còn cái người nào kỹ thì cứ phát nguyện suốt đời.
[35:01]Nhưng mà cái cách mà sám hối và phát nguyện trước Phật á, làm ta thay đổi tất cả. Từ một người ta hiểu đạo rất nhiều mà không thực hành được, thì bắt đầu từ hôm nay ta sẽ thực hành được. Thực hành được là mỗi khi có một người nói xấu ta, ta hết giận. Ta không giận nữa. Mỗi khi có thầy rầy ta, ta biết ơn thầy, vân vân. Mỗi khi thấy cái người khác đau khổ, ta biết có cái sự xót xa và tìm cách giúp đỡ. Nghĩa là bắt đầu đời sống ta lần lần trở thành cái lợi ích cho người chung quanh. Nghĩa là bởi vì ta đã thay đổi, ta đã bắt đầu thực hành được. Mà cái bắt đầu thực hành được á, nó không phải vất vả lắm,
[35:36]chỉ có cái là mỗi đêm quỳ trước Phật phát nguyện, sám hối mà thôi. Đem hết nhược điểm mình ra. À nhưng mà rồi còn một cái, nếu mà không biết nhược điểm thì sao? Thì nhược điểm nó sẽ tồn tại hoài. Ví dụ mình có cái ích kỷ tiềm tàng, mình không đem ra sám hối thì ích kỷ tiềm tàng nó tồn tại hết kiếp này tới kiếp kia. Nên do đó, mình phải phát nguyện thêm một điều nữa là xin Phật gia hộ cho con từng giờ phút con biết được lỗi lầm của con. Nhờ có cái lời nguyện đó. Nghĩa là khi mà mình phát nguyện mình xin rằng cho con biết được lỗi lầm của con như vậy, bỗng nhiên mình càng tu mình càng thấy mình dở, càng tu mình càng thấy mình dở, lạ lùng như vậy.
[36:18]Cái người mà không biết tu á, tưởng mình giỏi á. Còn cái người càng tu thì càng biết mình dở là người đang tiến. Nên thầy có nói hôm vừa rồi cái hội thảo cho quý thầy quý cô ở đây, thầy có nói điều này, là khi ta tu tiến đến mức độ nào đó, cái ta tưởng ta chứng, ta tưởng ta đắc được một cái phần đạo rồi, ta tưởng ta có cao siêu rồi, nhưng mà sự thực ta đang ở ngoài cửa, chưa có gì hết. Còn cái người mà tưởng mình đã bước vào dòng thánh, đã thâm nhập được đạo lý, thật ra đều là hiểu lầm. Vì sao vậy? Bởi vì đạo rất là cao siêu. Còn cái mà ta càng tu càng thấy mình dở là dấu hiệu ta đang tiến bộ từng ngày, từng ngày.
[36:58]Còn thí như mấy năm theo chùa, theo thầy, theo Phật, quy y, nghe giáo lý, rồi ai hỏi à cái nhược điểm anh nhất là cái gì, mình ngồi mình nghĩ nghĩ mình không ra. Không, tôi không thấy gì sai, tôi thấy tôi sống cũng tốt, cũng đúng lời Phật dạy, thì phải biết mình thuộc loại ngu si nha. Biết mình thuộc loại ngu si. Có ai bị vậy không? Có ai bị không? Ở đây toàn khôn hết rồi nha. Không ai bị hết. Nhưng mà thực sự không phải vậy. Nghĩa là, còn nếu người mà đến hỏi mình chứ, nói trong mấy năm qua anh theo chùa theo Phật như vậy thì anh thấy anh có cái gì dở không, mình nói, ồ tôi quá dở. Mình nghe cái người mà trả lời tôi quá dở thì người đó mình quỳ xuống
[37:38]mình lạy được á, bởi vì người đó trí tuệ họ đang tiến từng ngày. Và họ nhìn ra được những cái lỗi họ từ cái lỗi thô tới cái lỗi tế, tới cái lỗi tế. Hồi đó thầy nhớ hồi mới đi tu cũng vậy. Mới đi tu cái thầy mới nói chuyện với quý thầy, nói sao con cứ nhìn lại quá khứ con thấy con có nhiều cái sai lầm. À rồi có một ông thầy ổng nói, mấy năm sau nhìn lại mới thấy ngày hôm nay vẫn còn sai lầm. À thầy nhớ mà, thầy nhớ ông thầy đó nói rất là chính xác. Bởi vì khi mình cứ bước qua rồi nhìn lại, bước qua rồi nhìn lại, thì lúc nào mình vẫn còn sai, vẫn còn sai. Chừng nào mới hết sai? Thành Phật mới hết sai, nha.
[38:15]Nên cái người mà không thấy mình sai là người, người mù. Mình nói như vậy, đó là người mù. Mình nói nặng như vậy đó, để cho mình cảnh giác. Người không thấy mình sai là người mù, còn người thấy mình sai mới là người có mắt sáng. Cho nên vì vậy à chúng ta ráng nhìn lại tâm mình. Cứ từng ngày chúng ta sống bình yên, à cứ đi làm ăn rồi về nhà, bật tivi lên coi, tới giờ ngủ, lâu lâu mở cuộn giáo lý lên nghe, lâu lâu đi chùa, không thấy mình gì sai hết, thì chúng ta đang mù nha. Mắt mở trao tráo, chứ đang mù. Còn cái người vẫn sống bình thường, vẫn đi làm ăn, tối về coi tivi, nghe giáo lý rồi ngủ, nhưng mà luôn luôn lúc nào
[38:55]cũng day dứt vì phát hiện ra mình sai chỗ này, mình sai chỗ kia thì cái người đó đang tăng trưởng trí tuệ từng ngày. Và chúng ta nhớ điều này. Cho nên từ ngày cái Vu Lan hôm nay, à ngày mai chúng ta sẽ chia tay nhau, mỗi người đi về cái trú xứ của mình, hãy nhớ lúc nào gặp lại nhau thì nhớ ngày hôm nay chúng ta đã nói nhau những cái điều gì, là mỗi ngày phải thấy được cái sai của mình. Tức là ta đang tiến từng ngày trên đường đạo, đi từng bước trên đường đạo vững chắc. Còn nếu mấy tháng sau gặp lại nhau hay một vài năm sau gặp lại nhau mà không thấy mình sai gì hết, biết rằng là mấy năm qua chúng ta chưa chưa hề tiến bộ, chưa hề có trí tuệ.
[39:33]Nhớ như vậy nha. Ừ. Đó là cái phương pháp thứ nhất là phải phát nguyện sám hối trước Phật hằng ngày, phát nguyện cái dở của mình. Cái phương pháp thứ hai nữa là phải tập toạ thiền. Vì nếu mà không tập toạ thiền, thì chúng ta không thể thay đổi được nội tâm của mình. Vì sao vậy? Vì toạ thiền á nó có bốn cái mức tiến. Cái mức tiến thứ nhất á là chúng ta bỏ cái điều ác để chúng ta còn lại cái suy nghĩ thiện. Là không bao giờ suy nghĩ những điều sai, điều ác, điều ích kỷ, điều nóng giận, điều hơn thua, ganh tỵ hết. Mà bỏ hết, bỏ hết, chỉ còn lại cái gì? Chỉ còn cái ý nghĩ thương yêu, à vị tha, nhường nhịn, à nhẫn nhục, độ lượng, khoan dung, chỉ còn lại những ý nghĩ đó thôi.
[40:19]Thì đó là một cái thiện. Rồi, lần lần tiến lên bỏ luôn cái ý nghĩ luôn để chỉ còn lại cái tâm định. Trong cái định đó vẫn là cái điều thiện, nhưng mà cái điều thiện nó không còn khởi lên niệm nữa mà nó chỉ còn lại cái bản chất. Ừm, lúc đó là tâm bước vào cái định. Đó là bước thứ ba. Bước thứ tư kế tiếp là vẫn còn cái bản ngã, cho nên phải tu để vượt qua được bản ngã để thành tựu được giải thoát giác ngộ thật sự. Đây là cái con đường mà thiền định phải trải qua. Mà khi chúng ta tu tập thiền định như vậy, như hồi nãy mà quý thầy hướng dẫn cho quý Phật tử á, là quý Phật tử khi ngồi như vậy phải chiến đấu
[40:57]với cái ý nghĩ của mình từng chút từng chút. Và khi chiến đấu mà tập mình buông bỏ ý nghĩ của mình, à sau này mình được cái lợi rất lớn. Ấy là mình không còn chấp ý nghĩ mình nữa. Là khi mình nghĩ ra mình đừng nghĩ là nó đúng. Mình đừng không tin vào ý nghĩ mình nữa, cho nên cái cái trí tuệ vượt lên, vượt lên. Còn cái người mà khi suy nghĩ cái gì cái cho rằng ý nghĩ mình đúng liền là người đó là người ngu si. À trong đạo Phật cái ngu si và trí tuệ là vậy. Hễ mình nghĩ cái điều gì, nói ngày mai à tôi phải đi mua một chiếc xe, ý nghĩ khởi lên cái mình tin nó là đúng liền, coi chừng mình ngu á. Luôn luôn mình không tin cái ý nghĩ của mình.
[41:34]Hoặc là à ngày mai tôi phải đi mua một lồng chim tôi phóng sinh, mình nghĩ đó là đúng liền thì thì mình chưa phải là người có trí tuệ. Luôn luôn cái người có trí tuệ là khởi ý nghĩ lên, nghi ngờ cái ý nghĩ đó liền, không có chấp. Mà phải xét đi xét lại, vân vân. Mà nhờ đâu mà mình buông bỏ được ý nghĩ của mình, không có chấp ý nghĩ của mình? Bởi vì khi mình tập thiền định mỗi ngày mình buông ấy. Ý nghĩ nào khởi lên cũng bỏ hết, chỉ còn để cái tâm trống rỗng thôi. Nhờ để được cái tâm trống rỗng đó, từ đây về sau mình không chấp ý nghĩ của mình và mình vượt lên thành một con người mới. Còn cái người mà mình nghĩ cái gì, mình tin chắc ý nghĩ mình
[42:11]là đúng, cái người đó là phàm phu, tầm thường, ích kỷ, hẹp hòi, cố chấp và dễ dàng hơn thua gây gổ với người khác. Còn khi mình khởi ý nghĩ gì lên, mình không tin, buông liền, thì người đó là bước vào con đường của thánh, đang đi trên con đường sáng suốt dần dần. Như vậy. Ừ. Thật ra, cái nghịch cảnh không làm ta khổ mà chính cái sai lầm của ta làm ta đau khổ. Ví dụ như là người khác nói xấu ta mà nếu ta đau khổ thì tâm ta có sai lầm. Ví dụ bây giờ có người đó họ nói mình, nói rằng nghe nghe nói mình đi chùa cái người hàng xóm nói đồ đạo đức giả, đi chùa cái gì, ác thấy mồ. Mình nghe cái đó rồi cái mình giận
[42:51]thì như vậy là tâm mình còn cái sai lầm ở trong đó, tâm còn sai lầm. Nói giả bộ đi chùa chứ mà à giành giật, lừa gạt, gian xảo, nghĩa là điều mình không có làm nhưng mà người ta ghét, người ta ác miệng người ta nói như vậy mà mình buồn, tức là trong tâm mình có sai. Còn người ta nói câu đó mà mình tỉnh bơ không buồn thì trong tâm mình không sai. Như vậy cái đau khổ là do tâm mình hay do câu nói của người ta? Hả? Do tâm mình hay do câu nói? Do tâm mình phải không? Đó, hễ tâm mình sai thì ngoại cảnh họ đánh vào mình được là mình đau khổ. Còn tâm mình vững vàng thì ở bên ngoài không đánh mình được. Đó, nên tâm ta sai.
[43:29]Hoặc là bây giờ huynh đệ góp ý ta, mới nói rằng: "Chớ chị đi chùa mà sao chị háo danh quá. Đừng, nên tập nhường nhịn, đừng có muốn nổi. Chị vô chùa rồi sao chị cứ muốn nổi hoài, kẹt quá." Mình nghe xong cái mình tự ái lên thì như vậy tâm mình có sai, phải không? Còn huynh đệ góp ý mình, không biết mình có không, nhưng mình bình thản, mình không tự ái, thì như vậy là tâm mình đúng với đạo lý. Có thể là người ta nói đúng, có thể người ta nói sai, nhưng mà khi người ta góp ý mình không tự ái mà mình biết ơn thì rõ ràng là là tâm ta có đạo lý. Hoặc là khi mình đến chùa, thầy răn dạy, thầy rầy la rồi mình giận thầy thì tâm mình sao?
[44:10]Quá sai lầm, quá mang tội. Đệ tử mà giận thầy mang tội dữ lắm á. Ừ, cho nên quý Phật tử đừng có giận thầy nha. Nhìn mặt thầy cho kỹ nha, nhớ không có giận à. Nhớ, giận thầy là mang tội nặng. Còn nếu mà thầy răn dạy mình, rầy la mình mà mình vâng lời, mình nhu thuận, mình bỏ ý nghĩ mình liền để theo cái lời dạy của thầy mình liền thì là trong tâm mình có đạo lý rất là rất là tốt. Rồi mỗi khi mình làm công việc ngoài đời mình thành công. Khi mình làm ăn cái mình lời to, mình phát triển được cơ sở của mình, việc kinh doanh phát triển lên mình thành công lớn, thế là mình vui mừng thì như vậy có sai không?
[44:50]Có sai nha. Nhớ. Nghĩa là khi chúng ta thành công mà ta vui mừng à là ta có sai trong tâm. Vì sao vậy? Vì nếu thành công vui mừng thì sau này thất bại sẽ sẽ đau khổ, đó là nguyên tắc. Cho nên vì vậy, khi mà ta thành công, ta không vui, người khác khen, ta không vui, à ta được bao nhiêu điều vinh dự, không vui, báo chí đăng ta ca ngợi, ta không vui, truyền hình la lên ta không vui. Tỉnh queo, không vui. Đó là công việc phải làm thôi, công việc cần như thế thôi, chứ không hề vui vì những cái trò huyễn hoặc đó. Thì sau này có ai chửi ta ta có buồn không? Hổng. Nhớ như vậy, đó là nguyên tắc. Nghĩa là khi người ta tôn vinh mình,
[45:29]mình không vui thì khi người ta nhục mạ mình, mình không buồn. Cái việc phải làm. Bây giờ khi người ta tôn vinh thì cái việc đó có khi có lợi cho đạo, thôi cứ để người ta tôn vinh không cần cản, nhưng lòng mình không có không có động vì cái lời khen đó. Hoặc là khi người ta nói xấu, đôi khi mình phải ngăn cái lời nói xấu lại vì đó vì đạo chứ không phải mình giận. Ngày mai thầy sẽ nói điều này. Ngày mai thầy sẽ giảng về ý nghĩa của hộ pháp, thầy sẽ phân tích thêm những điều này. Đó. Thì những điều mà thầy vừa phân tích, đó là cái thước đo để xem ta có ứng dụng được đạo lý hay không. Đó, những cái mà thầy vừa nói á.
[46:03]Người khác nói xấu, mình đau khổ hay mình bình thản? Huynh đệ góp ý ta, mình tự ái hay mình biết ơn? Thầy mình rầy mình, mình giận hay mình biết vâng lời? Cái thành công tới, mình thản nhiên hay mình vui mừng? Thì những điều đó là cái thước đo để xem trong tâm mình có có đạo lý hay không. Đó. Và chúng ta nhớ lại một điều, hầu hết những người mới biết đạo đều nghĩ rằng mình là người ở trong nhà của Phật. Nhớ như vậy. Chỉ có người tu lâu mới phát hiện ra mình còn đứng ngoài cửa. À. Nhưng mà thường thì quý thầy hay khen. Như hôm nay quý thầy Phật tử quy y, thì từ hôm nay nói rằng quý Phật tử đã là đệ tử của Phật.
[46:45]Mình là người trong nhà Phật, mình là con Phật, nói để khen, khuyến khích mình thôi. Mới đầu mình cũng tưởng vậy thiệt. À, mình nghe bao nhiêu giáo lý, mình quy y rồi, mình là người trong nhà của Phật. Nhưng đến khi mình tu vất vả, mình chiến đấu với từng cái tâm sân hận, hơn thua, ích kỷ của mình, bắt đầu mình mới biết thì ra là nào giờ ông thầy ổng ổng nói vui thôi, chứ mình vẫn còn đứng ngoài cửa, chưa hề bước vào trong nhà của đạo. Mà hiểu được như vậy, thì tức là ta ta ta là chuẩn bị bước vô. À. Nên chúng ta nói lại là để hiểu đạo chúng ta cần thông minh một, nhưng để thực hành được đạo lý ta cần thông minh mười.
[47:25]Mà cái thông minh mười đó là ứng dụng chỗ nào? Là chỗ là mỗi cái suy nghĩ nho nhỏ ta khởi lên, ta biết được nó đúng với đạo lý hay sai đạo lý. Cái chỗ đó là chỗ khó. Cái chỗ đó là cái chỗ đòi ta phải thông minh gấp mười.
[47:42]Còn cái chuyện gì là chuyện ngoài ngoài rìa hết, ngoài ngoài da hết, ngoài cửa hết. Nghĩa là chúng ta có thể nghe được rất nhiều đạo lý, tất cả những chuyện đó là ngoài da. Chúng ta có thể đi chùa rất siêng năng, chuyện đó ngoài da. Ta có thể lạy Phật nhiều, chuyện đó coi vậy cũng ngoài da. Là cái nền thôi nhưng mà chưa phải cốt tủy. Cốt tủy là ta lạy Phật đến thế nào, đủ công đức mà mỗi khi ý nghĩ ta khởi lên, ta luôn luôn đánh giá được ý nghĩ này đúng với đạo lý hay sai đạo lý. Cái chỗ mà ta tự đánh giá được ý nghĩ của mình á là cái trí tuệ gấp mười lần người thường. Cho nên hôm nay trước cái sự tình mà bởi vì thầy thấy nhiều
[48:23]người tuy hiểu được đạo nhưng là vẫn còn nhiều cái khuyết điểm, vẫn còn phiền não, giận hờn, hơn thua, ích kỷ, và thầy mới phát hiện ra rằng việc tu rất là khó. Và thầy đi tìm lý do tại sao khó. Lý do tại sao khó thì mới thấy rằng là đúng là tu khó thiệt. Vì hiểu đạo cần trí tuệ một nhưng mà thực hành cần trí tuệ mười. Nên thầy không trách, không trách cái người mà nói rằng tại sao đi chùa lâu, nghe pháp lâu rồi còn dở. Vì biết rằng người đó không đủ trí tuệ gấp mười lần. Họ nghe băng nhiều họ thích, nghe giáo lý nhiều họ thích, họ khen, nhưng mà phải gấp mười lần cái hiểu biết đó, họ mới đủ sức để chuyển hoá con người mình trở thành con
[49:04]người mà luôn luôn sống đúng với lời Phật dạy. Đây là điều khó nên thầy không có chấp. Và tuy nhiên cũng vì cái mà hiểu đạo mà không thực hành được lại mang tiếng cho đạo. Mang tiếng là người ta nói sao: "Ôi người đi chùa lâu năm, nghe giáo lý rồi nhiều nhưng mà vẫn tầm thường, vẫn dở." Lại mang tiếng cho đạo, mình thấy cái đó mình đau lòng. Chính vì đau lòng vậy hôm nay ta nói chuyện bài này và thầy nhắc nhở quý Phật tử: Về chịu cực chịu khó giùm thầy, mỗi ngày lạy Phật, sám hối, phát nguyện. Biết cái nhược điểm của mình đem ra sám hối trước Phật. "À con còn sân, con còn si, còn hơn thua, ganh tỵ, ích kỷ, con xin sám hối.
[49:40]Xin Phật gia hộ cho con trở thành người tinh tấn, độ lượng, khoan dung, vị tha, vân vân." Mỗi ngày cứ phát nguyện như vậy cho đến năm nào đó điều đó thành xương thành tủy của mình và mình trở thành những người mình hiểu được thế nào mình sẽ thực hành được như thế đó, mình nói được điều gì mình sẽ làm được điều đó. Nên để chuẩn bị cho đêm văn nghệ, chuẩn bị cho phát quà, chúng ta phát cái quà theo như truyền thống ta là à quà tặng cho những Phật tử mà có cái công Phật hoá gia đình làm được nhiều việc đạo gọi là Gia Đình Phật Tử Khí Cương. Chúng ta chuẩn bị đồ văn nghệ. Đêm nay là đêm nhạc Giác An.
[50:19]Nhạc sĩ Giác An là người có công viết rất nhiều nhạc đạo Phật nên hôm nay ta làm đêm nhạc Giác An để vinh danh anh Giác An, lát nữa ta chứng kiến. Thôi bây giờ thầy chúc cho mọi người một đêm Vu Lan văn nghệ được nhiều cái vui vẻ, ấm áp, à no ấm, ngủ ngon, rồi dậy sớm ngồi thiền, tập khí công. À và ngày mai cùng dự lễ. Ngày mai chúng ta nói chuyện nhau tiếp nha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[50:57]Bây giờ thầy trả lời. Nhiều quá, thôi ráng kiên nhẫn nghe. "Con có tượng Phật bên đình bỏ bị gãy đầu, con đem về lấy keo dán lại và thờ. Xin thầy thờ được hay không, hay là thỉnh tượng khác về thờ?" Miễn miễn đẹp là thờ à. Nếu mà xấu quá thôi mình cất ở chỗ khác nha. "Con thấy trong Kinh Nhật Tụng của chùa Phật Quang không thấy nói tới Phật A Di Đà. Mà quý thầy khác thì hay khuyên là niệm Phật để vãng sanh về cõi Phật." "Có người trong nhà, người thân qua đời sau khi chôn ba ngày người ta phải làm lễ cúng mở cửa mả." Cái mở cửa mả là thế này. Cái đó là quan niệm ngày xưa bên Trung Hoa là cái người chết họ không biết mình chết,
[51:33]nên đến khi mà chôn vào cái họ theo cái xác họ, họ ở trong bị chôn trong mồ. Nên phải làm cái lễ mở cửa lúc cái cái hồn họ, họ mới biết rằng họ đã chết và họ nhờ cái mở cửa mả họ đi ra. Từ đây họ mới tự tại, họ mới đi nơi này nơi kia được, là quan niệm ngày xưa. Nhưng sự thực không phải vậy. Sự thực là người chết đó là đa phần người ta biết mình chết liền. Hồn người ta thoát ra liền. Chỉ có trường hợp mà không biết mình chết là thế này: là cái người bị hôn mê, họ chìm sâu trong hôn mê rồi lúc đó họ chết luôn thì đúng là họ không biết họ chết nha. Họ cứ nhập nhoà thực hư không rõ cho đến thật dài một thời
[52:04]gian sau rồi họ mới biết là rõ ràng họ đã chết thật rồi. Và bàn thờ họ kia, người thân đang khóc lóc, vĩnh viễn không gặp lại nữa thì chỉ có hạng người đó thôi. Chứ bình thường người ta chết người ta biết liền à, biết mình chết liền. Còn à cái gọi là niệm Phật để vãng sinh á, thật ra chữ "niệm" có nghĩa là nhớ. Chúng ta nhớ Phật có ba cách để nhớ: một là nhớ cái danh xưng, cái danh hiệu của Phật mà chúng ta thường hay hay đọc lên là Nam Mô A Di Đà Phật. Cách thứ hai để nhớ Phật á là chúng ta thường nhớ những lời Phật dạy. Vì nhớ Phật nên chúng ta nhớ luôn là Phật đã dạy những điều gì. Ờ cái nhớ Phật thứ ba cao cấp hơn nữa là luôn làm
[52:40]theo lời Phật dạy, thực hành theo lời Phật dạy. Tức là có ba cái cấp độ để gọi là nhớ Phật. Nhớ tức là niệm á. Thứ nhất là chúng ta thường hay nhớ cái tên của Phật. Cái cấp độ cao hơn nữa là chúng ta nhớ những lời Phật dạy. Và cấp độ cao nhất là luôn luôn thực hành lời Phật dạy. Thì ai mà được tới cấp thứ ba là bảo đảm vãng sinh, chết Phật rước liền. "Hai vợ chồng con cùng thờ Phật Quan Âm được không?" Được không? Được. Ngộ ha! Hỏi ngộ ghê!
[53:12]Có người cự thầy, nói rằng theo sử á, thầy tin sử học mà thầy hổng tin kinh. Tại trong kinh thì nói ơ có Phật này Phật kia, còn thầy lại nói theo sử thì hổng có. Thầy tin, người ta nói người viết sử là người phàm, mà sao thầy lại tin cái người phàm viết sử hơn là tin kinh? Thầy nói: Đúng, nếu mà cái người mà viết kinh mà là thánh á thì thầy tin liền. Nhưng mà thầy sợ cái người mà đặt kinh á, nhiều khi kinh chen vô cũng là người phàm luôn. Mà cái người phàm á hổng bằng cái người phàm viết sử. Tại cái người phàm viết sử họ có tinh thần khoa học. Còn cái người phàm mà viết kinh, đặt kinh ra đó mới đáng sợ.
[53:47]Họ đặt điều không hề có, dựng lên thành quyển kinh. Nhiều điều họ viết đều đặt là tựa là kinh. Ví dụ chúng ta nghe Kinh Địa Mẫu này kia nọ lum la, ai cũng đặt mình là kinh. Nhưng mà dựng lên những điều không có căn cứ, chỉ theo trí tưởng tượng của mình thôi. Thì cái người phàm mà viết kinh mới đáng sợ, còn cái người phàm mà viết sử coi vậy chứ đáng kính, bởi vì họ có tinh thần khoa học. Nên thầy quý trọng cái người có tinh thần khoa học hơn là vậy. Còn nếu là thánh thì thôi khỏi bàn. Phải không? Có người hỏi: "Thưa thầy, con hỏi thẳng xin thầy đừng buồn. Nhiều lần con thấy các vị tăng hút thuốc lá.
[54:19]Con là một Phật tử cảm thấy khó chịu, huống hồ những gì ngoại đạo... huống người ngoại đạo. Ngày Phật còn tại thế có lẽ con người chưa biết hút thuốc. Giả sử nếu có kết tập giới luật thì theo thầy có nên đưa vấn đề là đừng cấm... cấm hút thuốc hay không? Bên Thái Lan, văn phòng Phật giáo đã đề cập đến vấn đề này rồi." Đây cũng là vấn đề ha, vấn đề. Thôi, nói chung là trong thời đại văn minh ngày nay thì thầy tu hay không thầy tu gì cũng không nên, không nên hút thuốc nữa. Không nên hút thuốc. Đó là văn minh trước cái đã, chưa nói tu làm thánh ha. Làm con người văn minh thì thôi đừng hút thuốc cái đã.
[54:55]"Trong ba năm qua nhờ ơn Đức Phật và Tam Bảo gia hộ, con đã tránh được ba lần tai nạn do xe gắn máy, thoát khỏi nguy hiểm trong gang tấc. Con xin ý kiến thầy chỉ giúp việc tạ ơn Phật như thế nào?" Không thì cũng đúng đó, mình nghĩ rằng nhờ Phật gia hộ nên bây giờ mình đền ơn Phật. Thì đền ơn Phật bằng cách gì? Cách nào làm Phật vừa lòng nhất? Thương yêu con người, giúp đỡ con người nha, là làm Phật vừa lòng. Chứ không phải là mình đem lễ vật vào tạ Phật đâu, mà chính là mình đi tìm người nào để mình giúp lại là là đúng ý Phật nhất. Bởi vì Phật thương yêu con người nên mình đền ơn Phật là mình bắt
[55:27]chước Phật hãy thương yêu chúng sinh, thương yêu con người. "Năm cũ đã qua năm mới lại đến, con chúc thầy..." gì đó, "long thể bình an." Không phải! Vua mới long thể, còn thầy là... Thầy cái gì thể nè ta?
[55:46]Còn thầy là là cát bụi thể nha.
[55:55]"Và con xin góp ý các Phật tử là khi hỏi nên đi vào chủ đề, đừng có hỏi ra ngoài chủ đề làm mất sức khoẻ của thầy." Thôi thầy cảm ơn người nào có lòng nha. Kệ, nhiều khi có thắc mắc gì hỏi cho vui. Có nhiều cái... Chứ biết đời nào mà thầy hỏi tới, thầy giảng tới vấn đề họ đang thắc mắc, phải không? Thành thử ra chờ tới khi thầy nói đúng chủ đề để mình thắc mắc hỏi thì cũng lâu. Kệ, cứ hỏi đại. "Con muốn gặp cha mẹ con sau khi con qua đời, cha mẹ con mất đã 40 năm rồi có được không ạ?" Công nhận có hiếu thiệt á! Với điều kiện cha mẹ chưa đi đầu thai thì có thể gặp được nha. Chứ cha mẹ đi đầu thai rồi không gặp được.
[56:33]Còn trường hợp ví dụ như là cha mẹ mình ở cõi thấp hơn, đọa, mình có thể tới thăm được. Hoặc là cha mẹ mình ở cõi cao hơn, cha mẹ mình tới thăm mình được. À, nhưng mà cha mẹ đầu thai rồi, nếu mình có thần nhãn mình biết đầu thai về đâu, còn nếu không thì mình đi tìm trong cõi vô hình không thấy, không thấy. "Như con muốn cầu cho con cháu làm ăn được có tội không?"
[56:58]Thật ra đó, cái cầu nguyện này á, ví dụ như mình có phước quá, mình quá sức có phước á, mình cầu Phật gia hộ cho con cháu mình làm ăn được thì Phật cũng đáp ứng do mình cái tiếng nói mình quá quan trọng vì mình đã làm phước quá nhiều thì được chứ không phải không. Nhưng mà rồi không bền, không bền. Cái người đó làm ăn thời gian rồi cũng cũng xuống lại vì do chính người đó không có phước. Cho nên cái hay nhất là mình hướng dẫn chính chính cái người đó họ làm phước thì họ sẽ bền hơn hơn là tự mình cầu.
[57:30]"Con thường hay nhức đầu, bây giờ con nguyện quy y xuống tóc, hay phải làm thế nào mong thầy chỉ dạy?" Thì trước hết thì tới bác sĩ giùm thầy trước nha rồi hãy tính. Chứ chưa gì xuống tóc uổng.
[57:45]"Ở tại Long An hiện có khu vườn lạ có thể trị được nhiều bệnh. Người đến đó nhận điện rất nhiều, nhiều người thấy có kết quả. Người tiếp nhận điện như thế có hại gì không? Trường hợp này giải thích ra sao?" Sự thật á, thì điều này thì bên y học họ chưa có công nhận, chưa công nhận vì họ cho rằng không có cơ sở. Nhưng một số người khi họ đến cái khu vườn đó thì họ cảm nhận là cơ thể họ cải thiện về sức khỏe. Cũng như nhiều người họ đến họ cầm cái la bàn thì thấy cái kim la bàn nó dao động như có cái lực gì lạ từ dưới đất nó thoát lên mà nguyên một khu vườn. Cái nhà ổng là cái nhà tình nghĩa, ổng gia đình cách mạng.
[58:18]Thành thử nói lý do mê tín thì không có, nên là cũng hơi khách quan. Nhưng mà nói trên cơ sở y học thì không có. Thì chúng ta có cái niềm tin thế này: sự thực là trong những khu đất, trên Trái Đất này đó, có những vùng đất nó có phát lên những cái trường, những cái sóng á nó tốt, hỗ trợ sức khoẻ. Hoặc là có những cái khu mà cái trường, cái sóng đó nó không tốt, mình ở khu vực đó mình hay bệnh hoạn. Điều đó nó có chứ không phải không đâu. Điều này thì khoa học chưa biết, nhưng mà điều này nó cũng có thật. Thì có thể là khu vườn ở Long An là cái loại mà cái khu đất nó có cái có cái sóng tốt. Và chúng ta xem việc đó cũng là một việc khoa học, đừng nghĩ nó là mê tín.
[58:50]Giống như là châm cứu cũng có thể chữa bệnh được, hoặc là đặt tay vào nhân điện vào một cái huyệt cũng có thể giúp giảm bệnh được chứ không phải không, phải không? Thì cái việc vào một khu đất mà nó có cái sóng trường ảnh hưởng sức khỏe tốt cũng là một điều bình thường, cũng là một điều khoa học thôi, chứ không có gì lạ nha, không phải là mê tín đâu. Nhưng mà đừng ngồi đó hoài. Ráng mình làm phước thêm nha. "Nhà con ở hướng Chánh Bắc. Chà! Đang đặt bàn thờ Phật Bà Quan Âm và bàn thờ cha mẹ hướng Đông, hấp dẫn ha. Xin thầy hướng dẫn cách đặt bàn thờ sao cho đúng?" Bắc với Đông, thôi Đông Bắc. Bớt tin vụ này giùm thầy.
[59:25]Bớt tin vụ này giùm thầy. Nhiều người hay hỏi thầy vụ này, thầy nói sự thực á ví dụ mình đặt cái bàn thờ Phật á, làm sao bàn thờ Phật khi mình nhìn ra về cái hướng á thì về cái hướng nó trang nghiêm. Như hôm vừa rồi thầy đến cái nhà cư sĩ vậy, cái cư sĩ đó họ quay cái bàn thờ Phật như vậy họ hỏi ý kiến thầy. Thì thầy mới nhìn hết phía trước phía sau thầy mới nói thôi quay bàn thờ Phật lại là đúng. Bởi vì nếu quay ra bên ngoài thì có cái cầu thang xoắn đi lên trên ngay trước mặt bàn Phật, và bên kia đường là cái nhà người ta có thể người ta phơi quần áo, nên mình quay ra đây thì không bị những cái đó,
[59:54]nhưng mà có thể bị mình đi qua đi lại thì mình treo cái màn. Tức là mục tiêu vẫn chỉ là trang nghiêm thanh tịnh nha, đó là tốt nhất, tốt nhất. Bớt lệ thuộc vào cái hướng.
[1:00:05]"Trước đây vì hoàn cảnh con phải bỏ đứa con thứ nhì, con không cúng kiếng cũng không nhớ chính xác ngày con bỏ nó. Dạo này nhà con ở mấy đứa nhỏ hay nói có ma nhát. Con thì thường buồn rầu, con phải làm gì thưa thầy?" Cái chuyện này thường lắm nha. Cái chuyện là một đứa con mà hư thai hay là bỏ đó, hay theo vì nó chưa đầu thai được, nó hay theo. Và có khi nó đói do mình không biết cúng cho nó ăn, và nó nó báo hiệu cái sự tồn tại của nó bằng cách hay quấy phá. Do đó thì mình đặt cho nó một cái tên, rồi nhờ thầy cầu nguyện cầu siêu cho nó, mình cúng cho nó ăn, đưa về chùa ở rồi sẽ bớt liền. Có nhiều nhiều cư sĩ hay nhờ thầy làm chuyện này lắm.
[1:00:40]Đến than thầy lại có trường hợp, cái thầy đặt cho thêm cái tên, rồi để cái bài vị vào trong nhà linh, rồi cho đại chúng cầu siêu cái yên liền, hết liền, ừ đơn giản, nó không có gì đâu nha. Nhưng mà lại đây nè, lại chùa này nè, chùa này linh hơn.
[1:00:57]"Kính bạch giảng sư, con năm nay gần 40 tuổi vẫn còn sống độc thân." Thầy 47. "Nhưng trong nhiều năm qua khi con đi ra đường con hay gặp những con mèo con ốm đói bị người ta đem bỏ rơi ngoài đường, bị người đời đánh đập, xua đuổi. Trong lòng con lại dâng lên nỗi xót thương và con đem chúng về chăm sóc, nuôi dưỡng và rất thương yêu chúng. Có nhiều lúc vì nhà con quá đông mèo con không thể đem chúng về nhà được thì con tìm cho chúng một nơi ở yên ổn và mỗi ngày đều mang cơm đến cho chúng ăn, cho đến khi có người nhận nuôi chúng thì con mới yên tâm. Nói chung tất cả con mèo hoang mà con gặp, cho dù lớn hay nhỏ, hễ con thấy chúng đói con đều mang cơm đến cho ăn.
[1:01:31]Xóm giềng hay những người thấy con làm như thế đều nói rằng số con mắc nợ chúng và cho rằng con làm chuyện tào lao. Có người biết đạo thì cho rằng con có lòng từ bi, nhưng cũng có người biết đạo lại nói rằng tại kiếp xưa con mắc nợ chúng nên kiếp này phải trả. Nhiều lúc con day dứt không hiểu vì nhân duyên gì vào ngày đó, giờ đó khiến con gặp chúng để đem chúng về nuôi. Và con nghĩ con sẽ làm như thế cho đến suốt đời. Xin thầy cho con biết con làm như thế có phải xuất phát từ lòng thương yêu loài vật hay con mắc nợ chúng ở kiếp xưa nên kiếp này con phải trả?" Cả hai! Cả hai! Thứ nhất là mình có duyên với mèo. Có khi một... Không, thầy nói thiệt á.
[1:02:03]Có khi kiếp nào đó mình đã từng làm một loài mèo. Chuyện đó bình thường nha, xin thưa. Mình bây giờ mình nhìn vào gương mình thấy mình đẹp vậy chứ, nhưng mà 60 triệu năm trước mình là một con khủng long. Tất cả chúng ta từ những thời xa xưa đều có dấu vết của súc sinh hết, ai cũng vậy hết.
[1:02:23]kiếp xưa mình đã làm mèo mà có khi mình làm con mèo mẹ hay thương yêu mèo con, rồi bây giờ cái kiếp này mình biết đạo nó vừa có là cái nợ, cái nghiệp, cái duyên mà cũng là biết đạo nên khiến là Phật hay xui khiến, cái nhân quả xui khiến để mình có duyên để mình tạo thêm phước. Mình không thể tạo phước nhiều, bây giờ mình nuôi những con mèo con mà nó lạc loài như vậy cũng là một cách làm phước tốt chứ không sao nha, cứ làm tới, cứ làm, nha không sao, thầy tán thán đó.
[1:02:50]Tu như thế nào mới gọi là cội phúc? Tu là cội phúc thì xin tránh tình là dây oan.
[1:03:02]À mỗi ngày đến khi lau dọn bàn Phật con hay dời bát nhang, như thế có sao không thầy? Thật ra mình dời bát nhang á thì không sao để cho lau cho sạch đó. À nhưng mà nhiều khi cái bát nhang là cái nơi mà mình đặt lên đó cái niềm kính trọng tổ tiên, ông bà, trời, Phật, mình thắp nhang đó mình đặt lên lòng kính trọng, mình động hoài cũng không tốt, nên nếu không quá cần thiết thì cũng đừng động bát nhang cho nó yên nha. Con thường hay bị nhức đầu, đã đi nhiều bác sĩ nhưng không khỏi, không biết có bị nghiệp chướng gì không? Nên có những cái loại bệnh mà sự thật đi khám bệnh không ra, nhưng mình vẫn khó chịu, mình vẫn đau nhức mà đi khám không
[1:03:36]thấy gì hết, thì nó là loại nghiệp, mà nghiệp mà không có duyên chữa bằng thuốc thì phải chữa bằng phước. Cho nên chịu khó làm phước. Mà cái nghiệp mà nhức đầu á thì nó có nhiều nguyên nhân, nguyên nhân là ví dụ nói tới nghiệp mà mình hay làm cho người khác nhức đầu, mà tại sao mình làm người khác nhức đầu? Có thể là mình chửi mắng, mình nói hành nói tỏi họ vân vân hồi xưa. Mà đơn giản nhất là mình đã từng đập đầu ai, hoặc là đập đầu một con cá, đập đầu con ếch hay đập đầu con người thì bây giờ cái dư báo mình đã trả rồi, nhưng bây giờ cái dư báo còn lại mình cứ hay bị nhức đầu. Nên cái đó phải chịu, rồi thường hay sám hối,
[1:04:11]rồi mình giúp ai được cái gì đó mình giúp, ráng làm phước cứu người đó, tự nhiên nó sẽ bớt nha, chứ cái đó không có không có chữa được, ráng làm phước từ từ hết, lạy Phật sám hối vậy mà hết. Có cái câu thứ hai là con đang làm nghề buôn bán hải sản chế biến đông lạnh, xin thầy cho biết mình có phạm tội sát sinh trong nghề này không? Thật ra cái có cái điều thế này là cả thế giới hầu hết đều ăn đều ăn động vật, đều ăn thức ăn động vật, cho nên cả thế giới này đều mắc nghiệp sát sinh, thấy chưa, mắc nghiệp sát sinh, cho nên cái chiến tranh cứ tái đi tái lại hoài không bao giờ hết, thế giới không bao giờ thanh bình được
[1:04:44]vì con người ta cứ hay ăn mặn á, nghiệp sát sinh. Mà nó có một cái thế này là ăn thức ăn động vật á nó phù hợp với cơ thể của con người, phân nửa của con người làm người ta khỏe mạnh. Rồi khi khỏe mạnh rồi á sau đó mới tính nè. Mình ăn mặn để mình có sức khỏe thì mình có một mớ nghiệp rồi, mớ tội rồi, vấn đề còn lại là mình giải quyết cái mớ tội đó như thế nào. Nếu mình đem cái sức khỏe mình để phụng sự, đem điều tốt cho con người thì mình xóa được cái tội đó mà có khi dư được chút phước. Còn nếu mà đem cái sức khỏe đó mà để hưởng thụ, làm điều ác nữa thì tội chồng lên tội, thì người này chắc chắn đọa đọa nặng.
[1:05:19]Thì mình chỉ là một người buôn bán trong cái trung gian thì mình chưa biết là cái người mà họ ăn cái món ăn đó họ sẽ sử dụng sức khỏe họ như thế nào thì không biết. Nếu họ đa phần họ sử dụng cái sức khỏe họ cho cái việc làm phước, tu tập thì mình làm cái nghề hải sản đông lạnh này tương đối mình không mang tội lắm, mình còn được chút phước hưởng theo. Còn nếu đa phần những người họ dùng cái hải sản đông lạnh của mình mà họ để hưởng thụ, họ quậy thì mình rất mang tội. Giờ biết làm sao? Chỉ còn cách vừa làm hải sản đông lạnh vừa truyền bá băng giảng để truyền cho mấy người hãy thỉnh họ lỡ có ăn hải sản đông lạnh của
[1:05:54]mình họ đem cái sức của họ ra họ làm điều tốt cho đời thì mình sẽ đỡ ha, chứ không lẽ giờ bỏ nghề thất nghiệp thì cũng không dám nói. Con là một Phật tử, con cũng cố gắng vun bồi hạnh phúc gia đình nhưng cuối cùng con cũng sống một mình, như vậy là bị nghiệp gì, xin thầy chỉ cách hóa giải. Cái này rất là lạ nha, có một lần thầy đọc trong cái Trưởng Lão Ni Kệ tức là chuyện kể về những vị tỳ kheo ni mà mà đắc đạo thời Đức Phật á, thì có một bà đó như thế này, bả sinh trong gia đình giàu có, quý phái, bả là con gái một. Thì lớn lên bả lấy chồng, nhưng mà lạ một cái là bả đẹp thế, bả giàu thế nhưng rồi chồng hắt hủi không
[1:06:36]thương, đối xử cực kỳ tệ bạc, thế là đổ vỡ. Bả quay về lại với gia đình, nhưng bả vẫn còn đẹp và gia đình cũng rất giàu, nên một người thứ hai tới cưới. Và bên Ấn Độ mà mỗi khi mà gả con gái thì cha mẹ vợ bên gái phải cho tiền nhiều lắm, nhưng vì gia đình giàu thì không sợ cứ cho. Thì cuộc hôn nhân thứ hai cũng không bao lâu rồi cái người chồng cũng vậy, cũng hắt hủi, cũng xua đuổi và không hạnh phúc. Rồi bả quay về lại, lúc đó là gặp Đức Phật rồi bả đi tu theo, bả đi tu theo một thời gian là bả đắc đạo, bả đắc đạo rồi bả mới nhớ lại vô lượng kiếp của bả. Cái chuyện này rất là hay nha, bả nhớ lại vô lượng kiếp của bả có một kiếp
[1:07:09]xưa như thế này, bả là đàn ông, mà bả hay gian díu với vợ của người khác.
[1:07:17]Kiếp sau mà nói bả đầu thai vào trong bụng khỉ, tức là làm con khỉ, khi sinh ra là bị con khỉ chúa nó cắn đứt cái tinh hoàn, nó thiến liền. Tại vì trong bầy đàn khỉ luôn luôn như vậy, con khỉ chúa luôn luôn nó thiến mấy khỉ đực hết, để cho nó chỉ là một người đàn ông duy nhất ở trong bầy đàn đó. Mà như bao bì khỉ nào cũng vậy, phải không ta? Bây giờ hình như cũng vậy. Thì khi bả sinh ra làm một con khỉ đực thì bị thiến liền, thì sau này trở lại làm người thì xin báo tin mừng là người bê đê.
[1:07:46]Là người bê đê là không phải nam không phải nữ, trong kinh ghi rất là rõ như vậy, và khi mà đầu thai lại làm hẳn người nữ thì không bao giờ được hạnh phúc trong hôn nhân. Cái nguyên nhân nó sâu xa vậy, thì đó là chuyện của bả thôi chứ không phải là chuyện của người Phật tử này thì thầy không có biết, vì nó nhiều nguyên nhân. Nhưng đây riêng của bả, rồi sau đó do đời xưa cũng có duyên với Phật thế nào rồi bả tu bả đắc đạo luôn, đấy. Nhưng mà đó là những cái việc của một vị tỳ kheo ni đó đã đắc A La Hán thấy được tiền kiếp của mình, thấy được nhân quả rõ ràng. Còn bây giờ chuyện Phật tử mà con cố gắng vun bồi hạnh phúc
[1:08:15]gia đình nhưng cuối cùng cũng sống một mình thì nó nhiều nguyên nhân, thật ra là mình ít nợ ít duyên với người đó và có khi nhờ như vậy biết đâu mình sẽ tu hành được dễ dàng hơn, nên thầy không có biết được nguyên nhân nha, mà có khi đó là cái dở mà biết đâu cũng là một cái cái may, coi nó là dở nhưng cũng là một cái hay, thôi đừng buồn nha.
[1:08:37]Buồn ơi ta xin chào mi, khi người yêu đã bỏ ta đi.
[1:08:47]Tại sao con học bài lâu thuộc mà mau quên? Dĩ nhiên đó là cái nghiệp, cái nghiệp là mình trí nhớ kém, thần kinh mình bị yếu, và do như vậy thì nó có mấy cách là mình phải giúp cho người khác học tốt, và thứ hai là mình phải tập luyện, vừa tập khí công vừa tập thiền định để phục hồi bộ não, mà vừa phải làm phước gì giúp cho người khác học. Ví dụ như là mình giúp vở viết cho những người đi học vân vân là giúp cho người ta học thì tự nhiên lần lần mình sẽ học giỏi lên, nhưng không phải một hai tháng được liền. Khi mình hay bố thí vở, bố thí sách, bố thí viết cho người khác để người ta học giỏi, thì ba năm sau bắt đầu đầu mình mới cải thiện
[1:09:26]chứ không phải mới, vì cái nghiệp nào mà chuyển cũng khá lâu nha. Nói tại sao trong chùa thầy nhiều quy tắc mà chúng con không được đi luôn tuồng vào bếp và những chỗ tăng chúng mà muốn lên cốc thầy không cũng khó nữa? Xin thầy cho biết để chúng con được vui hơn. Thật ra thì trong chùa là một cái nơi tu hành cho nên chúng ta đến chúng ta cố gắng giữ cái nền nếp tu hành giùm cho quý thầy, quý cô, cho nên mình đừng đi luôn tuồng để quý thầy, quý cô phải ra phải xử phải tiếp phải dắt phiền thế này, nên mình thôi cứ ở phạm vi nhà bếp thì đỡ, khi nào mà có điều kiện rộng rãi mời đi tham quan thì được.
[1:10:02]Còn riêng thầy là một trường hợp đặc biệt nữa, là thầy sức khỏe kém mà thời giờ thì ít, cho nên cứ chạy sồng sộc lên cốc thầy chắc thầy chết liền. Nên thầy cũng ít tiếp khách là vậy đó, nhiều khi khách lên giận thầy hoài, nhiều người đi xa lên mong gặp thầy lúc đó thầy đang bận lỡ tay mà mà lúc đó thầy đang làm việc cái đệ tử thầy lên báo nói thưa thầy có người đó người đó tới muốn gặp thầy, thầy nói ờ thôi thôi chờ chút chờ chút, cái thầy ngồi thầy cắm cúi thầy làm viết, thầy làm thầy quên luôn, thầy quên mất luôn á. Thầy tập trung vào thầy làm thầy quên mất là đệ tử thầy vừa mới nói là có khách là thầy quên luôn, cho đến khi mà thầy buông viết ngồi xuống
[1:10:35]rồi cái thầy đi xuống thì người ta giận người ta bỏ về mất rồi. Vì sức khỏe thầy kém mà thời giờ thầy ít nữa, cho nên thầy cũng nói mọi người ráng thông cảm giùm thầy nha. Lỡ thầy có quên thì ngồi chơi, cứ coi thầy như củ khoai đừng giận.
[1:10:52]Phật tử thành phố Hồ Chí Minh ước mơ có một ngôi chùa Phật Quang ở Sài Gòn để thuận tiện việc tới lui, xin thầy biến ước mơ đó thành sự thật. Lúc Phật tử còn nhỏ trước 75 hình ảnh địa ngục của người mắc tội truyền bá rất rộng rãi, cắt lưỡi, vô chảo nước sôi, nên thời ấy dân rất hiền lành. Còn bây giờ con người ác quá, họ có thể ra tay rất tàn độc mà không hề chùng tay, tại sao bây giờ Phật giáo không làm được như trước 75, phác họa hình ảnh địa ngục của người mắc tội để truyền bá tác động ngay lúc còn nhỏ? Nói láo không dám nên lớn lên cũng rất hiền, còn bây giờ con người gây tội ác ghê gớm quá,
[1:11:22]thậm chí có mười mấy tuổi là đã giết người. Không, bây giờ thầy thấy có nhiều người hình như cũng vẽ tranh địa ngục á ha, cũng có. Thôi bây giờ ai ai vẽ khéo tay vẽ lại đi, vẽ lại rồi mình cũng truyền bá lại cũng hay lắm. Thầy cũng nhớ hồi xưa vậy nghe cha mẹ, ông bà kể về chuyện địa ngục á, đâm ra mình cũng có cái ý thức nhân quả sợ tội phước từ nhỏ, cũng hay. Còn cái việc mà chùa Phật Quang ở Sài Gòn thì có lẽ là cũng khó thực hiện, tuy nhiên là thầy cũng có cái dự án là thầy định cất một cái miếng đất ở phía Nam Sài Gòn để cất một cái thiền đường nho nhỏ, cũng làm cái trụ sở công ty để phát hành băng sách,
[1:11:56]cũng là ký túc xá để quý thầy, quý cô về đi tới đi lui có chỗ ở, vân vân nó cũng nhiều cái việc để phải làm thì thầy có đang mua trả góp miếng đất ở Nam Sài Gòn, còn ai muốn phụ trả góp tiếp thì thì thì thầy cũng hoan hô, thầy cũng mô Phật không sao hết nha. Cho con hỏi tại sao ban đêm nằm mơ thấy đang đứng tự nhiên bay lơ lửng lên không trung, có khi thì đứng trên cao nhìn xuống? Cái người mà nằm mơ mà thấy lơ lửng trên cao là mấy trường hợp: một á là nếu là người thường hay tu thiền thì công phu mình có tiến bộ, nghiệp mình có nhẹ đi thì hay thấy bay, hay thấy đi trên cao, đó là thứ nhất. Thứ hai là người này nhiều khi có tiền kiếp,
[1:12:37]tức là nhiều khi người ở cõi trên, có khi là người đã từng ở cõi trời, kiếp này thường hay thấy bay hay thấy ở trên hư không, như vậy. Ăn chay có thể giúp bớt sân hận được không? Thầy nghĩ là có thể một phần ạ, thầy nghĩ là có thể một phần ạ. Nhưng mà cái tu nó vẫn quan trọng hơn. Thí dụ mười phần thì ăn chay hỗ trợ mình được hai ba phần, nhưng bảy phần còn lại phải tự mình tu. Tại vì có nhiều người ăn chay mà vẫn còn vẫn còn nóng, vẫn còn nóng như thấy không. Cái kiêu mạn là mình nóng, cái khiêm hạ là mình hiền. Đại khái là những câu hỏi như vậy. Thôi thầy chúc quý Phật tử, cái này là bài giảng đầu năm
[1:13:10]ha, một năm được nhiều an lành, hạnh phúc nha, cố gắng tu hành tiến bộ, giúp mọi người cùng biết tu. Nguyện đem công đức này, hướng về khắp tất cả,
[1:13:38]đệ tử và chúng sinh đều trọn thành Phật đạo.