Transcript: Biết Phục Thiện - Pháp Cú 46

[0:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay, ta nghe tiếp bài Pháp Cú. Hôm nay đáng lẽ thầy giảng bài về ngài Mục Kiền Liên, nhưng mà vì các đệ tử của thầy không chịu cho thầy giảng nên thầy phải bỏ bài đó nhảy qua một bài. Lý do mà nhảy bỏ một bài là vì có yếu tố mê tín. Hôm trước thầy giảng cái bài oan ức á, một Tỳ kheo đi đâu mà cứ có một cái bóng ma nó cứ hiện đi theo đi theo á. Cái là nó thành ra một cái chuyện scandal ầm ĩ lên, rộn lên cả tới nỗi mà vua phải ra tay xử. Rồi sau khi giảng bài đó xong thì trên chùa mình xảy ra một chuyện cũng khá tương tự. Rồi cái hôm nay tới bài giảng ngài Mục Kiền

[0:56]Liên là cái chết của ngài Mục Kiền Liên. Đệ tử thầy sợ không cho thầy giảng. Nói thầy giảng xong thầy chết nữa. Thôi thầy hẹn cất cái bài đó lại. Tới khi nào thầy gần chết rồi thầy giảng. Thôi bây giờ ta nhảy một bài ta qua cái bài khác, cái bài là Biết phục thiện. Cái bài kệ như thế này: Nếu không hết nghi hoặc, thì dù cho lõa thể, bện tóc tro trét mình, tuyệt thực lăn trên đất, ở dơ ngồi chồm hổm, cũng chẳng phải người hay. Bài kệ này mình nghe nó hơi kỳ kỳ là thế này. Vào cái thời Ấn Độ xưa có một phái tu khổ hạnh tức là họ đày đọa thân thể mình bằng nhiều cách khác nhau, thậm chí cả ở dơ, vài năm không tắm,

[1:46]làm cho cái người quần chúng bình dân lại thấy khâm phục và họ đã chinh phục được rất nhiều lòng người vào thời đó. Và Đạo Phật với cái đạo lõa thể mà khổ hạnh đó nó cũng có một sự cạnh tranh rất là lâu dài vào cái thời như vậy. Nên ở đây thì bài kệ này có nghĩa là dù cho anh có lõa thể, anh bện tóc tro trét mình, tuyệt thực lăn trên đất, ở dơ ngồi chồm hổm cũng không phải người hay nếu mà trong lòng anh không trừ hết nghi hoặc. Ý nghĩa bài kệ là như vậy. Nhưng mà lý do để Phật nói bài kệ đó là vì có chuyện như thế này. Có một Tỳ kheo tại gia đã lớn tuổi, giàu có rồi sau khi vợ chết thì ông đi tu.

[2:27]Ông đi tu nhưng mà ông không có xuất gia như mọi người một cách bình thường là mình bỏ hết tài sản để vào chùa với đôi bàn tay không. Mà nghĩa là xuất gia thì xuất gia, cạo tóc thì cạo tóc nhưng mà tài sản ở nhà ông vẫn là chủ sở hữu. Vì vẫn là chủ sở hữu nhà nên ông tạo một cái cuộc sống của người tu tương đối là sung túc. Ông cất riêng cho ông cái tịnh thất, có người hầu hạ, phục vụ, ăn uống đầy đủ, quần áo thì thay ra nhiều loại, nói chung là rất là tiện nghi. Như vậy. Do là vì ông xuất gia nên ông ở gần gần cái tinh xá của chư Tăng, tức là tinh xá đó thì sát bên hàng rào là ổng cất cái tịnh thất để

[3:05]ông đi ra đi vào ông được học đạo với Phật và với chư Tăng. Nhưng mà do cái đời sống mà sung túc sang trọng như vậy cho nên làm cho các Tỳ kheo họ chướng mắt. Các Tỳ kheo chướng mắt rồi mới mời ông đến gặp Phật. Các Tỳ kheo mới thưa với Phật là, "Bạch Thế Tôn, vị hiền giả đây tuy đã xuất gia rồi nhưng mà đời sống rất là giống với đời sống thế tục: vẫn sở hữu tài sản, ăn mặc thừa mứa, người hầu người hạ, nhà cửa thì sang trọng, nó không có hợp với cái giáo pháp của Phật." Thì Phật nghe vậy thì Phật rầy. Phật rầy cũng nhẹ nhàng. Thì ta biết mà, Phật ngài nói mà cũng ôn hòa, không có nói gay gắt.

[3:47]Phật mới nói là, "Ông như vậy là không nên. Người xuất gia rồi là người không có sở hữu, hoặc là tài sản của ông nên phải bố thí hết, còn nếu mà cái nào cúng dường chư Tăng được thì cúng. Mình vào mình sống hòa đồng như mọi người trong chúng Tăng, chứ không nên mà ăn mặc một cách sang trọng như vậy." Phật rầy rất là nhẹ nhàng, nhưng mà ổng ổng đùng đùng tự ái. Đây, cái chỗ này là chỗ giống mình y hệt đây nè. Đùng đùng tự ái khi bị ai rầy, kể cả thầy mình. Ổng đùng đùng tự ái, ổng nói, "Hả, ngài nói vậy thôi tôi không thèm mặc gì nữa." Cái ổng cởi tuột đồ ổng ra luôn trước đại chúng. Có ai tự ái xin đừng bắt chước kiểu này nha.

[4:28]Đừng bắt chước kiểu này. Ổng ổng tuột đồ ra trước cái đại chúng như vậy, thì Đức Phật ngài kiên nhẫn rầy tiếp. Đức Phật mới nói thế này, "Ngày xưa vào kiếp xưa, ông là người biết phục thiện khi nghe ta rầy. Tại sao bây giờ ông lại hư vậy?" Thì khi Phật nói câu đó thì mọi người đều tập trung lại để nghe coi chuyện ngày xưa là gì. Vì chỉ có Phật ngài mới biết được vô lượng kiếp của tất cả nhân duyên của mọi người. Nên khi nghe Phật nói như vậy cái mọi người lắng nghe. Đức Phật mới kể một câu chuyện quá khứ như thế này. Nói, vào thời rất là xưa ở tại một cái vương quốc đó thì vua có người hoàng hậu thứ nhất sinh được hai người con trai:

[5:12]một người là Mahimsasa và một người là Canda, Canda nghĩa là mặt trăng. Rồi cái người hoàng hậu thứ nhất khi qua đời, ông vua mới cưới cái người thứ hai thì người thứ hai này cũng sinh cho vua một người con trai tên là Suriya, nghĩa là mặt trời. Cái người hoàng hậu thứ hai này mới sợ rằng là do con mình là con thứ, sinh ra cuối cùng nên sẽ không được thừa kế ngai vàng thì bà mới bí mật móc nối hết những người trong cung, trong quan lại. Ta thấy không ai thân yêu với nhau bằng vợ chồng, vậy mà vẫn thủ đoạn với nhau. Cho nên cuộc đời này đáng để cho ta suy nghĩ nhiều chuyện. Cho nên bà cố của thầy hay dạy mẹ của thầy câu này:

[5:54]"Tin nhưng dạ hãy còn phòng, chẳng biết quân tử trở lòng khi mô." Cái người Huế, người Huế.

[6:04]Thì cái bà hoàng hậu này vậy, bà mới bí mật móc nối các quan lại đi mua chuộc để thành phe và nghĩ rằng sẽ nhờ cái sức mạnh, áp lực của triều đình để sau này đưa con trai mình lên ngôi mà gạt hai người con kia ra. Mà cái ta phải hiểu cái chữ mà gạt hai người con kia ra là có thể giết chết luôn á, chứ không có đơn giản. Thì khi mà cái người hoàng hậu thứ hai này đến đặt vấn đề nói thẳng với ông vua là nói, "Thần thiếp xin bệ hạ sau này hãy nhường ngôi lại cho con trai của thần thiếp." Thì ông vua mới phát hiện ra vấn đề này lớn rồi. Vua cũng rất là giỏi, tại vì trị vì đất nước cũng bao nhiêu năm, cũng là đối diện không biết bao nhiêu là âm mưu,

[6:45]xảo quyệt của con người nên khi nghe bà hoàng hậu nói câu này, nó ngược với cái luân lý bình thường, ông bắt đầu phát hiện chuyện này lớn rồi, không phải nhỏ. Thì ông mới hoãn binh, ông biết là khi mà bà đã đặt vấn đề chính thức với ông thì bà đã chuẩn bị trước đó rất kỹ rồi, chứ không phải là không chuẩn bị gì mà dám đến nói chuyện thẳng với ông. Tại vì khi mà đến nói chuyện thẳng với ông rồi thì ông có thể bác một cái mất liền. Nhưng bà có một cái thế lực gì mới dám đến nói chuyện với ông như vậy. Như vậy là ông chợt, ông hiểu ra là mình đã bị cô lập rồi. Ông vua cũng rất là giỏi. Ông phát hiện ra mình đã bị cô lập

[7:21]và ngay lúc này mà mình từ chối thì sẽ có chuyện xảy ra liền. Tức là chỉ đợi ông vua ông từ chối một cái là bà phất tay một cái là sẽ có nổi loạn lên liền. Chuyện không phải nhỏ, ông mới tìm cách hoãn binh. Ông nói là, "Bây giờ mọi việc mình quyết định trong ngày hôm nay nó chưa phải là ngày tốt nên là ta hãy đợi chọn lựa và trẫm sẽ mời các quan lại ta bàn chuyện này để thu phục được lòng người, vân vân." Bà hoàng hậu nhếch miệng bà cười. Bà hoàng hậu mới nhếch mép bà cười vì bà biết các quan lại bà đã mua chuộc, móc nối hết rồi. Bà đồng ý cho ông vua hoãn binh nhưng mà biết rằng mình đã nắm trong tay rồi.

[7:58]Lập tức sau đó, ông vua mới bí mật gọi hai người con trai đầu vào, nói cái sự tình là đã nguy cấp rồi, cha con ta đã bị cô lập rồi. Ông đoán ra liền, "Bây giờ con phải đi liền, con ở đây là tính mạng con rất nguy hiểm. Con phải về cái vùng đó, cái vùng núi đó đó, và vùng biên giới xa, con ẩn, đến khi nào mà con chuẩn bị lực lượng, đến khi nào mà nghe tin cha mất, con dắt quân về mà lên ngôi vì cha sẽ chuẩn bị sự thừa kế trên danh nghĩa. Nhưng mà thế lực ngày hôm nay thì dường như ta đã thua." Ông vua ổng rất là nhanh ý. Thì hai người con trai nghe như vậy là lập tức trong đêm bí mật khăn gói đi liền.

[8:37]Nhưng, nhưng đúng là ta có cái chữ nhưng này, là người tính không bằng trời tính. Là cái người con trai của cái bà hoàng hậu thứ hai đó là Suriya là mặt trời á, khi mà từ nhỏ lớn lên lại được hai người anh rất thương yêu. Hai người anh không phân biệt khác mẹ mà rất thương yêu người em của mình, vì đây là những người anh rất là có đạo đức. Cái người em này quá thương người anh, trong bất ngờ trong bóng đêm thấy hai ông anh mình xách gói đi, cái đâm đầu chạy theo luôn, không cần biết chuyện gì xảy ra, chạy mất luôn. Nghĩa là sáng hôm sau mà nghe tin biến mất là biến mất luôn cả ba hoàng tử luôn, làm cái bà chánh hậu bả bể kế hoạch là không

[9:14]đưa con mình lên ngôi được dù là vắng bóng hai người kia. Nên bả phải đình kế hoạch lại để đi tìm. Nhưng mà theo như kế hoạch mà đã sắp xếp thì hai người anh đã dắt luôn cái người em trai của mình là đi trong đêm, băng rừng, băng suối đi rất là nhanh, đi vượt theo những con đường tắt mà không ai có thể tìm được dấu vết, vượt lên trên núi cao trốn luôn trển luôn. Tức là trốn tùy tình hình rồi mới có thể mà xây dựng lực lượng theo như cha mình dặn. Nhưng, mà nó cũng chữ nhưng nữa, nghĩa là gì? Ta tính không bằng cái nhân duyên nó tính. Khi mà bỏ hết tùy tùng mà vươn vượt lên núi cao, xa như vậy là đã đi qua nhiều đêm ngày rồi,

[9:48]bắt đầu khát nước, mới đi tìm cái hồ nước. Nói là, "Bên kia có hồ nước rồi ba anh em đóng trại lại." Lúc đó, kêu hai người em của mình xuống đó lấy nước lên để uống rồi nấu ăn này nọ. Thì trong cái hồ đó có một con dạ xoa. Cái khái niệm về dạ xoa rất là lạ đối với cái thế giới hiện đại của ta ngày nay. Nhưng mà vào thời xưa, loại sinh thể mà đặt tên là dạ xoa lại rất là nhiều. Nhưng mà bây giờ thì bắt đầu ta nghe quen rồi nè. Trong tiếng Anh gọi là vampire là gì? Vampire: ma cà rồng. Trong phim của Mỹ á, phim của Mỹ là xuất hiện giữa loài người này có một cái loại ma cà rồng chuyên môn cắn cổ hút máu người ta mà là có năng

[10:34]lực phi thường, có thể biến hóa mà sức mạnh rất là đặc biệt và sống rất là dai. Thì cái khái niệm mà ma cà rồng vampire trong phim kinh dị của Mỹ đó, nó rất tương tự với cái khái niệm mà dạ xoa trong kinh Phật ngày xưa. Nghĩa là tồn tại một cái loại sinh thể như vậy. Nghĩa là khi họ hiện hình giống như con người như thế này thì ta không biết, nhưng mà ẩn chứa bên trong họ một năng lực rất là phi thường và họ thiện ác thất thường. Họ cũng có thể là người binh điều thiện, làm điều tốt, nhưng họ nổi sung lên, họ có thể làm một điều ác rất là bất ngờ. Thậm chí việc giết hại và ăn thịt sống là điều rất là bình thường.

[11:12]Cho nên ta không biết ai là ai. Ví dụ như hôm nay đi ngồi nghe Pháp, ta không biết là bên cạnh ta có phải là người thật hay dạ xoa hay không. Thấy không, để ta có thể rờ rờ nắm tay bóp vai người đó thử coi nó có cái gì lạ hay không để biết kiểm tra lại coi có phải dạ xoa ngồi kế bên không. Ở nơi cái hồ nước đó có con Dạ Xoa, thì con Dạ Xoa này cũng vậy, cái tính khí thất thường. Ảnh giữ cái hồ nước đó ảnh có một cái lời thề là cái hồ nước này là đặc quyền cho ảnh sống. Ảnh ăn cá sống, ăn chim và ăn thú rồi vậy. Nhưng mà nếu có người đến ảnh sẽ hiện ra, ảnh hỏi một cái câu về cái phép của bậc thánh,

[11:49]cái đạo lý của bậc thánh, mà nếu người đó mà trả lời được thì ảnh sẽ theo hầu hạ luôn, còn cái người nào mà không trả lời được là ảnh bắt luôn à, bắt nếu cần ăn thịt luôn. Nên là con người này thiện ác thất thường. Mà lý do tại sao thiện ác thất thường vậy? Là bởi vì cái giống loài Dạ Xoa đó thẳm sâu trong là người dữ, có thể ăn thịt sống, có phép thuật biến hóa. Nhưng mà con Dạ Xoa này có biết suy nghĩ thế này: là cái thân phận Dạ Xoa bị đày đọa này không phải là tốt, nếu mà không có một cái giáo lý của thánh giúp họ cứu rỗi linh hồn họ để vượt lên trên. Nên vì vậy là cái con Dạ Xoa này phát một cái lời thề

[12:24]là nếu ai nói được cái đạo lý bậc thánh thì nó sẽ cung phụng suốt đời. Thì khi hai người em tới, cái Dạ Xoa hiện ra hỏi, nghĩa là: "Nếu hai vị mà muốn uống nước trên hồ này, từ nước hồ trên núi cao rất là tinh khiết, rất là đẹp, thì hãy nói cho tôi nghe: Pháp của bậc thánh là gì?". Hai người em ú ớ không biết, thời còn trẻ mà, sống trong triều đình là toàn là nghe phép mà để trị dân trị nước chứ không biết pháp của bậc thánh, ú ớ ớ đem nhốt trong hang liền. Cái người anh thấy lâu quá không thấy hai em mình về, cái mới đích thân đi xuống hồ, thấy lặng tăm à. Vừa đi xuống gần tới mép hồ đứng nhìn thì con Dạ Xoa lại hiện ra lại.

[13:02]Dạ Xoa mới hỏi là: "Phải là ngài muốn xuống uống nước không?". Nói: "Không, ta đi tìm hai người em của ta". "À", nó nói: "Ờ, ta đã bắt rồi". Nói: "Tại sao bắt?". Nói: "Bởi vì ta là người canh giữ cái hồ này, nếu người nào muốn uống nước mà không nói được cái pháp của bậc thánh thì ta bắt, có khi ta ăn thịt. Hãy nói cho ta nghe pháp của bậc thánh thì ta mới cho ngươi uống nước và thả một người em ra, thả từng người thôi". Cái người anh là Mahimsasa mới nói thế này: "Bậc thánh là cái bậc có cái tình thương lớn đối với mọi người, trong tâm thì rất là khiêm hạ, không thấy mình là quan trọng, sống một đời biết nhu thuận, biết cung kính, mặc dầu rất là nghiêm túc".

[13:45]Tức là giảng cái đạo đức tổng quát của bậc thánh, cái Dạ Xoa nghe ra cái nó khâm phục, chắp tay bái lạy và hứa là thả một người em ra. Thì trong hai người thả người nào, thì Mahimsasa mới nói: "Thả người em út giùm". Cái Dạ Xoa nó trừng mắt lên, nói: "Hồi nãy ngươi vừa mới nói cho ta đạo lý bậc thánh, vậy mà ngay tức khắc ngươi đã làm sai đạo lý bậc thánh". Nói: "Làm sao mà sai?". Nói: "Vì tại sao là theo cái thứ tự thì cái người anh, tức là Chanda, phải được thả trước, thế tại sao lại đi thả người em út?". Mahimsasa mới nói: "Ngươi biết một mà không biết hai. Nếu bây giờ ta kêu thả cái người em kế của ta

[14:25]thì sau này khi ta trở về triều đình, mọi người sẽ phê bình rằng ta phân biệt mẹ này mẹ kia. Và cái sự phân biệt lại ỷ là người cùng mẹ mới thương mà người khác mẹ không thương thì ai còn coi ta là người công minh chính trực để trị nước nữa? Nên vì vậy, ta chấp nhận là ngươi giam giữ người em kế cùng mẹ để cứu người em khác mẹ để cho mọi người biết rằng là cái tình thương yêu như vậy nó không có ranh giới như vậy". Con Dạ Xoa nghe như vậy mới khâm phục, mới quỳ xuống lạy và thả luôn cả hai người em. Thì mới phục thiện, từ đó là hầu hạ cả ba anh em, nó dùng cái quyền lực của nó, tức là nó dùng cái quyền năng,

[15:03]cái phép thuật của nó mà nó cung phụng cho ba anh em sống một đời sống rất là ổn định ở trên rừng núi cao như vậy. Thì người anh lại không chủ trương là dùng quyền lực để mà trở về kinh thành đánh nữa, vì sao? Vì cái người em trai út mình cũng nằm đây rồi, thì đâu còn ai giành với ai nữa đâu. Cho nên ba anh em cứ sống lặng lẽ mà để tránh cái mưu hại của bà hoàng hậu thứ hai thôi. Sau khi mà nghe tin vua cha băng hà, ba anh em đều trở về và cái người hoàng hậu đó cũng hối hận, nên cái người anh cả là Mahimsasa lên ngôi, rồi hai cái người em trai cũng được phong tước, và Dạ Xoa cũng đi theo và được vua nghĩa là ban thưởng cho một đời sống sung túc.

[15:44]Thì lúc đó Đức Phật mới nói thế này: "Đời đó Mahimsasa đời đó chính là ta, Chanda là người em kế ta chính là Xá-lợi-phất, Suriya chính là A-nan, còn cái Dạ Xoa mà nghe ta giải thích rồi biết phục thiện chính là ông ngày hôm nay. Ngày xưa ông nghe ta giải thích ông biết phục thiện, tại sao ngày hôm nay khi ta vừa rầy một tiếng là ông đã đùng đùng tự ái như vậy, không nên". Ông kia nghe cái vỡ ra, hối hận quỳ xuống khoác y lại và xin sám hối. Nên Phật mới nói cái bài kệ là trong lúc tự ái ông nghĩ rằng cái người khỏa thể mới là người chân chính, không phải. Dù cho khổ hạnh gì, bện tro, trét trấu,

[16:23]ở dơ, chồm hổm, làm những cái hành vi khổ hạnh kia đó không phải là một ẩn sĩ chân chính, mà chỉ khi nào trong tâm mình trừ hết mọi nghi hoặc, mọi phiền não, mọi cái bất thiện thì mình mới là một ẩn sĩ chân chính. Nên bài kệ nó khép lại, câu chuyện ngưng đó lại. Bây giờ thì ta phân tích một chút.

[16:44]Hiện nay cái tình trạng mà xuất gia giống như cái ông Tỳ-kheo này cũng rất là nhiều, là có nhiều người đã đến xin các vị tôn túc xuất gia khi đã lớn tuổi, nhưng mà sau đó thì không thể sống một đời sống tu hành như là những người trẻ tuổi được vì sức khỏe mình đã kém và mình phải cần cái sự phục vụ của người nhà. Cho nên là vẫn quyến luyến, vẫn giữ tài sản, vẫn cần người phục vụ, và có nhiều người cạo tóc, đắp y xong về nhà ở hẳn với con cháu của mình luôn, cũng có trường hợp như vậy. Như vừa rồi lúc thầy đến ở Thanh Hóa thì ông Thượng tọa trong ban Trị sự ông mới nói thế này, ông nói: "Chúng con rất là khổ tâm về việc ở trong tỉnh con có những

[17:28]người đi đâu xuất gia á, xuất gia xong về vô ở nhà với con cháu của mình, con không biết đường đâu mà quản lý". Nói là: "Người tu sĩ trong tỉnh thì ban Trị sự quản lý nhưng mà không biết quản lý vì họ ở với con cháu". Và đây cái thực trạng của ngày hôm nay mà ta thấy thì ngày xưa đã có một trường hợp, ta chỉ nghe một trường hợp chứ ta không nghe nhiều hơn, vì thời đó còn Đức Phật, do cái uy đức rất là lớn của Phật nên mọi người sống rất nền nếp, ổn định. Nhưng ngày hôm nay thì cái sự buông lỏng nó lỏng dần, lỏng dần, nên khi cái người lớn tuổi có tài sản mà xuất gia thì việc mà gắn bó, quyến luyến với gia đình cũng còn rất là nhiều,

[18:05]chứ không có buông bỏ như là cái người xuất gia mà trẻ tuổi được. Cái tình trạng nó là như vậy, đây cũng là một cái vấn đề mà Giáo hội cũng phải tính toán dữ lắm. Và ngoài cái là sở hữu tài sản thì cái người mà xuất gia đã lớn tuổi rồi cũng còn mang theo nhiều cái tập khí thế gian và những tính khí nhiều kiếp của mình là do cái thời gian tu tập không nhiều mà cái thói quen sống ở đời nó nhiều hơn, nên là tập khí rất là nhiều. Tập khí nhiều đến nỗi mà Đức Phật có chế ra một cái luật là nếu cái người nào mà đã 60 tuổi rồi thì không cho thọ Tỳ-kheo. Cái chế tắc này thì đúng là hơi khắt khe vì nhiều khi ta thấy có những vị 60

[18:45]tuổi mà họ đời họ làm cư sĩ rất là thuần, thì dù 60 tuổi rồi họ vẫn thuần. Nhưng có những người gặp đạo mới quá, mới vài năm cái xuất gia thì đúng là 60 tuổi là chưa thể thay đổi được, mang theo tập khí rất nhiều nên không thể mà thọ Tỳ-kheo. Tuy nhiên, ta phải hiểu rằng trên đời có nhiều cái nó có cái linh động, Đức Phật cũng vậy, Đức Phật cũng cho nhiều cái linh động. Ví dụ như là khi một người đã tu ở một cái đạo khác đến với đạo Phật để xin xuất gia thì thường là Đức Phật phải bắt là thử thách 3 tháng tới 3 năm mới cho xuất gia, mới cho đắp y Tỳ-kheo. Đó, nhưng mà có những trường hợp có những người mà

[19:26]tuy là ở một đạo khác vào nhưng mà căn cơ thuần thục quá, hiểu đạo rồi, Đức Phật chớp nhoáng trong một tuần đó cho xuất gia đắp y luôn, cũng có nữa. Đức Phật có nói câu này: "Là theo pháp của ta, những người ngoại đạo đến đây xuất gia phải thử thách trong 3 tháng đến 3 năm, nhưng cũng có những trường hợp cá biệt". Đức Phật có nói câu thòng đó. Ta hiểu rằng là Ngài rất là rất là uyển chuyển, linh động chứ không có chấp nguyên tắc. Thì cũng vậy, cái người lớn tuổi mà xuất gia thường là theo luật là 60 tuổi không thọ Tỳ-kheo được, nhưng mà các bậc đạo sư hiện nay, các bậc thầy hiện nay cũng linh động tùy theo cái từng người đệ tử

[20:03]của mình mà quyết định là cho xuất gia hay không là vậy. Rồi cái người giàu xuất gia cũng khó buông bỏ tài sản. Rất nhiều người vậy, xuất gia thì xuất nhưng mà tài sản vẫn giữ nguyên, đứng tên kỹ lưỡng, đề phòng lỡ có chuyện gì nhảy trở về còn tiền mà xài tiếp. Tâm trạng mà dự phòng trở về, chính cái tâm trạng này đã chuẩn bị cho sự hoàn tục. Nên cái người nào xuất gia mà vẫn còn có cái dự phòng lỡ có chuyện gì nhảy về nhà còn nhà còn cửa, còn tiền còn bạc thì chắc chắn người đó sẽ hoàn tục. Nên cái người xuất gia rồi là phải chặt một dao đứt làm hai đoạn. Nếu mà nói là tài sản trong quyền của mình,

[20:42]đem đi bố thí sạch, cúng dường sạch rồi hãy đi với hai bàn tay không. Còn nếu mà không phải tài sản của mình, làm cái giấy cắt đứt dứt khoát không còn gì dính của mình nữa rồi đi luôn. Phải như vậy, trong đầu không còn có cái dự phòng nữa thì mình mới không có cái nhân hoàn tục, chứ còn mà trong đầu còn có ý nghĩ dự phòng là có cái nhân hoàn tục. Nên đây là những người mà sắp xuất gia hãy nhớ điều này giùm thầy nha. Xuất gia là không có cái dự phòng, lỡ có chuyện gì còn trở về mà có nhà có cửa là chết liền, là hoàn tục liền á. Rồi có một cái thời gian vậy, ở triều đình nhất là triều đình Huế á, triều đình Huế là các vị vua chúa rất là mộ

[21:19]đạo Phật, nên các quan cũng rất là mộ đạo Phật. Rồi nhiều vị quan khi đến tuổi lớn về hưu, đã xuất gia rồi lấy của ra xây chùa, tự mình làm trụ trì. Là lúc mà còn ở đời làm quan thì ở dưới cũng là có thuộc hạ, đi tu rồi bỏ tiền ra xây chùa lên thì cũng nhận đệ tử ở dưới mình cũng có thuộc hạ, cũng là ông quan. Và ta sẽ thấy là những cái ông trụ trì đời xưa ở ngoài Huế cái cung cách của một ông quan vẫn còn nguyên. Và cái đời đó nó cứ truyền đời cho tới ngày hôm nay. Cho tới ngày hôm nay là nhiều vị tôn túc mà ta thấy cái vẻ đĩnh đạc, sang trọng mà đôi khi hơi có một cái kiêu kỳ giống như một vị quan ngày xưa cũng là lý do này.

[22:04]Nó khác với những người mà xuất thân từ gia đình nghèo mà tu bằng cái oai đức của mình vượt lên vượt lên lần lần, rồi trở nên thành một bậc thầy được mọi người kính trọng thì thường là họ không có cái kiểu cách của một ông quan. Nên khi xuất gia rồi, ta thật sự ta mang rất nhiều cái tập khí của cuộc đời đi vào. Và cái khó là trong thời gian tu hành làm sao mà gạt bỏ được những cái những cái tập khí này đi ra, là mỗi người sẽ mang theo như vậy. Trong kinh Đại Bát Niết Bàn Đức Phật cũng nói vậy, là trước khi xuất gia mà người nào có cái tập khí nào thì khi xuất gia rồi sẽ lặp lại những điều đó rất là nguy hiểm.

[22:42]Do đó là người nào mà phát tâm xuất gia thì hãy suy nghiệm về điều này rất kỹ, xem coi mình còn cái tập khí gì cần phải trừ bỏ để cho khi bước vào xuất gia là cái đời sống của mình nó rất là tròn trịa và phù hợp với một người một người Sa-môn. Trong câu chuyện này có một cái điều làm cho ta phải suy nghĩ rất nhiều, đó là cái tự ái khi bị la rầy. Mà cái tâm tự ái là cái chướng ngại đầu tiên của người tu. Không biết người nào, dù là cư sĩ hay là người xuất gia cũng vậy. Khi ta bị la, bị rầy, nhất là bị rầy bởi thầy mình hay là huynh đệ mình mà ta tự ái thì ta chưa vượt qua được cái cánh cửa đầu tiên của người tu, dù là người cư sĩ.

[23:29]Ta tu làm sao đó không biết, là dù mình là người còn tại gia hay là người đã xuất gia, mà nếu ai rầy, ai trách mình mà mình tự ái thì cánh cửa đầu tiên chưa vượt qua. Đây là cánh cửa đầu tiên, chưa nói gì bao nhiêu thứ khác. Còn rất nhiều sự thử thách trên đường tu của mình. Sự thử thách nhiều khi rất là khốc liệt. Có những khi là Phật đẩy ta vào cái chỗ đói tận cùng luôn. Tức là trước mắt ngày mai ta sẽ không còn tiền để mua thức ăn, không hũ không còn gạo, và không còn ai quen biết ta để có thể cúng dường. Nhiều khi Phật đẩy ta vào tới chỗ đường cùng để thử coi lòng ta có lung lay hay không.

[24:06]Lúc đó ta có dao động, ta có cần phải đi cầu cạnh người nào hay không, đó cũng là một bài học, bài học phía sau. Hoặc là lúc nào đó ta sẽ bị một cái nỗi oan mà có thể chính quyền còng mình bắt bỏ vô tù luôn cũng có nữa. Nhưng mà đó cũng là một bài học, một sự thử thách để xem trong những lúc bị oan ức đến khốn cùng như vậy lòng mình có dao động hay không, có buồn, có phiền hay không. Hoặc có những khi mà ta bị dồn đến chỗ mà mất hết tan nát hết tất cả không còn thứ gì, đẩy ta vào chỗ tận cùng mà nếu người bình thường phải tự sát. Nhưng mà thử coi đẩy ta vào tới đó coi lòng ta có lung lay, có dao động hay không, có còn phiền não, đau khổ hay không.

[24:42]Là trên đời tu nó rất nhiều cái bài học như vậy. Nhưng mà trong vô số những bài học đó thì cái tự ái là cái cửa đầu tiên, cái cửa đầu tiên. Nếu một người đợi tới khi vào xuất gia rồi, rồi đợi thầy mình hay là sư huynh mình rầy rồi mới coi mình còn tự ái hay không là vẫn còn rất dở. Phải làm sao ta phải rèn luyện ta vượt qua được khỏi cái tự ái khi ta hãy còn là cư sĩ. Mà cái này nó là sự thực hành chứ nó không phải là lý thuyết, không phải là lý thuyết. Nên nhiều khi mình còn là cư sĩ mình đến chùa thăm thầy, mình lâu ngày mình nhớ ông thầy, tới vừa gặp nói: "Thưa thầy", ông thầy ổng lừng mắt một cái:

[25:22]"Ngồi ngoài đó chơi đi, thầy đang bận." Cái lúc đó là sao? Hơi hơi rồi nha, bắt đầu hơi hơi rồi đó. Nói: "Mình thương ổng gần chết, tới đây cái ổng lừng mắt ổng, nay ổng ghét mình rồi, nay ổng hắt ổng chảnh", bắt đầu ngồi bụng chửi ông thầy cũng hơi. Là tự ái đó, cái tự ái. Và cái chỗ này phải vượt qua. Vượt qua là ví dụ thầy mình ổng có kêu mình ra ổng rầy, nhiều khi ổng tát tai hai ba cái, khi ổng đè xuống đánh đòn mấy cây, hoặc là ổng la mắng trước mặt mọi người, oang oang oang, đông người cư sĩ đến cả chùa vậy ổng đứng kêu mình ra ổng đứng ổng mắng quá chừng, mà vẫn thương thầy, vẫn không tự ái,

[25:54]thì đây cánh cửa đầu tiên vượt qua, mình mở ra được cái cánh cửa của thánh. Rồi đến khi mà xuất gia cũng vậy. Nên khi xuất gia còn nhiều chuyện nữa, là đụng chút là bị rầy la, đụng chút là phải sám hối, mà cứ mỗi lần như vậy là mỗi lần mình thấy hạnh phúc. Trong đạo Phật có cái phép sám hối quá đường, là cái nhà xin lỗi á, là mỗi khi một người phạm lỗi gì đó phải y pháp sám hối là đến trước cái bàn ăn á để lạy đại chúng, mà lạy đại chúng chứ không phải lạy Phật, không phải lạy ông thầy mình nha, lạy đại chúng. Tức là những người cũng ngang như mình mà mình phải lạy hết để mình xin lỗi, mình sám hối cái lỗi của mình.

[26:30]Thì chính cái phép mà sám hối quá đường này nó chặt bớt cái bản ngã của mình, diệt tan cái tự ái của mình rất là hay. Mà ai trong đời tu mà không có từng lạy huynh đệ của mình để sám hối, đó là một cái thiếu sót rất là lớn. Không có gì hạnh phúc bằng mình lạy huynh đệ của mình để xin lỗi, để sám hối, làm cho bản ngã mình mất tiêu luôn. Và trong các đạo tràng vậy, thầy cũng cho phép là các huynh đệ phải ra trước sám hối với các huynh đệ của mình. Nghĩa là một mình mình khi có lỗi mình thấy có lỗi, mình ra trước huynh đệ để mình xin lỗi. Những cái điều đó làm cho mình chặt bỏ cái tự ái, dẹp bớt cái bản ngã của mình.

[27:04]Thì cái phép này rất là hay để ta vượt qua được cái cửa ải đầu tiên. Vì cái cửa ải tự ái đầu tiên mà không vượt qua được thì cánh cửa của ngôi nhà thánh đóng bít mãi mãi đối với chúng ta. Dù ta có nói hay, nói giỏi, dù ta có bố thí rộng rãi, ta hào sảng gì đó, mà cái tâm tự ái chưa vượt qua được thì cánh cửa của ngôi nhà thánh vẫn đóng bít với ta. Vì vậy, ta phải cố gắng tìm nhiều cái cơ hội để mà được nghe những lời chửi mắng mà không tự ái, nghe những lời chửi mắng mà không tự ái. Trong Góp nhặt cát đá có một câu chuyện rất là dễ thương. Không biết thầy đã kể chưa, có lẽ đã kể rồi. Là hôm đó chùa bận cái gì đó, cái ông thầy mà nấu bếp lúc

[27:46]đó quýnh quá ổng mới chạy ra vườn rau ổng cắt, ổng lấy lưỡi liềm cắt vèo vèo vèo vèo vèo, ổng cắt đem vô ổng nấu. Thì cái nồi canh rau này có thể là rửa cũng chưa sạch lắm. Thế mà cắt rồi đem quăng vô nấu mà luộc nấu canh, thì không biết bữa canh nó nấu ăn nghe rất là ngon, ngon hơn mọi lần bình thường. Mấy thầy ăn nói sao bữa nay canh ông thầy nấu ngon quá, nó béo gì đâu, dễ chịu gì đâu. Nhưng mà xui cái là tô canh của ông thầy nó có cái đầu con rắn ở trong đó á. Nó lòi ra là vì có chút đạm động vật. Chính vì có chút đạm động vật nó lọt trong cái tô canh làm cho tô canh nó ngon vô cùng. Cái ông thầy ổng kêu ông nấu bếp lại,

[28:21]ổng gắp đũa ổng đưa cái đầu con rắn lên, không nói tiếng nào. Cái ông thầy bếp xá ông thầy một cái là chụp đầu con rắn bỏ miệng nhai luôn. Và cái tựa câu chuyện đó là "Ăn lời trách mắng". Tức là không giận, không tự ái, không biện minh, không cãi, không gì hết, và ăn cái đó, tức là đón nhận lấy cái sự rầy la của thầy mình. Hai thầy trò đều im lặng, ông thầy đưa lên không nói, không rầy, nhưng đó là lời trách. Còn ông kia cầm đầu rắn ăn luôn cũng là nhận lỗi, cũng không nói, không cãi, không gì hết. Đó là những cái đẹp ở trong đạo, trong nhà thiền. Hôm nay ta nghe lại câu chuyện ta thấy rất là thú vị.

[28:54]Cũng vậy, bây giờ ví dụ nhiều khi gặp thầy mình rầy mình, ví dụ mình đến trễ cái ông thầy ổng la: "Con hư quá à, làm cái gì cũng trễ nãi, vậy rồi suốt đời không nên thân." Thật ra ông thầy ổng rầy oan mình. Vì mình đi trễ là có lý do. Lý do gì ạ? Đó, hay kẹt xe đó. Lý do thứ hai là gì ạ? Không biết rất nhiều lý do, nhiều khi trong đó có một lý do rất đẹp. Nghĩa là: "Sở dĩ mà con đi trễ vì giữa đường con gặp một người bị bị tai nạn, và con không thể mà bỏ mặc, rồi con đã phải dừng xe lại để tìm cách cứu giúp, kêu xe cứu thương." Tức là cái việc mình đi trễ nó hoàn toàn đẹp vô cùng. Ông thầy chả biết, chả nghe gì, vừa thấy mặt mình mắng xối xả.

[29:35]Thì lẽ ra mình được khen vì cái việc mà cứu người giúp người theo tinh thần của đạo, để mình vô chùa mình còn làm Phật sự phụ với thầy trong ngày lễ ngày lộc, vừa gặp ông thầy ổng mắng liền. Dễ giận không? Dễ giận vô cùng. Dễ tự ái vô cùng, nhưng không, phải buông, phải chấp nhận, phải đón nhận cái lời rầy la trách mắng của thầy với tất cả cái niềm vui sướng hạnh phúc. Vì chỉ sợ là ông thầy ổng không biết mình là ai ổng không dám rầy thì rất là sợ. Còn ông thầy ổng rầy mình tức là ổng coi mình là cái gì? Tức là người thân cận trong chùa. Còn ví dụ như mình tới trễ nửa tiếng ổng cũng không biết nữa,

[30:10]mà ổng có biết ổng cũng không dám rầy, thì ổng coi mình là loại gì? Sơ giao, cái người lạ lạ ở đâu á, không dám la. Còn dám la tức là đã coi mình là người thân tình nên ổng mới la, mà ổng la càng dữ chừng nào tức là ổng xem mình là người thân. Mình phải nghĩ trên khía cạnh đó mà không tự ái. Và để tu để mở được cái cánh cửa thánh đầu tiên là như vậy. Thì cái ông Tỳ-kheo này đầu tiên ông không vượt qua được cái cánh cửa này. Đến Phật mà rầy mà còn tự ái, mà tự ái tuột quần tuột áo ra hết đứng trơ lơ luôn: "Thôi tôi không thèm mặc gì hết trơn cho mấy người vừa lòng", đại khái là như vậy. Mà Đức Phật cũng là người vẹn kiên nhẫn vô biên,

[30:47]Ngài kể một câu chuyện dài dòng vào kiếp xưa, chuyện cũ, để nhắc rằng là trong tâm ông vẫn còn một cái nhân quả của sự biết phục thiện, không tự ái, thì giờ này đừng để cái tự ái mà nó phá mất cái nhân duyên lành đời trước. Chúng ta ngồi đây cũng vậy, chúng ta cũng không biết rằng là những đời xưa mình đã làm nhiều cái nhân duyên lành mà mình không biết. Bây giờ mà vì không có Phật nhắc, nên nhiều khi ta làm những điều sai lầm của cái suy nghĩ thời bây giờ, nó che mất cái nhân lành đời xưa rất là phí. Ví dụ thế này, ví dụ đời xưa ta có tu một cái hạnh là thấy ai có lỗi mình không nỡ nói nặng, là chỉ có cái là mình kêu người đó riêng mình góp ý,

[31:28]hoặc là không có duyên thì mình nhờ người khác góp ý, chứ không bao giờ mình giận mình ghét vì cái lỗi của người khác. Nhưng mà đời nay là không biết do ai kích mình á, cái mình thấy ai có lỗi cái mình hằn hộc. Nhưng mà cái hằn hộc của đời nay nó che mất cái duyên lành đời xưa. Đời xưa là mình thấy người có lỗi mình không hằn hộc, không ghét. Nhưng mà đời nay mình thấy ai có lỗi mình hằn hộc thì cái duyên đời nay nó phá mất cái duyên lành đời xưa, làm cho cái quá trình tiến tu của mình bị chậm lại rất là đáng tiếc. Nhưng mà vì hôm nay ta không có Phật để giải thích cho ta, nếu có Phật, Phật đã rầy ta:

[32:01]"Đời xưa, khi ông thấy người có lỗi, ông đã rất là xót xa, ông không có hằn hộc như thế này, tại sao đời này ông lại hằn hộc?" Nếu mà có Phật nói một câu, mình đã đã tỉnh ra. Nhưng mà vì mình không có Phật, nên đời nay ta đã phạm hết sai lầm này đến những sai lầm khác rất là đáng tiếc. Nên vì vậy là ta cố gắng áp dụng đạo lý mà ta đã nghe được trong cái đời sống của mình. Vì biết đâu là những cái hạnh tốt mà thầy mình giảng trong đĩa trong bài là những điều mình đã thực hiện được từ kiếp xưa chứ không phải là mình không có đâu. Nhưng mà chỉ vì nhiều kiếp vô minh, nhiều khi ta sai sót ta quên mà mà thôi.

[32:40]Như vậy. Trong đời tu có ai nói mình không có lỗi không ạ? Có ai nói mình không có lỗi không? Không phải không? Tất cả chúng ta đều có lỗi. Ngay cả A La Hán cũng vậy. Nói A La Hán về đạo đức về đức hạnh là tuyệt đối không lỗi, nhưng mà trong cái duyên hóa độ với chúng sinh đôi khi cũng còn nhầm. Vào thời Đức Phật cũng vậy, có những điều mà Đức Phật chỉ ra mới chính xác chứ ngài Xá Lợi Phất đôi khi cũng bị sót. Mà có nói cái đức hạnh của ngài Xá Lợi Phất thì không một tì vết, nhưng mà trong cái nhân duyên hóa độ chúng sinh đôi khi ngài cũng có nhầm chứ không phải không. Vậy nên ta nói rằng chỉ có đến Phật thì mới không lỗi,

[33:20]còn tất cả chúng ta ngồi đây ai cũng có lỗi. Không lỗi cách này cũng lỗi cách khác, mà khi ta biết là mình lúc nào cũng có lỗi như vậy thì ta phải luôn luôn đón chờ cái sự chỉ dạy, đón chờ cái sự chỉ dạy của một ai đó chỉ dạy ta để ta sửa được cái lỗi lầm của mình. Lúc nào ta cũng mong sẽ có một người nào đó rất yêu thương ta, rất nhã nhặn với ta, tử tế với ta để chỉ cho ta một cái lỗi. Ví dụ thế này: ta đi trên đường, có một người chặn ngang đầu xe của ta, ta nổi sung lên, ta mắng nó một câu. Nhưng mà sau khi ta mắng một câu rồi thì ta biết nó là sai. Ta mong rằng có một người nào đó rất là hiền lành,

[33:59]khả ái, đẹp đẽ, dịu dàng, tử tế, thương yêu đến nói với ta những lời ngọt ngào: "Anh yêu quý ơi, hồi nãy anh nổi sung lên là không đúng nha, thôi anh đừng nổi sung nữa". Ta mong có một người rầy ta mà như là như là hát réo rắt bên tai ta vậy thì ta sẽ sửa lỗi. Nhưng mà đời có vậy không? Lúc nào cũng có cái người mà rầy ta với cái lời ngọt ngào vậy không? Có không? Không. Sẽ có cái người nào đó đi ngang chỉ vô mặt ta: "Mày đi ẩu rồi mày còn mắng người ta hả mày?". Nghĩa là trên cuộc đời này cái người mà chỉ lỗi cho ta họ không có rầy ta một cách ngọt ngào, êm ái như ta mong đợi, mà họ mắng ta cái kiểu đó đó:

[34:39]"Nó chặn đầu mày nhưng mày cũng đi nhanh, mày sung cái gì?". Đó, nhưng mà lúc đó thì ta làm sao? Không gặp được cái người đẹp, yêu kiều mắng ta một câu ngọt ngào nghe mát lòng mát dạ, mà gặp cái ông nào già già ổng chỉ mặt mình ổng mắng một câu thì ta tự ái không? Tự ái không? Tự ái liền, phải không? Và đây là điều ta phải chuẩn bị tinh thần. Chuẩn bị tinh thần thế này: thứ nhất, chắc chắn trong đời ta còn rất nhiều lỗi lầm, đó là cái thứ nhất ta phải chuẩn bị tinh thần. Cái chuẩn bị tinh thần thứ hai: chắc chắn sẽ có rất nhiều người rầy lỗi ta bằng cái cái lối rầy rất là khó nghe, rất là khó nghe.

[35:14]Và ta phải chuẩn bị tinh thần về hai điều này để mình có lỗi, biết lỗi và nghe cái lời chỉ lỗi một cách khó chịu vẫn hoan hỷ, vẫn vui vẻ, không tự ái. Được không ạ? Chắc chắn như vậy. Phật kiên nhẫn khuyên nhủ mà may là ông này ổng tỉnh ra, còn có nhiều người không tỉnh ra rồi mất đạo luôn. Gặp cái trường hợp này rất là khó nha, ngoài Phật rất là khó có người chuyển được ông này. Vì sao vậy? Lúc ông đang tự ái đùng đùng như thế mà cứ tiếp tục phân tích cái lỗi của ổng, ổng không nghe. Có thể ổng ngoe nguẩy ổng bỏ đi rồi ổng bỏ đạo luôn. Nhưng mà may là Phật, ngài nhìn suốt vô lượng kiếp, ngài kể một câu chuyện xa xưa thú vị gì đó

[35:57]thế làm cho ông động lòng và ông phục thiện. Còn nếu như đặt trường hợp của mình mà mình gặp một cái người tự ái như thế, mình không đủ trí tuệ, thần thông để mà kể một câu chuyện tiền kiếp và có thể là mình mất luôn một người vì cái người này tự ái. Nên một lần nữa ta thấy là có những điều cực kỳ phức tạp khó khăn mà chỉ Phật mới đủ bản lĩnh để xử lý, chứ còn ta không đủ bản lĩnh xử lý. Nên trong trường hợp này ông này đã may là vì chính Phật đã khuyên ông xử lý được việc này như vậy. Nói rằng ta nghe pháp nhiều, ta hiểu đạo sâu, thậm chí là ta ăn nói rất lưu loát, nhưng mà ta phải bảo đảm một điều là hết

[36:37]tự ái thì mới là gọi là người có thực hành tu tập. Nên từ hôm nay mọi người vui lòng kiểm tra lại tâm mình: trong bao nhiêu năm ta theo đạo, ta theo thầy mình, ta nghe bao nhiêu bài pháp, thậm chí ta có thể lặp lại bài pháp đó cho người khác nghe, kiểm tra lại giùm thầy cái là còn cái tự ái hay không khi nghe người khác chỉ lỗi hay không nha. Đây là cánh cửa đầu tiên giùm như vậy. Ông này ổng có gieo một cái nhân rất là nguy hiểm là trong lúc đùng đùng tự ái ông đã cởi hết đồ ra trước đại chúng như vậy. Thì cái nhân này mà nếu không sám hối được thì có khi ông phải mắc năm chục kiếp là phải trần truồng trước mặt mọi người.

[37:16]Một lần mà dám cởi đồ trước Phật hỗn như vậy, cởi đồ trước bao nhiêu vị thánh tăng thì có thể là khoảng 50 tới 100 kiếp sau là không có đồ mặc trên người. Nếu trong kiếp đó ông không tu chứng kịp thời, ông không sám hối cho đầy đủ là đi luôn một hồi mấy chục kiếp, rất là nguy hiểm. Nên ta làm một cái gì đó, nhiều khi cái nhân nó kéo rất là dài. Một lần ta xúc phạm với ai đó, cái nhân nó kéo rất là dài, nhưng vì vậy ta phải hết sức là cẩn thận. Còn cái chuyện mà Đức Phật kể dài dòng như vậy thì cũng cho ta vài cái cái suy nghĩ. Cái việc mà bà hoàng hậu thứ hai bà đòi ngai vàng cho con trai của mình, cái động cơ nó là gì?

[37:51]Cái động cơ nó là quyền lợi cá nhân, phải không? Muốn cho con mình lên làm vua, không muốn cho con người khác, đó là cá nhân. Nhưng mà để làm được ông vua tốt hay không á, nó là ảnh hưởng đến quyền lợi của quốc gia, của nhân dân, của chuyện đại sự. Nhưng mà con người ta vậy, cứ lẫn giữa hai điều này: một bên là quốc gia đại sự, một bên là quyền lợi cá nhân. Nhưng mà con người ta có những lúc cứ nhắm vào quyền lợi cá nhân của mình để mà mà đòi hỏi, để mà mưu tính chứ không nghĩ đến cái quốc gia đại sự. Chính vì điều này mà nước mắt cứ tiếp tục rơi, máu tiếp tục đổ và tiếng than khóc tiếp tục vang lên

[38:32]khắp nơi, vì từng con người chúng ta đã xem cái chuyện cá nhân của mình nặng hơn là chuyện quốc gia đại sự. Đây là một điều đáng buồn và cũng là tâm lý chung của rất nhiều người. Nên chính vì vậy, nếu ta có duyên gánh vác một cái việc gì có trọng trách thì càng lúc ta phải càng dẹp bỏ những cái ước vọng, những cái khát vọng cá nhân của mình. Vì nếu ta cứ để cho cái khát vọng cá nhân nó len lỏi trong tâm hồn mình mà trong khi mình thì càng lúc càng gánh vác những trọng trách nặng thì đó là cái điều bất hạnh cho số đông mà cũng là cái điều ta gây tạo tội lỗi nặng nề như cái bà hoàng hậu này. Cũng may là ông vua sáng suốt, cũng may là cái đức của thái tử Mahimsasa

[39:15]rất là lớn, thế nên không có chuyện đáng tiếc xảy ra. Chứ còn nếu mà ông vua ổng không có nhanh trí hoặc là cái đức của Mahimsasa kém thì đã xảy ra những tương tàn, đánh giết nhau trong cung điện khủng khiếp rồi. Nên câu chuyện xảy ra có hậu và êm thắm là nhờ như vậy. Nhưng cho ta một bài học suốt đời: bà hoàng hậu vì mưu lợi cá nhân, quyền lợi cá nhân mà muốn giết hai người con đầu kia, lật con vua để đưa con mình lên mà không nghĩ tới quyền lợi thì đây cũng là bài học cho tất cả chúng ta. Chúng ta đứng ở vị trí nào đó cũng vậy, xem coi là ta đã nghĩ đến quyền lợi cá nhân hay nghĩ đến quyền lợi của cộng đồng, của tập thể, của Phật pháp, của quốc gia, của đại sự.

[39:59]Mà cái đáng sợ là thế này: cái đáng sợ là cứ càng ở vị trí cao chừng nào thì cái quyền lợi nó lại rất là lớn, nó lại thúc đẩy cái bản ngã, cái sự ích kỷ người ta đến sự tột cùng của sự độc ác luôn. Vì ích kỷ quá rồi chắc chắn người ta trở thành độc ác. Mà ở trên cái ngôi cao, ở trên vị trí cao thì cái quyền lợi nó càng khủng khiếp, mà chính cái quyền lợi khủng khiếp như thế này nó thúc đẩy cái lòng tham con người. Và cái lòng tham con người bị thúc đẩy rồi người ta trở nên độc ác, mà khi đã độc ác rồi thì ta gieo rắc tội lỗi, làm khổ bao nhiêu sinh linh. Nên vì vậy, những người mà ta nghe những điều

[40:33]này ta phải luôn luôn xét lại lòng mình. Có thể là những người đã lớn tuổi rồi, ta không còn cơ hội để leo lên những vị trí cao nữa thì không còn gì phải bận lòng, nhưng mà biết đâu kiếp sau ta lại có vị trí cao thì từ bây giờ cái tâm niệm ta phải chuẩn bị là không bao giờ để cho những cái mưu đồ cá nhân thúc đẩy trong lòng mình. Lúc nào mình cũng vì tập thể, dù nhỏ, hoặc là vì cộng đồng, vì quốc gia đại sự, vì nhân loại hoặc là vì Phật pháp, nhớ như vậy. Còn những người trẻ tuổi đang ngồi đây, đang nghe những lời nói này thì mình còn rất nhiều cơ hội để bước lên những vị trí cao thì lúc nào cũng vậy, hãy dặn lòng mình:

[41:10]cũng sống vì lợi ích của tập thể, của cộng đồng, của quốc gia, của nhân loại, của Phật pháp, chứ không bao giờ mà để cho cái động cơ cá nhân, quyền lợi cá nhân nó len lỏi trong tim mình mà nó điều khiển hành vi, ý nghĩ của mình. Hãy hãy nhớ như vậy. Rút từ cái bài học bà hoàng hậu này và rút ra bài học từ rất nhiều bi kịch trong lịch sử của nước ta cũng như là của thế giới như vậy. Còn cái chuyện mà bà hoàng hậu bả âm mưu kết phe riêng trong triều đình để qua mặt cả ông vua luôn làm cho ta một cái bài học về kinh nghiệm cuộc đời: những người ta rất thân yêu chưa phải là những người mà thành thật với ta.

[41:48]Có một vị thầy là một võ sư mới nói cho thầy nghe một chuyện này: nói trong các ông thầy võ khi ổng thử đệ tử, ổng thử thế này, đệ tử tới đầu tiên thì ông thầy ổng bắt tập một cái thế rất là khó và khi nó tập cái thế đó nó sẽ rất là đau, hoặc là bắt nó xoạc chân, chân nó chưa giãn ra mà ổng bắt xoạc rồi ổng căng cái chân nó ra làm nó la làng. Thì lúc mà nó đau tận cùng nó la làng như vậy ông mới nhìn nó, ông mới nhìn coi là lúc mà nó đau tột cùng như vậy nó có sân lên không, nó tức giận lên không? Nếu trong lúc mà nó xoạc cái chân ra mà nó nó đau như vậy mà nó sân lên thì thằng này sẽ thành thằng phản, ác nó còn, cái sân nó còn.

[42:25]Còn nếu mà thằng này mà khi nó đau đớn như vậy mà nó chỉ đau nó khóc thôi mà không thấy cái sân nó nổi lên thì cái thằng này tương đối trung thành, tin được 70%, chỉ 70% mà thôi, chứ trên đời không có tin ai hoàn toàn 100%. Và cũng vậy, cái bài học từ cái bà hoàng hậu là người đầu ấp tay gối, có chung một đứa con huyết thống vẫn bí mật móc nối hết các quan lại trong triều đình để chuẩn bị lật ông vua cũng là như vậy. Những người ta thân yêu nhất cũng dễ là những người ganh tỵ với ta, chống lại ta, mưu hại ta nhất. Vì sao vậy? Vì cái vị trí ta đang đứng là họ cũng rất là thèm, và đợi tới khi ta chết thì họ cũng đã quá già,

[43:05]nên họ muốn là ngay khi họ còn trẻ ta phải chết. Sau này thầy sẽ tâm sự nhiều hơn những điều vừa qua, hôm nay thì thôi không có nói. Rồi có cái đoạn này làm cho ta cũng suy nghĩ là khi mà con Dạ Xoa nó nói với Mahimsasa thế này: "Bây giờ tôi, trong hai người em của ông tôi nhốt, vì ông chọn người để tôi thả", thì Mahimsasa đã kêu thả người em út là Suriya, thì con Dạ Xoa nó cự liền, phản đối liền, nói: "Ông vừa mới nói đạo thánh mà ông lại làm sai đạo thánh. Là tại sao là theo thứ tự là phải từ trên xuống dưới, tại sao ông lại rút người em nhỏ ra?" Thì Mahimsasa mới phân tích cho nghe. Phân tích cho nghe rồi con Dạ Xoa nó nghe ra thì nó không

[43:44]giận nữa, nhưng lúc đầu nó giận, tức, nó phản đối. Cái tâm lý này rất nhiều trong chúng ta. Ví dụ bây giờ ngồi nghe thầy giảng như thế này thì không thấy gì phản đối, thấy thầy nói hợp lý. Nhưng mà trong đời sống thì có những chuyện thầy xử lý một cách khác mà ý nghĩ của mình xử lý một cách khác. Thế là mình nói thầy mình sao? Thầy mình sai, thầy mình ngu. Có không ạ? Có không? Có, nhiều. Lạ như vậy, nghĩa là lúc mà nghe thầy giảng thì không bắt bẻ được thầy điều gì, nhưng mà trong đời sống khi mà xử lý công việc, hướng mình xử lý cách khác, thầy xử lý cách khác, lập tức nói thầy sai, thầy ngu liền.

[44:23]Giống như con quỷ Dạ Xoa nè. Vì sao? Vì ông thầy ổng đưa ra cách xử lý, ổng có cái nhìn rất là sâu sắc của ổng mà ổng đâu phải mỗi chuyện ổng giải thích cho mình nghe. Còn mình chấp cái ý của mình, mình tưởng trí tuệ mình đã cao. Sự thật làm sao mình bằng thầy mình. Giống như con Dạ Xoa nghe Thái tử Mahimsasa giảng về đạo thánh thì rất là thích, nhưng mà nghe ổng xử sự coi thả người em nào thì phản đối liền, cứ nói ổng sai liền, phản đối lật ngược lại liền, ngay tức khắc đó thôi. Thì bây giờ cũng vậy, nghe thầy mình giảng đạo thì thấy hay, nhưng mà có những điều trong cuộc sống mà bất đồng quan điểm thì

[44:54]lập tức nói thầy mình sai, nói thầy mình ngu, nói thầy mình mê, nói thầy mình bị dụ, nói thầy mình bị bùa, thầy mình bị lừa. Có không ạ? Có, thật lòng ghê. Nên vì vậy, mỗi khi mà thấy thầy mình xử lý khác, mình xử lý khác, ở trong lòng mình gợn lên một câu: "Thầy mình bị lừa, bị sai, bị dụ" thì hãy nhớ giùm cái câu chuyện Dạ Xoa này. Coi chừng mình chính là con Dạ Xoa này nha, coi chừng mình chính là ông Dạ Xoa này. Mà thầy mình mới là Thái tử Mahimsasa nha.

[45:29]Thầy có nhớ cái câu chuyện trong Góp Nhặt Cát Đá, trong cái pháp hội của ngài hình như là ngài Bankei, không biết sao có cái thầy tu ổng mắc cái tật ăn cắp vặt, có lẽ là ổng cũng ngứa ngáy tay chân gì đó. Thì cái mọi người rất là bất mãn và sau đó là cả ngàn tăng chúng, cả ngàn thiền sinh đến quỳ trước ông thiền sư nói thế này, nói: "Thưa thầy, cái ông thầy này là ổng ăn cắp đã nhiều lần chúng con bắt gặp, đã rầy nhưng mà ổng không có sửa. Bây giờ chúng con yêu cầu thầy đuổi người này ra khỏi chúng. Nếu thầy không đuổi thì toàn thể 1.000 chúng tăng này chúng con đi hết liền." Thầy mới trả lời câu này:

[46:05]"Các anh biết ăn cắp là sai, các anh biết được điều nào phải, điều nào trái, các anh có quyền ra đi tất cả. Bởi vì tôi tin rằng các anh dù đi đâu các anh cũng không ăn cắp. Vì các anh đã biết ăn cắp là xấu, các anh cứ đi. Còn tôi giữ người này lại để tôi dạy vì người này không biết phải, trái, đúng, sai." Câu chuyện ngang đó thôi. Ta nghe câu chuyện nó để lại nghìn năm sau cái sự thách thức cái đố trí tuệ giữa đệ tử và người thầy. Thầy không phê bình tiếp, đây là cái câu chuyện ý vị để cho ta suy nghĩ. Nhiều chuyện trên đời như vậy, có những điều ta không hiểu nổi, thầy ta mới nhìn ra. Nhưng trong cuộc sống, lúc mà ông thầy ổng giảng đạo lý thì mình chấp nhận,

[46:46]nhưng mà trong xử sự trong cuộc sống, mình không hiểu nổi thầy mình. Trong cái bài kệ có nói là: "Đừng làm ra vẻ khổ hạnh giống như thánh nếu tâm mình chưa hết lậu hoặc." Ví dụ như mình ngày ăn một bữa, đi chân không, mặc đồ rách, vân vân, những điều đó chưa bảo đảm mình là thánh nếu trong tâm mình còn những cái ác độc, ích kỷ, tự ái, kiêu mạn, khoe khoang, loạn động, không phục thiện. Thì Phật cảnh báo điều này rất rõ. Còn cái người mà họ trừ được cái tham sân, tự ái, ích kỷ, kiêu mạn, khoe khoang, loạn động, không phục thiện thì họ lại không bao giờ làm ra vẻ bên ngoài như là khổ hạnh, như là một bậc thánh.

[47:23]Họ giấu kỹ lại, họ sẽ sống một cuộc sống rất bình thường như mọi người, cố gắng sống bình thường như mọi người. Thì coi chừng người đó mới là thánh mà người đó ta không biết. Còn người làm ra vẻ bên ngoài như thánh lại rất là rất là đáng ngờ, rất là nguy hiểm như vậy. Thôi hết câu chuyện này, chúng ta qua bài kệ khác. "Ai sống tự trang sức, với an tịnh, nhiếp phục, sống kiên trì phạm hạnh, không hại mọi sinh linh, vị ấy là phạm chí, hay khất sĩ, Sa-môn." Thì câu chuyện này cũng rất là đặc biệt, rất là lạ. Lúc đó ở biên giới của nước Kosala có giặc là vùng biên giới quấy nhiễu thì vua mới sai một đại thần là Santati đi đánh giặc.

[48:02]Thì ông này ổng đi đánh đại thắng, giặc bình yên trở về. Trở về rồi vua Ba-tư-nặc cảm kích cái công lao, mới giao cho ổng quyền nhiếp chính trong bảy ngày, được hưởng tột đỉnh mọi sự danh vọng như là một vị vua. Tức là vua lui bước trong bảy ngày, ký cái lệnh là giao cho ổng nhiếp chính, tức là nắm quyền hết tất cả như một ông vua để cho ổng tận hưởng mọi cái cái sự danh vọng sung sướng trong bảy ngày, rồi sau đó vua mới nắm quyền nhiếp chính trở lại. Đây cũng là một cái phần ban thưởng rất trọng vọng chưa từng có. Vì nếu trong bảy ngày này mà ổng sanh tâm là ổng có thể lật đổ luôn ngai vua chứ không phải là đơn giản.

[48:38]Nhưng mà vua tin đến cái độ là cho ổng nắm quyền trong bảy ngày làm vua. Thì trong bảy ngày làm vua thì ổng cũng không chẳng có tham vọng lật đổ vua nên ổng hưởng thụ cho sung sướng. Mà trong cái hưởng thụ sung sướng này, ổng có một cái cô bồ nhí. Ổng ngộ vậy đó, quan càng lớn thì bồ càng bé, nó vậy đó, bồ nó càng nhí, đời xưa giờ nó vậy. Cái người mà làm càng nhỏ thì chỉ có vợ lớn, mà người làm càng lớn thì chỉ có vợ bé, thì ông này ổng cũng vậy. Thì ổng có một cô bồ nhí mà ổng rất là yêu thương. Thì trong bảy ngày đó, thay vì ổng sống với gia đình vợ con, ổng bưng cái cô bồ nhí đó vô, sống với ổng trong bảy ngày hưởng mọi sự sung sướng, dục lạc của thế gian.

[49:13]Và cô này thì được ổng thương yêu, ăn uống đầy đủ cho nên cô hơi bị hơi tròn trịa, đại khái vậy. Thì khi mà biết cái tin là ổng đại thắng về, được thưởng bảy ngày nhiếp chính mà được hưởng sung sướng mà được vào để mà sống với ổng trong bảy ngày đó, tại ổng rất là yêu thương cô này, thì cô này mới phát hiện ra rằng là nếu mà trong bảy ngày đó mình đi bên cạnh ông quan đại thần nhiếp chính Santati mà mình tròn trịa như thế này thì nó hơi sao? Nó hơi khó coi, nên cô quyết định cô nhịn ăn luôn suốt bảy ngày để cho nó thon thả lại. Nhưng trong bảy ngày đó lúc nào cũng ở bên cạnh ông như hình với bóng

[49:46]mà tuyệt đối không bỏ gì vô miệng nha, uống nước sơ sơ thôi. Thì một lần đó quan đại thần mới đi ra một cái khu vườn gọi là Lạc Viên, tức là nơi đó có xây cái nhà đẹp, những vườn, ao nước, bao nhiêu người phục vụ. Và đi với cô này đến đó chơi thì cô này đến đó chuẩn bị sẵn. Thì ông đến đó, ông ngồi trên lưng voi ổng đi. Đi thì lúc đó là Phật cũng đi khất thực vào thành. Khi thấy Phật thì ông chắp tay trên lưng voi, ông cúi đầu chào rồi ông đi luôn, ông không có xuống voi, ổng đi luôn. Đức Phật mỉm cười. Mà từ xưa đến giờ ngài A-nan biết rằng hễ Đức Phật mỉm cười là có chuyện gì đặc biệt. Thấy Phật mỉm cười ngài A-nan mới hỏi:

[50:22]"Bạch Thế Tôn, nhân duyên gì mà Thế Tôn mỉm cười?" Phật mới nói rằng: "Cái quan đại thần Santati hồi nãy đó sẽ đến hỏi pháp với ta, sẽ chứng A-la-hán ngay tại chỗ và sẽ bay lên hư không, nói bài pháp cuối cùng và sẽ nhập Niết-bàn luôn ngay hôm nay." Nghĩa là cái chuyện mà Đức Phật nói một câu mà nghe rất là lạ lùng. Ổng đang trên tột đỉnh của danh vọng, đang hưởng thụ dục lạc, vui chơi mà Đức Phật nói ngay ngày hôm nay ổng chứng A-la-hán và ổng nhập Niết-bàn ở trên hư không. Tin đó loan ra một cái vèo, loan ra tràn khắp kinh thành liền và lập tức quần chúng chia làm hai phe liền. Một phe nói Phật nói dối.

[51:01]Đó, cũng lần nữa thấy không, đụng tới là mình chấp ý mình. Một phe là tin Phật, trầm trồ và chờ xem một cái sự kỳ diệu này xảy ra. Thì để coi, để coi, thì chuyện như thế này: Thì ông Santati đó, ổng đi đến cái vườn gọi là Lạc Viên á, vào đó mọi người đón ổng rồi xoa bóp, bóp tay bóp chân và cái cô người yêu của ổng á là cái người rất là giỏi về múa hát, mới bắt đầu là cái người nhạc công gõ trống gõ đờn sập sình sập sình rồi cho cô này múa hát. Nhưng mà cô này múa hát với tất cả tài khéo léo của mình sau bảy ngày không ăn, uống rất ít, bất ngờ cô đột quỵ, trụy tim cô chết liền, ngã xuống, há hốc miệng ra, mắt trợn ra, giãy đành đạch đạch chết liền.

[51:43]Ở đây có ai nhịn ăn làm cho ốm không ạ? Bị đột quỵ, tụt huyết áp làm sao biết mà đang múa, vận sức mình để múa những điệu múa mà cho dẻo nà, vận sức nhiều quá tụt huyết áp, trụy tim chết liền. Ồ, ông này ổng ôm xác ổng than khóc, ổng khóc quá chừng khóc luôn tại vì ổng rất thương cô này. Cho nên đây nó không phải là cái mối tình mà lăng nhăng, lãng mạn hay là hiếu sắc mà sự thật ông có cái tình yêu thật sự với cái cô này. Nói tuy là bồ nhí ta nghe giống như là một cái ông quan mà hiếu sắc, nhưng ông này lại không phải, ông rất yêu cô này, nên ổng khóc quá chừng khóc luôn. Và lúc đó ổng mới nghĩ: "Ai có thể làm vơi nỗi buồn của ta?" Đó mới chợt nhớ

[52:18]tới Phật, thì trời đã bắt đầu vào chiều, thì ổng đến xin yết kiến Phật, ổng khóc quá chừng khóc. Ổng nói: "Con rất yêu thương nàng, mất nàng đời con không còn ý nghĩa gì nữa." Đức Phật mới nói: "Biết bao nhiêu kiếp qua, biết bao nhiêu lần ông đã khóc cho người đàn bà này, nước mắt của ông nhiều hơn nước của biển cả." Ổng ngạc nhiên liền, ổng ngạc nhiên. Đức Phật mới khuyên ổng một một bài kệ, bài kệ rất là hay là: "Việc gì đã trôi qua, tốt nhất hãy buông bỏ. Ở trước mặt hiện nay chẳng còn gì hiện hữu. Nếu không nắm bắt gì cả tương lai, quá khứ sẽ bước đi trong bình an, không còn điều khổ sở." Cái câu đó mình nghe hiểu không ạ?

[53:02]Bài này nghe hiểu không? Ai cũng hiểu hết trơn á. Mà có chứng không? Không ai chứng. Nhưng ông Santati ngay câu đó lập tức chứng A-la-hán liền. Cái nhân duyên rất là lạ. Con người đang hưởng thụ dục vọng, vừa mới đánh giặc, sát sinh không biết bao nhiêu loài, đau khổ tột cùng vì người yêu mất, nghe xong bài kệ cực kỳ ngắn, chứng A-la-hán liền. Vừa chứng A-la-hán xong, ông chợt nhớ hết tất cả tiền kiếp của mình. Và ông cũng thấy luôn là mình đã tới lúc phải nhập Niết-bàn luôn, nhân duyên tới luôn. Ông xin phép: "Bạch Thế Tôn, mọi cái sinh đã tận, con xin phép được nhập Niết-bàn." Đức Phật nói: "Không, ông hãy đứng giữa hư không nói về nhân duyên này cho mọi người nghe."

[53:40]Ông vâng Đức Phật, ông bay lên giữa hư không, ông kể chuyện quá khứ của ông. Ông kể chuyện quá khứ là 90 kiếp xưa, kiếp này là không phải là một lần mình sinh mình sống đâu, kiếp này là mỗi một lần mà thế giới tận thế đó thì ta gọi là một kiếp, cứ một lần mà Trái Đất bị tận thế thì gọi là một kiếp, 90 kiếp xưa, tức là 90 lần Trái Đất này đã tận thế, vào đời Đức Phật Tỳ Bà Thi thì ông cũng là một người tu theo Phật, lúc đó Đức Phật Tỳ Bà Thi đã nhập Niết-bàn. Và trong lòng ông có một cái lý tưởng nè, ông nói thấy chúng sinh đau khổ vì những cái tâm của mình, tâm bất an, tâm phiền não, tâm ích kỷ làm nên đau khổ,

[54:18]không biết làm cách nào cho mọi người có được cái nội tâm bình an, hạnh phúc. Và khi ông đi như vậy ông gặp mấy nhà pháp sư, những nhà thuyết pháp, thì ổng thấy ông ngồi nghe một bài pháp xong ổng thấy à, chỉ có việc mà giảng giáo pháp mới có thể đem đến cho người ta cái niềm bình an, hạnh phúc được. Rồi sau đó ông mới phát nguyện tu hành, trì giới, bố thí, ngồi thiền và học pháp, học đạo lý. Thì sau khi ông làm được thuần thục điều này, tu hành, trì giới, bố thí, học pháp thuần rồi, ông bắt đầu lên đường đi thuyết pháp. Vào thời đó thì ta không biết là vào cái thời đó đã có máy bay, có xe hơi đồ gì chưa, nhưng mà ổng đi khắp nơi, ổng thuyết pháp.

[54:56]Ổng thuyết pháp rất là chân chính. Mà nghe cái chữ đi khắp nơi thuyết pháp thì ta biết rằng thời đó chưa có băng đĩa như bây giờ, tức là ổng phải dùng cái miệng ổng, ổng đi hết vùng này qua tới vùng kia nói và trong tài liệu ghi thế này: "Ông nói như vậy suốt 80.000 năm." Thế là thời đó cái tuổi thọ con người rất là dài, suốt 80.000 năm. Ổng nói thuyết pháp đến nỗi mà ổng cảm được cái quả báo là thân ổng tỏa ra mùi trầm, miệng ổng lúc nào cũng thơm như hoa sen, vì nói Phật pháp như vậy. Rồi sau đó dĩ nhiên là rồi ổng theo nghiệp, theo duyên ổng mất. Trong suốt 90 kiếp thì ta không nghe ổng kể lại trong suốt 90

[55:32]kiếp từ đó đến ngày Phật Thích Ca xuất hiện thì ổng làm gì, sống như thế nào, tu như thế nào thì ta hoàn toàn không nghe. Nhưng mà chính nhờ cái công đức mà thuyết pháp trong 80.000 năm đó, thuyết pháp một cách chân chính, đúng nghĩa thì ngày hôm nay chỉ một bài kệ ngắn của Phật, chưa một giờ ngồi thiền tức khắc chứng A-la-hán liền và rồi nhập Niết-bàn luôn. Và sau khi ông nói lại cái nhân duyên của ông rồi, ông nhập Niết-bàn. Ông ngồi giữa hư không, ông tự nhập hỏa quang tam muội, lửa bốc lên từ nơi cái thân mình cháy bùng bùng bùng bùng ra. Ngồi đó nhập và cái xá lợi trắng như là hoa lài rơi lả tả lả tả xuống.

[56:10]Và Đức Phật ngài sai lấy tấm thảm đón những cái xá lợi rơi xuống cho xây tháp thờ liền. Thì khi mà cái sự tình xảy ra như vậy, các tỳ-kheo và quần chúng rất là ngạc nhiên, rất là tán thán cái nhân duyên của ông này. Mới tin rằng Phật đã nói đúng, chứ còn buổi sáng hôm đó kinh thành Xá-vệ còn chia làm hai phe, một phe nói là Phật nói dối, một phe thì tin Phật. Nhưng khi buổi chiều chuyện xảy ra rồi, mọi người mới thấy là Phật đã nói rất chính xác, đã nói rất là đúng. Nhưng các tỳ-kheo có thắc mắc: "Mới bạch Thế Tôn, bây giờ tụi con kêu kêu ổng là cái gì? Thì ổng chưa hề là tỳ-kheo một ngày nào,

[56:47]ổng cũng chưa phải là một phạm chí, chưa phải là một ẩn sĩ, một sa-môn gì hết. Ổng chỉ là một quan đại thần đau khổ vì người yêu mất, trong chớp mắt chứng ngộ giữa hư không tịch Niết-bàn như vậy, con gọi ông là gì?" Đức Phật nói thế này: "Gọi gì cũng được. Với một con người mà đã được an tịnh nhiếp phục, đã thành tựu được đạo quả như vậy thì gọi là phạm chí hay khất sĩ hay sa-môn đều xứng đáng." Cái bài kệ đó ý là, ý là như vậy. Giờ ta sẽ phân tích nghe. Cái người đang hưởng dục lạc tột cùng, đang đau khổ tột cùng, bỗng chứng A-la-hán sau khi nghe một bài kệ. Mà bài kệ này bây giờ đọc ra ai nghe cũng hiểu.

[57:27]Để thầy nói lại coi có ai chứng không nha. "Việc gì đã trôi qua, tốt nhất hãy buông bỏ, và trước mặt hiện nay không có gì hiện hữu. Nếu không nắm bắt gì cả tương lai, quá khứ sẽ bước đi trong bình an, chẳng còn điều khổ sở." Ai chứng giơ tay lên đi? Không ai chứng hết trơn. Đó, như vậy cái bài kệ mà ai nghe cũng hiểu mà không phải là ai nghe cũng chứng. Như vậy cái chứng đạo này nó là một cái công đức bí mật của kiếp trước. Một công đức mà công đức này đã được chuẩn bị 90 kiếp trước, tức là 90 lần Trái Đất tận thế rồi hồi sinh, tận thế rồi hồi sinh. Khủng khiếp như vậy. Thì ta mới thấy rằng là có hai điều để cho ta suy nghĩ về sự đắc đạo.

[58:11]Một là từ một công đức rất lớn của quá khứ. Hai, thời gian rất là dài. 90 lần Trái Đất tận thế và hồi sinh. Thì như vậy cái thời gian rất là dài. Nên do đó, thầy thường hay nói thế này, thầy không bao giờ hứa hẹn sự tu hành mà kiếp này chứng hay kiếp sau chứng. Thầy chỉ cố gắng đưa ra một đường lối đúng thôi. Thì ta tu được nhiều được ít là ta đi về cái sự giác ngộ, giải thoát chứ không phải là ấn định được thời gian như ông đại thần Santati này. 90 kiếp qua, biết bao nhiêu người cùng phát tâm tu với ổng đã đắc đạo. Có những người chứng A-la-hán, người chứng Bích Chi Phật, vân vân. Nhưng mà ổng thì không biết ổng làm gì trong suốt 90 kiếp mà bây giờ sinh

[58:55]ra lại làm quan đại thần rồi được thành công đánh giặc thắng rồi được hưởng tột cùng của sự danh vọng rồi bị người yêu mất rồi đau khổ rồi cũng chứng đạo, chứng đạo mà chả tu ngày nào hết, rất là lạ, rất là lạ. Nên vì vậy, cái nhân duyên đắc đạo của một con người ta rất là khó lường, ta rất là khó lường. Nên vì vậy, ta không quá lạc quan cũng không quá bi quan. Không quá lạc quan là sao? Cứ nghĩ rằng: "À, cái ông quan đại thần ổng phiền não, đau khổ mà ổng còn đắc đạo, thì tôi đâu có bị mất người yêu đau khổ đâu, tôi dám đắc đạo lắm à." Nên đó là ta lạc quan quá vì ta chưa chắc ta đã gây được cái công đức như ổng kiếp xưa.

[59:31]Nhưng ta cũng không bi quan. Ta không bi quan là sao? Là vì cứ nhìn trong cái hiện tại một cái ông không hề có dấu hiệu tu hành, đang hưởng thụ dục lạc mà bất ngờ đắc đạo. Còn mình ở đây mình đúng là mình có dấu hiệu tu hành, mình đến chùa, nghe pháp, ngồi thiền, lễ Phật thì có thể mình cũng có cái nhân duyên đắc đạo mà nó chưa tới lúc thôi, nên vì vậy ta không bi quan. Nên nghe, hiểu như vậy, ta không lạc quan, không bi quan mà cứ tinh tấn mà mà tu tập, thanh thản mà tu, kiên trì mà tu là tốt nhất. Còn có cái này, Đức Phật nói trớ, "Ông đã vì người đàn bà này mà nước mắt của ông nhiều hơn nước của biển cả." Tức là nhiều kiếp ông rất yêu thương

[1:00:11]cái người này, cho nên gặp lại ông rất là yêu thương, chứ đừng có nghĩ như là một cái bồ nhí hoặc là là sa đọa, đồi trụy, không có. Đây là một người yêu thật sự của ổng mà nhiều kiếp ổng đã rất yêu thương. Mà đến giờ này ổng cũng yêu thương, vì Phật nói mà, Phật nói: "Vì người đàn bà này mà nước mắt của ông nhiều hơn nước của biển cả." Tức là ổng rất yêu người đàn bà này. 90 kiếp trước, ổng là người đi thuyết pháp như mây như mưa, cởi mở tâm hồn của bao nhiêu con người, nhưng mà cũng suốt 90 kiếp đó, ổng vì người đàn bà này mà khóc hết nước mắt. Thì ta thấy cái nghiệp ái nó dễ gỡ không? Khó vô cùng phải không?

[1:00:45]Ổng hiểu đạo, ổng tu hành, bố thí, trì giới, tu tập, học đạo lý, đến nỗi đi thuyết pháp mà thân tỏa ra mùi trầm, miệng thơm như hoa sen. Vậy mà vẫn yêu cái cô này, khóc lên khóc xuống, đến nỗi Phật nói: "Nước mắt ông nhiều hơn nước của biển cả vì người đàn bà này." Nên ta hiểu rằng cái nghiệp ái rất là rất là khó gỡ, khó chuyển chứ không phải là dễ đâu, không phải là dễ. Nó có hai cái mà làm cho người ta bận tâm là ái và dục. Cái dục á nó là cái bản năng của thể xác, coi nó rất là mạnh nhưng mà lại rất là dễ vượt qua, bởi vì nó nằm ở ngoài sắc ấm và thọ ấm. Còn cái ái á coi nó nhẹ nhàng, lãng mạn nhưng mà lại rất là khó gỡ vì nó nằm sâu trong hành ấm.

[1:01:31]Cái dục á nó có thể là một vài yếu tố có thể người ta tắt cái dục. Ví dụ như một người bị bệnh nặng, tự nhiên cái dục nó tắt. Thứ hai là ví dụ như là ta bị chấn thương cái tâm lý gì đó, có khi người này cái dục cũng mất. Thứ ba, có thể là ta có luyện tập một cái phương pháp khí công gì đó, khi cái dục nó cũng mất. Và cái thứ tư là nếu ta tu thiền đạt được cái mức độ căn bản đầu tiên, cái dục nó cũng mất. Nó không có khó, cái dục nó mất, vì nó nằm ngoài sắc ấm và thọ ấm nên rất là dễ vượt qua. Nhưng mà cái ái mới rất là khó, vì cái ái nằm sâu trong hành ấm mà Phật đã nói: "Ái là nguyên nhân của đau khổ." Mà hành ấm là nó là cái hang ổ của

[1:02:08]bản ngã, nên cái người phải chứng cái đạo quả khá cao, thiền định khá sâu, khống chế được hành ấm thì mới tắt được cái ái này. Cái ái này là thầy nói trên lĩnh vực rất là rộng chứ không phải là cái ái luyến nam nữ không mà thôi. Nó nhiều thứ ái. Ví dụ bây giờ, ta nhìn một chiếc xe mẫu mã đẹp ta thích, ta biết nó đẹp thì đó là trí tuệ, nhưng mà ta thích, đó là ái. Mà thường thì ta không tách ra được, hễ ta thấy cái gì đẹp là ta thích, đúng không ạ? Chỉ có bậc thánh á biết đẹp mà không thích. Thì đó là cái người bắt đầu kiểm soát được cái ái của mình. Hết ái không thì thầy không biết nhưng mà đó là

[1:02:43]người biết kiểm soát được cái ái của mình. Ví dụ như nói một ông thiền sư nhìn một cô gái đẹp, biết cô đó đẹp không? Biết sao không biết. Tức là biết cô gái này đẹp, đó là cái trí tuệ bình thường, nhưng mà ổng có thích cô gái đó không ạ? Ai nói: "Có." hả?

[1:03:02]Biết cô gái đó đẹp là một chuyện, nhưng mà thích hay không thì và chỗ này mới là phàm và thánh nó khác nhau chỗ này. Nha, nó khác nhau như vậy. Cái nói mà vì người đàn bà này mà nước mắt của ông nhiều hơn nước biển cả thì làm cho ta suy ngẫm là về cái ái của con người. Cái ái của con người, nhất là trong cái chuyện này, lại nói về cái ái về nam nữ. Cái ái của nam nữ, tại sao mà nó dằng dai như vậy? Là bởi vì nó còn có cái gọi là duyên nợ nữa. Nó dằng dai vì nó có duyên nợ. Nghĩa là trong lúc người ta thương yêu nhau, mà nếu cái tình yêu thương nó tốt, người ta đã ràng rịt với nhau bằng ân nghĩa.

[1:03:37]Lúc tôi bệnh cái cô này lo, lúc cổ bệnh là tôi lo. À lúc tôi có tiền tôi giúp cho gia đình cổ, à lúc khốn khó cổ giúp cho gia đình tôi, cứ ràng rịt qua lại ràng rịt qua lại, càng lúc nó thắt thêm những cái nút thắt ràng buộc ràng buộc. Vì vậy, đến khi gặp lại nhau trong kiếp này, ân nghĩa nó trỗi dậy không thoát được. Còn nếu một cái tình yêu không chân chính, không có cái sự tử tế với nhau, thì không có giúp đỡ qua lại thì cái sự ràng buộc nó rất là ít. Cho nên kiếp sau có gặp lại cái người ta lướt phớt người ta đi qua mất luôn, không để lại dấu ấn. Còn trường hợp mà cái ái mà như Phật kể về ông quan đại thần Santati

[1:04:11]với cái cô vợ bé này thì có lẽ là do ân nghĩa ràng buộc nhiều quá. Và tất cả chúng ta cũng vậy, trong nhiều kiếp qua ta có những cái ân nghĩa vợ chồng với người này người kia thì cái ái nó cứ tiếp tục nó lặp đi lặp lại. Và chính vì điều này mà khi ta bước vào đạo tu hành, đây chỗ này là ta phải suy ngẫm rất là kỹ, suy ngẫm rất là kỹ. Nó giống như một cái gì rất bình thường mà lại là một cái gì không được chấp nhận trong cái sự tu hành của đạo Phật. Nên đây là cái mà đạo Phật nó khác với một số tôn giáo khác là vậy. Bây giờ có những cái đạo cho phép cưới nhiều vợ, nhưng mà thầy tu trong đạo Phật thì lại không cho phép lập gia đình.

[1:04:51]Bây giờ bên Tân Tăng, bên Nhật Bản thì họ lại cho phép lập gia đình, đó là một cái nhánh phái không chính thống nó xuất hiện mà thôi. Nhưng mà đây là điều làm cho ta ta suy ngẫm. Bây giờ ta nghe một bài kệ: "Thật khó tìm ở đời người biết thẹn, tự chế, biết né tránh xung đột như ngựa hiền tránh roi. Như ngựa hiền chạm roi, hãy nhiệt tâm hăng hái với tín, giới, tinh tấn, thiền định cùng trạch pháp, minh hạnh và chánh niệm, đoạn dứt vô lượng khổ." Bài kệ này rất là rắc rối, nhiều từ chuyên môn quá, ta nghe ta sẽ không hiểu. Cái chuyện như thế này: là lúc đó ngài A Nan trên cái đường hoằng đạo của ngài,

[1:05:32]ngài gặp một cái thanh niên đi ăn xin nghèo khổ. Tuy là thanh niên, không biết làm sao lại bị thất nghiệp, trên mình chỉ có một mảnh vải sơ sài như một cái khố và tay cầm một cái chén mà ai đã quăng rồi nó bị bể rồi để có thể là đựng thức ăn mà ăn. Cái chén nó không còn lành lặn, nó như một miếng sành mà thôi. Thì ngài A Nan không biết làm sao, ngài thì chưa đắc A La Hán, nhưng mà bằng cái trực giác của ngài, ngài mới đoán là con người này lại có cái tướng, có một cái ẩn chứa của một vị thánh. Cái ngài mới đến gọi: "Này anh thanh niên, muốn đi tu không?" Nói: "Người như con ai cho đi tu? Con người nghèo hèn thế này, xơ xác lại đi ăn xin thế này ai cho đi tu?" Nói:

[1:06:12]"Không, ta sẽ độ cho anh đi tu." Cái là ổng mừng quá, ổng quỳ lạy là ổng theo ngài A Nan xuất gia. Thì khi xuất gia rồi thì được các vị Tỳ kheo khác cho y, đắp y đắp đồ đàng hoàng đẹp rồi đi khất thực, cái đời sống ổng bắt đầu sung sướng lên. Là từ một người đi ăn xin bữa đói bữa no, quần áo không đủ mặc, bây giờ là đủ y, đủ áo, đủ thức ăn, ổng mập ra từ từ, ổng mập ra từ từ. Mà có điều rất là lạ, thì khi sống được một thời gian như vậy, hạnh một Tỳ kheo như vậy, được đời sống no đủ như vậy, bỗng nhiên ổng khởi lên ý nghĩ ổng muốn hoàn tục. Rất là lạ. Cái khố của ổng ngày xưa đó, ổng gói gói lại ổng treo

[1:06:47]trên cái xà, cái chén bể của ổng cũng để trên đó. Mỗi khi ổng muốn hoàn tục cái ổng chạy lại cái đó, ổng tính cởi cái y Tỳ kheo ra để ổng quấn cái khố nó vô, lấy cái sành đi ăn xin tiếp. Mà khi ổng tới chỗ cái miếng vải đó cái bắt đầu ổng dừng lại ổng suy nghĩ, ổng nói: "Ủa, tại sao mình lại muốn hoàn tục? Trong khi đây bộ y đẹp như thế này, đời sống sung túc thế này, đạo lý thế này, tự nhiên bây giờ tại sao mình cởi ra mà lại muốn mặc lại cái tấm khố ngày xưa, cầm cái chén sành đấy đi ăn xin? Tại sao?" Ổng cứ thắc mắc hoài, cái ổng lại lui ra lại. Ổng ngồi suy nghĩ tiếp cái ý niệm nào đã khởi lên như vậy.

[1:07:20]Nhưng mà đâu được một tuần cái ý nghĩ hoàn tục lại khởi lên, ổng lại chạy lại cái chỗ cái tấm vải đó ổng lại tính cởi y ra để lấy tấm vải mặc vô. Rồi ổng lại suy nghĩ: "Ủa, ở đâu lại có ý nghĩ này?" Ổng cứ vậy, cứ đi tới đi lui vậy. Thì mấy ông Tỳ kheo mới thấy ông này bắt đầu hơi mát mát làm sao, mới hỏi: "Anh làm vậy anh cứ chạy vô cái nhà đó anh cứ đứng đó anh dòm dòm cái gì vậy?" Anh này mới trớ, ngồi đó giải thích dài dòng, lúc ấy cái tâm của mình nó đang lộn xộn giải thích sao, mới nói nói: "Dạ dạ không, tôi đến tôi gặp thầy tôi, không có gì." Mà lúc ấy trong đầu ổng không nói dối đâu, tại ổng nghĩ thầy ổng là gì,

[1:07:52]đó là cái miếng vải khố đó, cái điều mà cho ổng phải suy nghĩ. Ừ. Thì mấy ông Tỳ kheo nghe ổng nói vậy cũng bỏ qua. Nhưng mà rồi ổng cứ suy nghiệm về cái ý niệm, tại sao ý niệm từ đâu, cái gì thúc đẩy mà mình đang sống êm ấm thế này bỗng nhiên lại khởi muốn hoàn tục? Ổng đi suy tìm cái đó. Ý từ đâu mà ra, nhân duyên nào mà khởi ý, ý là cái gì, vọng tưởng là cái gì mà nó đã điều khiển cuộc đời của mình như thế này? Ổng suy nghĩ từ từ, ổng nhiếp vào thiền định ổng chứng A La Hán luôn. Dễ sợ vậy, rất là lạ, cái nhân duyên rất là lạ, mà giống như đúng như là ngài A Nan đã nhìn thấy. Cái sau đó cái mấy ông Tỳ kheo thấy ổng không chạy tới chạy lui

[1:08:28]vô cái xó chòi đó mà dòm cái cái miếng vải nữa, mới hỏi: "Ủa sao lúc này không thấy anh a vô nữa?" Nói: "Dạ không, tôi đã thoát hết mọi sự ràng buộc của thế gian rồi nên tôi không cần đến gặp thầy tôi nữa." Ổng cũng nói câu xa sang gần chả ai hiểu. Mấy vị Tỳ kheo mới đến hỏi Phật, nói: "Bạch Thế Tôn, có cái ông Tỳ kheo rất là lạ, ông Tỳ kheo trẻ trẻ rất là lạ. Trước thì tụi con biết ổng là ông ăn xin, ngài A Nan độ cho đi tu, rồi bỗng tu một thời gian ừ rồi ổng ổng cứ chạy vô trong cái xó đó ổng không biết cái gì ở trỏng. Tụi con hỏi thì ổng nói ổng lại gặp thầy ổng. Rồi bây giờ không thấy ổng tới đó nữa, thì hỏi ổng ổng nói thôi ổng giờ

[1:09:00]ổng hết ràng buộc với thế gian, ổng không tới gặp thầy ổng nữa. Thì tụi con không hiểu." Thì Đức Phật mới nói: "Đúng vậy, cái người này đã chiến thắng bản thân, đã trở thành một bậc thánh rồi, không còn gì phải ràng buộc." Và Đức Phật nói bài kệ: "Thật khó tìm ở đời người biết thẹn, tự chế, biết né tránh xung đột như ngựa hiền tránh roi." Và Phật lại nói về cái những cái hạnh á: "Tín, giới, tinh tấn, thiền định, trạch pháp, minh hạnh và chánh niệm", nên đã thành tựu đầy đủ nên ổng đoạn dứt vô lượng khổ. Thì câu chuyện là như vậy, nghe rất là hay, rất là lạ. Giờ ta phân tích một chút xíu. Thông thường á, một cái người đang tu

[1:09:37]mà khởi lên cái ý niệm muốn hoàn tục, tức là hết phước làm tăng. Và như vậy ta xem như là một sự thiếu phước, tội nó nó lặp lại, nó là sự thiếu phước. Nhưng mà nơi cái chàng trai Pilotika này thì cái ý niệm lên lại chính là cái đề mục cho anh thiền quán. Thay như mình hễ mà ý niệm hoàn tục khởi lên cái mình bắt đầu mình kiếm đồ đời mua, kiếm đồ sơ mi mua. Nhưng mà ông này thì ổng lại đánh giá lại cái ý niệm của mình: "Ủa, ý niệm sai lầm này từ đâu? Và từ đâu mà khởi ý niệm, và ý niệm này lại điều khiển cuộc đời mình?" Ổng cứ suy sâu sắc về cái ý niệm, về vọng tưởng, vậy mà không ngờ ổng nhiếp được tâm, chứng A La Hán luôn.

[1:10:13]Đây là nhân duyên rất là rất là lạ. Thì mỗi người có một cái nhân duyên, có một cái đường đi, người ta không có lường được hết mọi thứ. Thì thôi cũng đây là một cái đề mục thiền quán làm cho ta hiểu thêm là đã có cái người như vậy. Mà không phải riêng vị này đâu, rất nhiều vị tu hành xưa nay cũng thắc mắc là cái vọng tưởng từ đâu khởi mà điều khiển cuộc đời mình và đã nhiếp được tâm chứ không riêng vị này. Có câu thế này là: "Ít người biết tự chế." Đức Phật khen cái vị này là ít người biết tự chế vì trên cuộc đời hễ mà ta khởi lên là ta đi làm theo, ta bị cái vọng tưởng ta sai sử. Nhưng vị này khi vọng tưởng khởi lên thì biết kềm chế lại

[1:10:53]để suy xét coi cái vọng tưởng này từ đâu mà mà đến. Nên ít người đánh giá ngược lại chính mình như vậy, chứ thường là bên trong ý nghĩ khởi lên rồi ta chạy theo. Còn người này đã xoay ngược lại cái ý nghĩ của mình, đánh giá nó, phân tích nó, kềm chế nó, khuất phục nó mà đạt vào thiền định. Vì vậy mà Đức Phật khen là ít người biết tự chế như cái vị này. Lại có một cái Phật khen nữa người này là: "Tránh né sự xung đột." Là lúc đó mấy Tỳ kheo hỏi ổng đi đâu kì khôi, thì thay vì ổng phải giải thích dài dòng là: "Tôi muốn hoàn tục, tôi dòm dòm cái cái khố tui rồi tôi suy nghiệm", nó dài dòng, ổng nói một câu xa xôi, bóng bẩy mà không sai sự thật là:

[1:11:33]"Tôi đến gặp thầy tôi." Vì ổng nghĩ rằng là chính cái khố này, cái khố rách này mà làm cho ổng liếc xét lại tâm mình, giữa cái bộ y nghiêm trang của một vị Tỳ kheo và một cái khố rách người đi ăn xin, tự đâu mà lại khởi ý nghĩ? Ổng ổng xem cái khố là như một người thầy mà để cho ổng suy nghiệm lại cái vọng tưởng của mình. Nên ổng nói cái câu bóng gió không ai hiểu, tưởng là ổng đến gặp ngài A Nan chứ không phải, ổng xem cái đó là một đối tượng để ổng suy nghiệm. Và nhờ cái câu trả lời bóng gió của ổng mà các vị Tỳ kheo cũng không cần phải thắc mắc, không cần phải tranh cãi. Thì cái điều này cũng cho ta một bài học

[1:12:07]là trên đời có nhiều điều mà không phải lúc nào ta cũng cần phải lý giải rõ ràng, cũng không cần phải giải thích rõ ràng. Là có khi ta chỉ nói cách nào đó êm thắm cho nó đi qua mà bớt gây cái sự xung đột tranh cãi cũng là một cái cái hay, đỡ cho nó rắc rối trong cộng đồng của ta cũng là một cái hay. Đây là cái lời dạy của Phật. Thế còn cái phần sau Phật khen cái người thanh niên tỳ-kheo trẻ Pilotika này có đầy đủ những thứ nè: tín, giới, tinh tấn, thiền định, trạch pháp, minh hạnh, chánh niệm. Thì cái này nó là những cái từ chuyên môn rất là khó hiểu. Lúc nào đó có dịp thì thầy sẽ giải thích lại từng điều, ví dụ:

[1:12:46]minh hạnh là gì, trạch pháp là gì, chánh niệm là gì. Thì đây là những từ rất là chuyên môn, mà cái khó nhất là cái trạch pháp. Cái từ trạch pháp ta nghe đi nghe lại rất là nhiều lần, nhưng mà rất là khó hiểu. Nhưng mà trong bảy điều này thì ta hay tưởng nhầm là Thất giác chi, nhưng mà không phải. Thất giác chi được liệt kê là bảy điều khác: là trạch pháp, tinh tấn, hỷ, khinh an, niệm, định, xả, rất là lạ. Nên cái liệt kê trong bài kệ này lại không giống với cái Thất giác chi tiêu chuẩn. Thì thôi lúc nào đó thì thầy sẽ trả lời. Nhưng hôm nay thì thôi ta nghe câu chuyện này để biết rằng là trong suốt cuộc đời Đức Phật giáo hóa

[1:13:24]không biết bao nhiêu chuyện đã xảy ra, vì 45 năm mà, biết bao nhiêu chuyện của hết của người này đến của người kia, mà liên quan đến giáo pháp, liên quan đến Đức Phật, từ những người đệ tử thân tín đến những người cư sĩ bên ngoài, tới những quan đại thần, tới những vị tỳ-kheo nhiều khi vô danh không tên không tuổi, đã để lại cho ta nhiều cái cảm xúc, cho ta nhiều cái kiến thức và cũng gợi ý để Đức Phật thuyết lên rất nhiều bài pháp mà để lại muôn đời cho cho hậu thế. Thì bây giờ ta có duyên, ta gặp được Phật pháp, ta nghe không biết bao nhiêu là đạo lý như vậy. Nhưng ta cũng biết rằng nghe đạo lý là một chuyện,

[1:13:59]hiểu đạo lý là một chuyện, mà ứng dụng được đạo lý cho đời sống mình là một chuyện rất là khó, rất là khác. Nên vì vậy ta không bao giờ dám kiêu mạn, dù ta hiểu rất nhiều, lúc nào cũng nguyện lòng mình là khiêm tốn, luôn luôn tìm lỗi của mình, để mà từng bước tinh tấn, lúc nào cũng giúp cho mình, giúp cho huynh đệ mình được tiến tu, và mong sao rằng cả cái thế giới này ai cũng thấm nhuần Phật pháp để mọi người đều biết yêu thương nhau và cùng nhau hướng về sự giác ngộ giải thoát. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Thưa thầy, con nghe người ta nói 25 Tết là đưa ông bà thì không đốt nhang tụng kinh trên bàn Phật,

[1:14:40]30 Tết rước ông bà mới đốt nhang tụng kinh trên bàn Phật phải không? À thế này, ở các chùa đó có cái tục lệ là 25 là đưa chư thiên, và trong suốt từ ngày 25 tới 30 như vậy là các chùa không có tụng kinh. Và sự thật là nghĩ là có lẽ là do chư tổ đặt ra, bởi vì trong suốt một năm á phải tranh thủ vài ngày trước Tết để mà lau dọn bàn Phật, mà lau dọn bàn Phật nên không thể tụng kinh được, mà không thể tụng kinh thì nhiều khi người ta thắc mắc, cho nên các ngài giải thích bằng cách là đưa chư thiên về trời rồi thôi mấy ngày đó nghỉ tu, nghỉ bớt. Chớ sự thật không phải vậy đâu. Thưa thầy, xin cho con biết có thể ngồi thiền với hai bàn tay có một ngón trỏ đan

[1:15:20]lại và hai ngón út chỉa vào đan điền như tập khí công tâm pháp được không? Không, ngồi thiền thì không cần. Ngồi thiền thì mình để hai bàn tay bình thường như Phật thôi. Còn lúc tập khí công á thì ta mới cần đan những ngón tay theo cái kỹ thuật của họ ha. Trong các con vật có phải con voi có tâm linh mạnh nhất không? Con nghe nói con voi không biết nói nhưng có thể nghe và hiểu tiếng người, thậm chí còn nắm bắt được tính cách và tâm lý của người sống cùng nó. Điều này đúng không? Điều này gần như đúng nha. Điều này gần như, con voi có tâm linh rất là mạnh, mà không phải con voi không đâu, cá heo cũng vậy, cá voi cũng vậy nữa.

[1:15:49]Có nhiều con vật nó được cái linh tính, không nói được nhưng mà nó cảm nhận được cái tâm của cái người đứng gần, sống gần. Có nhiều con vật như vậy. Cái vùng ngôn ngữ nó không phát triển, nhưng mà cái vùng trực giác nó thì mạnh hơn con người. Có, đó là có sự thật chớ không phải không. Kính xin thầy giải đáp giùm con câu hỏi: Con hay nghe các băng đĩa và sách của thầy thấy rất hay và bổ ích, nên con có vận động đưa cho bạn trai con xem hướng ảnh theo Phật pháp như con, nhưng ảnh cứ từ chối và nói lý do là nhà không có máy để mở, rồi không thích nghe và có ý không tin. Bạn con sống có trách nhiệm, nhưng ảnh không theo

[1:16:19]ý muốn của con nên tình cảm cũng giảm một nửa. Theo thầy, con phải làm gì để bạn con chịu xem các băng đĩa và sách? Thì con cứ nói với ảnh là con giảm một nửa nếu ảnh không nghe, biết đâu ảnh nhờ nghe con giảm một nửa ảnh sợ ảnh nghe. Nói: "Anh nghe thì mình đầy lại, mình rót lại đầy đủ lại." Chớ thật ra cái này cũng là cái nhân duyên nhiều đời mình rất là khó giải thích nha, khó giải thích. Mà nếu mà không có đồng cái hướng đi về đạo thì cũng rất là khó hạnh phúc trong hôn nhân. Nên sau này cứ phải thuyết phục phải xây dựng rất là vất vả. Mà trước khi cưới nhau mà đã đồng tâm trong Phật pháp thì đỡ vất vả, đời sống sau này dễ hạnh phúc hơn.

[1:16:52]Người sống bủn xỉn thương tiền nên bỏ rơi đứa con của mình, khi con trưởng thành thành tài thì liệu người này có đi tìm để nhận lại cha không? Mà nếu đi tìm thì vợ có cho đứa bé nhận làm cha không? Vì người này đã xử tệ tệ bạc. Đây là một cái tình cảm khúc mắc, tức là cái người đã bỏ con mình, nếu con mình lớn lên và thành tài thì người này quay lại nhận làm con. Thì cái người mẹ có nên cho không, vì người tệ bạc? Thôi thì ta cứ sống bằng độ lượng nha. Dù sao nó cũng là người cha sinh học, không phải là người cha tình nghĩa nữa, không còn phải là người cha thương yêu trong trái tim, nhưng vẫn là người cha sinh học,

[1:17:25]và đứa bé nó cũng được quyền biết người cha sinh học của nó là ai. Thôi nha, ta cũng không hẹp hòi gì. Còn nó là nhân quả, nếu ông đó sống tệ bạc thì đứa bé nó cũng chẳng thương yêu gì. Đành phải vậy nha. Con hay có tâm loạn động, tối con ngủ không yên, có những giấc mơ lạ hay nhức đầu. Con bị bệnh suy nhược thần kinh nếu nói theo khoa học. Bệnh suy nhược thần kinh này nếu nói theo Đông y là do suy thận, còn nếu nói theo Tây y thì giải thích ra rất là nhiều. Cho nên đây là ta phải: thứ nhất là luyện tập khí công để dùng cái khí mà bổ thận, thứ hai ta uống thuốc bắc để mà bổ thận, và thứ ba ta phải ngồi thiền để lắng tâm.

[1:18:01]Và nếu gặp đúng phương pháp như vậy thì phải ba năm mới chữa được cái bệnh suy nhược thần kinh này, chứ không phải mau được, phải rất là kiên trì. Con có gặp một người đó mà con vừa thương vừa thấy sợ hãi, giống như người đó đã từng giết con vậy. Không, cái này có, tâm lý này đúng đấy. Cái cảm giác mà người nào từng giết mình mình gặp lại mình sợ sợ là đúng đó. Thì không biết lần này ổng có lặp lại hay không thì thôi làm ơn né giùm thầy nha, cho nó chắc ăn. Mình mắc nợ nên mình thương người ta, nhưng người ta từng giết mình nên mình sợ hãi người ta, thì thôi cứ tránh xa đi, đỡ cho an toàn. Nhân duyên gì mà hơn 30 tuổi con mới gặp được Phật pháp?

[1:18:39]30 tuổi vẫn đỡ hơn 50 tuổi nha. Có nhiều người tới 70 tuổi mới gặp Phật pháp và khóc. Nói: "Ước gì con gặp Phật pháp hồi năm con còn nhỏ." Nhưng mà nhân duyên như vậy biết sao. Mà tại sao ta gặp Phật pháp muộn? Tại sao ta gặp Phật pháp sớm? Là bởi vì cái đời trước nữa. Đời trước mà nếu ta có cái ý cản ai đi chùa, ta hay dèm pha người nào, một thầy tu nào đó thì đời sau ta lại muộn gặp Phật pháp. Còn nếu đời trước ta thấy ai đi chùa ta hoan hỷ, khuyến khích mọi người tu tập thì kiếp sau ta rất sớm gặp được Phật pháp. Nha, nó cũng là nhân duyên, thôi đừng buồn. 30 tuổi vẫn còn sớm. Trong bài Khánh đản mà nhiều chùa tụng là:

[1:19:16]"Thánh Ma-da mộng ứng điềm lành, vua Tịnh Phạn phước sinh con thảo." Cái bài này nói về cái sự tích đản sinh của Đức Phật. "Con nghe sao khóc trong lòng?" Tức là ta cũng có cảm xúc, hồi sáu, bảy mươi năm trước ở kiếp trước ta cũng đã từng tu, đã từng tụng câu này. Đó là duyên lành nha, không sao đâu. Tại sao gia đình con luôn lục đục xào xáo, vợ chồng thường cãi cọ giận hờn, con cái không được ngoan và không nghe lời? Nó có nhiều lý do. Nếu mà nói theo nhân duyên là vì đời xưa mình có cái duyên không thuận với nhau. Nếu mà nói theo các ngài phong thủy địa lý thì trong nhà mình chắc trổ cửa sai.

[1:19:51]Mà nếu nói theo cái tâm linh huyền bí thì có khi trong nhà mình có những cái vong họ sống trong đó mà mình không cúng cho họ ăn, họ tác động vào tâm mọi người để mọi người gây gổ với nhau cho bất an, để họ muốn chứng tỏ sự tồn tại của họ. Có thể là mình cúng thí thực thì có khi là gia đình lại bớt xào xáo, rất là lạ vậy. "Con nằm ngủ thường gặp ác mộng, có lúc thấy rõ ràng bóng người vào giường nhìn con rồi lên cầu thang và vân vân, trên gác có bàn thờ." Đúng rồi, vậy là trong nhà có vong rồi. Nếu mà ứng với cái gia đình hay xào xáo mà mình lại thấy người hiện ra nữa, đúng trong nhà có vong. Nên vì vậy là phải cúng thí thực cho người ta ăn,

[1:20:22]tụng kinh cho người ta nghe, thì tự nhiên gia đình sẽ hết lục đục nha, rồi người ta lại phù hộ cho mình, không sao. Làm sao để hạn chế được vọng tưởng tâm viên ý mã ạ? Con cũng cố gắng phân tích ý nghĩ của mình tại sao nó xuất hiện, nhưng diệt được cái này thì cái khác xuất hiện, và con trong cái lòng vòng trong phiền não. Để mà thoát ra được vọng tưởng á, tâm mình bắt đầu yên lắng á, công đức phải rất là dày. Có người công đức có sẵn, nhiều khi tu thiền chỉ trong một năm tâm bắt đầu yên; có người 10 năm tâm mới bắt đầu yên; có người 30 năm tâm mới bắt đầu yên, mà trong suốt 30 năm đó phải làm phước rất nhiều, làm phước rất nhiều.

[1:20:57]Cho nên là để bớt được vọng tưởng là ta phải sống một đời rất là vị tha, hy sinh ở bên ngoài, làm rất nhiều điều tốt, rồi phải tinh tấn thiền định nữa. Bởi vì sao vậy? Vì tâm mình mà yên, mà thanh thản được là mình đặt một chân lên cõi trời rồi, là mình bước từ cái thế giới này qua một cõi giới khác rồi, phải phước rất lớn tâm mới yên được. Cho nên phải hiểu tâm mà yên là phước mình là phước cõi trời. Và để đủ được phước cõi trời đó ta phải sống một đời tốt đẹp, thánh thiện suốt 30 năm trời chứ không phải dễ. Vì vậy hãy kiên nhẫn nha, đừng có nóng ruột trong một, hai ngày. Tôi có người bạn 54 tuổi ăn chay trường đã lâu rồi,

[1:21:32]nay lớn tuổi sức khỏe yếu hay bị mệt, gia đình bảo ngả mặn. Chị hỏi tôi tính sao? Nay tôi xin hỏi thầy có nên ngả mặn hay là không? Ăn chay trường đã lâu rồi thì cái duyên mình đã rất là tốt, mà mình ngả mặn thì hơi phí, hơi uổng. Nên vì vậy là ta sẽ tìm cách cải thiện cái món ăn, nhưng mà đừng nghĩ là tại ăn chay. Vì vừa rồi thầy có đọc được cuốn sách, có cái ông ổng ổng đang phổ biến cái phương pháp là ăn nhiều cái loại rau củ mà xay ra, trái cây thôi, mà làm cho người ta rất khỏe mạnh. Ăn những loại hạt, hạt điều thì nóng, đậu phộng thấy nóng, nhưng mà những hạt như hạt macadamia, như hạt hạnh nhân,

[1:22:11]hạt dẻ, rồi những cái loại như là củ dền, củ cà rốt, trái bơ, trái dâu rồi đó, xay ra uống thôi. Tức là trong ngày đó ổng nói ổng rất ít ăn cơm và cũng không ăn thịt, mà cứ uống nước trái cây như vậy mà người ổng rất là hồng hào, khỏe mạnh. Nên vì vậy là có khi cách ăn chay của ta nó chưa hợp lý, ta đổi lại một cái phương pháp tốt hơn. Ăn nhiều trái cây mà xay, xay cho nhuyễn, ăn hết chất xơ luôn, chứ đừng ép ép nước bỏ chất xơ, uổng. Có nhờ như vậy mà khi tim ta lại khỏe lên, không phải nha, cũng không cần phải ngả mặn nha. Thưa Thầy, khi niệm Phật cần phải lần tràng hạt? Vậy lần tràng hạt xuất phát từ đâu? Ý nghĩa như thế nào ở trong đạo Phật?

[1:22:45]Thật ra không phải đâu. Thế này nè, ban đầu á là ta cứ niệm Phật "Nam mô A Di Đà Phật", "Nam mô Quán Thế Âm Bồ Tát" gì đó mà không có lần tràng hạt. Nhưng mà sau đó có một số cái người đệ tử mới đến nói với Thầy mình, nói: "Thưa Thầy, con niệm thì niệm mà vọng tưởng nó vẫn khởi." Ở đây mình có bị không ạ? Mình cũng bị phải không? Dạ. Nên: "Thầy giúp cho con cách nào?" Ông Thầy mới nói thế này: "Thôi bây giờ con vừa niệm mà con vừa tính coi con niệm bao nhiêu câu niệm Phật thì bị vọng tưởng. Thì mới ban đầu thì con chỉ niệm được 10 thôi, tức là "Nam mô A Di Đà Phật" đến 10 câu là bắt đầu vọng tưởng nhảy vô thì thôi con bỏ, bắt đầu con đếm lại 1 tới 10.

[1:23:20]Thì con tăng dần dần làm sao từ 1 tới 20 không vọng tưởng, rồi lần lần con thấy là 108 mà không vọng tưởng là con nhiếp được tâm." Thì cái từ đó, bắt đầu mới phát sinh ra một cái lối niệm Phật là vừa niệm vừa tính coi mình được bao nhiêu câu niệm thì mới bị vọng tưởng. Có người mới năm câu là vọng tưởng, có người 10 câu. Mà tính, mà yêu cầu của ông Thầy là 108, mà phải 108 thì mới trở lại đếm lại từ một. Nhưng mà có một số người không hiểu, không hiểu cái cái ý của ông Thầy là tới cái số mấy thì bị vọng tưởng, mà cứ tưởng nghe cái ông Thầy là cứ 108 rồi đếm lại từ đầu, thì mà ngồi mà đếm 108 ai đếm nổi không? Ai nhớ mà đếm:

[1:23:58]"Nam mô A Di Đà Phật" một, "Nam mô A Di Đà Phật" hai, "Nam mô A Di Đà Phật" ba, mà tới 108 không lộn không? Có ai không? Thầy bái phục liền á. Không, chính vì nghe ba chớp ba nhoáng không hiểu cho nên nhiều người bắt đầu mới ngồi đếm lộn hoài thôi, thôi để con làm cái xâu chuỗi nó có 108 hột, cứ mỗi lần niệm cái con lật một cái là bảo đảm. Giờ thấy khi nó đụng lại cái trái bầu á là đủ 108 con quay lại, là không lộn. Tức là đó là cái máy tính vào thời xưa, máy tính đơn giản nhất. Bây giờ mình là máy tính là kỹ thuật số rất phức tạp, còn cái tràng hạt chính là cái máy tính đơn giản vào thời xưa, máy đếm á, máy đếm đơn giản vào thời xưa,

[1:24:33]xâu dây chuỗi qua đếm lần từng cái từng cái là máy tính á, máy tính đơn giản thời xưa. Thì như vậy là tốt hay xấu ạ? Tức là nhờ máy tính nó tính rồi, cho nên ta không cần phải chú tâm. Thì ta niệm cứ niệm, vọng tưởng cứ vọng tưởng, và tay đếm cứ đếm. Mọi cái đều vui, không có sao hết. Nhưng mà nhiếp tâm thì không biết à, nhiếp tâm được không thì không bảo đảm. Cái chuyện nó là vậy đó, chuyện nó dài dòng là vậy. Cách đây ít tháng, con có mơ một giấc mơ là gặp Đức Phật và hai đồ đệ bay trên trời. Ngày hôm sau, con xem trên TV thì con mới biết về Đức Phật sinh ra ở đâu Ấn Độ. Thường vậy, đời xưa ta có duyên với Phật pháp mà đời nay ta

[1:25:12]quên, nên khiến các Ngài hiện ở trong giấc mơ để nhắc ta. Nên nhắc ta như vậy thôi chứ không có gì quan trọng. Biết là Phật nhắc là mình có căn tu mà không chịu tu, nên thường mà người nào mà nằm mơ hay thấy Phật á thì thường là người đó tu không có ngoan. Thầy nói câu này nghe hơi lạ tai nha. Ta cứ tưởng là ta thấy Phật nhiều là ta tu tốt, không có đâu. Cái người mà hay thấy Phật á là Phật cứ phải hiện ra nhắc hoài, tức là ta tu chưa ngoan lắm. Còn người tu ổn định rồi không có thấy Phật, mà lúc nào cũng thấy hơi thở mình, thấy tâm mình, thấy lỗi mình thôi. Nó khác nha. Gia đình con sống về nghề bán bánh mì,

[1:25:47]nhận thịt và chiên trứng ốp la, vậy có tội không? Có phải nghề tạo ra nghiệp không? Ông xã con ăn chay trường nên không muốn con làm nghề xắt thịt mỗi ngày, bảo con chuyển nghề khác sinh sống, con không biết phải làm sao. À, cái nghề mà ta bán thịt, bán trứng có trống thì nói chung ta cũng có tiếp tay trong cái việc sát sinh. Cái này giống như cái kỳ mà Thầy giảng trong bài đánh cá ở trong cái làng Hương Mai mà sau này người ta cắt xén thành cái bài Ăn cá được phước á, rồi tung đi tùm lum rồi đủ thứ. Bây giờ Thầy không có thời gian trả lời vì vì trả lời cái này rất là dài, nên vui lòng nghe lại thì cái bài mà Thầy giảng bài là Tu hành có

[1:26:20]nhiều nghĩa Thầy giảng ở cái chùa Hương Mai ngoài Bình Định á. Trong đó Thầy giảng cho cái làng đánh cá, nên người ta cũng thắc mắc về cái nghề của người ta phải sát sinh, nhưng mà bây giờ theo đạo Phật là phải hiểu như thế nào, cho nên vì vậy là vui lòng nghe lại cái đó nha. Ông xã con ăn chay trường nên muốn con làm nghề khác. Đây, cái vấn đề này là ta liên quan tới Bát Chánh Đạo. Trong Bát Chánh Đạo, nó có cái Chánh nghiệp rồi mới tới Chánh mạng. Chánh mạng là cái nghề ta sinh sống mà chữ "chánh" nghĩa là cái nghề đó không tạo ra tội. Nhưng mà không phải ai cũng đủ phước để đổi nghề như mình muốn.

[1:26:52]Muốn đổi được nghề phải có phước, và phước đó là cái Chánh nghiệp nằm ở phía trên. Có Chánh nghiệp là phước rồi mới có Chánh mạng là đổi được nghề như ý của mình. Có những người biết làm cái nghề mình không thích mà đổi không được. Vì vậy là trong khi ta đang làm cái nghề mà ta không thích thì ta phải cố gắng hết sức làm phước. Đến khi phước đủ rồi, ta sẽ thay đổi nghề khác theo ý mình tốt hơn. Nhớ như vậy nha, không phải là muốn đổi nghề, đổi được liền đâu, mà phải phải có phước rồi mới đổi được nghề. Tại sao trong lòng con lúc nào cũng vậy, khi đi ngang qua nhà thờ hay nhà chùa, mỗi lần nghe tiếng trống hay tiếng chuông nhà thờ,

[1:27:25]con đều rung động, không biết con có đi theo đạo nào? Không, nhiều khi cái nhân duyên của mình á, có khi mình đã từng là đạo Thiên Chúa, rồi có khi mình cũng từng là đạo Phật, nên mà nghe chuông nhà thờ cũng khoái mà nghe chuông chùa văng vẳng rồi nghe cũng dễ chịu, không biết sao giờ? Thì không sao, sự thực thì thì những cái lời dạy của Chúa Giê-su ở trong Phúc Âm á có nhiều điểm rất là gần với đạo Phật. Tuy nhiên là vì cái lòng phân biệt của con người, lòng phân biệt con người ta hay phân ra đạo này đạo kia. Nhưng mà nếu mà ta chắt lọc những cái tinh hoa thì các đạo nó cũng có những điểm nào đó giống nhau, cũng dễ thương, không có sao.

[1:27:58]Thì ngày nào đó ví dụ như thế giới có thể là ta tìm ra được một cái đạo chung nào đó thì thế giới sẽ hòa bình và bớt phân biệt. Nhưng hiện nay thì ta cứ cố gắng tìm những điểm tương đồng trong các đạo để mà mình sống vui với nhau. Con ly dị đã 10 năm nay, cách đây 1 năm con có gặp một người đàn ông ngày nào cũng ghé lại chỗ con mua đồ ăn. Thầy ơi, không biết đó phải là nghiệp của con không nữa. Rồi ông ta cho con số điện thoại di động của ổng. Ba tháng nay, ổng ta dọn về nhà ở Tân Bình, lúc trước ở Bình Thạnh. Khi biết con rất thích ổng, ổng nói là ổng là người tu. Ủa? Phật tử đang làm từ thiện, ông ta làm thầy thuốc gì con cũng chẳng hiểu,

[1:28:31]nhưng Thầy ơi, cái quan trọng là ở tâm con, con nhớ ổng vô cùng. Ba tháng nay, ngày nào con cũng nhắn tin cho ổng toàn chuyện đâu đâu dù ổng trả lời lại rất ít. Thầy ơi, không biết ông ta có chơi bùa ngải gì không? Con sợ quá, đã nhiều lần con muốn cắt đứt liên lạc nhưng trong con buồn quá không chịu nổi. Con phải làm sao đây Thầy ơi? Cứ kêu Thầy hoài. Dù ở nhà con gần 200 cuốn thuyết pháp của Thầy, nhưng con không sao quên được ông ta. Con hẹn gặp mặt mà ông ta từ chối, con buồn quá Thầy ơi, Thầy ơi! Thầy chỉ cách cho con, không thôi chắc con chết mất. Con của con không ai lo, Thầy ơi!

[1:29:08]Cái này nó là một cái ái luyến nam nữ. Ái luyến nam nữ thì nó có mấy cái trường hợp thế này: Một cái trường hợp á là mình có nợ với người đó mà người đó không có nợ với mình, cho nên mình thương người đó rất nhiều nhưng mà người đó không thương mình, vì người đó là người Phật tử, người tu nên họ không muốn vướng vào cái chuyện tình ái rắc rối, mà nhiều khi người đó đang có gia đình, họ không muốn đánh vỡ gia đình của họ. Nên đó là một lý do mình mắc nợ họ mà họ không mắc nợ mình, nên mình thương người ta mà người ta không thương lại, thì ráng mà chịu chứ biết làm sao giờ. Còn cái thứ hai nữa, cái thứ hai nữa đó là có nguyên nhân của sinh lý

[1:29:43]và tâm lý bình thường mà không phải là do nhân duyên đời xưa, là do 10 năm mình đã ly dị cho nên trong lòng mình nó có một khoảng trống, một cái nhu cầu về tình cảm, cái nhu cầu rất tự nhiên của con người. Và đến khi gặp một người nào đó mà có vẻ hơi hơi xuất hiện thường xuyên, cái nhu cầu nó trỗi dậy và nó đặt cái nhu cầu lên vào đối tượng đó làm cho ta tưởng ta yêu thương thắm thiết, chứ không phải, nó chỉ nhu cầu của tâm sinh lý tự nhiên thôi, lúc nào đó sẽ quên đi. Cho nên vì vậy, mỗi khi mà mình nhớ người đó quá thì mình lại lấy kinh Phật ra mình tụng hoặc mình ngồi thiền nha, chứ đừng có mà chết mất, đừng có chết mất nha, cứ ráng vậy ha. Thầy ơi! Ơi!

[1:30:24]Con thắc mắc về việc đeo xâu chuỗi tay của hàng Phật tử chúng con, vậy đeo như thế là đúng không? Ý nghĩa nguyên chuỗi là gì? Con mến 14 hạnh vô úy của Bồ Tát nên đeo chuỗi 14 viên vậy được không? À, thì cũng vậy, cái đeo xâu chuỗi nó cũng là cái máy tính á, nhưng mà nó ngắn, thay vì làm cái xâu chuỗi dài là 108 thì xâu chuỗi ngắn là 21, là cũng để đếm thôi, đếm cho đủ 21 rồi quay lại. Nhưng mà nhiều khi nó cũng là cái trang trí, mình đeo thấy cũng đẹp, nhiều người thấy không phải là Phật tử thì cũng đeo, thấy cũng đẹp. Thì đeo như vậy để giống như là biểu hiện mình cũng là người đệ tử Phật, nó cũng tốt không có sao nha.

[1:30:56]Không sao, thấy đẹp cứ đeo. Mà đeo theo mấy viên thì tùy theo cái ý thích của mình cũng hay, không có sao đâu nha. Con có một cháu nội được mẹ cháu gửi nuôi bên Thiên Chúa giáo vì hoàn cảnh mẹ cháu ở xa nên hàng tháng con phải về dâng hoa tại nhà thờ thay mẹ cháu. Vậy con có tội hay không? Và cháu nội con có tội gì không? Vì cha cháu theo đạo Phật, mẹ cháu Thiên Chúa giáo. Thực sự á, đứa bé nó sẽ có cái nhân duyên của nó, ta cũng đừng lo lắm. Ví dụ như lúc nhỏ nó được học theo Thiên Chúa giáo, nhưng mà nếu đứa bé đó nó có duyên với Thiên Chúa thì lớn lên nó sẽ chọn Thiên Chúa. Nhưng nếu đứa bé đó kiếp xưa đã có duyên với đạo

[1:31:31]Phật, lớn lên tự nó cũng sẽ chọn đạo Phật. Cho nên ta cũng không có cần phải lo lắng nha. Thầy cũng quen một cái bà Phật tử vậy, từ nhỏ là bả học trường dòng, nói tiếng Pháp rất là giỏi, học bên các sơ Thiên Chúa, lớn lên bà là một Phật tử rất là thuần thành. Nên Thầy nghĩ cái nhân duyên bí mật nó rất là lạ, chúng ta không cần phải lo, không cần phải cưỡng ép. Như vậy, chính mình cứ ráng sống theo giáo lý cho tốt thì đó là cái tấm gương cho con cháu mình. Dân gian có câu: "Thuyền theo lái, gái theo chồng." Nếu lấy chồng rồi, người vợ phải thờ chủ yếu bàn thờ tổ tiên bên nhà chồng có phải không?

[1:32:03]Nếu đặt bàn thờ nhà mình, ví dụ cha mẹ mình thì có được không, có phải xin phép tổ tiên nhà chồng không? Nếu tổ tiên nhà chồng đồng ý thì có được đặt bàn thờ nhà mình ngang hàng hay phải thấp hơn? Thật ra đó, khi mà gia đình hạnh phúc thì người chồng lúc nào cũng muốn để cho vợ mình thờ một cái bàn thờ bên nhà vợ và một bàn thờ bên gia đình chồng, hai bên bình đẳng nhau chứ không có thấp hơn nha. Đó là nếu gia đình hạnh phúc mà người chồng ý thức như vậy. Còn khi mà phong kiến quá lại cứ tưởng là cái người vợ phải theo chồng rồi bỏ hết gia đình mình, cái đó là cái hiểu rất phong kiến, cổ hủ ngày xưa.

[1:32:33]Bây giờ thì bình đẳng hơn rồi, cho nên bên nào cũng đều đáng yêu, đáng quý như nhau. Con nghe nói nếu trong nhà mình treo gương hoặc tủ gỗ có gắn thêm gương thì người âm không về thăm nhà mình được có phải không? Con mới mua một tấm bảng khung gỗ nền gương kính giống tấm người ta vẫn thường đặt ở bàn thờ hai ông Thần Tài, Thổ Địa nhưng trên đó ghi chữ gì đó con không hiểu, sợ người âm không về được. Thực ra cái này nó cũng không có cơ sở. Tuy nhiên nó có một cái yếu tố như thế này một chút xíu. Là thế này, cái đôi mắt của mình á nhận cái hình ảnh nó không nhạy bằng cái ống kính này, ống kính của camera, ống kính chụp hình và thậm chí cái tấm gương nữa.

[1:33:09]Tức là cái tấm gương mà nếu người ta dùng cái tấm gương cái loại tốt thì nó phản chiếu hình ảnh tốt hơn đôi mắt mình nhìn. Ví dụ như thầy nói là ví dụ đôi mắt mình nhìn á cái hoa này nó màu hồng như thế này nhưng mà nếu mình nhìn qua cái ống kính á có khi mình thấy cái màu cam nó đẹp hơn con mắt mình thấy, đúng không ạ? Cho nên nhiều bức hình mà chụp cái bông ra nó đẹp hơn con mắt mình nhìn thấy bên ngoài. Mình nói, "Ủa, sao tôi nhìn thấy bên ngoài nó đâu có đẹp sao mà khi mà chụp ra quá đẹp?". Là bởi vì ống kính nó nó nhạy hơn hơn là cái cái con mắt của mình. Và cũng vậy, có những trường hợp như con người

[1:33:42]đó đứng chụp hình thì không thấy gì hết. Nhưng mà khi rửa tấm hình ra đằng sau lưng người đó có một bóng ma, có một bóng người. Là thật sự lúc đó có cái bóng ma họ đứng đó. Con mắt của người thợ chụp không thấy nhưng ống kính nó thấy, nó nhạy hơn. Đó là cái có thật đó. Rồi cái gương của mình vậy, nhiều khi cái gương nó tốt quá ví dụ như mình nhìn ở đằng sau lưng mình không thấy ai. Nhưng mà khi mình nhìn vô cái gương thì mình thấy sau lưng mình có một bóng người. Vì cái gương nó nhạy quá, nó nhận được hình ảnh tốt hơn con mắt mình. Mình quay lại thì không thấy nhưng mình nhìn vô gương lại thấy.

[1:34:13]Nên chính vì vậy là có thể là người âm họ sợ cái gương tốt quá làm bộc lộ họ ra. Mọi người hoảng sợ nên họ né tránh cái gương. Có thể là như vậy thôi nha. Như vậy thôi, chỉ đơn giản vậy thôi chứ không có gì lắm đâu, cũng không có gì căng thẳng lắm. Nghe những dòng pháp của thầy làm con khao khát muốn được tu tập, muốn được dành hết cuộc đời còn lại để tu tập và hiến cho đạo pháp. Nhưng nhưng nữa, hai con của con còn nhỏ, 21 và 23 tuổi. Cũng lớn rồi chứ. Nếu không có sự chăm sóc và nhắc nhở của cha mẹ có nguy cơ lầm đường lạc lối. Nếu con ra đi lúc này để thực hiện ước mơ của của mình vậy con có mắc lỗi tàn nhẫn không?

[1:34:49]Nếu phân vân thì chưa nên đi. Cái người mà muốn xuất gia tu tập á là cũng phải dàn xếp chuyện gia đình thế nào tạm ổn để sao cho sự vắng mặt của mình không đem lại cái sai lầm và nỗi khổ cho gia đình thì mới có thể xuất gia được. Còn nếu sự vắng mặt của mình mà đem lại sai lầm và nỗi khổ gia đình thì mình tu không yên. Như vậy nha, thôi thì hẹn gặp lại lần sau.