[0:00]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Cung kính ngưỡng bái bạch trên quý chư tôn thiền đức. Thưa toàn thể quý Phật tử. Trong những giây phút trang trọng đầu tiên, xin cho phép chúng con được gửi tới toàn thể quý Phật tử đang hiện diện tại chùa Khải Nam cùng toàn thể quý Phật tử đang theo dõi buổi thuyết pháp trên kênh livestream lời kính chúc sức khỏe, bình an và hạnh phúc.
[0:28]Thật hạnh phúc cho chúng con ngày hôm nay được trở về mái chùa Khải Nam thân yêu trong không khí đầm ấm và đầy xúc động nhân dịp tháng 11, nơi nơi đều hướng về lễ kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam 20 tháng 11 để tri ân tới các thầy giáo, cô giáo, những người mang ánh sáng của tri thức và đạo đức cho cuộc đời. Để mở đầu cho chương trình... Để mở đầu cho chương trình ngày hôm nay, xin kính mời toàn thể quý Phật tử cùng thưởng thức tiết mục văn nghệ với ca khúc Bài ca tự hào là người giáo viên nhân dân do huynh đệ, ca sĩ Quang Lập thể hiện. Xin mời quý vị cùng lắng nghe.
[2:13]Là người giáo viên nhân dân, chúng ta như người ươm hoa chuyên cần. Bồi hồi mỗi chồi non lớn dần và vui khi hoa cho đời hương sắc.
[2:29]Là người giáo viên nhân dân, chúng ta như người đưa con thuyền chở đầy nắng vàng cho đàn chim rộng cánh bay về xây những ước mơ.
[2:48]Ơ đã qua bao lần lên lớp mà lòng sao vẫn mãi bâng khuâng nhìn đàn em ánh mắt trong ngần. Ơ đã qua bao mùa hoa phượng, mùa chia tay lưu luyến thầy trò mà lòng sao vẫn mãi đợi chờ. Ơ thiết tha yêu nghề ta đó, dù còn bao gian khó hôm nay, trọn niềm tin dâng trái tim này. Ta khắc ghi sâu lời Bác dạy: vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người.
[4:15]Là người giáo viên nhân dân, chúng ta như người ươm hoa chuyên cần. Bồi hồi mỗi chồi non lớn dần và vui khi hoa cho đời hương sắc.
[4:31]Là người giáo viên nhân dân, chúng ta như người đưa con thuyền chở đầy nắng vàng cho đàn chim rộng cánh bay về xây những ước mơ.
[4:50]Ơ đã qua bao lần lên lớp mà lòng sao vẫn mãi bâng khuâng nhìn đàn em ánh mắt trong ngần. Ơ đã qua bao mùa hoa phượng, mùa chia tay lưu luyến thầy trò mà lòng sao vẫn mãi đợi chờ. Ơ
[5:17]thiết tha yêu nghề ta đó,
[5:26]dù còn bao gian khó hôm nay,
[5:31]trọn niềm tin dâng trái tim này.
[5:40]Ta khắc ghi sâu lời Bác dạy: vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người, vì lợi ích mười năm trồng
[5:58]cây, vì lợi ích trăm năm... trồng...
[6:14]người...
[6:28]Con ở đâu ra mà con hát hay quá vậy con? Hả? Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người. Một lần nữa xin được cảm ơn tiết mục rất xuất sắc với giọng ca đầy nội lực đến từ huynh đệ Quang Lập. Xin một tràng pháo tay thật lớn dành cho phần thể hiện vừa rồi ạ!
[6:57]Kính bạch trên chư tôn thiền đức Tăng Ni, kính thưa quý vị Phật tử, trong chương trình ngày hôm nay, chúng con vinh dự khi được chào đón sự quang lâm chứng minh của quý chư tôn đức. Chúng con xin cung kính đảnh lễ và giới thiệu: Thượng tọa Thích Tâm Định, Ủy viên Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh Thanh Hóa, trụ trì chùa Khải Nam, Trưởng Ban tổ chức khóa thiền chùa Khải Nam. Chúng con xin thành kính giới thiệu Thượng tọa Thích Chân Quang, giảng sư Phật học, Tiến sĩ Luật học, Viện chủ Thiền Tôn Phật Quang.
[7:39]Chúng con xin thành kính giới thiệu Đại đức Thích Pháp Huệ, quý thầy chùa Khải Nam.
[7:48]Chúng con xin thành kính giới thiệu Sư cô Thích Nữ Tường Phổ, phụ trách Tổng đạo tràng Thiền Tôn Phật Quang, chúng trưởng chúng... Và có sự chứng minh của các quý thầy cô đến từ Thiền Tôn Phật Quang, chúng con xin phép được giới thiệu chung.
[8:06]Về phía Tổng đạo tràng Phật Quang, chúng con xin trân trọng giới thiệu có sự hiện diện của cư sĩ Nghiêm Minh, Phó Tổng đạo tràng khu vực miền Bắc, chúng trưởng Đạo tràng Phật Hạnh.
[8:21]Chúng con xin thành kính giới thiệu cư sĩ Trí Thuận, chúng trưởng Đạo tràng Phật Thanh, tỉnh Thanh Hóa. Về phía Chúng thanh niên, chúng con xin trân trọng giới thiệu cư sĩ Chí... Khoan khoan, khoan khoan con. Có Thượng tá Hồ Thị Lãnh, Phó phòng Hành chánh của Sở Công an Thành phố Hồ Chí Minh.
[8:52]Dạ chúng con xin sám hối với sư phụ hôm nay chúng con chưa kịp cập nhật ạ. Dạ. Về phía Chúng Thanh Niên, chúng con xin trân trọng giới thiệu cư sĩ Trí Phổ Thái, Phó Tổng thủ lĩnh phụ trách khu vực miền Bắc, thủ lĩnh Chúng Thanh Niên Trung tâm Hà Nội. Chúng con xin thành kính giới thiệu cùng các cô chú, huynh đệ Ban Điều hành Đạo tràng và Chúng Thanh Niên các tỉnh Hà Nội, Hưng Yên, Ninh Bình, Nam Định, Thanh Hóa, chúng con xin được phép giới thiệu chung.
[9:25]Và trong khóa thiền hôm nay còn có sự tham gia của quý Phật tử Đạo tràng chùa Khải Nam, chùa Khải Minh và đông đảo quý Phật tử gần xa cùng nhân dân địa phương, các cô bác đạo tràng và huynh đệ Chúng Thanh Niên Phật Quang, chúng con xin phép được giới thiệu chung.
[9:47]Kính bạch trên quý Chư Tôn đức, kính thưa quý vị Phật tử thân mến, Lời Thầy dạy điều hay lẽ phải, Gắng tọa thiền lầm lỗi hiện ra, Lòng tôn kính Phật thiết tha, Từ bi khiêm hạ vượt qua khổ sầu. Để bày tỏ lòng biết ơn trước những ân đức bao la của nhị vị Thượng tọa, chúng con hàng Phật tử chúng con ngày hôm nay xin gửi tấm lòng tri ân của mình kính dâng lên nhị vị Thượng tọa khả kính. Và ngay sau đây chúng con xin kính mời Ban Điều hành Đạo tràng có lẵng hoa tươi thắm dâng lên nhị vị Thượng tọa.
[10:35]Có khi xin lỗi quý vị một chút, sau khi mà Thượng tọa giảng xong ấy thì các quý vị tri ân sau. Còn lúc nãy thì các vị tri ân thầy trong nhà rồi. Bây giờ cho niệm Phật để... Dạ vâng ạ, trong không khí tháng tri ân báo ân, trong giờ phút trang trọng này, chúng con rất muốn được lắng nghe những lời đạo từ từ phía Thượng tọa Trưởng ban Trị sự. Chúng con xin kính thỉnh Thượng tọa ban bố cho chúng con những lời pháp nhũ ạ.
[11:18]Nam mô Đạo tràng Giáo chủ Bản sư Thích Ca Mâu Ni Phật tác đại chứng minh. Kính bạch Thượng tọa Thích Chân Quang
[11:30]giảng sư, tiến sĩ
[11:34]và là những người mà dẫn dắt Thiền Tôn Phật Quang trên địa bàn cả nước nói chung và tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu nói riêng.
[11:49]Thưa quý vị đại biểu, khách quý, thưa các quý nam nữ cư sĩ, Phật tử gần xa. Hôm nay cũng là một ngày rất là trọng đại và trong những ngày tới thì các cái bậc học, những người trò lại đem cái lòng thành kính của mình để tri ân các thầy cô nhân ngày 20 tháng 11. Nhân khóa thiền này, thay mặt cho Chư Tôn Thiền Đức Đạo tràng chùa Khải Nam cũng như khóa thiền này, chúng con thành kính dâng lên Thượng tọa, tiến sĩ, giảng sư những lời cầu chúc tốt đẹp nhất.
[12:39]Cầu mong ngài luôn là những cây đa cây đề và sức khỏe bền lâu để dẫn dắt cho tăng ni, cư sĩ, Phật tử và hàng hậu học.
[12:57]Và kính chúc tất cả những người thầy, người cô là những người ươm mầm trí tuệ cho quê hương đất nước là những người luôn phải hứng chịu bụi phấn hàng ngày lời chúc sức khỏe, gia đình hạnh phúc và chúc cho sự nghiệp trồng người của quý vị luôn luôn phát triển và là con thuyền đưa tất cả những người học trò của mình đưa từ cái trang giấy trắng đến cho đến mãi khi trưởng thành lời chúc sức khỏe và hạnh phúc nhất và chúc tất cả đạo tràng của chúng ta luôn luôn mạnh khỏe và chúc khóa thiền ta thành công tốt đẹp.
[13:59]Trong những ngày này thì chúng ta cũng có những ngày rất là quan trọng, đó là kỷ niệm Ngày Pháp luật Việt Nam. Và trong ngày này thì bản thân thầy lại nhớ cái ca khúc của Thượng tọa biên soạn thì trong đó có cái câu là
[14:25]yêu quê hương đất nước và yêu cái tôn giáo của mình đang thực thi.
[14:40]Cái này thì lời bài hát nó khác nhưng mà ý nghĩa là như vậy. Và Thượng tọa đã
[14:48]dùng những cái ca từ, những vần thơ để gần gũi hơn với tất cả chúng ta.
[14:58]Và trong buổi sáng ngày hôm nay thì các thầy cũng vừa tham dự xong cái phiên bế mạc của 3 ngày tập huấn về cái ngành pháp chế của Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Và cái ngành này là một trong cái ngành cũng rất là quan trọng. Trước kia thì cũng chưa được thành lập mà cái ngành này thì mới thành lập được ba nhiệm kỳ, tức là nhiệm kỳ VII, nhiệm kỳ VIII và nhiệm kỳ IX này. Và lần đầu tiên Hòa thượng Huệ Thông trước là Phó Tổng Thư ký Chánh Văn phòng 2 Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, nhiệm kỳ này thì Hòa thượng lên làm Phó Chủ tịch và Trưởng ban Pháp chế Trung ương thì Hòa thượng đã tổ chức được cái tập huấn này.
[15:48]Và Sầm Sơn chúng ta cũng có Ban Pháp chế và Ban Pháp chế cũng đi tập huấn và cũng đã được nghe phổ biến về kiến thức pháp chế cũng như là luật pháp và Luật Đất đai sửa đổi, rồi một số những các cái luật có liên quan, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo đối với tất cả những người có tôn giáo chúng ta, trong đó thì bao trùm tất cả các tôn giáo. Và còn một điều nữa thì ở tôi nhìn thấy ở Thượng tọa
[16:23]tiến sĩ, giảng sư là đối với các cái tôn giáo bạn thì những cái lời lẽ, những cái chia sẻ và những cái lời thuyết giảng của Thượng tọa nó rất là là đoàn kết. Cho nên Đức Phật của chúng ta ngài đã dạy chúng ta rất là lâu rồi, những lời nói của ngài
[16:47]cách nay đã hơn 2.600 năm. Tất cả: "Mỗi nước mỗi non đến cửa nhà Phật là con một nhà". Mà đã con một nhà rồi thì không hoài đá nhau. Xin thưa rằng ở đây cũng một số các Phật tử, chúng ta cũng vẫn còn có cái tư tưởng nó không bền vững và chúng ta suy nghĩ nó còn nông cạn, nó chưa rộng mở. Nếu như bản thân thầy mà nếu như thầy là những người sẻn pháp, là những người mà không có cái nhìn nhận thì thầy không tổ chức cái khóa thiền này.
[17:32]Và chúng ta cũng không được có nhân duyên để diện kiến Thượng tọa và được Thượng tọa ban bố những cái lời pháp nhũ từ Thượng tọa.
[17:43]Bởi lẽ là Thượng tọa cũng chả về đây Thượng tọa lấy mất chùa của thầy đi, mà thầy cũng chẳng vào trong tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu kia thầy lấy lấy chùa của của Thượng tọa đi. Và cái chức danh Thượng tọa thì cũng là như là chức danh của thầy, và chức danh của thầy cũng như là chức danh của Thượng tọa thì chả ai giành giật với nhau. Và Đức Phật còn dạy rằng là ăn cơm thì có canh, mà tu hành thì phải có chúng. Nếu như chúng ta mà rời xa chúng bạn ra, thì cái sở tu sở hành của chúng ta nó sẽ có cái ảnh hưởng trực tiếp đến chính chính bản thân mình. Và thực thực nữa một cái điều quan trọng nhất là tất cả các Phật tử chúng ta ở đây
[18:35]không có nhân duyên để chúng ta cùng ngồi với nhau, cùng ăn với nhau, cùng ở với nhau, cùng chia sẻ với nhau mỗi tháng một lần. Đó là các các thiền sinh chúng ta đến tu tập một ngày, còn các tình nguyện viên, rồi những các con trẻ đến trước một ngày trước nữa rồi, tu tập trước một đêm nữa rồi, và được nghe Thượng tọa giảng online. Như vậy là chúng ta đã có được cái cái niềm tin, chúng ta đã có được cái đoàn kết, mà đoàn kết là sức mạnh để mà xây dựng đạo, xây dựng đời. Bởi vì là trong quá trình
[19:17]kháng chiến trường kỳ của dân tộc để giành lại cái đất nước này, thì Việt Nam chúng ta là những cái quốc gia rất là đoàn kết, chung sức chung lòng, đến mức giặc đến nhà đàn bà cũng đánh, dù cuốc dù xẻng dù đòn xóc đòn càng cái gì chúng ta cũng mang ra để chúng ta đánh giặc. Như vậy là cái sức mạnh đoàn kết của chúng ta. Chính vì lẽ đó cho nên là chúng ta đã một đất nước nhỏ bé, con người nhỏ bé, đói khổ, nghèo nàn, lạc hậu, chúng ta đã thắng được các kẻ thù rất là lớn, đó là cái sự đoàn kết. Cũng vậy, đối với Đức Phật, ngài nói rằng: "Chỉ có những người mặc đạo mặc áo của ta mới phá được đạo của ta, còn không ai có thể phá được đạo của ta."
[20:10]Tám muôn bốn ngàn cái pháp môn tu của Đức Phật chỉ ra, thì chúng ta thế gian chúng ta cũng có câu là: "Ông tu ông đắc, bà tu bà đắc", ai tu pháp môn nào thì chúng ta trì niệm pháp môn đó. Tất cả những các pháp môn Thiền, Tịnh, rồi là Mật, và tất cả những các kinh sách mà được Đức Phật ngài thuyết ra và được hàng đệ tử của Đức Phật biên chép lại đến bây giờ, quý thầy là những người xuất gia và tuyên lại những các cái cái lời hay ý đẹp đó của Đức Phật.
[20:55]Thì không lý do gì chúng ta lại bài xích nhau, rồi dẫn đến nó nhiều những các cái vấn đề khác. Như hôm trước thầy đã nói: có một số quý thầy thì phản bác rằng là không có Đức Phật Quán Thế Âm, rồi không có Đức Phật A Di Đà, chỉ có mỗi Đức Phật Thích Ca thôi. Như vậy là tự bản thân của những người tu sĩ đó họ chưa chưa ý thức được rằng
[21:29]là hằng hà sa số chư Phật, và Đức Phật ngài hiện thân đâu có phải là là tự chúng ta nặn gọt lên được. Và thực ra thì nếu như mà khi mà chúng ta đã ngộ rồi, thì Phật ở trong tâm chúng ta.
[21:50]Thế nhưng mà vì chúng ta bây giờ đang là phàm phu, như quý thầy cũng là phàm Tăng, chúng ta phải lấy cái hình tượng của Đức Phật hằng ngày để chúng ta làm kim chỉ nam để mà tu tập. Cho nên tất cả các Đức Phật mà được thờ trong chùa, miền Nam thờ khác, miền Trung thờ khác, miền Bắc thờ khác. Các chùa miền Nam chúng ta rất ít thấy là những cái ngôi chùa mà kèm theo đền theo theo phủ, thế miền Bắc thì tất cả các chùa miền Bắc hầu như là đều có đi kèm như vậy, bởi chúng ta trải qua 4.000 năm Bắc thuộc, và chúng ta mang đậm cái tín ngưỡng Tam giáo đồng nguyên. Thế cho nên là dù chúng ta có pha trộn,
[22:46]chúng ta có góc độ này góc độ khác, nhưng giáo lý của Đức Phật là bất diệt, không có cái gì có thể thay đổi được. Về góc độ thuyết pháp, có những quý thầy có cái cái cách chia sẻ khác và thầy có các cái cách chia sẻ khác nhau, không ai có thể giống ai được, nhưng chung quy lại là từ lời nói của Đức Phật. Thế cho nên, mong rằng đạo tràng của chúng ta dù Hà Nội, Hải Phòng, rồi Thái Bình, hay Hà Nam, rồi Nam Định, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, nhưng khi chúng ta đã về ngôi già lam chùa Hải Nam này, chúng ta cùng nhau tu tập, thì hiển nhiên chúng ta đều là con một nhà, là con của Đức Phật, và đây là cái nhân duyên lớn mà mà chúng ta được hội tụ.
[23:53]Chứ nếu không có cái nhân duyên của Đức Phật, thì hiển nhiên là chúng ta không có cái cái sự hội tụ này, không có cái sự giao thoa gặp gỡ này. Thế nên chúng ta phải có được cái sự đoàn kết, chung sức chung lòng. Mong rằng các... Trong năm nay thì chắc chỉ chúng ta chỉ tổ chức được hai khóa nữa thôi, vào tháng 12 và tháng tháng Giêng. Còn cái tháng Hai thì chúng ta vào Tết Nguyên Đán rồi, và cuối năm thì chắc chắn là quý thầy cũng bận cho nên là chúng ta không không thể tổ chức được được nhiều nữa. Thế nhưng mà qua tám cái khóa thiền vừa rồi thì thầy cũng rất là mừng là chúng ta đã đoàn kết, chung sức chung lòng và chúng ta cũng
[24:42]đã mời gọi thêm được các quý Phật tử về để mà cùng với chúng ta tu tập mỗi ngày mỗi đông hơn. Và cái niềm vui nữa là các bạn là thanh niên, là sinh viên ở các trường đại học ở khu vực Thanh Hóa này cũng đã có được cái nhân duyên tìm về với cái đạo đức và với cái lối sống của phạm hạnh của Đức Phật mà được sự hướng dẫn của trên chư tôn thiền đức và đặc biệt là Thượng tọa tiến sĩ, giảng sư Thích Chân Quang. Còn thời gian để Thượng tọa thuyết giảng để cho chúng ta được nghe cái giáo pháp của Đức Phật và được Thượng tọa
[25:40]tuyên để chúng ta thính, sau đó thì chúng ta sẽ kết thúc cái khóa thiền tháng 11 này. Thì bây giờ là xin mời sự bố thí pháp của Thượng tọa tiến sĩ, giảng sư đến với đạo tràng thiền định chùa Hải Nam chúng ta trong tháng 11, trong ngày hôm nay. Một lần nữa thì kính chúc Thượng tọa luôn luôn pháp thể khinh an, là cây đa cây đề để mà dẫn dắt cho các hàng Phật tử, và kính chúc tất cả quý đại biểu khách quý và các thiền sinh của chúng ta buổi chiều thật ấm áp, hạnh phúc và lắng nghe những sự ban bố của pháp nhũ của Thượng tọa.
[26:42]Kính chúc cái buổi chiều giảng pháp ngày hôm nay thành tựu viên mãn, xin trân trọng cảm ơn.
[26:52]Dạ cảm ơn thầy. A Di Đà Phật. Mời thầy lui về nghỉ cho khỏe. Dạ vâng, thôi xin mời. Ta ta tiễn Thượng tọa vào đi các bác. Ta ta đứng lên tiễn Thượng tọa vào.
[27:42]Có có niệm Phật không? Khỏi, khỏi niệm Phật. À, mời giáo viên lên đi. Ai, ai là giáo viên ở đây, ai làm nghề giáo viên, đã, đang làm giáo viên, đã là giáo viên xin mời lên đây. Mọi người ngồi xuống lại nha.
[28:03]Ai là giáo viên trong đạo tràng à tu tập của ta ngày hôm nay, ai là giáo viên xin mời... À từ con con điều khiển mà, à quên quên. Dạ, à và để bày tỏ lòng biết ơn tới các thầy cô giáo nhân dịp ngày hôm nay, chúng con xin được kính mời toàn thể các cô bác và huynh đệ đã, đang là giáo viên, giảng viên công tác trong ngành giáo dục cùng di chuyển lên lễ đài để đón nhận món quà đặc biệt ạ.
[28:34]Còn ai, ai mà tính là sẽ làm giáo viên thì thôi cứ ngồi, ngồi yên.
[28:55]Ủa Thanh Hóa ta đi làm giáo viên hết vậy đó hả?
[29:19]Đúng rồi.
[29:31]Dạ và sau đây chúng con xin kính cung thỉnh sư cô Thích Nữ Từng Phổ cùng quý thầy cô và cô chú ban đạo ban điều hành đạo tràng sẽ tiến lên lễ đài để trao những món quà ý nghĩa tới các thầy cô giáo ạ.
[31:08]Và quý Phật tử hãy dành một tràng pháo tay thật lớn dành cho những cô cô bác là thầy giáo và cô giáo ạ.
[31:19]Những món quà tuy nhỏ bé, đơn sơ đã thay cho lời cảm ơn đặc biệt của chúng con gửi tới những người lái đò thầm lặng. Xin kính chúc cô bác và huynh đệ luôn mạnh khỏe, hạnh phúc và nỗ lực hơn nữa trên con đường cống hiến, dựng xây sự nghiệp trồng người.
[32:11]Dạ sau khi có những bức ảnh rất là đáng nhớ và ý nghĩa, chúng con xin mời các cô bác là thầy cô giáo cùng di chuyển về phía chỗ ngồi của mình... Không không, đứng đứng đó con, chưa chưa chưa chưa. Các thầy cô mà nãy tặng quà lên đứng chung đi, chụp ảnh chung đi. Đứng vô, đứng vô đây đứng chụp ảnh chung. Nghiêm Minh, à và Trí Thuận, Trí Phổ Thái qua đây. Cái thầy con, tụi con tụi con. Đứng đây để chụp ảnh đi con. Chưa chi đuổi xuống, tàn nhẫn vậy con. Dạ con xin sám hối ạ. À
[32:42]chụp làm sao đưa cái mặt mình ra giùm cho sư phụ, chen chen cái mặt để khi cái ảnh chụp lên đó có hết mặt của mọi người. Con cũng là giáo viên hả? Ồ, sao con hát hay khiếp vậy trời? Ráng đưa đưa cái mặt vào cái khe đó, để cho khi chụp lên thấy được á. Còn không thì chụp lại lần nữa, đổi người phía sau ra phía trước. Thôi rồi, chụp lại lần thứ hai. Đi, đổi đổi người phía sau ra phía trước. Ra ra phía sau để để ai cũng thấy mặt, ai cũng thấy mặt. Được không? Ấy, tụi con đứng tụi con che hết trơn giáo viên của người ta. Tụi con phải giáo viên đâu. Nè nè nè nè nè nè cái hàng phía sau nè đổi lên phía trước giùm sư phụ
[33:22]nha, để bức cái thứ hai là là thấy được cái mặt của người phía sau. Ở đây đổi chưa? Đổi rồi phải không? Ở bên này... Nè, bên này chưa đổi. Tụi con mặt thì cũng đẹp rồi đó nhưng mà không được che giáo viên. Rồi... rồi xong rồi.
[33:56]Mà thôi đứng đó luôn cũng được, bây giờ sư phụ giảng nha. Thôi ngồi đi.
[34:03]Niệm Phật khác không?
[34:19]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên chư tôn thiền đức, thời giờ này đạo tràng chúng con đã trang nghiêm thanh tịnh. Chúng con thành kính cung thỉnh quý Thượng tọa quang lâm pháp tòa ban bố cho chúng con những lời pháp nhũ. Chúng con xin kính thỉnh quý thầy, quý sư cô, kính mời quý Phật tử khởi thân trang nghiêm, chắp tay niệm Phật cầu gia hộ. Chúng con xin kính thỉnh quý thầy khởi niệm ạ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[35:01]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[35:15]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[35:27]Chúng con cung thỉnh sư phụ an tọa. Kính mời quý Phật tử đồng an tọa.
[35:41]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nhiều khi thầy có ý nghĩ lúc này cái tuổi thọ con người nó
[35:58]dài hơn ngày xưa, mà kiến thức của khoa học, khoa học xã hội, khoa học thiên nhiên nó cũng nhiều hơn ngày xưa, nên cái phổ thông trung học ta là 12 năm có thể nên nhích lên thành 13 năm, như vậy nó sẽ đủ kiến thức hơn.
[36:19]Chứ cứ ép trong 12 năm cứ phải bỏ môn này, thêm môn kia rất là cực, mà môn nào cũng cần thiết cả. Cứ thấy 12 năm rồi mà cứ kiến thức mới cứ phải có thêm phải đưa vào, không có chỗ để đưa vào, cái lại bỏ bớt một vài môn, rất là uổng, môn nào cũng quan trọng. Như ví dụ như cái môn lịch sử ấy, môn lịch sử cái tính nhân văn rất là cao. Nếu ta không giỏi lịch sử, cái tâm hồn của ta, đời sống của ta, quan điểm sống của ta bị hụt hẫng nhiều lắm á. Rồi nhiều cái môn, môn đạo đức chúng ta cũng không đủ thời gian để dạy. Nếu mà được thì nên tăng cái thời gian học phổ thông lên 13 năm thấy vẫn hay hơn. Vì tuổi thọ con người nhiều hơn.
[37:03]Nhưng mà nó có cái này, tại sao ta phải đi học?
[37:10]Mấy đứa nhỏ bắt đi học nó hay thắc mắc câu đó lắm, tại sao ta phải đi học? Nhưng mà không có không có trả lời, cứ bắt nó đi học cái đã. Xong rồi nó học xong rồi tự nó biết là tại sao ta phải đi học. Vì cái loài người của chúng ta đó loài người thông minh. Cái sự cạnh tranh giữa cái trí thông minh, cái kiến thức của con người rất là khốc liệt. Bây giờ hồi xưa không biết chữ là vẫn sống được, nhưng bây giờ không biết chữ không sống được nữa. Giống như mình bị gạt ra khỏi xã hội loài người, rồi không tiếp xúc, không tương tác với ai được nữa. Đúng rồi. Các cụ già già cho nên ngồi trên ghế dựa lưng nha.
[37:57]Đây mấy cụ đây cũng vậy, ngồi lâu nãy giờ cũng hơi đuối rồi đó. Ta ta lấy thêm ghế đi mời các cụ lớn lớn tuổi ngồi lên ghế hết đi nha. Còn trẻ làm ơn tù xuống đất đi. Và đi tìm cái người nào mặc áo lam lam phụ nữ đó, hồi nãy Thượng tọa nói đó. Có ai mặc áo lam lam, phụ nữ mặc áo lam lam...
[38:26]Cái à rồi bây giờ vậy, bây giờ biết chữ là điều bình thường, mà nếu không biết sử dụng điện thoại di động là bắt đầu khó rồi đó. Hiện nay giống như lạm cái điện thoại di động kỹ thuật số, giống như nó là lạm cái giá trị của con người, mình cũng không hiểu tại sao nữa. Không hiểu bây giờ người ta đều có, người ta có kệ người ta, trước đây tôi không có đâu có sao đâu. Nhưng bây giờ không có bỗng nhiên không tương tác được. Vì cái người ta dùng cái này để tương tác với nhau một cách rất là bình thường, bây giờ mà không có rất là lạ. Trừ trường hợp trong những tu viện, tu viện thì ai có trách nhiệm sử dụng,
[39:07]chứ còn nếu mà cầm cái này cái là ta cầm cả một thế giới trong tay. Mà con người ngày hôm nay là như vậy, con người ngày hôm nay là kết nối với cả thế giới, mà cái điện thoại này là cái phương tiện để kết nối bỗng nhiên trở nên rất là bình thường. Một ngày nào đó mà anh không biết sử dụng laptop, không biết sử dụng vi tính, à không biết sử dụng smartphone coi chừng mình giống như một cái người ở ngoài xã hội, lạ như vậy. Cái cái kiến thức càng lúc càng nhiều. Giống như ngày xưa vậy, thầy đi học là đâu có học cái vi tính, lập trình, nhưng mấy đứa nhỏ bây giờ lớp 6, 7, 8, 9 bắt đầu nó học lập trình hết rồi,
[39:43]mình không theo kịp nữa, mà đây là điều cần thiết, à cần thiết. Cho nên cái thời gian mà 12 năm phổ thông mà thiết kế cho cả cả trăm năm trước, mấy trăm năm trước giờ hết dùng được rồi, hết dùng được rồi. Ta phải thêm thời gian, học phổ thông có thể phải 13 năm. Nhưng cái đầu tư cho một con người trong suốt 13 năm học không hề đơn giản. À vì sao vậy? Là vì đừng có ngồi che lên con. Nếu mà ngồi ghế thì phải ngồi ở phía viền bên ngoài, chứ ngồi đó nó che mặt mất. À các cụ cũng còn khỏe quá nhỉ, không cần không cần ghế luôn, hay thật.
[40:22]Mà cái việc đầu tư cho 13 năm học nó không đơn giản nơi nơi mọi người, vì có những người ví dụ gia đình khá giả như cái phước mình có là mình đủ ở không để học trong suốt 12, 13 năm, đủ ở không học thêm 4 năm đại học, rồi đủ gọi là lay hoay khởi nghiệp đủ thứ, rồi sau đó mới mới cần có tiền để mà xây dựng cuộc sống gia đình. Còn trong suốt cả gần gần 30 năm đó ta có phước để sống, có cha mẹ nuôi, có mọi thứ gia đình nuôi, ta không cần phải lo cơm áo. Gần tới 30 năm bắt đầu cái phước cũ mới hết, bây giờ đích thân ta phải phải làm ra đồng tiền để sống. Có những con người phước kéo dài tới hai mươi mấy năm như vậy, 30 năm như vậy.
[41:08]Nhưng có những người phước chỉ kéo dài được khoảng 12 năm, rồi gia đình xảy ra biến cố, nhà nghèo, bố mẹ mất hay sao đó, không ai lo nữa. Có người 16 năm xảy ra biến cố, không còn ai nuôi, ai lo mình được nữa, phước không đủ để đi hết cái 12 năm phổ thông, chứ đừng có nói tới vào đại học. Hoặc là có người phước gia đình nuôi mình được tới 12 năm, nhưng vào đại học rồi gia đình không nuôi nổi nữa, là phước ta chỉ chừng ấy thôi. Nên ai cũng mơ mộng nghĩ rằng mình sẽ học hết 12 năm phổ thông, 4 năm đại học hoặc thêm trên đại học rồi mới đi kiếm việc làm để nuôi gia đình, không phải như vậy đâu, không phải ai cũng đủ phước để mà đầu tư cái việc học dài như vậy đâu.
[41:50]Cuộc đời nó nó nó ta cái phước của ta sai biệt nhau, và cái trình độ, cái trí thông minh của ta cũng sai biệt nữa. Nói ví dụ bây giờ nói: một bà đó cầm 100 đồng đi ra chợ, bả bị rớt hết 2 đồng, bả mua con gà 8 đồng, có người nhặt lại cho, người quen lại gọi tới bả tặng bả 5 đồng, rồi cái bà bán sữa kia mới là bán cho bả cái lít sữa là 7 đồng, sau đó bả bớt lại cho bả 2 đồng, mới là ngồi tính đi tính lại một hồi, vậy bả còn bao nhiêu đồng? Có nhiều người nghe một dây toán rồi bắt đầu ngồi choáng váng, sao cộng thêm, cho qua, cho lại, mất tới, mất lui rồi cái ngồi không hiểu. Còn có người thì nghe nghe, kệ, lát cộng trừ,
[42:28]cộng trừ, lát rồi cũng ra được cái đáp số, cái bài toán lớp 1, lớp 2 thôi. Nghĩa nghĩa là nghe thì hiểu hết không có gì, nhưng có người nghe đã choáng váng, chóng mặt. Ủa, kỳ vậy? Ta thấy mới lớp 1, lớp 2 cái cái cái cái sự thông minh con người đã không đồng nhau, mà lên tới cấp 2, cấp 3 toán nó phức tạp dần, phức tạp dần, phức tạp dần. Ví dụ cái đường đồ thị thế này nó là một con đường vẽ, chỉ là một đường cong thế này, nhưng một điểm của nó tính ra là một con số, một cái tọa độ, bắt đầu phức tạp rồi. Để biết được một cái điểm trên một cái con đường cong thế này nó là một con số, xác định là con số, không phải ai cũng đủ thông minh để xác định là một con số.
[43:11]Rồi bây giờ cái màn hình này cũng vậy, một cái màn hình như thế này, một điểm trên một cái màn hình này nó là 100 con số, một chấm nhỏ trên cái màn hình này thôi, nó được biểu hiện bằng 100 con số, và phải xử lý 100 cái con số đó để xác định được một cái điểm đó là màu gì trên cái màn hình này. Ta thấy bài toán của thế giới này càng lúc càng phức tạp và không ai cũng đủ thông minh để theo đuổi được. Nên thế giới này vậy, cái phước ta sai biệt nhau, cái trí tuệ thông minh ta sai biệt nhau, nhưng ta vẫn phải có cái trách nhiệm yêu thương, bảo bọc nhau một cách bình đẳng. Đó là bài toán khó, đó là bài toán khó.
[43:51]Hôm nay ta không nói về bài toán đó, nên thôi ta chỉ nói về nhân ngày nhà giáo ta nói về việc học, việc dạy khó khăn vô cùng, không phải dễ. Mà nếu ta lười hoặc là ta nhát, ta không có lý tưởng, không ý chí, không chịu học là tự ta bị gạt ra khỏi cuộc đời liền. Vì cái thế giới của loài người là một thế giới của việc học không ngừng, học không ngừng, học cho tới già, tới chết vẫn phải tiếp tục học. Đó là lý do ngày hôm nay vậy, mấy cái việc học khác ta bỏ hết rồi, mấy cái việc làm khác ta bỏ hết rồi, ta vẫn phải tiếp tục học một cái điều đi đi đến vô tận là học cái gì? Hôm nay học gì? Học đạo, nha.
[44:37]Đến hôm nay vẫn học đạo. Nên những cái con người đã lớn tuổi mà ngồi ở đây ngày hôm nay là những con người cực kỳ mẫu mực cho cho loài người của chúng ta. Ta không phải học nghề, không học kiến thức, không học văn hóa nữa, nhưng chúng tôi vẫn tiếp tục học đạo. Vì sao vậy? Vì đạo là chân lý vô tận của của vũ trụ này, và chúng tôi không dừng cái sự nghiệp học tập đó, chúng tôi học để giữ gìn cái chân lý cho vũ trụ, và chúng tôi học để khai mở cái tâm linh giác ngộ của của chính mình. Nên nơi cái khóa thiền của chùa Hải Nam này chúng tôi vẫn tiếp tục tham gia, vẫn tu tập, vẫn học tập, lắng nghe những lời dạy,
[45:26]kiểm soát lại bản thân để làm một tấm gương cho cho con cháu muôn đời sau. Nên rất là đáng khen những cái thiền sinh về đây dự khóa thiền này. Đó là những người mà cái học của họ không có tuổi tác, rất là đáng khen. Một lúc nào đó cuối năm đó là ban điều hành của chúng ta hãy nhớ vinh danh những cái thiền sinh mà lớn tuổi. Đó là những người học không ngừng, học không dừng, giống như Lênin đã nói học, học nữa, học mãi vậy nha. Vậy chúng ta tham dự khóa thiền chúng ta tu tới khi nào thì đắc đạo? Đó là câu hỏi của ngày hôm nay. Ta về đây ta tu thì chừng nào đắc đạo? Ai biết giơ tay lên.
[46:15]Ta có chương trình học phổ thông 12 năm nha, ai mê game quá thì 13 năm, 14 năm. Ta có chương trình cử nhân đại học là mấy năm? Đại khái là 4 năm, nhưng mà có những cái chương trình cử nhân một số như kiến trúc hoặc là y khoa rồi họ kéo dài tới 6 năm vậy. Vì kiến thức cái lượng kiến thức nó nhiều quá cho nên 4 năm không đủ, mà ta nói theo cái 4 năm cái gói đó. Mà ai mà mê game, mê thứ gì đó bên ngoài thì phải nhích thêm 1 năm, 2 năm nữa rồi cũng phải tốt nghiệp ra trường, là ta học cái gì đó cũng phải vậy. Rồi khi ta đăng ký nghiên cứu sinh tiến sĩ thì tối đa 10 năm, tới 10 năm mà anh cái cái cái luận
[46:56]án của anh làm mãi không xong, cứ bị bác mãi thì người ta đuổi anh ra không cho anh làm nghiên cứu sinh tiến sĩ nữa, vì anh không đủ khả năng để làm tiến sĩ. Thôi, đừng đeo đuổi nữa, tốn công vô ích. Có giới hạn, có người tới 4 năm là chấm dứt, có cái trường thì buộc tới 10 năm hủy. Còn ai giỏi thì cứ 1 năm, 2 năm thì trình luận án tiến sĩ không sao, nó vậy, lại có cái giới hạn. Nhưng cái học đạo của ta, học thiền của ta thì mấy năm xong? Mấy năm?
[47:28]Đó, cái cái khó là như vậy. Vì ta ngồi đây ta cũng không biết kiếp xưa mình đã tu bao lâu rồi, nên có người nhiều khi dự khóa thiền một tuần sau đắc đạo liền, có người như vậy, mà có người dự khóa thiền này 70 năm sau chưa có đắc đạo. Lý do tại sao vậy? Vì cái nên việc tu tập, nhất là việc tu tập thiền định này, gọi là tu tập trong Phật pháp vậy, ta không đánh giá theo cái mốc thời gian, mà ta đánh giá theo những cái tiêu chí sau đây.
[48:03]Bây giờ hỏi chừng nào đắc đạo, không có nói năm nữa, mà bây giờ ta xét lại những yếu tố như thế này. Thứ nhất là ta đã vô minh luân hồi bao lâu rồi? Phải không? Ví dụ như mình vô minh một triệu năm mà bây giờ mình đòi tu ba năm đắc đạo, vậy có công bằng không? Không. Mà bây giờ ta vô minh bao lâu rồi? Một triệu năm chưa? Được triệu năm chưa? Có người gật đầu. Xin lỗi à, mấy tỷ năm rồi chưa, đừng có nói một triệu năm. Cho nên cái luân hồi, cái vô minh của ta là đã từ vô lượng kiếp quá khứ, thì bây giờ mình đòi chỉ vài năm mình đắc đạo là mình là siêu nhân, ăn gian, không có chuyện đó đâu. Có thời gian để bù lại cả một cái quá khứ vô lượng
[48:59]mình vô minh ngu si luân hồi tạo bao nhiêu ác nghiệp, bây giờ bù lại cái thời gian để cưỡng lại cái nghiệp của vô minh đó mà vượt thoát khỏi vô minh, đạt được sự giác ngộ, thì cái thời gian này ta không tính được đâu, không tính được nữa. Biết rằng lỗi lầm quá khứ, vô minh quá khứ, luân hồi quá khứ rất nhiều, bây giờ không có tính nữa, chỉ cố gắng từng giờ từng phút mà tu tập thôi, tu tập. Nhưng mà nó có cái thế này, có cái để làm cho ta rút ngắn thời gian lại so với cái vô minh quá khứ. Ngày xưa đó, cái vô minh quá khứ của ta đó, nhiều khi vô tình, ta vô tình ta xuất hiện trên cuộc đời này, ta vô tình ta phải tạo nghiệp, phải ăn, phải uống, phải hơn,
[49:43]phải thua, ta vô tình, vô tình, vô tình và cái vô tình nó cứ đẩy đưa ta luân hồi đau khổ đủ thứ cả tỷ tỷ tỷ tỷ năm như vậy, bao nhiêu kiếp kiếp triệu triệu kiếp như vậy. Nhưng ngày hôm nay ta học đạo thì ta cố ý, à ta cố ý. Ta cố ý lễ kính Phật, ta cố ý yêu thương mọi người, ta cố ý giúp đỡ nhau, ta cố cố ý làm phước. Thì cái cố ý đó, cái có ý thức đó, có cái quyết tâm đó nó làm cho ta rút ngắn lại cái thời gian, chứ không cần phải là ô tôi một tỷ kiếp luân hồi vô minh thì bây giờ phải một tỷ kiếp tu tập. Như vậy ta tu mãi không bao giờ đắc đạo được. Nếu mà nói là bù lại cho hai cái thời gian vô minh và cái thời gian
[50:27]tu tập mà bằng nhau thì vĩnh viễn ta không có ai đắc đạo được hết. Nhưng chỉ có cái may mắn là thế này: trong một tỷ kiếp quá khứ vô minh ta vô tình, ta bị đẩy đưa, ta không cố ý, ta tạo nghiệp, vậy. Nhưng mà ngày hôm nay từ khi biết Phật pháp rồi thì ta cố tình, ta cố ý, ta quyết tâm. Thì cái cố ý này nó bù ngược lại với cái vô ý của của vô lượng kiếp kia, nhờ vậy thời gian nó rút ngắn lại, chứ không phải là cứ kia một tỷ kiếp đây phải một tỷ kiếp, không. Kia một tỷ kiếp ở đây rút lại có khi chỉ chừng một trăm kiếp thôi, mà một trăm kiếp tu tập tinh tấn, quyết tâm, cố ý, chủ ý thì ta bù ngược lại cả tỷ kiếp kia.
[51:11]Đó là cái lợi của ta khi ta ta học đạo, ta biết quy y Tam Bảo, biết lễ kính Phật, biết hiểu giáo lý một cách sâu sắc và từng giờ, từng phút của cuộc sống mình đều ứng dụng đạo lý trong đó, trong từng ý nghĩ nhỏ nhặt, nhờ vậy ta rút ngược lại cả một tỷ kiếp nhiều khi chỉ còn lại một trăm kiếp mà thôi. Mà trong một trăm kiếp đó biết đâu mình đã đi được năm mươi mấy kiếp rồi. Nên thời gian còn lại trong tương lai cũng không phải là quá gay gắt. Nhưng mà cái quan trọng hồi nãy ta vừa nói, cái bí quyết của cái việc mà rút ngắn cái thời gian tu tập là do cái gì? Cố ý nha, chủ ý, quyết tâm, tinh tấn, có ý thức.
[51:54]Nên từ đây về ta bước vào cổng chùa quy y Tam Bảo rồi phải tự hiểu rằng cuộc đời này là của của Phật, trái tim này là của Phật, cuộc tức là đời sống của ta là của Phật, làm cái gì cũng đúng với lời Phật dạy. Cái điều đó, cái ý thức đó luôn luôn tràn ngập trong tâm ta từng giờ từng phút, kể cả trong giấc ngủ luôn. Thì như vậy một trăm kiếp để trả ngược lại luôn cả tỷ kiếp kia là như vậy đó, nha.
[52:33]Cái câu hỏi thứ hai là ác nghiệp từ những kiếp xưa ta làm nhiều hay hay ít?
[52:43]Nếu cái ác nghiệp làm nhiều quá thì cái thời gian ta tu tập sắp tới phải rất là lâu, vì ta phải làm rất nhiều việc thiện để bù lại. Còn nếu quá khứ cái ác nghiệp mà ta gây tạo nó không nhiều, thì cái thời gian để ta tu tập sắp tới nó cũng ngắn lại, ta không bị cái ác nghiệp nó ngăn trở cái tâm linh giác ngộ. Vì cái tâm linh giác ngộ của ta nó đòi cái thiện nghiệp đó, nó đòi hỏi thiện nghiệp. Cái thiện nghiệp, những điều phúc thiện, cái từ bi, cái việc giúp đỡ, thương yêu mọi người, cái sự tử tế đối với chúng sinh, nó là chất liệu để khai mở tâm linh giác ngộ của ta. Và ngược lại những điều ác, những điều ta đã gây khổ
[53:33]cho chúng sinh á, nó đóng cái tâm ta lại, nó bó tâm ta lại, nó ép tâm ta lại thành cái khối đen tối, ngu si, lầm lỗi trở lại, ta không giác ngộ nổi. Vì vậy bây giờ hỏi tu về chừng nào đắc đạo thì ta phải tự hỏi trong vô lượng kiếp ta đã làm bao nhiêu ác nghiệp rồi, làm bao nhiêu. Nếu mà ác nghiệp nhiều quá thì phải hỏi phải tin một điều đường tu còn rất là lâu. Tuy nhiên, cái may mắn là nếu ta là người ác quá thì hôm nay ta không ngồi đây. Mình đã chịu bước chân vào chùa để ngồi ngồi thiền, kiểm soát tâm hồn mình thì ắt hẳn là trong quá khứ ta cũng làm điều ác chứ không phải là không, nhưng mà nó vừa vừa thôi, không ác lắm.
[54:30]Mà mà làm sao biết là không ác lắm? Là cứ nhìn vào cái cái gương á. Ta cứ bình thường nhìn vào cái gương của mình, thấy mình đẹp hay hay xấu? Khi ta nhìn gương thì thường là ta thấy ta đẹp hay xấu? Hử? Nói thiệt lòng á. Ta nhìn gương thấy mình đẹp hay xấu?
[54:58]Chúng sinh mình có cái mắc cái tật thế này: ví dụ một người vẽ tranh, một họa sĩ vẽ tranh thì ổng tâm đắc lắm, ổng thấy bức tranh ổng vẽ rất là đẹp, rồi ổng mới thương một cái người bạn thân, ổng mới gửi tặng cái bức tranh đó và mong rằng cái bức tranh mà ổng vẽ đẹp như thế này, cái người bạn thân sẽ treo nơi nơi nhà khách để nhìn thấy cái cái cái cái tác phẩm nghệ thuật của ông. Mà khi gửi tới, cái người bạn thân giở cái gói ra nhìn bức tranh: "Hỡi ôi, sao mà nó xấu quá vậy nè trời! Cái màu nó chói chang, đường nét nó tào lao tầm lum, giờ bắt tôi mà nói mong rằng anh treo cái bức tranh này nơi
[55:35]nhà khách." Không dám treo, treo người ta chửi, nó xấu quá. Nhưng mà cái ông họa sĩ ổng vẽ nên thì ổng thấy làm sao? Bức tranh này là một một tuyệt tác. Đó là một. Cái thứ hai nữa là cái ông nhạc sĩ, ổng viết bài nhạc, ổng viết rồi ổng mê mẫn, ổng bỏ vợ bỏ con, ổng ngồi ổng tạo nên cái tác phẩm xong, đưa cho nhạc sĩ phối, rồi ra ca sĩ hát, mở cho người ta nghe. Nghe xong người ta nhìn ổng, người ta cứ cười cười cười. Ổng mới hỏi: "Nó hay không?" Người ta nói: "Cũng hay", vậy. Là vậy có hay không ạ? Hổng hay. Nhưng mà tại sao người nhạc sĩ thì thấy hay? Tại cái tác phẩm mình tạo ra mình bị cái chủ
[56:13]quan rồi mình thấy luôn luôn là là hay. Như hồi nãy mà em gì Quang Lập phải không? Hay gì đó, hát cái bài đó, thật sự bài đó hay. Cái bài vừa rồi đó, thầy là người ở trong cái thế giới âm nhạc nên thầy nghe cái điệu thầy hiểu. Rất là, bài đó hay đấy, em chọn cái giọng thì quá hay rồi, nha. Và mặt có đẹp hay không thì để lát nữa nói tiếp, mặt cứ sượng vậy. Và đó, cái người họa sĩ thì cứ nghĩ tranh mình hay, cái người nhạc sĩ thì thấy bài nhạc mình viết hay và người mẹ đẻ ra đứa con nào cũng thấy đứa con mình là đẹp. Nhưng mà đưa hàng xóm bồng thì hàng xóm cười cười bồng chút trả lại, tại nó hổng đẹp.
[56:57]Và đặc biệt có một cái tác phẩm mà đẹp nhất trên cuộc đời này không bao giờ cái gì đẹp bằng, đó là cái người đứng ở trong gương, người đó đẹp nhất thế giới.
[57:16]Và một con người ở trong cái gương nó đẹp đến như vậy, thì người đó kiếp trước làm điều ác hay làm điều thiện? Chắc chắn phải làm điều thiện phải không ạ? Đẹp như vậy mà làm sao làm điều ác được. Cho nên ta nhìn cái gương mặt một người, ta có thể đoán được cái nghiệp của người đó. Và thầy bói cũng là như vậy. Thầy bói nhìn gương mặt một người, đoán được cái nghiệp thiện ác trong quá khứ người đó mà mới phán về tương lai. À, nếu cái người mặt mày xấu, chắc chắn trong quá khứ đã làm nhiều ác nghiệp thì tương lai chả có gì tốt đẹp cả. Tương lai bước vô nói: "Thầy xem giùm tôi coi cuộc đời tôi ra sao?",
[57:53]thì biết ngay vợ đẻ, con đau, nhà hết gạo, rồi nghĩa là đi đâu cũng là thất bại, đại khái vậy, tại vì mặt xấu quá. Nhìn cái gương mặt biết nghiệp quá khứ. Và chúng ta cũng vậy, cái người ở trong gương nó đẹp như vậy thì cái tương lai của người đó ra sao ạ? Rất là tươi sáng. Mà người đó đẹp như vậy có nghĩa là quá khứ người đó làm sao? Đã làm quá nhiều việc, việc thiện lành, đúng không ạ? Đúng là cái người trong gương là người đẹp nhất trên đời này không? Đúng không? Đó, đó là cái ta thấy đó, nhưng mà ta đem cái người trong gương đó ra ta hỏi mọi người hết thì người ta nói làm sao? "Trời ơi, ai mà xấu dữ vậy trời?"
[58:38]Đó là cái chủ quan của ta. Cho nên vì vậy ta đều bị một cái ảo giác, một cái cảm giác rằng ta là người thiện lành, nhớ như vậy, ai cũng chủ quan nghĩ điều đó hết. Bây giờ nói ông cụ này nói: "Cụ sao hồi xưa chắc cụ quậy lắm ha?", là ổng giận, ổng sân lên liền: "Không! Tôi đâu có quậy, tôi là người sống đàng hoàng nhất ở cái xứ Thanh Hóa này." Luôn luôn ta bị chủ quan như vậy. Nhưng mà ta hỏi người khác thì mỗi người một ý kiến khác nhau hết. Chính chúng ta cũng vậy, chính chúng ta nhìn về cuộc đời chúng ta, tâm hồn chúng ta, ta đều thấy trong đó biết bao nhiêu điều tốt đẹp. Nhưng mà nếu ta hỏi ý kiến người khác thì có nhiều ý kiến ngược lại hết.
[59:16]Cho nên vì vậy, khi ta hỏi: "Chừng nào tu đắc đạo?", cái câu hỏi của ta ngược lại: "Kiếp trước làm bao nhiêu điều ác?" Và câu trả lời của chính chúng ta là không bao giờ chính xác, thì vì luôn luôn chúng ta thấy mình là người thiện lành. Đây là cái chủ quan. Nhưng khi ta đến với Phật pháp, ta buộc phải đối diện với một sự thật. Sự thật đó là gì? Sự thật đó là thật sự trong vô lượng kiếp quá khứ ta đã gây rất nhiều ác nghiệp. Đây là một sự thật ta phải chấp nhận. Và như vậy phải làm sao để chuộc lại những ác nghiệp đó? Từ đây về sau ta phải gì? Siêng năng lễ Phật sám hối, siêng năng làm rất nhiều phúc lành để bù lại. Nói:
[1:00:07]"Trời ơi, tôi nghe lời thầy tôi làm phước biết bao nhiêu mà hôm nay giờ không thấy gì hết trơn á, nghĩa là cuộc đời tôi cũng không thấy may mắn mà việc tu thiền của tôi cũng không thấy kết quả." Vì sao vậy? Vì bao nhiêu năm qua anh làm, những điều phúc lành anh làm chưa bù lại hết những ác nghiệp quá khứ mà anh đã gây tạo. Cho nên chưa, tâm linh chưa thể khai mở được. Để có thể tâm linh khai mở, anh phải làm vô số việc phúc thiện để bù lại cho sạch hết những cái ác nghiệp quá khứ. Mà ta biết quá khứ ta bao nhiêu ác nghiệp chưa? Cho nên không biết đâu. Bây giờ để biết rằng cái nghiệp quá khứ mình đã rửa sạch
[1:00:47]được hay chưa, thì cứ nhìn vào cái tâm linh thiền định của mình, nhìn vào cái cuộc sống may rủi của mình. Ta cứ làm phước mãi, giúp người này, giúp người kia, đi vá đường, đi nhặt rác, đi trồng cây, cúng dường Tam Bảo, thừa sự quý thầy, tức là việc phước gì trên đời cứ làm mãi, làm mãi, hy sinh làm mãi, có ít làm ít, có nhiều làm nhiều, không sống cho mình nữa. Từ đây không hưởng thụ gì cho mình hết, có được chút nào là đem ra phụng sự cống hiến chút nấy, cứ vậy thôi. Ít nữa từ từ phước lớn lên thì ta làm việc phước lớn lên, phước nhỏ thì ta làm việc phước ít lại, cứ mãi mãi mãi hết năm này tới
[1:01:24]năm kia, tới 10 năm này tới 10 năm sau, 10 năm nữa, rồi nhìn lại hai điều: Một: cuộc đời mình bắt đầu có nhiều may mắn. Hai: tâm linh thiền định của mình bắt đầu khai mở, khi bắt chân lên ngồi kiết già là tâm nhiếp được. Nhớ hai cái dấu hiệu đó. Nếu có hai cái dấu hiệu đó xuất hiện: một: đời mình bắt đầu may mắn, hai: tâm linh thiền định bắt đầu khai mở, thì có nghĩa là nghiệp ác trong quá khứ mình đã trả gần xong. Nhớ như vậy, đó là dấu hiệu. Nên bây giờ nói: "Tu chừng nào đắc đạo?", thì ta hỏi ngược lại: "Ác nghiệp trong quá khứ làm nhiều hay ít?", nhớ như vậy, nên không có câu trả lời. Bây giờ hỏi:
[1:02:12]"Tu chừng nào đắc đạo?", ta lại hỏi ngược lại: "Công đức trong quá khứ anh đã làm được nhiều hay hay ít?", là cái phước là quan trọng. Nên cái việc tu tập nó liên quan tới cái phước dữ lắm. Như trong một cái trong một cái hội chúng thiền định như thế này, ta nhìn người nào mà ta thấy người đó có phước, gương mặt họ đẹp, họ sáng, đời sống gia đình họ khá giả, tự nhiên họ ngồi thiền, tâm họ yên hơn người khác, vì họ có phúc. Trong quá khứ họ đã gây tạo được nhiều công đức lành. Nên nhiều khóa thiền khắp nơi thầy tổ chức, điều đó thầy đánh giá rõ lắm. Là những người mà có những cái phản hồi tốt, những cái báo cáo tốt đều là những người có phúc cả.
[1:02:54]Những người họ khá giả, gương mặt họ đẹp, nghĩa là cái phong cách, đời sống là mọi cái họ hơn người ta hẳn, họ có phúc hơn hẳn, thì khi họ ngồi thiền, tâm họ dễ yên hơn. Đó đó là điều chắc chắn là như vậy, không không tránh được. Và hiểu như vậy rồi thì bây giờ ta cũng không biết trong quá khứ ta đã giúp đỡ ai, ta làm được bao nhiêu phúc lành. Thôi thôi, từ đây về sau ráng mà làm phúc lành. Tất cả những điều phúc lành mà ta làm sắp tới đó, thương người, giúp người, bố thí, cúng dường, đắp đường, vá đường, sửa đường, mọi thứ hết đó, ta hồi hướng để làm chi? Khai mở, đập phá cái vô minh trong tâm của mình để khi
[1:03:35]mà ngồi thiền, nhiếp tâm được vào trong thanh tịnh. Mà tại sao phải ngồi thiền nhiếp tâm vào trong thanh tịnh? Vì đó là con đường duy nhất để đi đến sự giác ngộ, đi đến sự chân lý của vũ trụ này. Cái chân lý của vũ trụ này ta không thể đi mãi trên con đường bằng cái học như kiểu mà học khoa học, học vật lý. Khoa học học vật lý ta học thêm triệu năm nữa cũng chưa hết chân lý của vũ trụ, nhưng bằng thiền định, dừng sự suy nghĩ lại, vượt qua khỏi bản ngã của mình, ta sẽ tìm thấy cái chân lý của vũ trụ đó. Nên cho một người bên ngoài kia cứ học, cứ học và học cho tới tiến sĩ, tới giáo sư, tới siêu giáo sư,
[1:04:14]siêu siêu siêu giáo sư, còn tôi đây ngồi trong cái khóa thiền ở chùa Khải Nam, tôi dừng mọi sự suy nghĩ lại, tôi hướng về mục tiêu vô ngã, vậy mà tôi sẽ tìm thấy chân lý trước anh. Còn anh cứ học đi, học mãi, coi vậy chứ không tới chân lý. Không tới chân lý. Bởi ta có câu nói: "Những điều khoa học biết chỉ là một giọt nước, mà những điều khoa học chưa biết là cả một đại dương." Vì khoa học là đi theo con đường học, cứ học như vậy. Ví dụ như ở Nga vậy, có một cái tảng đá màu xanh, nó tự nó bò đi được, quăng nó xuống hồ từ từ nó bò vô trong bờ lại. Mà ta lại ta nghiên cứu thì nó cũng chỉ là một tảng đá.
[1:04:55]Mà ai đến đó mà nói bậy nói bạ về nhà gặp chuyện xui liền. Riết rồi dân họ thờ luôn, họ không dám đụng tới luôn, không ai dám nói gì, khoa học cũng không giải thích được. Vì sao vậy? Vì những điều khoa học chưa biết là cả một đại dương. Cho anh học thêm mấy tỷ năm nữa anh cũng không bao giờ biết được chân lý của vũ trụ. Còn tôi ngồi đây, tôi bắt chân kiết già, tôi nhiếp tâm trong thanh tịnh, tôi hướng về vô ngã, vậy mà có ngày chân lý vũ trụ mở ra cho cho tôi. Đó là như vậy. Đó là lý do mà ta phải ngồi thiền, mà muốn ngồi thiền cho tiến bộ được, buộc ta phải gây tạo rất nhiều rất nhiều công đức lành.
[1:05:33]Chứ người ít phước, tâm không nhiếp được, nhớ như vậy. Nên hôm nay nói: "Dạ con đi khóa thiền tám tháng rồi, ngày nào ở nhà con cũng ngồi thiền, mà sao con chưa nhiếp được tâm?", thì coi chừng lại cái gì? Cái phước ta chưa đủ, nhớ, cái phước chưa đủ, yếu tố đó quan trọng. Ác nghiệp còn còn đầy. Nên cái phước, cái tội nó liên quan đến việc khai mở tâm linh chúng ta. Vậy mà ta cứ khiêm tốn mà sám hối, khiêm tốn làm những điều phúc lành, đó đó, vậy mà đó là con đường để để khai mở tâm linh.
[1:06:15]Rồi một bây giờ hỏi một câu nữa: "Tu chừng nào đắc đạo?" thì ta hỏi ngược lại một điều: "Cái đạo lý mà anh hiểu đã chuẩn chưa?" Vì nếu đạo lý anh hiểu chưa chuẩn thì anh đang còn bị tà kiến, mà đã tà kiến che tâm thì đừng nói chuyện đắc đạo.
[1:06:39]Ví dụ như bây giờ, khi mình đến với một cái ông thầy nào đó không biết, ổng nói:
[1:06:47]"Mình không được tự ti. À, không được tự ti. Không được mà tự đánh giá mình thấp, phải tự tin, phải tự tin rằng mình có khả năng thành Phật. Phải tự tin rằng ở trong tâm mình vô số điều cao quý trong đó, bây giờ đến đây để mở những điều đó ra và mình trở thành thiền sư đắc đạo." Cái câu đó chuẩn chưa? Vì sao? Vì làm cho mình kiêu mạn, kiêu ngạo, tự cao.
[1:07:22]Đạo lý đó chưa chuẩn, nha, đừng có tin vào đạo lý đó. Còn nếu mình đến mình gặp ông thầy ổng nói mình là cái đồ vô minh, mình là cái thứ cát bụi, là cái thứ cỏ rác, là cái thứ ngu si, là cái thứ từ quá khứ không chịu tu tập, làm những điều ác độc. Đó, bây giờ phải ráng mà tu tập, ráng mà hầu hạ mà phụng sự tất cả chúng sinh. Đó, phải làm bao nhiêu điều phúc lành, lạy Phật sám hối cho nhiều đi nha. Trong tâm còn quá nhiều điều bất thiện, ngu si, u ám, tăm tối. Coi chừng ông thầy đó đúng á. Cái ông thầy mà ổng gặp mình ổng mắng ổng chửi từ đầu tới chân coi chừng ổng nói đúng á. Là vì sao vậy? Vì ổng làm cho mình trở nên khiêm hạ, mình không còn thấy mình quan trọng nữa.
[1:08:09]À, mình chỉ thấy mình là cái gì rất là tầm thường, nhỏ bé, nép mình lại, khiêm tốn lại để tôn trọng được mọi người, vậy mà đạo lý đó chuẩn. Còn chưa chi tới ông thầy ổng khen mình lên mây, gọi là để động viên, để khuyến khích, không, đó không phải là lời động viên, khuyến khích. Hôm nay vậy, ở chùa Khải Nam thầy chỉ chỉ một cái mánh lới để giết người mà không thể tìm ra thủ phạm, pháp luật cũng không buộc tội được, mà người ta chết trong đau đớn, trong nhục nhã, không biết ai là thủ phạm. Đó là ta dùng cái vũ khí khen, cứ khen ngợi, người đó sẽ chết trong thê thảm. Nên cái cái cái gọi là cái bí quyết giết người mà không tìm
[1:08:52]ra thủ phạm này hôm nay thầy nói Khải Nam thì mọi người đừng có đem ra ngoài tiết lộ người khác biết, phải không? Đây là bí quyết, đây là bí mật truyền đời nha, từ ngàn xưa tới bây giờ, nên hôm nay mà được dạy là ta biết một bí mật rất là quan trọng để giết người không gươm dao á, cứ khen người ta. Gặp đâu cứ khen, nói: "Ồ, chị đẹp quá, anh giỏi quá, anh hay quá, anh cao siêu quá." Cứ như vậy thì cả thiên hạ này chết sạch trước mắt ta.
[1:09:22]Ủa, sao thầy nói là cái lời khen có phước mà? Khen đúng á, khen xong phải làm sao để cho người ta đừng kiêu mạn thì mới là có phước. Còn người ta không hay mình cứ khen người ta hay, người ta không đẹp mình cứ khen người ta đẹp, người ta chưa có tinh tấn khen người ta tinh tấn, người ta tu chưa được gì cứ khen người ta là Phật. Mà nhớ như vậy, mình khen người ta xong rồi cái điều ưu điểm người ta sẽ biến mất liền. Ví dụ mình thấy một cái cô đó cổ rất là đẹp, mình cứ trước mặt cổ mình cứ khen: "Trời ơi, sao chị đẹp quá, em đẹp quá, cô đẹp quá!" Ba năm sau lại gặp cổ, cổ xấu liền. Cái lời khen nó nó có cái sức hiệu nghiệm đến như vậy,
[1:10:04]cho nên mình thương ai, mình đừng có khen người đó. Nhớ như vậy nha, thương ai đừng có, con mình, mình đừng có khen. Thầy gặp người Phật tử cứ bồng đứa con lên: "Trời ơi, bé dễ thương, coi vậy chứ nó ngoan lắm" này nọ. Thậm chí có những gia đình công an lại tới nơi bắt đứa con đi mà bố mẹ nó sao? "Trời ơi, con tôi ở nhà nó ngoan lắm." Báo nó bây giờ bắt đầu trên mạng nó cười mấy cái mà "bé ở nhà nó ngoan lắm" á. Bé ở nhà nó ngoan lắm mà công an vô tới nhà còng bắt đi á. Nên cái lời khen cực kỳ nguy hiểm. Người ta đến với một bậc thầy cũng vậy, mà nếu ai hứa hẹn những điều cao siêu, khen ngợi ta, ta lui chân ra khỏi cái chùa
[1:10:45]đó liền, vì đó là ổng cho mình thuốc độc đó. Còn ta đến gặp một vị thầy nào mà ổng cứ chê ta từ đầu tới chân, phải bám theo ông thầy đó mà mà tu tập, ta sẽ được nhiều lợi ích. Vì khi ta được cái lời chê trách, ta cảnh giác, ta khiêm tốn lại, ta cố gắng lại, ta không chủ quan nữa. Vậy nha. Nên một cái bí quyết để giết người là cứ khen cho thoải mái, chết hết thiên hạ này luôn. Nên bây giờ nếu ta có trách nhiệm với nhau, vui lòng đừng khen nhau một cách dễ dãi, đừng khen nhau lấy lòng. Vì ta khen ta chỉ hại nhau thôi, làm cho ta kiêu mạn, vô ích. Ví dụ như thầy thấy người thấy cái người đó rất là đẹp,
[1:11:32]có phúc thì cũng để trong bụng hoặc là ráng lắm thì khen sơ sơ một chút thôi, động viên một chút vậy thôi, không có khen nhiều, vì khen nhiều hại người ta. Và thấy người đó tu tiến bộ và có kết quả tiến bộ cũng không khen, không nói cho ai biết, cứ im lặng lặng. Vậy để cho người ta còn phải vượt lên nữa. Vậy. Còn còn còn khen coi vậy chứ hại nhau nhiều lắm. Cái người mà khen mình quá coi chừng không phải thật tình. Nên vì vậy, bây giờ ta đi tìm một cái đạo lý để tu tập, cái đạo lý cho chuẩn là cái đạo lý lý đó là một cái đạo lý
[1:12:10]làm cho ta thấy lỗi mình, đó là đạo lý chuẩn nhất. Mà cái đạo lý mà làm cho ta thấy được lỗi mình là một cái đạo lý gì? Đạo lý chê ta, cho ta biết ta là vô minh, ta là chấp ngã, ta là kiêu mạn, ta là ích kỷ, ta tham lam, ta tội lỗi. Cái đạo lý cho ta biết điều đó, đó là đạo lý chuẩn. Còn đạo lý nào không chuẩn là gì? Làm cho ta bản ngã nó tăng lên, kiêu mạn tăng lên, vô là toàn nghe lời khen, đó là ta uống thuốc độc đó. Nên vì vậy, khi ta hiểu về Bát Chánh Đạo của Phật, ta hiểu về Tứ Diệu Đế của Phật, cái lời đầu tiên Đức Phật dạy cuộc đời này là khổ. Là khen hay chê? Khen hay chê? Chê. Đời là khổ, đúng là một lời chê, nhưng ta phải tỉnh ra,
[1:12:59]tỉnh dậy, đầu tiên cái chân lý đầu tiên ta phải hiểu là khổ, Khổ đế, như vậy nha. Đó là đạo lý thì thôi nói không hết được. Bây giờ cái câu tiếp nè: "Tu chừng nào đắc đạo?" Ta hỏi lại: "Cái phương pháp anh dụng công ngồi thiền đã đúng chưa?" Tại vì cả thế giới này ngồi thiền, cả thế giới này dạy thiền, rất nhiều quốc gia quan tâm nghiên cứu về thiền, nhiều cái lớp thiền mở ra, nhiều thiền sư bất ngờ xuất hiện và ai cũng dạy thiền. Nhưng để gọi là dạy đúng thiền của Phật không có mấy người, không phải là ai cũng hiểu cặn kẽ hết cái con đường đi về thiền định của Phật để lại. Ta chỉ nghe trong kinh rồi thực hành,
[1:13:47]thực hành sơ sơ thấy hơi yên yên, tưởng mình đã giỏi về thiền và đem ra dạy lại thiên hạ, không đơn giản như vậy, không đơn giản như vậy. Ví dụ như có một người thấy ông đó giàu quá hỏi: "Anh làm sao giàu vậy, anh chỉ tôi với?" - "Ra mua vé số. Tôi nhờ mua vé số, tôi trúng số tôi giàu luôn." Thế là người kia nghe lời đi mua vé số, có bao nhiêu tiền đem mua vé số hết, tất cả hết tiền rồi cũng không trúng, đi vay mượn để mà mua vé số, rồi có trúng không? Cũng không trúng luôn, nhà tàn mạt bán nhà luôn cũng không trúng. Nhưng mà ông kia rõ ràng ổng nói thật, ổng mua vé số ổng trúng Vietlott cái ổng giàu luôn. Thì cũng vậy, nói:
[1:14:29]"Anh sao giàu lại?" - "À, trước tôi tôi có miếng đất, tôi bán miếng đất cái tôi lời cái tôi mua miếng đất khác, cái bỗng nhiên cái đường nó mở ngang qua đó cái tôi bán tôi tăng giá lên 100 lần, tôi bán miếng đó cái tôi giàu luôn, buôn bất động sản." Ông này nghe lời cũng vậy, cái xách tiền vay tiền mượn tiền đi mua đất, mua đất để bán lấy lời. Nhưng mua xong thì làm sao? Kinh cái Covid nó tới. Ừ. Rồi không, cái đất đó là mà tiền nợ tiền vay phải trả lãi, mà đất thì không bán được. Bán giá thấp thì lỗ, mà bán giá cao không ai mua. Bể luôn. Nên những cái người khác thành công coi chừng mình làm không thành công, thì trong thiền cũng vậy.
[1:15:15]Anh đó anh cứ ngồi đó anh thở ra thở vô, thở ra thở vô, thở ra thở vô cái từ từ ảnh đắc đạo, mình cũng nhào lên mình ngồi thở vô thở ra, thở ra thở vô, thở vô thở ra, thở ra thở vô cái có người bưng mình lên cáng xe cứu thương đi vô nhà bệnh viện tâm thần luôn. Thấy giống người ta nhưng mà không thành công bởi vì sao? Bởi vì con đường tu thiền cực kỳ phức tạp, nó là bài toán khó hơn tất cả mọi bài toán này. Cũng như việc làm kinh tế làm giàu vậy, là một bài toán khó hơn tất cả mọi bài toán. Nói: "À, anh sao vậy?" "Ờ, tôi có một vài hecta đất tôi trồng dứa, cái tôi bán cái mùa đó cái tôi giàu lên tôi cất cái
[1:15:50]nhà", cái xúm nhau trồng dứa xong bán không ai mua. Tại vì sao vậy? Tại vì trước khi mình trồng cái loại đó phải biết cái nhu cầu thị trường ở đâu tiêu thụ cái loại dứa đó. Mà trồng sao cho đúng để có năng suất cực kỳ phức tạp. Hầu hết tất cả nông dân đã thất bại hay những nhà kinh doanh thất bại chỉ bởi vì không biết cái xã hội này cần cái gì. Mà cứ lật đật cứ nghĩ mình muốn bán cái gì, muốn làm cái gì, là tôi sẽ cất một dãy nhà thiệt nhiều để bán. Cất xong không ai mua, tại thiệt xã hội đâu có nhu cầu đó. Như là tôi trồng quá chừng bí, trồng xong không ai mua, tại xã hội thời điểm đó người ta không cần bí.
[1:16:31]Như vậy, thiền cũng vậy.
[1:16:35]Là cứ thấy ông thầy ổng nói hay quá mình làm theo, mình làm theo không thành công, bởi vì cái thiền cực kỳ phức tạp, cực kỳ khó, không phải là dễ. Nên khi ta đến đây ta học thiền vậy, nó có bước thấp nhưng bước cao đi lên từng bước từ từ, từ từ. Như ban đầu vậy, ta phải ngồi thiền, ta biết hơi thở vào, hơi thở ra và đừng điều khiển, cái đó đã khó rồi. Nhưng mà ta không cố ý điều khiển ở tầng ý thức thôi, chứ còn cái ngầm của tiềm thức ta, những cái rung động nó vẫn làm cho hơi thở ta rất nhiều và rất mạnh. Nên cái phương pháp mà để ngồi thiền nó phức tạp vô cùng. Và ta khi ta thực hành bằng chính bản thân của mình,
[1:17:17]bằng chính kinh nghiệm thực hành của mình, ta đi từ căn bản thấp lên cao dần, cao dần. Ví dụ cái hơi thở thôi. Cái hơi thở, khi mà ta đã tiến lên mức độ cao rồi thì cái hơi thở ta dụng công nó khác so với cái buổi đầu là biết hơi thở vào, biết hơi thở ra, không có đơn giản như vậy nữa. Mà nó đi chuyên sâu lắm, nó tinh tế vô cùng. Hoặc là ta biết toàn thân. Nhưng mà khi biết toàn thân nó tới mức độ sâu rồi thì nó biết tới tận cái đáy bụng của mình, ở tầng sâu vậy. Hoặc là ta quán tội trên tội, biết rõ chính mình chỉ là một khối tội từ vô lượng kiếp. Có nhiều giai đoạn như vậy, đi dần đi dần đi dần,
[1:18:00]cao dần cao dần, phức tạp dần, tế nhị dần và khó dần, mà ở mức độ tâm ta rất tinh tế ta mới dụng công được, chứ không phải là dễ. Chúng ta phải kiên nhẫn mà đi từng bước từng bước, chứ không phải chỉ có một cái phương pháp đơn giản rồi ngồi mãi suốt đời nó đắc đạo, không có đâu. Càng đi vào nó càng sâu dần, sâu dần, sâu dần. Và ta cứ kiên nhẫn theo các khóa thiền rồi các các thầy sẽ hướng dẫn, phân tích cho ta từng bước từng bước, có gì thắc mắc thì thì hỏi. Và cái dấu hiệu của ta là gì? Nếu ta tu đúng như vậy, ta tu đúng thì từ từ ta có cái vững tin, tinh thần mình sáng suốt, thoải mái, cả cái thân cũng khỏe hơn và đầu óc sáng suốt hơn từ từ.
[1:18:45]Vậy đó, đạo đức mình tăng trưởng. Đối với mọi người, mình độ lượng hơn ngày xưa. Đó là những dấu hiệu của việc tu thiền thiền đúng là như vậy nha. Một một cái quan trọng nữa là: Chừng nào ta đắc đạo? Ta hỏi ngược lại: Còn kiêu mạn hay không? Cái kiêu mạn là cái khủng khiếp, cái đáng sợ. Làm sao ta càng tu, mình càng hiền lành, càng khiêm hạ, càng tôn trọng được mọi người. Chứ không phải là mình càng tu mà lại càng thấy mình cao siêu, coi thường mọi người là mình đã tu sai hoàn toàn. Mà đã kiêu mạn rồi, không đắc đạo được. Mà nếu là đã có một chút tiến bộ mà khởi tâm kiêu mạn rồi thì nó lại rơi xuống trở lại.
[1:19:32]Và có khi nó rơi, nó rơi xuống còn thấp hơn ngày mình chưa tu nữa. Ví dụ ngày chưa tu mình còn hiền lành, đàng hoàng, tu một thời gian bắt đầu tâm được vào yên, tâm bắt đầu thanh tịnh rồi khởi ý kiêu mạn lên thì sau này mình không phải là người hiền lành đâu mà người hung dữ, tào lao, bậy bạ, cư xử không ra gì hết. Mọi người nhìn vô nói: "Ủa, thằng kia hồi đó nó cũng chưa tu cũng đàng hoàng mà giờ nó tu riết sao nó thành giống như tâm thần." Lý do tại sao? Lý do tại kiêu mạn. Nên vì vậy, hỏi chừng nào đắc đạo thì cái câu ta hỏi ngược lại: Kiêu mạn còn hay không? Phải làm sao tu đừng có kiêu mạn thì hy vọng còn có đắc đạo.
[1:20:10]Chứ nếu có kiêu mạn rồi, ta sẽ gãy đổ, thất bại và còn tệ hơn hồi hồi chưa tu nữa. Hôm nay thôi vì thời gian cũng đã hết rồi nha. Sư phụ cũng phải đi đi về Nghệ An để mai giảng ở đấy. Chúc cho quý Phật tử nhiều phúc lành nha, ráng tinh tấn tu tập. Hẹn gặp lại. Chúng ta hồi hướng. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Chúng con xin niệm ân công đức của Sư phụ trong bài giảng vừa qua. Kính thỉnh đại chúng chúng ta đứng lên, khởi thân niệm Phật hồi hướng. Nguyện pháp giới chúng sinh cùng
[1:20:54]tính tánh từ hải, phá chân ngã vô minh, đồng viên thành Phật đạo.