[0:08]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay chùa chúng ta cũng ăn Tết Trung Thu theo thường lệ. Nghĩa là chùa mình cũng hơi ham vui, ở ngoài người ta vui cái gì mình cũng ăn vui cái đó. Thậm chí có cái lần Noel trên chùa mình cũng ăn Noel luôn. Thì bữa nay Trung thu mình cũng ăn Trung thu. Thì một lát thì chúng ta sẽ có cái văn nghệ Trung thu một chút. Thì thầy không biết thật ra Tết Trung Thu là Tết nhi đồng dành cho trẻ em, mà không biết sao cái chùa mình cũng vui. Hôm nay cái đề tài chúng ta nói trong cái dịp Trung thu này là Nền Tảng Tâm Linh Của Dân Tộc. Thầy lặp lại là Nền Tảng Tâm Linh Của Dân Tộc.
[1:04]Bây giờ chúng ta hỏi với nhau, tâm linh là gì? Thì cái câu trả lời nó dài dòng. Tâm linh là những vấn đề thuộc về siêu hình, vượt ngoài các nguyên tắc vật lý cho nên khoa học chưa thể giải thích được. Ví dụ như những vấn đề về luân hồi, nhân quả, nghiệp báo, hoặc về các cõi giới siêu hình như là cõi địa ngục, cõi ngạ quỷ, cõi âm phủ, cõi cái ma, hay là các cõi trời, cõi thần thánh, vân vân thì những cái thế giới đó được gọi là những vấn đề của tâm linh, thuộc về lĩnh vực của tâm linh. À tâm linh cũng bao gồm cả những cái năng lực lạ mà ngoài những năng lực vật lý. Ví dụ như là thiền định, là việc mà nhiếp tâm trong thiền định
[2:00]rồi phát hiện được thần thông, vân vân, là thuộc về tâm linh. Hoặc là lối tập khí công giống như là một lối thể dục cao cấp coi vậy cũng là tâm linh. Hoặc là cái khả năng ngoại cảm của một số nhà ngoại cảm mà họ có thể tiên tri, thấu thị, biết ý nghĩ người khác, vân vân, cũng là tâm linh. Rồi những vấn đề thần thông, phép lạ, à bay lên mây, độn thổ xuống đất, vân vân, đó là thần thông. Rồi cả những vấn đề có vẻ như là tà như bùa chú cũng thuộc về tâm linh. Đạo đức cũng là tâm linh, nhưng mà đạo đức còn có cái yếu tố là tâm lý kết hợp với khoa học tự nhiên nữa. Thì những vấn đề tâm linh nó nó rộng rãi, lớn lao như vậy.
[2:46]Thì ở đây chúng ta thấy thế này là
[2:52]tại sao mà chúng ta phải đặt vấn đề tâm linh? Bởi vì thế này: vĩnh viễn không bao giờ khoa học trả lời được hết tất cả mọi vấn đề của vũ trụ, không bao giờ. Khoa học tiến tới đâu thì tiến, không thể trả lời hết mọi hiện tượng của vũ trụ này, không bao giờ. Nên đó đó là chỗ mà tín ngưỡng luôn luôn còn tồn tại. Nói ví dụ là cách đây năm thế kỷ, khoa học chưa tiến bộ, người ta không giải thích được cái vấn đề ví dụ như là sấm sét, à rồi những vấn đề mưa ếch nhái, hoặc những vấn đề những dòng nước nóng lạ xuất hiện. Những hiện tượng rất là tự nhiên, nhưng mà khoa học chưa có công cụ để đo, để quan sát thì cũng không có biết được.
[3:50]Rồi phải đợi cho đến thế kỷ gần đây, lần lần người ta mới tìm ra được nhiều hiện tượng, mà cho đến bây giờ vẫn còn nhiều điều mà khoa học chưa biết, rồi năm thế kỷ nữa, mười thế kỷ nữa vẫn tiếp tục tồn tại những điều mà khoa học chưa biết được. Nên vì vậy là tín ngưỡng vẫn còn cái đất sống. Tín ngưỡng là gì? Là thuộc về niềm tin mà không cần phải giải thích. Ví dụ như là ừm ví dụ như những hiện tượng về ma đi, những hiện tượng về ma thì người ta,
[4:30]khoa học không giải thích được, các nhà khoa học cố gắng đi tìm một câu giải thích có vẻ khoa học, nhưng không bao giờ tìm ra. Thí dụ có những ngôi nhà mà ai vô đó ngủ cũng đều thấy ma, bị nhát. Rồi ban đêm nghe tiếng bước chân đi lộc cộc, lộc cộc, rồi mà thật ra không có ai hết, vân vân. Thì những điều đó khoa học không giải thích được và tôn giáo chiếm phần nhận lấy để giải thích. Thì ở đây cứ luôn luôn như vậy, cho nên mà nếu chúng ta không có chấp nhận cái tín ngưỡng, thì tự nhiên người dân gian trong dân chúng họ tự đi tìm cái tín ngưỡng cho họ để họ giải thích những cái vấn đề mà khoa học chưa giải thích được.
[5:21]Nếu chúng ta chỉ dựa vào khoa học, chúng ta bác bỏ cái vấn đề tâm linh thì cái người quần chúng họ sẽ tự đi tìm cái câu giải thích cho họ bởi những cái đạo gì đó mà nhiều khi rất là tà, rất là nguy hiểm. Nghĩa là từng nhóm, từng nhóm họ nổi lên, họ họ giải thích: "À, thế này là do ông thần tạo ra, thế kia là do cái bà chúa nọ tạo ra." Nghĩa là người ta phải đi lạy lục, cầu xin để được ban ơn, giáng phúc như vậy và nó tạo thành những cái lối sống nó không còn thực tế, à lối sống nó không còn lành mạnh nữa. Cho nên là chúng ta phải nghiêm túc đặt ra cái vấn đề tâm linh. Mà ở đây cái niềm tin có nhiều loại.
[6:06]Có những niềm tin tuy chưa giải thích được nhưng rất là đúng, à có những niềm tin cũng không giải thích được mà rất là sai. Và như vậy là giữa hai cái loại niềm tin, một loại niềm tin đúng và loại niềm tin không đúng, thì đúng là chúng ta nên cho mọi người một cái niềm tin đúng. À ví dụ như bây giờ cái vấn đề luân hồi chưa giải thích được, cái luật nhân quả chưa giải thích được. Nghĩa là nếu nói con người mình sống tốt, mình hay giúp đỡ người khác thì ở kiếp này hoặc kiếp khác mình được nhiều cái điều may mắn thì cái này khoa học chưa giải thích được, nhưng mà cái niềm tin này rất đúng, rất có lợi cho đạo đức xã hội.
[6:50]Còn có những loại mà nói rằng là mà mình muốn mà mình cuộc đời mình may mắn á thì mình phải đi giết đủ mười người, à lấy mười trái tim ra đem chôn làm phép thì mình sẽ được thần nhân phù hộ. Cái niềm tin đó là một niềm tin sai lầm. Mà nếu ai tin vào điều đó, đi làm điều đó thì cái xã hội này rối loạn, tung lên liền. Nên chúng ta thấy điều thứ nhất chúng ta nói với nhau là vĩnh viễn tâm linh luôn luôn còn đất sống, vì khoa học không bao giờ giải thích hết được mọi điều, cho nên tín ngưỡng luôn luôn còn chỗ tồn tại, tâm linh luôn luôn còn chỗ tồn tại mà nó thuộc về niềm tin. Niềm tin, thứ hai, niềm tin chúng ta cũng phân biệt ra hai loại,
[7:33]đã là niềm tin thì không giải thích được nhưng cũng phân biệt ra làm hai loại, là loại lành mạnh, đúng mặc dầu chưa giải thích được; một loại không lành mạnh, sai mặc dầu cũng chưa giải thích được. Thì như vậy à chúng ta kết luận rằng: không thể bỏ được cái tâm linh trong lòng của dân gian, quần chúng. Và thứ hai, là chúng ta phải cho mọi người một cái niềm tin đúng, một cái hệ thống, một cái nền tảng tâm linh đúng để người ta, thứ nhất, kết hợp với kiến thức khoa học mà đã có được, đồng thời kết hợp với một cái nền tảng tâm linh đúng hướng thì như vậy con người luôn luôn đúng. Khoa học của lý trí đã cho con người
[8:16]một cái hướng đi đúng bởi cái điều logic chặt chẽ, có tính toán, có chứng minh rõ, và cái nền tảng tâm linh đúng hướng cũng cho người ta một cái chỗ dựa, một cái niềm tin, một cái hướng đi đúng và như vậy con người luôn luôn đúng, luôn luôn đúng. Chứ còn hiện tại trên thế giới á thấy có những trường hợp rất là lạ, là lạ là có những người họ dựa vào khoa học để họ sống, nhưng mà họ cũng dựa luôn vào một niềm tin sai để họ tu hành. Trên thế giới có những trường hợp như vậy. Thì bằng cớ là ở bên Nhật có một cái đạo là đạo Om á, Shinrikyo á, do cái ông giáo chủ gì đó lâu quá thầy quên tên, thì Này là ổng là chủ trương chiếm quyền lực bằng cái tâm linh và ổng
[9:06]chế tạo hơi độc sarin để giết người ta đó, kỳ khủng bố mà báo đăng tùm lum. Rồi khi mà người ta điều tra lại thì những tín đồ mà đi theo ông ta toàn là những nhà khoa học có tầm cỡ, nhưng mà họ lại khủng hoảng tâm linh, không có chỗ dựa về tâm tinh thần về tâm linh và cuối cùng họ bị ông này mê hoặc, họ đã chọn cái cái nền tảng tâm linh sai lầm cho nên đi vào tội lỗi, nghĩ tới chuyện mà giết người hàng loạt để chiếm cái quyền lực về cho cái tôn giáo của mình. Và như vậy chúng ta thấy là trên đời này cũng có những hiện tượng là những người rất trí thức, có bằng cấp, là có kiến thức khoa học, biết dựa vào kiến thức khoa học,
[9:45]nhưng mà lại bên cạnh đó có một niềm tin sai lầm, là như vậy họ vẫn không có lợi ha. Có những người mà tệ đó mình nói là không có cái kiến thức khoa học đi, là sống một cách nghĩa là là là là mình nói là thiếu trình độ, đồng thời rồi còn thêm một cái tin tầm bậy tầm bạ nữa, cái tà đạo nào cũng tin, đồng bóng gì cũng tin, bùa chú gì cũng tin thì người đó họ sai luôn ba bốn hướng. Nhưng mà cái ngạc nhiên nhất là cái người có trình độ, trí thức mà lại có cái niềm tin về đạo sai lầm rất là uổng. Nên ở đây chúng ta phải có cái bổn phận cho con người, thứ nhất là một cái cái lý trí đúng, một cái kiến thức đúng theo với khoa học,
[10:35]và thứ hai là một cái tín ngưỡng đúng cho họ, chứ đừng để họ đi lang thang rồi đi lạc đường rồi bản thân họ không được lợi ích, làm điều lỗi lầm mà họ lại làm xáo trộn, làm bất an cho cái cộng đồng chung quanh của họ. Nên vì vậy, chúng ta nói vấn đề tâm linh rất là quan trọng, phải định hướng rõ ràng. Tuy nhiên là cái ranh giới giữa tâm linh và mê tín rất là khó phân biệt. Nãy giờ chúng ta nói cái tâm linh á là cái mà khoa học chưa bước tới cho nên không hề có cái công cụ để đo lường, để thẩm định. Ví dụ như mình nói theo vật lý á, nói người này nặng 50 kg, mình đem lên mình cân coi có đúng hay không tại vì có cái dụng cụ để đo lường.
[11:24]Hoặc mình nói cái độ sáng của cái ánh sáng cái đèn trong phòng này là bao nhiêu lux, mình có máy mình đo được bao nhiêu lux. Hoặc là mình nói cái chỉ số thông minh của một người á, là mình có cái phương pháp trắc nghiệm tâm lý mình đo tổng quát đúng một cách tương đối, ví dụ người này được 170 điểm, người nọ được 85 điểm vân vân, thì mình còn có cái phương pháp tương đối khoa học để đo, nó không chính xác tuyệt đối nhưng mà sai lệch cũng không bao nhiêu lắm. Nhưng mà bước qua tới vấn đề tâm linh thì chúng ta chưa có dụng cụ để đo lường, để thẩm định. Cho nên là mạnh ai nấy tin, mạnh ai nấy truyền bá, mạnh ai nấy vẽ vời.
[12:03]Là chỗ mà con người còn cần tâm linh thì còn có nhiều vị giáo chủ, nhiều vị đạo sư, nhiều những ông thầy, nhiều những giáo sĩ là mạnh ai nấy truyền cái đạo theo cái suy nghĩ của mình mà không chắc là đúng. Vì có những người, ví dụ như nói như chúng ta, chúng ta tu theo đạo Phật, chúng ta có một cái hệ thống giáo lý rõ ràng rồi từ đây chúng ta chỉ đi vững chắc trên cái đạo lý đó. Mình có phát triển có đào sâu thì cũng hoàn toàn dựa trên cái lời dạy của Phật về luân hồi, nhân quả, nghiệp báo, Tứ diệu đế, Bát chánh đạo vân vân, thì mình dựa chắc trên đó mình đi, mình có đào sâu phát triển không đi lạc.
[12:46]Rất là may mắn là chúng ta có cái hệ thống giáo lý của Phật. Nhưng rồi có những người họ không hề có cái hệ thống giáo lý như vậy mà họ tự tô điểm, tự vẽ vời. Là khi có chuyện xảy ra thì họ đặt ra một ông thần linh ở trên phù hộ cho họ, rồi họ là một trung gian sứ giả mà ai tới quỵ lụy, năn nỉ, đóng góp cho họ, cúng dường họ thì họ sẽ làm cho người đó may mắn, còn ai mà không nghe lời họ, không chiều chuộng họ thì họ sẽ làm cho người đó khốn đốn. Tức là mạnh ai nấy đặt ra một cái hệ thống tín ngưỡng tâm linh huyền hoặc gì đó của mình và không hề không hề đúng, không hề đúng, hoàn toàn tà bậy. Nên có thể nói như thế này, là 90% các vấn đề tâm linh là mê
[13:34]tín, không đúng với sự thật, dù có khi nó đến từ linh ảnh. Đến từ linh ảnh là sao? Là có những người trong cái cơn thiền định, trong cái cơn thiếp đồng hoặc là trong giấc ngủ mà thấy có những cái hình ảnh những thần thánh hiện ra đến với mình, mách bảo điều này điều kia, cũng không chắc là đúng, không chắc là đúng, có khi đó là một loại bệnh hoạn. Ví dụ như có người đến đây kể với thầy rằng là cứ mỗi đêm họ ngủ vậy cái họ thấy họ lên cõi Trời, rồi họ được hội nghị với các vị thiên tử, được giao cho những chức vụ này chức vụ kia, thì cái đó là giấc mơ trong giấc ngủ thấy rất là rõ, đêm nào cũng thấy nhưng sự thật là sai lầm.
[14:22]Hoặc là có người hay nằm mơ thấy những tiền kiếp, thấy tiền kiếp mình là thế này, thấy mình là công chúa, thấy mình là hoàng hậu, đủ thứ hết, nhưng mà sự thật nhiều khi đó chỉ là cái bệnh tưởng, ảo, sai lầm chứ không phải là sự thật. Hoặc mà có khi đúng, có khi sai. Hoặc là có người ngồi thiền thấy một vị thần linh đến là dạy rằng là đây là vị thần linh cai quản cõi đời, hãy thờ phụng ta, ta sẽ ban phước cho con, thế là tự lập lên một cái cái tôn giáo, vẽ cái hình vị đó ra rồi đi cố gắng đi truyền bá cho nhiều người tin theo, thời gian đầu cũng có nhiều người đi theo. Nên như vậy là chúng ta thấy là là 90% những vấn đề tâm linh là mê tín.
[15:07]Mình nói 90% là nói hơi ít đó, có khi 95%, có khi 99% luôn nữa. Cho nên những vấn đề tâm linh á thật là phải tế nhị. Chúng ta là những người mà biết tu hành, mình là đệ tử Phật, nên đối với vấn đề tín ngưỡng tâm linh mình phải hết sức là cẩn thận là vậy đó, đừng để người ta dụ, nghĩa là ai rủ đi ông thầy này, cái bà chúa kia đều đi theo hết là thế nào mình cũng đi lạc, thế nào cũng rơi vào mê tín. Đây là chỗ chúng ta cẩn thận. Bây giờ chúng ta nói qua tôn giáo thì tất cả các tôn giáo đều là tâm linh, không có tôn giáo nào mà không phải tâm linh cả, ừ. Chỉ có một vài tôn giáo sau này á họ mới bày đặt
[15:47]là đặt ra một tôn giáo mà không phải tâm linh mà tôn giáo theo những người ngoài hành tinh, theo đĩa bay đi tới Trái Đất rồi đi về những cái hành tinh khác thì đó là họ bịa đặt thôi, chứ còn tôn giáo bắt nguồn từ ngàn xưa đều thuộc về vấn đề tâm linh hết. Hồi nãy chúng ta nói đó, là có một cái quan điểm cho rằng có một cái Thượng đế đã tạo ra tất cả thì từ ngày xưa Ngài Long Thọ đã phân tích cái điều này không hợp lý, không hợp lý. Là nếu mà có Thượng đế tạo ra tất cả thì tại sao Thượng đế không ra lệnh cho mọi người phải tôn thờ Thượng đế? Nhưng mà tại sao trong tâm con người vẫn tự mình quyết định cái việc
[16:30]làm của mình, rồi thậm chí có những người chống lại Thượng đế? Sau này khi mà xuất hiện phong trào duy vật ở Âu châu, có những người nói rằng không có Thượng đế, hoặc như là triết gia Nietzsche, ổng nói là Thượng đế đã chết, chúng ta đã giết được Thượng đế rồi, có những câu rất là như là bạo như vậy, là chúng ta thấy là rõ ràng con người ta vẫn tự đi theo cái suy nghĩ của mình, chứ nếu có Thượng đế làm ra tất cả thì Thượng đế phải tạo ra con người để con người đó thờ phụng Thượng đế. Giống như là bây giờ mình chế được cái robot thì mình chế cho cái robot đó nó phục vụ mình, ở trong nhà nó đi bưng cơm hầu nước cho mình, thấy không?
[17:10]Còn ở đây nếu Thượng đế tạo loài người thì Thượng đế phải tạo cái loài người đó biết tôn thờ Thượng đế, nhưng mà rõ ràng không, ai tin tin ai không tin thôi. Cho nên nó nhiều cái kẽ hở, thì chúng ta thấy nó có một cái quy luật khác nó chi phối chứ không phải là có một bàn tay Thượng đế đã tạo ra tất cả. Nhưng mà chỉ có thế này, là khi mà người ta cho rằng có một Thượng đế thì sẽ có những người nhận mình là trung gian của Thượng đế, họ là những nhà tiên tri,
[17:46]những sứ giả, họ đứng làm trung gian. Nghĩa là loài người mà muốn đến với Thượng đế, muốn được Thượng đế phù hộ thì người đó phải đến quỳ lạy cái người mà tiên tri đó, mà bây giờ chúng ta gọi là giáo chủ á, là giáo chủ, họ là người trung gian, họ bằng xương bằng thịt, họ sẽ truyền đạt cái lời dạy của Thượng đế lại cho con người. Thì như vậy bắt đầu tạo ra những cái khuynh hướng, những cái tôn giáo mà họ tôn thờ cái vị giáo chủ đó mà bằng xương bằng thịt, cái vị mà gọi là trung gian của Thượng đế đó. Rồi có những khi họ dùng cái niềm tin để cản trở, để đè bẹp cái sự tiến bộ của trí thức của nhân loại.
[18:32]Là ví dụ như là khoa học thì cứ từ từ tìm ra tất cả, nhưng mà có những tôn giáo đó, do những vị mà gọi là trung gian của Thượng đế đó, họ cản lại, họ ra lệnh là không được tin khác cái điều họ đã nói. Ví dụ như họ nói Trái Đất vuông là phải tin Trái Đất vuông, sau này khoa học có phát hiện Trái Đất tròn là phải chống lại khoa học. Nên chúng ta thấy là có những tôn giáo đã đè bẹp, đã cản trở sự tiến bộ của nhân loại là vì vậy. Nên cái niềm tin qua trung gian của một con người thật là không bảo đảm, không bảo đảm, ừ. Nên có những cái đạo mà gọi là để lại những ảnh hưởng xấu lâu dài cho nhân loại là vậy á.
[19:14]Vì cái người mà giáo chủ ban đầu, họ không phải thực sự là một người có trí tuệ, không phải là một người có đạo đức sáng suốt. Nhưng mà họ lại có cái uy lực gì đó, họ gây được cái niềm tin cho con người và rần rần hết thế hệ này tới thế hệ kia, người ta đổ xô người ta tin theo. Và cái điều tin đó đã làm cho máu của nhân loại phải đổ xuống, đã làm cho cái sự tiến bộ của khoa học phải dừng bước lại. Đó nên nó để lại ảnh hưởng xấu vậy. Nhưng riêng đạo Phật thì lại khác. Trong đạo Phật không có chấp nhận có một cái Thượng đế đã tạo ra mọi điều, nhưng chấp nhận có những vị vua cai quản từng cái tầng trời.
[19:54]Nó giống như thế này, giống như ví dụ như ở trên trái đất này có những đất nước là mỗi đất nước đều có cái lãnh tụ để cai quản. Cái người lãnh tụ đó, hoặc là ông vua, hoặc là chủ tịch, hoặc là tổng thống gì đó. Nhưng mà cái người lãnh tụ đó không phải là người tạo ra đất nước này, không phải là người chế ra cái người dân trong nước đó, không người không phải là người tạo ra núi sông của đất nước đó. Mà chỉ là người cai quản. Cái đất nước đó có sẵn, con người đó tự sinh sản ra có sẵn, sông núi có sẵn. Người này chỉ lãnh đạo thôi, cai quản thôi. Thì trên trời cũng vậy, mỗi tầng trời đều có những vị vua họ cai quản.
[20:40]Và họ chẳng những họ cai quản tầng trời, họ cai quản luôn cả dưới đất của mình. Đây là điều đặc biệt. Là họ nhiều cái sự việc của trên trái đất này là vẫn bị những cái vị ở trên cõi trời họ bí mật chi phối chứ không phải là không. Như cái sự kiện mà Lê Lợi, Nguyễn Trãi vậy. Khi mà Lê Lợi nổi lên để chống lại quân Minh, giành độc lập cho đất nước thì ông ta được nhiều vị thần linh ở trên trời hỗ trợ để thoát hiểm nhiều cái rất là may mắn, rồi cuối cùng kháng chiến thành công. Chúng ta thấy vậy, mỗi một sự kiện, sự việc đều có những cái chi phối bí mật là như vậy. Thì con người ở dưới đất này, chúng ta được lãnh đạo bởi những
[21:24]nhà lãnh đạo hữu hình là cái hệ thống chính quyền, những cái chủ tịch, bí thư, thủ tướng gì đó, tổng thống gì đó của mình không biết, vua gì đó của mình không biết. Nhưng mà chúng ta vẫn còn bị cái sự chi phối, lãnh đạo của những người lãnh tụ vô hình ở trên các tầng trời nữa chứ không phải là không. Đúng không ạ? Thì đạo Phật chỉ chấp nhận nhiêu đó thôi, chấp nhận là có nhiều cái cõi trời cao hơn, có những vị vua cai quản cõi trời, nhưng những vị vua đó không phải là Thượng đế tạo ra vũ trụ. Đó là cái quan điểm của đạo Phật. Còn vũ trụ này, đất nước này, cuộc sống này, con người đây là chịu sự chi phối của một cái bộ luật,
[22:04]một cái định luật, một cái nguyên lý là luật nhân quả, nghiệp báo. Nghĩa là nếu chúng ta sống tốt, nhiều người sống tốt thì cõi đất này sẽ an bình, hạnh phúc. Nếu chúng ta sống xấu, nhiều người cùng sống xấu thì cái cõi đất này sẽ bất an, sẽ đau khổ. Đó là cái quy luật. Và quy luật này chúng ta thấy có cái sự công bằng, sự công bằng. Và chúng ta thấy là chính mình phải ráng làm điều tốt chứ không có chờ đợi một cái sự ban thưởng của một cái thần linh nào cả. Là chính mình phải chịu trách nhiệm. Nếu thần linh có giúp mình cũng là do chính mình tốt trước. Nói là nếu thần linh có giúp mình, phải do chính mình tốt trước nghĩa là làm sao?
[22:49]Nghĩa là thế này, chúng ta nhìn trong cuộc sống thực tế rồi chúng ta sẽ thấy. Ví dụ, ví dụ bây giờ ở trong chùa, ví dụ thầy muốn à cho một người nào đó làm cái gì lớn thì sao? Thầy phải nhìn cái người đó trước, cái người đó à nào giờ sống tốt, có đạo đức, gương mẫu, thì thầy mới cho, phải không? Tức là cho người đó cái ân huệ gì là do người đó đã tốt trước. Rồi bây giờ ở trong gia đình hay là trong một cái cơ quan cũng vậy. Cơ quan, ví dụ như ông giám đốc, ông muốn đề bạt một cái nhân viên lên chức cao hơn thì ổng phải sao? Ổng phải nhìn cái người đó là người tốt, gương mẫu, làm việc có năng lực rồi ổng mới đưa lên.
[23:31]Thì rõ ràng là ví dụ như bây giờ có một thần linh muốn giúp mình, mà sự thật chính mình cũng phải xứng đáng trước. Đây là một sự công bình chứ không phải bởi một sự quỳ lạy, van xin mà mình được mọi điều. Cho nên ở đây không phải là niềm tin giải quyết được mọi điều, mà chính là luật nhân quả đã bí mật chi phối như vậy. Với một điều nữa là ở các tôn giáo khác á thì cái lời dạy đến từ cái vị thần vô hình ở trên trời rồi cái vị sứ giả trung gian á mới nói lại. Còn ở trong đạo Phật á, cái lời dạy nó đến từ một Đức Phật bằng xương bằng thịt. Tức là Đức Phật đó là con người sinh giữa thế gian, tu hành đắc đạo
[24:15]rồi thành Phật, rồi từ cái trí tuệ của vị đó mà tạo ra thành một cái giáo pháp vô cùng vô tận để lại cho con người, để lại cho nhân loại. Và cái vị đó chịu trách nhiệm cái lời dạy của mình, điều mình nói. Nó khác với cái người trung gian là đổ thừa cái gì cũng là Thượng đế, hổng tin Thượng đế là là đáng bị giết. Còn không phải, trong đạo Phật, người ta được quyền lắng nghe, suy xét, chọn lọc trước khi người ta quyết định phải tin theo lời Phật dạy. Và Đức Phật tự mình chịu trách nhiệm lấy lời dạy của mình. Và quả nhiên là bao nhiêu thế kỷ đã trôi qua, những nhà trí thức của nhân loại và tới hiện nay cũng vậy, người ta đều ca ngợi đạo Phật.
[25:02]Rõ ràng người ta nói rằng trên thế giới là không có cái đạo nào hơn đạo Phật. Vì sao vậy? Đó là một cái đạo mà có cái nền tảng đạo đức rất vững chắc mà các tôn giáo khác không bằng được. Khi mà đào sâu vào trong cái đạo đức của đạo Phật thì các tôn giáo khác không so sánh nổi. Đây là điểm rất là đặc biệt. Ngoài ra, là khi mà khoa học tiến bộ tới đâu thì đạo Phật vẫn sáng tỏ, không hề bị lu mờ. Còn các tôn giáo khác, khi khoa học tiến bộ, họ bị lu mờ liền. Đó là điểm khác biệt như vậy. Ừm. Thì chúng ta nãy giờ chúng ta nói qua một cái vài nét về tôn giáo, bây giờ chúng ta nói là dân tộc phải có một cái nền tảng tâm linh. Thì vì sao vậy?
[25:48]Là bởi vì chúng thứ nhất chúng ta đã nói là con người ta luôn luôn cần niềm tin là vì khoa học chưa giải thích hết được mọi điều, là cái thứ nhất. Cái thứ hai nữa là mọi cái sự diễn biến của đời người hay của dân tộc đều có liên quan đến cái thế giới tâm linh siêu hình chứ không phải là ngẫu nhiên. Ví dụ như là Việt Nam mình mình thắng được ngoại xâm, mình đừng có nghĩ là chỉ là hoàn toàn là do cái công lao của tướng, sĩ à đánh nhau với giặc, không có đâu. Còn có sự hỗ trợ vô hình của thần linh nữa, chứ chưa phải là hết đâu. Chúng ta thấy những anh hùng mà của dân tộc đã mất, nhưng mà có nhiều người vẫn còn
[26:35]tồn tại trong thế giới vô hình để tiếp tục phò trợ cho dân tộc này. Những vị vua mà siêu việt từ cái thời đầu lập quốc, coi vậy nhiều khi vẫn còn tồn tại để phù hộ cho dân tộc này. Cái truyền thuyết kể rằng ngày xưa nước Việt Nam chúng ta là gồm nhiều bộ tộc, ừ, chưa có thống nhất. Bỗng xuất hiện có một cái người tộc trưởng ở bộ tộc đó mà có phép, có thần thông. Người tộc trưởng này mới dùng cái phép của mình để thuyết phục tất cả những bộ tộc khác tập họp lại thành cái nước Văn Lang, thành nước Lạc Việt ban đầu vậy. Mà chúng ta hay kể cái huyền thoại là có Lạc Long Quân và Âu Cơ, sau này sinh ra trăm cái trứng đẻ ra trăm người con, chia làm hai, vân vân.
[27:20]Đó là cái truyền thuyết mà chúng ta tin. Mà còn truyền sử kể lại đó mà người ta đi tìm trong cái sách sử xưa đó thì nói ngày xưa, cái vị vua đầu tiên mà lập cái nước Việt Nam mình là một người có phép, có thần thông. Người này có nhiều phép lạ, cho nên khi đến gặp các bộ tộc thuyết phục là biểu diễn phép lạ, có thể bay được, vân vân thì các bộ tộc đều tập họp về để tôn xưng người đó lên làm vua và người đó lập quốc đầu tiên. Thì chúng ta thấy cái nền tảng lập quốc của mình đầu tiên á cũng là vấn đề tâm linh. Rồi những vị thần mà cai quản trên đất nước này vẫn là rất linh thiêng. Chúng ta nghe kể truyền lại vậy.
[27:58]Ngày xưa vậy, Cao Biền qua trấn yểm Việt Nam, nhưng mà gặp phải thần Tản Viên là không trấn được. Như bây giờ mà chúng ta mà qua bên Trung Quốc, chúng ta cũng sẽ nghe nói. Có những người mà họ đi sang Trung Quốc, họ chơi, họ gặp những người bên đó nói chuyện thì à mấy người đó nói rằng, cái đầu óc của người Trung Quốc á lúc nào cũng nghĩ Việt Nam là một đất nước tách ra khỏi họ. Thì họ nói á, cái nước tao mà đánh nước mày á là mấy ngày là đánh xong. Tại họ quá lớn, quá đông, mà bây giờ vũ khí họ cũng mạnh. Nhưng mà biết rồi, oánh rồi cũng thua đi về. Tại vì bên đó có mấy ông thần linh quá, nên đánh không được.
[28:35]Thôi hổng thèm đánh, chứ tao đánh nước mày mấy ngày thắng liền. Thì họ nói không sai. Với cái số người đông của họ, họ đánh là mình cũng dễ thua lắm. Nhưng mà ngoài cái hùng khí, ngoài cái bản lĩnh tài trí của Việt Nam, chúng ta vẫn có cái sự gia hộ trong vô hình để cho là đất nước mình được bền vững. Những cái gọi là cái khía cạnh về tâm linh của một dân tộc là điều mà chúng ta không thể phủ nhận được. Vô số những cái người liệt sĩ mà đã đổ xương đổ máu cho cái dân tộc này, chúng ta đừng tưởng là họ chết là hết. Sự thật họ vẫn theo dõi cái đất nước này. Và có khi tùy cái người năng lực họ vẫn phù hộ đất nước này.
[29:15]Nên có những người vậy, có những anh em chiến sĩ, những anh em công an mà trước khi họ đi điều tra vụ án, họ đều thắp hương cầu nguyện. Ví dụ như là có một vụ trọng án giết người chết, đi điều tra thủ phạm mà thủ phạm nó tinh vi quá, nó giấu mất tiêu nơi đâu, chạy xa bay mất rồi không tìm được. Thì những người công an họ khi họ khấn thầm, họ khấn thầm cái người đã chết hãy phù hộ cho họ để bắt được hung thủ. Mà đúng là tự nhiên có những cái may mắn rồi bắt được hung thủ. Có một lần thầy nghe một anh công an ảnh kể chuyện, ảnh nói là có một cái vụ án xảy ra là có một cái người vợ trong gia đình đó bị mất tích, thì anh chồng ổng mới hốt hoảng đi báo công an:
[29:58]không biết sao vợ đi rồi đi luôn không thấy về. Thì cái người công an họ mới lọc ra nhiều cái hướng để họ đi tìm, đôi khi họ điều tra nhiều mặt như vậy, họ đi tìm. Nhưng mà trong đó thì họ vẫn bí mật để một người trinh sát theo dõi ông chồng. Cứ đêm xuống thì người trinh sát đó bí mật áp sát cái gia đình ổng để tìm hiểu cái còn nguyên nhân nào từ trong gia đình đi ra hay không, hay là chỉ là cô vợ đi đâu mất tích thiệt. Thì cái anh trinh sát này ảnh nói rằng: hễ mà đi ngang cái bụi chuối là tát cái ạch. Rồi mới mới bò vô nhà được. Mà bữa nào vậy, chiều xuống mà ém lại gần cái nhà đó mà đi ngang bụi chuối là tát cái ạch.
[30:36]Bắt đầu ảnh nghi, ảnh nghi, cái sau ảnh về ảnh báo cáo lên trên, ở trên quyết định cho đào bụi chuối lên, đào ra là nguyên xác bà vợ nằm ở dưới. Thì như vậy ai giết? Ai giết? Ai? Ông chồng giết chứ ai, phải không? Ông chồng ổng giết rồi ổng mới báo cáo ổng bỏ đi đâu, chính ổng giết rồi ổng chôn xuống đó. Cho nên khi đào xác lên thì còng ông chồng liền, hết cãi, hết chối. Đó là vấn đề tâm linh đó. Mà các anh em mà vẫn rất là tin. Vì biết rằng điều đó tồn tại có thật. Nên chúng ta thấy là có nhiều khi những lãnh tụ kháng chiến mà gặp may dần dần để phát triển lực lượng lớn lên á thành cái giành được độc lập dân tộc,
[31:16]coi vậy chứ bên trong bị chi phối bởi thần linh hết, chứ không phải là không. Ừ. Những cái triều đại này nối tiếp triều đại kia để mà lãnh đạo cái dân tộc này coi vậy chứ vẫn đều có sự chi phối bí mật của thần thánh ở trên hết. Đó là vấn đề tâm linh đó. Mà ở đây chúng ta thấy nè, cái sự mà kính trọng, tin tưởng thần thánh á có hai cái điều lợi, có hai cái điều hay. Thứ nhất á là mình có cái trí tuệ biết đúng sự thật. Cái vấn đề mà những vị thần thánh vẫn bí mật phù hộ cái đất nước này là điều có thật. Mà chúng ta tin được điều đó, chúng ta đã tin đúng hướng, chúng ta có trí tuệ. Cái điều hay thứ hai á là chúng ta có cái sự khiêm tốn trong tâm mình.
[32:02]Tức là không có phải mình ỷ tài, ỷ sức mình, rồi nói làm cái gì thành công được chút xíu, cái là nói thần nói tướng, rồi nói tự cái giỏi của mình mà làm nên. Như vậy rồi sẽ thất bại trở lại, bởi vì nó tạo thành cái sự tự cao, mà sự tự cao thì làm mình tổn phước và thất bại trở lại. Còn ở đây mình biết mình tin thần thánh, nên làm cái gì mình cũng có sự khiêm tốn, cầu nguyện mặc dù mình nỗ lực hết sức mình. Những người nào mà đã từng thành công nhiều trong đời á mà nếu họ đừng có tự cao, họ bình tĩnh họ nhìn lại cuộc đời của họ, họ sẽ thấy rằng cái sự thành công của họ yếu tố may mắn chiếm phần lớn.
[32:41]Ai cũng vậy hết. Còn ai mà nói là nhờ tôi hay tôi mới thành công, thì người đó sẽ thất bại vì cái đó là cái nhìn ngu si, không đúng sự thật. Còn cái nhìn khôn ngoan là luôn luôn biết rằng cái may mắn nó chiếm yếu tố lớn. Mà may mắn là do đâu vậy? May mắn nó có nhiều mặt. Thứ nhất là do nhân quả, cái phước mình chi phối. Thứ hai là có ơn trên hỗ trợ bí mật, chứ không phải là không. Đó là cái mà chúng ta biết đúng như vậy. Cho nên, cái người mà tin tưởng có thần thánh thì khi mà làm gì đó mình cũng nghĩ đến hậu quả, đến cái sự phán xét của thần thánh, mình không dám làm liều, không dám làm điều tội lỗi.
[33:26]Cái người mà ví dụ như mình nghĩ rằng là ở trên là không có ai, à cuộc đời này chỉ là vật chất, họ dám làm bậy, tại họ nghĩ họ làm lén đừng ai thấy là thôi. Còn nếu họ làm mà ở trên có biết, họ không dám làm bậy, không dám làm liều. Nên cái niềm tin về thần thánh cũng là một cái niềm tin quan trọng làm cho con người dè dặt đối với điều phải trái, đúng sai, tội phước, chứ không phải là muốn làm gì thì làm. Ừ. Rồi cái người mà tin như vậy thì họ còn biết được, biết cầu nguyện cái sự gia hộ của ơn trên để tăng thêm cái yếu tố may mắn, mặc dù là phần mình phải hết sức cố gắng, vì nếu mà mình không cố gắng thì thần linh không hỗ trợ cho mình.
[34:14]Cho nên cái việc mà thành công nó kết hợp bởi hai yếu tố: một á là cái sự cố gắng bản thân, hai là sự gia hộ của ơn trên. Như vậy. Đó là chúng ta nói yếu tố tâm linh làm yếu tố cần thiết đối với dân tộc mà nhất là dân tộc Việt Nam mình. Nhưng mà trong cái yếu tố tâm linh đó, cái quan trọng là chúng ta chọn được một tôn giáo chân chính như đạo Phật để làm một cái nền tảng tâm linh tuyệt vời cho dân tộc mình. Bởi vì sao? Bởi vì trong đạo Phật, chúng ta có những cái nền tảng đạo lý quan trọng: Thứ nhất là luật nhân quả. Là người mà tin theo đạo Phật rồi cả dân tộc mà tin theo đạo Phật, thì như vậy ai họ làm điều gì họ đều xét tới nhân quả,
[35:04]nếu làm cái gì nó có quả báo xấu, họ bớt không dám làm, làm cái gì mà tạo thành quả báo lành, họ sẽ gắng họ làm. Chứ còn nếu cái người mà không tin nhân quả, họ làm quấy làm càng, họ làm theo cái muốn của họ vì họ nghĩ rằng là không ai biết để mà xét xử họ. Họ qua mặt được luật pháp, qua mặt được sự phê phán của dư luận rồi thì họ bất chấp tất cả. Đó là cái mà cái tai hại của người mà không tin thần thánh và không tin nhân quả. Nên ở đây, nếu mà cả cái dân tộc của chúng ta đều tin được luật nhân quả, đều tin được có ơn trên, có trời Phật có thần thánh, thì đạo đức của dân tộc sẽ phát triển mà rất là có lợi.
[35:52]Cái thứ hai là những cái đạo đức về lòng từ bi. Trong đạo Phật có một cái đạo lý gọi là tâm từ bi thương yêu chúng sinh, thương yêu con người. Ở đây rất nhiều tôn giáo đều nói tới lòng thương yêu con người, thương yêu chúng sinh. Nói thương yêu chúng sinh á thì các đạo khác không nói đâu, chỉ có đạo Phật mới nói thôi. Là nói tới lòng thương yêu con người, thương yêu chúng sinh. Nhưng mà chỉ trong đạo Phật mới có những phương pháp để tập cho chúng ta cái lòng thương yêu đó một cách bền vững, lớn lao, phát triển cho tới vô hạn. Cho nên nếu một dân tộc mà mọi người dân họ đều biết thương yêu nhau, giúp đỡ nhau, thì dân tộc đó sẽ tiến bộ.
[36:48]Chỉ cần người ta cản nhau một chút, phá nhau một chút, giấu nhau một chút thì dân tộc đó sẽ không tiến bộ. Thầy nói ví dụ như là có một câu chuyện, chuyện có thật đó. Một cái người đi vào làm trong một cái cơ quan, à một cái xí nghiệp công ty lớn, họ vào làm văn phòng. Thì họ được giao một phần việc, nhưng mà cái người sếp của cái văn phòng đó thì không dạy họ điều gì hết, không chỉ vẽ cho họ cái cách để làm cho có hiệu quả mà bắt họ làm rồi giấu nghề. Thì ở đây, chúng ta thấy là nếu mà nhiều người như vậy thì đất nước mình sao? Sẽ mãi mãi là đất nước nghèo. Vì cái người này không giúp đỡ người kia, ai giấu nghề được thì giấu.
[37:32]Còn nếu trong một cái cơ quan, một cái công ty mà ví dụ cái người đi trước, họ biết nghề, họ tận tình chỉ vẽ cho cái người đàn em đi sau, thì sao? Cứ nhiều người như vậy thì đất nước sẽ giàu lên. Phải không? Đó, đó là cái cái quy luật. Hoặc là thầy nói ví dụ như là ở miền quê, sông nước đi, trồng nông nghiệp đi, có một người họ cần phải tưới cây, họ mới chạy qua hàng xóm... Họ mới chạy qua hàng xóm, họ nói: "Bây giờ anh anh Ba, anh cho tôi mượn đỡ cái máy bơm, tôi tưới ngày hôm nay rồi chiều, mơi tôi mới đi ra ngoài chợ tôi mua cái máy bơm, chứ bây giờ tưới hổng kịp cây nó chết". Thì bây giờ cái ông anh Ba đó ổng hổng thèm cho mượn,
[38:20]ổng hiểm, ổng sợ hư máy ổng hổng cho mượn thì mấy mẫu đất của người kia trồng chết. Nghĩ đất nước nghèo không? Nghèo xuống một chút. Mà cả đất nước ai cũng hiểm với nhau như vậy hết, ai cũng không chịu giúp nhau như vậy á thì đất nước làm sao? Nghèo. Còn bây giờ ngược lại giúp nhau một chút, nó chạy qua: "Anh cho tôi mượn cái anh cho tôi mượn đỡ cái là mấy lít xăng. Tôi đi tôi tưới vì tôi hết xăng rồi mua không kịp. Là phải mà phải ra tới chợ mới mua xăng được, mà ở đây trong đồng sâu quá". Ông này ổng tận tình ổng cho mượn liền. Thế là người kia nhờ mấy lít xăng đó tưới được một cái loạt cây, cứu được nó sống.
[38:56]Thì như vậy góp phần làm cho kinh tế đất nước tăng lên một chút. Nghĩa là giúp người kia 3 lít xăng mà là một góp phần làm cho kinh tế đất nước phát triển. Chúng ta thấy toàn bộ đất nước như vậy, con người ta thương nhau, giúp nhau chút xíu thôi, mỗi người một chút thôi, toàn bộ đất nước tiến lên. Cũng ngược lại như vậy, toàn cái đất nước, dân tộc này mỗi người phá nhau một chút, hổng chịu giúp nhau một chút, hiểm nhau một chút, toàn đất nước nghèo xuống liền. Cái điều đó rất rõ. Mà yếu tố này là yếu tố vô hình, không có nói trong quy luật kinh tế học. Nghĩa là một cái nhà xã hội học, nhà kinh tế học không nói được điều này vì yếu tố này vô hình.
[39:35]Giúp nhau một chút, phá nhau một chút mà làm cho ảnh hưởng tới cả đất nước này nó không phải là dễ. Ở trong Phật pháp cũng vậy, phá nhau một chút, giúp nhau một chút làm cho Phật pháp hưng thịnh hay không. Nghĩa là người ở trong đạo chỉ cần phá nhau một chút là đạo Phật sập liền. Mà người trong đạo chỉ cần giúp nhau một chút, đạo Phật tăng thịnh liền, hưng thịnh lên liền. Nên cái yếu tố mà lòng từ bi thương yêu nhau rất là quan trọng, mà trong đạo Phật chúng ta có điều đó. Chúng ta có dạy điều đó và có cách tu tập để cho điều đó phát triển tới vô hạn. Ngoài cái nhân quả để cho người ta biết, sợ quả báo rồi còn thêm cái phương pháp tu tập từ bi
[40:15]nữa làm cho người ta thương nhau chân thành, giúp đỡ nhau hăng hái là một điều rất là có lợi cho đất nước. Nên chúng ta nói cái nền tảng tâm linh của dân tộc nó quan trọng mà có một cái đạo để lót cho cái nền đó tạo thành một cái không gian tâm linh, à một cái nền tảng tâm linh cho dân tộc để rồi những người trong đất nước biết thương yêu nhau, biết sợ quả báo, nghĩa là biết tránh điều ác, nghĩa là biết giúp đỡ nhau, phải nói là một yếu tố những cái sự góp thành cho cái sự thịnh vượng của dân tộc. Như bây giờ có nhiều người cứ hay thắc mắc là tại sao nước Mỹ là mới lập quốc mà lại trở thành một cái đất nước rất là hùng cường?
[40:58]Chuyện đơn giản. Là bởi vì hồi mà mới lập quốc á, khi họ từ bỏ cái lục địa châu Âu họ sang họ lập quốc ở bên Mỹ, họ là những người khốn khổ, những người khát khao đi tìm một cái cái sự nghiệp, cái cuộc sống và trong những cảnh cùng khổ, vất vả đó họ thương nhau, họ hay giúp nhau. Nên họ có cái thói quen là hay giúp đỡ nhau, nhờ vậy mà nước Mỹ lên rất nhanh. Có nhiều yếu tố nhưng đó là một yếu tố quan trọng là họ ái nhau. Nhưng mà chỉ một cái rằng lát chúng ta nói lại là bởi vì họ thích tự do quá, chính vì cái điều mà họ kêu gọi tự do, nghĩa là bảo vệ tự do rồi lần lần ngày hôm nay xã hội họ từ từ bắt
[41:39]đầu thay đổi, nó không còn giống như ngày xưa nữa, một lát chúng ta trở lại. Là cái tự do quá trớn của Mỹ là bắt đầu ảnh hưởng phá hoại cái xã hội của Mỹ. Nhưng mà ở ban đầu chính cái sự mà giúp đỡ lẫn nhau đã làm cho nước Mỹ nhanh chóng hùng mạnh. Thì hôm nay chúng ta cũng vậy, là có cái đạo đức về lòng từ bi, có cái luật nhân quả chi phối, thêm cái đạo lý vô ngã, thêm cái đạo lý về đại hùng đại lực thì chúng ta lót những cái đạo lý đó làm cái nền cho dân tộc này thì dân tộc này chẳng mấy chốc sẽ hùng mạnh lên liền. Còn nếu mà một dân tộc không có cái nền tảng tâm linh, người ta chỉ tin những điều gì tai nghe mắt thấy
[42:25]thì đất nước này sẽ yếu vì con người ta không có tin nhân quả, không tin thần thánh, người ta sẽ làm bất chấp, không sợ quả báo, chỉ cần che mắt dư luận như vậy, ừ. Chúng ta mong làm sao vậy? Đạo Phật thấm nhuần khắp nơi trên đất nước này. Và điều mơ ước lớn hơn nữa là trên cả thế giới này, ai cũng tin được nhân quả, ai cũng tu tập được lòng từ bi thương nhau, ai cũng tu tập thiền định hướng về vô ngã để lúc nào cũng thấy tâm mình trống không, không thấy có cái ta, chỉ còn lại cái lòng thương mến giữa người và người thì đó là cái điều đẹp nhất cho đất nước này và cho thế giới này. Chúng ta mơ ước là mỗi ngôi chùa
[43:10]là một cái cội nguồn để giữ gìn cái nền tảng tâm linh cho dân tộc. Từ nơi chùa đó có những người tăng ni tu hành chân chính làm cái trụ cột tâm linh cho dân tộc. Là sao vậy? Bởi vì những người tăng ni xuất gia nếu mà dành hết cả cuộc đời của mình để tu hành thì người này cái đạo đức nó lan tỏa vào trong cộng đồng. Thì cái ngôi chùa đó là cái nguồn cội tâm linh, cái người dân họ có thể là họ đi chơi vui đâu không biết nhưng mà mỗi ngày nào đó họ đến chùa họ thắp hương lạy Phật, họ nghe một vài câu giáo lý thì lần lần họ trụ lại được, họ đứng lại được với cái đạo đức để họ quay trở ra khỏi ngôi chùa, họ về lại với gia đình,
[43:55]với xóm làng, với xã hội, với cộng đồng của họ, họ sống thương yêu hơn, giúp đỡ hơn, đó là cái lợi như vậy. Nghĩa là dĩ nhiên họ có thể học được từ sách vở hay đâu đó nhưng mà cái ngôi chùa vẫn là cái cội nguồn vì nơi đó họ đến đó họ bắt gặp những cái hình ảnh của những người tu chân chính, đạo đức và có một đời sống tâm linh sâu thẳm, tràn đầy thì họ được thấm nhuần, được tắm trong cái không khí đó để họ quay về với cái đời sống thực của họ, họ sẽ sống tốt hơn. Thế nên chúng ta mong rằng như vậy, chùa là cái cội nguồn tâm linh, người tu là những cái trụ cột tâm linh. Chúng ta nói điều này để chúng ta cũng mong rằng các tăng
[44:40]ni phải nỗ lực tu hành nhiều hơn nữa như vậy, ừ. Một điều nữa là những viên chức nhà nước mà người nào có cái sự hiểu biết sâu sắc về tâm linh sẽ là những người mà được thần thánh yêu mến, độ trì, được nhân dân tin tưởng. Họ sẽ là những chất keo để kết nối dân tộc lại. Chúng ta thấy, ví dụ bây giờ mình đến cái nơi công quyền, đến cơ quan của công quyền à mình gặp người cán bộ có quyền, có chức à. Những người này thì họ có quyền trong tay rồi, họ họ cũng không cần phải tin tưởng điều gì. Nhưng mà khi nói chuyện thì mình thấy người này tin được nhân quả, tin được trời Phật thì mình đối với người đó mình nghĩ làm sao?
[45:31]Ví người dân à đến gặp một viên chức nhà nước mà thấy người này mở miệng nói ra là nói về đạo lý từ bi thương người, thương dân, nói ra là tin nhân quả, sợ quả báo, nói ra là có trời, có Phật thì người dân nghĩ sao về người người viên chức nhà nước đó? Nghĩ làm sao? Nghĩ làm sao? Tuyệt vời, phải không? Cái người có quyền hành mà lại là một người có cái nền tảng tâm linh thì dân chúng tin yêu vô cùng, dân chúng tin yêu vô cùng. Có một lần vậy à thầy gặp một người công an, thầy nói chuyện. Thì người công an này thì làm bên cái đội gì đó, cái gì mà cái gì mà chuyên môn đi bắt cướp á, thầy không biết kêu tên gì.
[46:16]Trinh sát hay gì đó mà kể chuyện có những lần mà trên đường phố Sài Gòn mà rượt rượt tên cướp á, bay từ xe này chụp tên cướp rớt luôn qua xe kia rớt xuống đường lăn nhào bắt luôn nghĩa là nghĩa là võ nghệ vậy đó mà cũng xông xáo vậy. Nghĩa là công an mà công an thứ dữ, thầy hổng biết cái tên gì, nói gì quên mất. Nghĩa là đi bắt, điều tra hình sự gì đó mà rượt nhau trên đường mà bay qua chụp trên xe đó, xe trên xe mà nhảy qua chụp luôn ghê thiệt, hay thiệt như trong phim vậy. Thì cứ hai ba tháng vô nhà thương một lần bị trầy tay quẹt chân rồi đó, bắt cướp bắt kiểu đó. Thì có một lần thầy mới ngồi thầy nói chuyện,
[46:49]thầy nói rằng à là nhiều quốc gia họ phân cái việc mà giáo dục tội phạm với việc trấn áp tội phạm ra làm hai, hai lực lượng, hai bộ phận. Thì bên này bắt trấn áp bỏ tù làm một bộ phận riêng, còn bên mà giáo dục là bên riêng. Và thầy nói điều đó hổng hay. Vì sao vậy? Vì thường thường á cái người mà trấn áp á cũng là người giáo dục á thì tội phạm mới sợ, mới nể, mới thương. Là cái người họ quyền sinh sát trong tay á, họ bắt mình được, họ oánh mình được mà họ không thèm mà họ giáo dục mình, họ nói nhân, nói quả, nói đạo đức tự nhiên mình nể con người đó vô cùng, nể con người đó vô cùng. Giờ thầy nói ví dụ ví dụ như bây giờ mình có hai người đến nói chuyện
[47:32]với mình à kêu mình à một người năn nỉ nói là à bây giờ là
[47:43]là anh hãy hãy đi đắp cái đường đó đi, đi đắp con đường. Vì có con đường hư trong làng mình á, có ổ gà, nước sình ngoạn, người ta đi qua người ta té hoài. Thì có hai người cùng đi nói với mình, nói là: "Anh hãy đi đắp cái con đường đó lại đi thì anh có phước". Mà bây giờ trong hai người mình sẽ nghe lời ai nhiều hơn nha? Một cái người đó thì cái ông này đó ổng là như Chủ tịch huyện, ổng nói mình là: "Anh đi đắp con đường đó đi. Cái con cái hố gà trước nhà anh đó, anh để người ta đi qua đi lại té trước mặt anh, anh mang tội chết á. Rồi sau này con anh nó què chân hết á. Còn bây giờ anh đi làm phước cho con anh đi".
[48:18]Mà ổng là ông Chủ tịch huyện ổng nói, mình nghe mình nghe không? Nghe lời không? Nể quá đi chứ phải không? Nói trời, một ông Chủ tịch huyện mà ổng nói nhân nói nghĩa như vậy mình mình quá nể. Nhưng cũng cái câu nói y như vậy mà cái ông ăn mày ổng tới ổng nói. Ông ăn mày ổng đi cà lết cà lết tới ổng bị hết đâu mất một chân để đâu mình không biết, ổng cà lết lết tới ổng nói: "Ông đắp cái đường đó cho người ta đi đi. Đắp cái đường đó cho con ông đừng có què. Chứ ông để cho cái ổ gà đi người ta qua lại người ta té nữa con ông què". Thì mình sao? Mình lấy gậy mà mình phang người ta. Nói: "Trù ẻo con tui".
[48:51]Nhưng mà cũng cái lời y chang như vậy mà ông Chủ tịch huyện ổng nói thì mình sao? Nói: "Trời ơi, ông Chủ tịch này đạo đức quá, con người tuyệt vời quá." Thấy khác nhau không? Cũng y chang nhau mà một người có thế lực nói tự nhiên mình thấy sao hay quá, còn cái người ăn mày nói mình nói: "Thằng dở hơi, dạy đời." Mình cự lại, oánh lại. Khác nhau, bởi vậy hôm đó thầy mới nói với cái cái người công an đó, thầy nói giao cái việc mà giáo dục cho cái người mà trấn áp luôn á thì cái người tội phạm họ mới nể, họ mới sợ. Vì cái tâm lý con người ta vậy. Cái người mà người ta sợ, người ta cũng dễ nể phục và vâng lời.
[49:27]Còn cái người mà người ta không sợ, người ta không có vâng lời. Đó cũng là lý do tại sao mà ngày xưa đó, học trò ngoan hơn là vì sao? Ai biết? Vì thầy cô được quyền đánh làm cho học trò sợ. Có cái sợ mà nói nhân nói nghĩa học trò rất nghe lời. Còn bây giờ thầy cô không được quyền đánh, nói nhân nói nghĩa học trò không thèm nghe lời. Đúng không? Tâm lý đó đúng không? Cho nên tại sao cái trẻ bây giờ hư, học trò bây giờ không ngoan như ngày xưa? Bởi vì thầy cô không được quyền đánh. Ở bên ở bên Tây phương còn thê thảm hơn nữa, cha mẹ không được quyền đánh con, đánh nó thưa công an tới liền. Như vậy khi mà người con không sợ cha mẹ nữa cha mẹ dạy nó có nghe không?
[50:14]Không. Nên chúng ta thấy cái tâm lý vậy là người nào mà trấn áp được, người đó giáo dục mới hiệu quả. Cho nên hy vọng rằng Nhà nước hiểu điều này thì những cái người viên chức mà có quyền chừng nào á thì phải là những nhà giáo dục vĩ đại chừng đấy. Những người đó phải là những nhà giáo dục. Ngày xưa đó cái Đạo Nho, Đạo Khổng á, cũng như là đường lối của quốc gia hồi xưa đó có quy định mà rất là hay mà bây giờ mình không thấy cái hay mình bỏ mất tiêu. Là một cái nhiệm vụ của ông quan á là dạy dân.
[50:51]Bây giờ ông quan ổng làm gì? Ông quan làm gì? Ổng lãnh đạo tổng quát. Giờ một ông quan một cán bộ Chủ tịch huyện ổng lãnh đạo tổng quát thôi à. Bên công an thì đi bắt người, bên phòng giáo dục thì lo mấy trường học, bên y tế hả, lo y tế đi, văn hóa thông tin hả, lo văn hóa thông tin đi. Rồi ổng ngồi một chỗ ổng duyệt, ổng quản lý tổng quát. Lâu lâu quay phim thì ổng đứng ổng cười cười để cho quay rồi xong hết. Nhưng mà hồi xưa khác, hồi xưa ông quan là dạy dân. Vì sao ông quan dạy dân lại có hiệu quả? Bởi vì ổng, ổng có quyền. Cái người có quyền làm cho dân sợ mà cất lên tiếng nói thì dân nghe lời.
[51:26]Đó là cái tâm lý. Cho nên hồi nãy mình nói vậy đó ví dụ một viên chức nhà nước mà người này có cái nền tảng tâm linh vững chắc, à cái người này hiểu biết về nhân quả, tin tưởng Trời, Phật, gặp dân mà nói chuyện câu đó dân lạy dài, dân tin tưởng vào chế độ liền, dân tin tưởng vào Nhà nước, vào chính phủ liền. Bởi vì có những người viên chức tuyệt vời như vậy. Rồi cũng cái câu đó, tức là cũng cái câu mà nói nhân quả, đạo đức á, nhiều khi cho ông thầy tu nói không nghe. Nhiều khi ông thầy tu nói không nghe. Nhiều khi ông thầy tu nói: "Ôi ổng đi tu mà, ổng trốn gia đình ổng đi tu ổng hưởng, ổng ngồi nhà mát ăn bát vàng, à ổng có lao động gì đâu
[52:06]không, ở chỗ người ta cúng không." Nói nhiều khi không nghe, mấy cái người cứng đầu họ không tin. Mà cũng cái người cứng đầu đó đó, ông thầy tu nói không tin á, gặp công an lại ổng giảng cho một bài nhân quả, tin liền, sợ liền. Thấy ông mặc công an á súng ổng đeo một bên, cái còng ổng giắt đằng sau đuôi, phải không? Trên này đeo quân hàm: "Bác anh, à anh Tư đi đâu ngồi tui nói chuyện chút." Bắt đầu ngồi nói chuyện về nhân quả không là ông ông Tư đó ổng say xỉn, ổng quậy làng phá xóm cỡ nào cũng sợ hết trơn. Bị ông công an tức là ổng muốn bắt mình giờ nào ổng bắt vì mình quậy, mà ổng không ổng lại nói chuyện về nhân quả, đạo đức là dân nể, dân sợ liền.
[52:38]Đây là một cái tâm lý. Chúng ta thấy cái tâm lý đó nó rất là phù hợp mà ngày nay mình bị phá vỡ. Phá vỡ là sao? Ờ như nãy nãy thầy nói là cái người mà công an trấn áp á không phải là người giáo dục, một cái thất bại. Thầy cô không được quyền đánh học sinh, thất bại. Cha mẹ không được quyền đánh con, thất bại. Ông quan không phải có không có nhiệm vụ dạy dân, thất bại. Nên chúng ta thấy cái mà cái gọi là cái phẩm chất giáo dục, cái bản lĩnh giáo dục, khả năng giáo dục phải là cái bản chất, cái phẩm chất của người cán bộ. Người cán bộ phải luôn luôn là một nhà giáo dục. Mà bây giờ hiện nay cái cơ chế Nhà nước chúng ta
[53:18]cũng như nhiều nước trên thế giới đều không chú ý điều này. Cứ nghĩ cái việc giáo dục là giao riêng cho một bộ phận nào đó chứ đâu có ngờ rằng là từng người cán bộ phải là một nhà giáo dục hết, từng người viên chức nhà nước phải là một người một nhà giáo dục, từng người công an phải là một nhà giáo dục hết. Nên đây là điều mà thầy mong Nhà nước sẽ xét việc này. Điều thứ nhất là phải có một cái nền tảng tâm linh cho dân tộc. Điều thứ hai là tất cả những viên chức nhà nước trong bất cứ ngành nghề nào mà miễn người đó có quyền đều phải được đào tạo cái phẩm chất giáo dục.
[53:57]Thì như vậy đất nước mình sẽ tiến bộ liền. Khi mà có cái nền tảng tâm linh thì đất nước sẽ tiến bộ liền. Bây giờ hôm nay chúng ta nói vài điều hơi bạo hơn nữa. Bây giờ chúng ta nói về cái chủ nghĩa Mác.
[54:14]Chủ nghĩa Mác tức là chủ nghĩa cộng sản. Chúng ta nhận định lại chút. Nó như thế nào? Là chủ nghĩa Mác có hai cái điều chính, nhiều lắm, chủ nghĩa Mác lý luận về chủ nghĩa Mác thì mênh mông, học không biết bao nhiêu khóa mới xong nhưng có hai điều chính. Cái điều thứ nhất á là xã hội chủ nghĩa là đưa tới cộng sản chủ nghĩa là chống lại cái sự bóc lột của tư bản, của giới tư bản. Cái điều thứ hai nổi bật nữa là cái tính cách duy vật. Là ít có tin vào tôn giáo. Đó là hai cái điểm chính của chủ nghĩa Mác. Nhiều cái lắm nhưng mà đó hai điểm mà chúng ta hay bàn. Mà tại sao có hai cái điểm đó? Bởi vì cái sự bức xúc của thời đại lúc đó.
[55:00]Lúc đó cái giới chủ nhân á họ bóc lột cái người công nhân. Cái người công nhân đi vô xin làm á, thất nghiệp không có việc làm, vô xin làm ổng muốn trả lương nhiêu ổng trả, muốn bắt làm nhiều ngày nhiều giờ nhiêu ổng bắt. Nói thì tự đuổi, đuổi ra đói, không nuôi gia đình, phải phải làm như nô lệ. Nên đó là lý do mà chủ nghĩa Mác xuất hiện là để đấu tranh cho người ta đừng bị bóc lột, cho người ta đừng bóc lột nhau nữa. Nên đó là một thiện chí rất là tốt. Nên chúng ta thấy cái khởi cái xuất phát của chủ nghĩa Mác á là không muốn con người ta bóc lột nhau. Cái thiện chí nó rất là tốt. Mà cái cách để thực hiện như vậy thì họ có cái cách thực hiện theo từng thời đại như
[55:43]thế nào đó, đó chúng ta không có phê bình vì đó đi sâu vào chính trị xã hội. Nhưng chúng ta nói cái điểm chính. Cái thứ hai nữa là cái cái tính cách là duy vật. Gọi là vô thần á, duy vật. Tại sao vậy? Tại vì cái thời đó đó có nhiều nhà thờ ở châu Âu quá lộng quyền. Nhà thờ có nhiều đặc quyền đặc lợi và chi phối luôn vào trong cái bộ máy nhà nước. Và cũng là một cái thành phần giống như tư bản là bóc lột. Nên để phản kháng lại cái quyền lực của nhà thờ, người ta phủ nhận niềm tin về tôn giáo. Đó là nói dân chúng không cần phải tin nhà thờ, không từng tin tôn giáo để không còn bị bóc lột. Cũng giống như người ta đoàn kết công nhân lại để không còn bị bóc lột.
[56:33]Thì như vậy, nhưng mà có cái lần lần họ đi quá xa, cuối cùng họ phủ nhận hết các tôn giáo. Trong đó hai cái chữ duy vật á nó có nghĩa thế này: là chỉ đi tìm chân lý dựa trên vật chất, dựa trên vật lý. Cái chữ "duy" có nghĩa là "chỉ". "Only" đó. Tức là chỉ đi tìm chân lý trên vật chất, trên vật lý, gọi là duy vật. Còn "duy tâm" nghĩa là sao? Là chỉ đi tìm chân lý dựa vào tâm linh siêu hình. Thì cái gì mà chỉ là thường thường nó hay phiến diện. Ngày hôm nay vậy, là những nhà mà tri thức của thế giới họ đều công nhận rằng cái kiến thức của khoa học là cần thiết để chúng ta đi tìm chân lý. Khoa học là công cụ để đi tìm chân lý,
[57:19]nhưng mà khoa học không biết hết vì khoa học chưa bước qua nổi tâm linh mà tâm linh cũng là có chứa đựng những quy luật của vũ trụ trong đó, nên chân lý cũng chứa đựng trong tâm linh nữa chứ không phải là chỉ chứa đựng trong vật chất không. Nên ngày hôm nay vậy, ngày hôm nay là chúng ta ca ngợi cái thiện chí của chủ nghĩa Mác ở ban đầu là sao? Là không muốn cho người bóc lột người. Chúng ta ca ngợi điều đó, nhưng mà chúng ta cũng ca ngợi cái điều mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói là phải biết vận dụng chủ nghĩa Mác - Lênin vào hoàn cảnh thực tế của đất nước. Mà có nghĩa là sao? Bởi vì Bác Hồ biết Bác Hồ biết là Việt Nam mình có một cái nền tảng tâm linh.
[58:08]Mà chính Bác Hồ là một người rất sâu sắc về điều đó. Bác Hồ có lần nói thế này, là nếu mà Khổng Tử nè, Giê-su nè, Mặc Tử nè, Tôn Dực Tiên nè, vân vân, những vị hiền triết, những vị thánh nhân đó, mà Mác nữa, Bác Hồ nói à Các Mác nè, Giê-su nè, Tôn Dực Tiên nè, Mặc Tử nè, Khổng Tử, mà ngày nay còn sống, mà các vị có gặp nhau, ở chung với nhau thì tôi tin rằng các vị đó sẽ sống với nhau rất là thân thiện, hoàn hảo. Về phần tôi, tôi cố gắng làm một học trò nhỏ của các vị đó. Đó cái nhìn của Bác Hồ là như vậy đó, rộng rãi, phóng khoáng mà sắc bén như vậy, đó. Nhưng Bác Hồ nói là phải vận dụng vào hoàn cảnh thực tế mà
[58:57]Bác biết cái nền dân tộc mình có cái nền tảng tâm linh. Khi mà Bác đi sang Trung Quốc thì mới hay Trung Quốc họ bảo vệ cái nền tảng tâm linh của họ dữ, kỹ càng lắm. Cái nền tảng tâm linh của Trung Quốc là gì? Họ có những cái phương thuật kỳ lạ mà ngày nay nhiều khi thế giới phải học, ví dụ như cái ngành địa lý của họ. Cái đó thì đạo Phật mình thì không quan tâm. Nhưng mà ví dụ họ tin rằng cái ngôi mả mà chôn đúng nơi đúng chỗ con cháu phát, hoặc cái nhà mà đặt đúng hướng đồ đó cái nhà làm ăn dễ dàng. Không biết họ tin gì cũng hơi lạ. Rồi họ có cái khoa tử vi tướng số của họ, họ bảo vệ kỹ lắm. Rồi họ còn có cái môn khí công của họ
[59:40]là cái môn mà giống như là xưng hùng xưng bá trên thế giới luôn. Phải nói là rất là độc đáo và những cái đó chính quyền Trung Quốc họ ra lệnh bảo tồn, bảo vệ rất là kỹ giống như một cái nền tảng tâm linh của họ. Nhưng mà tuy nhiên, Trung Quốc cũng là cái xứ Phật giáo ngày xưa nhưng ngày hôm nay thì không còn phát triển, vì qua mấy cái thời mà cách mạng văn hóa gì của bà Giang Thanh á. Vào cái thời đó họ phá hỏng hết cái nền tảng tâm linh đó, nên đạo Phật bên Trung Quốc hiện nay vẫn chưa phục hồi. Họ trùng tu các ngôi chùa rất lớn để làm điểm tham quan chứ còn giáo lý thì không có cơ hội để để phát triển.
[1:00:16]Đó là một cái như vậy, nhưng họ cũng có cái tâm linh của họ. Mình trở lại mình nói về cái tâm linh của của Mỹ, nhiều người cũng thắc mắc tại sao Mỹ mới lập quốc mà mạnh quá. Thực ra họ có cái tâm linh ban đầu đó là cái tinh thần của Tin Lành giáo hay Anh giáo khi họ đi vào trong họ đến nước Mỹ họ có tinh thần nghĩa là chịu khổ để mà xây dựng cuộc sống mới và trong cái hoàn cảnh cơ cực buổi đầu đó họ giúp nhau. Tâm lý con người là vậy, trong cảnh khổ thường là là giúp nhau, đoàn kết nhau. Khi sướng rồi đó mới bắt đầu là hại nhau, đó tâm lý con người luôn luôn vậy, và người Mỹ cũng vậy. Cho nên cái khuynh hướng giúp nhau buổi đầu đã làm cho nước Mỹ hùng mạnh,
[1:01:02]sẵn họ có cái nhiều cái thuận lợi về thiên nhiên, cho nên họ hùng mạnh rất là nhanh. Tuy nhiên bây giờ thì cái chủ trương tự do quá trớn của họ cho nên cái xã hội của Mỹ nó lỏng lẻo dần dần, rồi họ xa rời cái tâm linh dân tộc buổi đầu của họ trong cái sự gắn bó cái niềm tin Chúa gì đó của họ. Lần lần bây giờ cái xã hội họ chủ trương tự do, tự do quá trớn và bắt đầu cái nguyên tắc tự do này nó không cân đối với đạo đức nữa, xã hội bắt đầu vỡ từ từ, vỡ từ từ. Có một lần thầy giảng trong cái bài Tự do và đạo đức, thầy có nói rằng tự do nó là cái phần thưởng phía sau của đạo đức, chứ nó không phải là điều kiện ban đầu.
[1:01:44]Nghĩa là một cái xã hội mà đạo đức nhiều thì mình sẽ cho tự do nhiều. Một cái xã hội mà người ta đạo đức ít thì phải khống chế bớt tự do lại, phải ràng buộc lại. Đó là điều hợp lý. Khi nói ra điều đó, bất cứ ai cũng phải công nhận, không ai cãi được hết. Quý Phật tử đồng ý với thầy không? Đúng không, ví dụ trong nhà mình con cái hư quá là đi đâu phải hỏi à. Đi đúng giờ về đúng giấc, đi đâu phải thưa phải trình. Nhưng mà nếu con cái mình biết nó quá tốt, nó quá đạo đức thì thôi cho tự do, muốn làm nó làm, vì biết nó làm không hư, nó không làm bậy. Nhưng mà biết cái người mà còn làm bậy thì đi đâu phải thưa phải trình.
[1:02:19]Ở trong chùa thầy cũng vậy, hễ có những người mà xin đi đâu thầy cho liền, có người xin thầy không cho. Tại thầy biết làm sao? À tại thầy biết nghi ngờ cái người này đi không bảo đảm, không bảo đảm đường về, vân vân, vậy. Thì xã hội Mỹ họ nêu ra cái tiêu điểm trong hiến pháp là cho con người rất nhiều tự do buổi đầu mà họ không tính đến cái tham số bên cạnh là mức độ đạo đức của con người. Nên vì vậy, nó mất quân bình. Tự do nhiều mà đạo đức ít, cho nên bắt đầu xã hội nó vỡ dần dần vỡ dần dần. Những năm gần đây chúng ta cứ nghe toàn những cái chuyện mà con nít cứ xả súng bắn vào trường học, giết người bừa bãi hoặc có những người mà cứ giết người hàng loạt, vân vân.
[1:02:59]Thầy có một lần thầy nói là tự do tín ngưỡng là sai, phải chọn lọc tín ngưỡng chứ không được tự do. Nhưng mà bởi vì trong hiến pháp Mỹ quy định tự do cái gì cũng tự do tự do. Rồi Mỹ sao? Thế là đợi người ta giết nhau rồi bắt đầu mới lo, mất bò mới lo làm chuồng. Mỹ luôn luôn muốn bắt các nước khác phải tự do nhiều giống như mình. Nhưng mà chúng ta xét chúng ta thấy nè, một nước Thái Lan hiến pháp rất giống Mỹ, mặc dầu còn cái quân chủ còn vua chút, mà đạo thì đạo Phật, nhưng mà cái xã hội thì đi theo Mỹ thì ngày hôm nay làm sao? Thì hôm nay Thái Lan là một đất nước đồi trụy nhất nhì thế giới. Hễ là Thái Lan là đất nước khai thác về du lịch, mà trong đó để hấp dẫn du khách,
[1:03:41]họ có những cái màn ăn chơi cực kỳ đồi trụy, đồi trụy khủng khiếp. Mà du lịch tới, khách du lịch tới được quyền đi vào tự do. Đó là những đương nhiên là thầy chưa đi xem, thầy chỉ nghe người kể thì mình đã thấy rùng rợn, chỉ đau buồn là đó là đất nước Phật giáo mà chỉ lỡ đi theo cái tự do mà hư cái đất nước đó luôn, rất là uổng phí. Nên chúng ta thấy cái tự do không phải là một cái tốt, mà chúng ta nói tự do nó phải là phần thưởng phía sau của một người có đạo đức, của một xã hội có đạo đức. Cho nên, rồi cái việc mà cứ đòi cho con người phải tự do, phải nhân quyền giống như Mỹ thì đó là một điều
[1:04:22]điều mình nói là không không có chính xác, không hợp lý, không hợp khoa học. Hay nói đúng hơn nữa là ác á. Vì xã hội nào mà tự do, từ từ xã hội đó sẽ tan vỡ. Nên muốn xã hội đó tan vỡ thì cứ mở cho xã hội đó tự do cho nhiều. Cho nên muốn tiêu diệt đất nước Việt Nam là cứ buộc Việt Nam phải tự do cho nhiều thì Việt Nam sẽ tan vỡ. Cho nên cái việc mà nếu chúng ta tăng thêm cái tự do cho nhiều thì đất nước mình chẳng bao lâu tiêu, tiêu tan hết, tiêu tan hết những cái giá trị tốt đẹp của mình. Nên vì vậy, mà chúng ta nói rằng là Việt Nam phải tránh cái vết xe đổ đó. Nên hiến pháp Việt Nam phải mạnh dạn là từ chối cho phép phát triển những cái
[1:05:10]tôn giáo mà mình thấy nguy hiểm chứ không có được nói tự do tín ngưỡng. Việt Nam không được bắt chước Mỹ nói tự do tín ngưỡng, nói đạo nào cũng cũng là đạo, đạo nào cũng xài được, không có được chuyện đó. Nghĩa là trong hiến pháp mình, mình phải mạnh dạn quy định hễ đạo nào mà bảo đảm được sự an toàn, toàn vẹn đất nước thì chấp nhận. Cái đạo nào mà luôn luôn có cái ý muốn phá đất nước này, không chấp nhận cho tồn tại, không cho phát triển trong đất nước này. Mình phải thẳng thừng như vậy. Ấy vì sao? Bởi vì mình phải tránh vết xe đổ của Mỹ. Và bây giờ người Mỹ họ cũng nói, họ nói rằng chúng tôi chấp
[1:05:46]nhận bớt quyền tự do cá nhân để xã hội được an toàn hơn. Rõ ràng tự do không phải là cái cứu cánh. Con người cần tìm những giá trị khác, an toàn hơn, hạnh phúc hơn, đạo đức hơn, chứ không phải cái gì cứ đòi tự do là được. Đó là điều mà chúng ta phải suy nghĩ lại. Trong một cái ngôi chùa cũng vậy, trong một gia đình cũng vậy, cứ cho tự do thì tất cả sẽ hỗn loạn vì con người chưa xứng đáng được hưởng tự do hoàn toàn. Chỉ có những bậc thánh mới xứng đáng được hưởng tự do. Những bậc thánh mà đắc đạo á, những bậc thánh mà tâm thanh tịnh như băng như tuyết không bao giờ làm điều gì sai nữa thì cho ổng tự do hoàn toàn.
[1:06:24]Mấy ông đi ra biên giới, vô biên giới, mấy ổng muốn là leo lên nóc tháp, mấy ổng chui xuống hầm địa ngầm, mấy ổng vô tới đâu kệ mấy ổng, không bao giờ mấy ổng làm điều gì sai. Nhưng mà những người phàm như chúng ta thì không được tự do hoàn toàn như vậy, làm điều gì phải có kiểm soát. Đó là điều chúng ta phải thấy. Bây giờ vấn đề là chúng ta phát huy cái tâm linh của dân tộc. Cái phát huy như thế này, là thật ra trong đất nước chúng ta còn tồn tại nhiều cái hình thức tín ngưỡng dân gian như đền, như miếu mà chúng ta không có dẹp được, mà cũng không nên dẹp. Bởi vì đó là tín ngưỡng mà người dân mà lâu đời họ tôn trọng.
[1:07:05]Ví dụ như là ngoài Bắc có cái tục thờ Thành hoàng là những vị nào có công với đất nước, vua phong về làm ông thần cai quản ở vùng đó, và họ tồn tại tới bây giờ. Dân vẫn còn cúng họ, và họ ở trong đó, họ vẫn âm thầm để mà phù hộ cho dân làng đó. Thì những cái đền, cái miếu như vậy chúng ta không có dẹp, không phải đòi là chỉ một đạo Phật, không có đạo khác, mình đòi như vậy là sai. Vì sao vậy? Là ai cũng có cái tốt trong lòng cả. Cho nên đối với những cái tín ngưỡng như vậy đó, thì chúng ta kết nối lại để về với đạo Phật. Ví dụ như là Đức Trần Hưng Đạo à là một vị mà gọi là có công với đất nước.
[1:07:47]Nhưng mà Nghĩa là người ta xưng ngài làm thánh luôn, đó là ngoài đời, còn ở trong chùa thì sao? Thì thờ ngài như là một vị hộ pháp. Mà đúng là vào cái thời đó, các vua quan nhà Trần ai nấy đều là người sùng mộ đạo Phật và đều biết tu thiền. Đức Trần Hưng Đạo cũng vậy, ông là một người một vị tướng cực giỏi, nhưng cũng là một thiền sư. Những lúc rảnh ông luôn luôn ngồi thiền, cho nên khi ông mất là ngoài cái việc mà cái công lao đối với dân tộc để gọi ông là một vị thần, một vị thánh, nhưng mà đối với trong đạo thì ông cũng là một vị thánh như là một vị hộ pháp ở trong chùa vậy. Ở ngoài Bắc người ta thờ rất là linh, nên chúng ta thấy là những anh hùng
[1:08:34]dân tộc mà được lập đền, lập miếu thờ đều có cái chỗ quy đồng với đạo Phật để chúng ta kết nối chung lại trong một cái nền tảng tâm linh chung của dân tộc, chứ không có chia rẽ ra, không chia rẽ ra như vậy. Rồi nói ví dụ như là đạo Đạo Thiên Chúa. Đạo Thiên Chúa thì có một cái hệ thống giáo lý khác, nhưng mà nếu chúng ta tìm trong Phúc Âm những lời dạy của Chúa Giêsu, chúng ta sẽ thấy rằng trong đó vô số lời dạy của Chúa Giêsu đồng với với lời dạy của Phật, rất nhiều, rất nhiều trong đó, mà đây là điểm mà chúng ta phải khai thác. Nghĩa là Nhà nước phải biết điều này, người đạo Phật mình phải biết điều này
[1:09:16]để mình kết nối cái đạo Kitô với đạo Phật lại để tạo thành một cái nền tảng tâm linh chung cho dân tộc, chứ đừng để xé dân tộc ra, đừng để xé. Vì sao? Vì trong đất đất nước chúng ta cũng có rất đông tín đồ của đạo Kitô, mà nếu họ hiểu rằng họ nghĩ rằng đạo họ khác với đạo Phật thì nó vẫn manh múm trong lòng dân tộc một cái sự chia rẽ. À chúng ta chưa kết nối được cái tâm linh lại thì vẫn có sự chia rẽ, nên chúng ta phải tìm cách kết nối lại hết. Chúng ta kết nối ở các đền, các miếu dân gian đều biến thành những vị hộ pháp cho đạo Phật, nghĩa là cho những vị thần ở trong đền, trong miếu đó đều quy hướng về với đạo Phật.
[1:09:59]Rồi ngay cả một cái đạo khác là đạo Kitô, chúng ta cũng kết nối về với đạo Phật, bởi vì sao? Vì trong Phúc Âm Chúa Giêsu có nhiều lời dạy rất giống lời dạy của Phật. Và ví dụ như đạo Hòa Hảo, thì đạo Hòa Hảo thì gốc là Phật giáo Hòa Hảo. Hòa Hảo là tên cái địa phương, nhưng người ta nói Phật giáo mà xuất phát từ Hòa Hảo thì kêu là đạo Hòa Hảo luôn, Phật giáo Hòa Hảo, cái sự thực là có điểm chung, chúng ta phải kết nối về chung trong một cái đạo Phật chung của dân tộc luôn. Rồi ví dụ như đạo Cao Đài, đạo Cao Đài thì họ thờ nhiều cái tín ngưỡng lẫn ở trong đó, nhưng mà bản chất sâu ở trong đó vẫn có cái chất đạo Phật mà chúng ta phải đem ra kết nối lại luôn chung với dân tộc.
[1:10:41]Mặc dầu cái niệm là "Nam Mô Cao Đài Tiên Ông Bồ Tát Ma Ha Tát", nhưng mà trong giáo lý Cao Đài vẫn là nhân quả bàng bạc, vẫn là thờ Trời, thờ Phật. Thì thầy nhớ hồi đó ông cái ông ông ông cậu thầy, nhà bị đạo Cao Đài xưa, ông cậu thầy ổng đi lại chỗ vắng ổng sợ ma, thì ông ngoại thầy mới dạy là con niệm là Nam Mô Phật, Nam Mô Pháp, Nam Mô Tăng thì sẽ không có ma. Nên ổng tới chỗ đó cái ổng có niệm Nam Mô Phật, Nam Mô Pháp, Nam Mô Tăng, thì coi như đó là câu thần chú của đạo Cao Đài để mà đừng cho bị ma phá. Tới chừng lớn lên mà thầy theo đạo Phật, thầy mới phát hiện: "Ủa, cái câu đó của đạo Phật".
[1:11:18]Nhưng mà trong Cao Đài họ áp dụng. Cho nên chúng ta thấy là nếu khéo một chút, chúng ta sẽ kết nối nhiều cái nhiều cái cái tín ngưỡng trở về chung một cái nền tảng tâm linh của dân tộc để tạo thành cái sự đoàn kết và sự ổn định cho dân tộc này như vậy. Rồi khi mà phát huy cái tâm linh của dân tộc, chúng ta để ý đến khía cạnh văn hóa. Có một lần thầy đi ngang cái nhà văn hóa thì thầy nhìn cái bảng treo phía trước để quảng cáo những cái sinh hoạt thì trong đó thầy thấy dạy nhiều môn lắm. Có dạy võ dân tộc, thôi tốt không nói, mà tới cái màn mà dạy khiêu vũ á, nhảy điệu rap, điệu pop gì đó, ớ pop, rock gì đó, pasodoble gì, tango tùm lum, dòm là thấy buồn.
[1:12:03]Thầy nói cái nhà văn hóa, câu lạc bộ văn hóa nhưng mà đang truyền bá cái văn hóa không lành mạnh của Tây phương, không lành mạnh Tây phương. Thầy nói cái khiêu vũ là một loại sinh hoạt không lành mạnh, không biết dưới này có ai cự không ta? Có ai hay đi khiêu vũ, ghiền khiêu vũ rồi cự thầy không? Nhưng thầy nói không lành mạnh, mà tại sao vậy? Vì đó nó tạo cho người nam nữ cái sự chung đụng dễ dãi quá, nó hư, dễ hư con người mình lắm. Trong khi đạo Khổng là "nam nữ thọ thọ bất thân", giữa nam nữ nên có khoảng cách, người ta sống dễ đàng hoàng, đoan chính hơn. Cho nên đó là cái mà Nhà nước phải để ý vậy, phát huy cái văn hóa dân tộc lại.
[1:12:40]Nên những cái câu lạc bộ văn hóa là cái nơi mà phải dạy cái gì? Dạy về khí công nè, là dạy về đạo đức, dạy về thiền định nè, nghiên cứu về Phật giáo nè, dạy võ cổ truyền, là thuyết trình về y học cổ truyền, vân vân, đó là những cái văn hóa nó đậm nét dân tộc một chút, hơn là cái văn hóa của Cái nhà văn hóa, câu lạc bộ văn hóa trong đất nước Việt Nam đi toàn truyền bá văn hóa của Tây phương không. Tụi bây giờ cái lớp trẻ nó vô đó nó học xong rồi nó đi đâu nó chơi? Đi đâu? Nó vô vũ trường. Mà vô vũ trường rồi là phải uống thuốc lắc. Không uống thuốc lắc thì cái đám mặt rô nó nó đánh liền. Thì chúng ta thấy đó là cái nơi sản xuất cái hư á,
[1:13:17]nhưng mà vẫn nuôi dưỡng vì lý do đó là văn hóa, văn hóa ngoại lai của Tây phương. Âm nhạc thì hay mà bước sang cái khiêu vũ bắt đầu hư hỏng, sa đọa. Nên đây là chúng ta cẩn thận lại, muốn phát huy văn hóa dân tộc, đây là điều mà chúng ta phải cẩn thận lại, như vậy. Làm sao mà đem được cái luật nhân quả là vào trong nhà trường, trong giáo dục. Các tiêu chuẩn đạo đức phải được dạy dỗ kỹ, những giáo lý căn bản của đạo Phật, vân vân, phải được dạy dỗ trong nhà trường để cho trẻ em có được cái định hướng, cái nền tảng tâm linh. Nên cái môn học mà đạo đức tâm linh á phải được chú trọng lồng vào trong cái môn văn á, đừng để bỏ lỏng cái phần này.
[1:14:02]Vì chúng ta chú trọng những cái kiến thức khác quá mà quên cái đạo đức làm cho cả xã hội mình cứ đi xuống hoài. Ngày hôm nay thì ai cũng than phiền về đạo đức của lớp trẻ, giờ mình trách ai? Dĩ nhiên phải trách nhà trường thôi, đổ thừa ai bây giờ, phải không? Nghĩa là đạo đức của lớp trẻ suy thoái thì phải đổ lỗi cho ngành giáo dục, không được nói gì hết, đó là chắc chắn. Cho nên giáo dục phải xét lại, phải cái cách dạy, thầy cô phải được quyền đánh học trò, không có sợ, bởi vì người ta tâm lý chỉ nghe lời giáo dục của người nào mà họ sợ, rõ ràng như vậy. Rồi những cái môn đạo đức phải được chú trọng,
[1:14:41]được tăng thêm hệ số điểm, vân vân, vậy. Tuy nhiên là chúng ta thấy thế này, cái văn hóa, cái tâm linh của Việt Nam hôm nay không phải là của Đức hồi thế kỷ thứ 18-19, mà cũng không phải là của Mỹ đầy cái tự do nguy hiểm, mà chúng ta có cái gốc của dân tộc mình, có cái nền tảng tâm linh của dân tộc mình, chúng ta kết hợp với cái kiến thức khoa học của thời đại, chúng ta có cái nền tâm linh của đạo Phật, à chúng ta tạo thành một cái nền tảng tâm linh của dân tộc cho nhiều đời sau nữa, cho nhiều cái thế hệ sau nữa. Nên vì vậy là chúng ta mong làm sao á là khắp cái đất nước này ai cũng biết tin nhân
[1:15:24]quả, ai cũng biết làm việc từ thiện xã hội, ai cũng biết ngồi thiền, ai cũng biết tập khí công. Một dân tộc như vậy là một dân tộc lành mạnh, có chiều sâu, có cái nhân bản, có tình người và sẽ phát triển, chứ chúng ta không cần nóng vội phát triển bằng các cái kế hoạch kinh tế mà chỉ dựa vào các cái kế hoạch và cái đồng vốn, mà chúng ta thong thả đào tạo cái nền tảng con người trước, trong đó cái con người vừa có kiến thức mà vừa có cái nền tảng tâm linh vững chắc. Hôm nay chúng ta nói chuyện với nhau về cái nền tảng tâm linh của dân tộc, vì lý do thế này: thứ nhất là cái môi trường tâm linh là môi trường mà dễ bị bỏ quên, dễ bị bỏ quên.
[1:16:16]Nhiều khi Nhà nước bỏ mặc cho các nhà tôn giáo muốn làm gì làm, đó là một điều không chính xác. À vì sao vậy? Vì sẽ có nhiều người họ nói bậy nói bạ, họ dụ người ta vào mê tín, sai lầm. Đó. Mà tâm linh là điều nó chi phối cuộc sống con người, cho nên chúng ta phải biết, phải quản lý và phải định hướng đúng cho nhân tộc của mình. Khi một dân tộc mà họ có một cái nền tảng tâm linh, họ có cái chất keo họ kết nối lại với nhau, mà trong đó cái viên chức Nhà nước là quan trọng, viên chức Nhà nước mà có cái chất tâm linh thì người dân rất là kính phục, họ rất là tin tưởng, và dân tộc Việt Nam sẽ phát triển.
[1:16:57]Mà trong đó chúng ta cũng nhắn nhủ rằng là không phải mọi cái cái tâm linh đều được chấp nhận, không phải mọi tín ngưỡng đều được chấp nhận, mà phải có chọn lọc. Trong đó chúng ta ca ngợi đạo Phật sẽ là cái nền tảng tâm linh ưu việt nhất của dân tộc chúng ta, mà về lâu về dài là của cả thế giới, vì những nhà trí thức trên thế giới đều ca ngợi đạo Phật. Chúng ta cần một cái xã hội không quá gò bó con người nhưng không tự do quá trớn, mà xã hội đó đang có tại Việt Nam. Chính Việt Nam là đất nước là tiền đồn mà ngăn chặn được những cái tôn giáo cực đoan như vậy. Cho nên cái đất nước mà như Việt Nam nè,
[1:17:37]không gò bó quá, không tự do quá, là đất nước thích hợp để con người ta vừa sống vừa tu dưỡng đạo đức mà chặn được những cái tôn giáo cực đoan. Mỹ phải hiểu điều đó. Việt Nam không phải là kẻ thù, mà người Việt Nam là một tiền đồn, là người bạn tốt của thế giới, phải hiểu điều đó. Cho nên cái việc mà tự do tín ngưỡng là tới lúc Mỹ phải xét lại, tự do con người, tự do nhân quyền quá đáng là lúc Mỹ phải xét lại. Nó không hợp với đạo lý. Chúng ta không nói về chính trị, nãy giờ mình không nói chính trị, mình chỉ lý luận trên đạo lý thôi, thì cái việc mà cho con người tự do quá nhiều, không hợp với đạo đức là điều sai lầm.
[1:18:16]Chúng ta nói những điểm như vậy trong cái ngày Trung Thu này. Còn câu hỏi trả lời chút. Kinh Vô Lượng Nghĩa là gì? Kinh Vô Lượng Nghĩa là theo Đại thừa đó là bài kinh mà Đức Phật nói trước kinh Pháp Hoa, ý bảo rằng kinh Pháp Hoa sắp sửa nói đây là một bài kinh có nhiều nghĩa, hiểu nghĩa nào cũng được. Nhưng mà người nào có tu, có chứng thì họ sẽ hiểu ra được cái nghĩa tốt nhất của kinh Pháp Hoa, còn người nào ít tu thì họ hiểu kinh Pháp Hoa theo cái nghĩa thấp nhất, đó như vậy. "Ngài Đề Bà Đạt Đa có nói kinh Pháp Hoa cho Phật không hay chỉ làm cho Phật thành tựu Ba La Mật?" Theo truyền thuyết thì ngài Đề Bà
[1:18:52]Đạt Đa đó là một cái nghịch tri thức của Phật là gây khó khăn cho Phật nhưng để Phật tăng trưởng được được đạo tâm của mình. Trong cuộc sống này cũng vậy là ví dụ có những người huynh đệ ngang với mình mà họ cứ xỉa xói mình riết thì đó là người tốt của mình đó, người làm cho mình tu tập mau tiến bộ. Chứ mình đừng có bực dọc. Quý Phật tử quý thanh niên cũng nhớ điều đó, thấy ai cứ nói xỉa nói xói mình hoài bực hoài thì mình phải biết ơn người đó, nha. Nhưng mà đừng ai xỉa xói thầy tội nghiệp nha. "Con ngồi thiền mà tê chân, có khi tê cả thân, có phải là ngồi sai không?" À có khi người mình đang
[1:19:32]còn bệnh mà khi xả thiền mình xả không kỹ. Khi xả thiền á mình phải xả kỹ, hết hẳn tê mới đứng lên đi. Người nào xả thiền mà chân chưa hết tê lật đật đứng lên đi về già bị tê chân sớm, nên phải xả thiền kỹ. Thì hôm nay là ngày Trung thu thì là Tết của nhi đồng. Thì chúng ta hãy nghĩ rằng mình là nhi đồng, bởi vì hồi 60 năm trước mình cũng là nhi đồng, cho nên hôm nay mình tiếp tục ăn Trung thu với nhau vui vẻ. Thì thầy có nói một bài pháp mà bài này thì thầy nghĩ là nó quan trọng, mặc dù thầy nói không có hay lắm. Ngày hôm nay thầy nói không hay lắm nhưng mà những cái điều mà thầy nêu ra trong
[1:20:12]đây nó khá quan trọng, mọi người hãy cố gắng suy ngẫm và cùng nhau thực hiện. Thầy chúc cho mọi người như vậy, thầy chúc cho cả thế giới này cũng vậy là con người biết thương yêu nhau, tin được luật nhân quả, hay là đoàn kết với nhau mà tìm được cái nền tảng tâm linh chung để làm cho thế giới này trở thành một cái cõi thiên đường thật sự, như vậy. Thầy chúc sức khỏe mọi người. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.