[0:00]Càng tu phải càng có gì? Lòng tôn kính Phật. Vì trí tuệ mình mở ra. Trí tuệ càng mở ra thì càng hiểu Phật, càng khâm phục Phật. Tu gì đó tu, phải đi đến cái chỗ cuối cùng là vô ngã, không còn gì là ta.
[0:36]Hôm nay ta tâm sự chút xíu vậy, à. Cái điều này thầy cũng nói đi nói lại hoài, hôm nay mình phân tích thêm một chút về điều này để thấy rõ tại sao mình về chùa Phật Ngọc mà mình tu hành, vậy.
[0:52]Khi a mình đến với đạo Phật thì thường là ừm có cái duyên gì đó, duyên. Ví dụ nhà mình có người chết, người người đó thì nó phải cần cái nghi thức tâm linh, cái mình chạy tới chùa, mình mời ông thầy. Cái ông thầy ổng tới ổng lo ổng tụng niệm tử tế, rồi sau đó cái a nhờ chùa cúng cái mình mến chùa, cái mình tới đó cái mình quy y, rồi làm đệ tử, rồi lần lần cái trở thành Phật tử. Có khi nó chỉ do một sự cố như vậy thôi, một sự kiện như vậy. Hoặc có khi đi trên xe gặp ông thầy nào ổng thấy ổng mặt dễ mến, hỏi thăm qua lại ổng mời tới chùa, mình tới viếng chùa rồi cái tới lui cái thành đệ tử, cứ vậy.
[1:40]Nó nhiều cái lý do gì đó, nhiều lý do. Hoặc là mình đọc sách đạo Phật thấy hay, cái bỗng nhiên mình thích đi chùa để mình nơi nghĩa là cái cuốn sách này nó nói những cái đạo lý thế này, thế quý thầy tu thực tế cái con người sống họ ra sao. Cái mình đi lang thang chùa này chùa kia để a gặp quý thầy hỏi thăm để tìm hiểu, rồi từ từ cái biết được chùa này, biết được chùa kia, biết được thầy này, biết được thầy kia. Cái đó là nhị nhiều cái cái cách, nhiều nhân duyên trong đời khiến cho mình đến với đạo, đúng không ạ? Hoặc là có khi có cái chùa nào đó chữa bệnh, châm cứu, thuốc nam. Mình có chút bệnh, cái mình cũng tới chữa bệnh chùa
[2:23]xong rồi cái cũng mến chùa luôn, cái tới lui. Nhiều cái con đường như vậy. Thì những cái con đường như vậy, mình nhìn á thấy giống như là ngẫu nhiên, nhưng thực sự không ngẫu nhiên. Nó đều có lý do ở kiếp trước. Kiếp trước của mình với cái ông thầy đó cũng có một chút duyên nợ gì khiến mình mới tìm đến ông thầy đó, khiến mình mới gặp gỡ rồi cũng theo làm đệ tử, vậy. Rồi à khi mà có chút duyên cái làm đệ tử của ông thầy đó như vậy thì mình thường là mình tiếp nhận cái đạo lý, cái đường lối của cái chùa đó. À.
[3:08]Ông đó ổng tu làm sao thì ổng cũng sẽ dạy mình như vậy, nha. Nếu ổng là người tu tập cao siêu thì coi như mình may mắn, ổng sẽ dạy cho mình những điều cao siêu. Nhưng nếu ổng là một người tu bình bình, cũng thường thường qua ngày, không gì đặc biệt thì mình cũng sẽ tiếp nhận một cái sự tu hành cũng bình bình, cũng không có gì đặc biệt, cũng không sâu sắc, vậy. Thì đó là cái nhân duyên mà làm ảnh hưởng tới cái sự tu tập của mình. Mà nếu có trường hợp là cái ông thầy đó ổng không đặc biệt, nhưng mà rồi mình tìm tòi, mình lên mạng mình xem, ừ kiếm mua sách về đọc, mình mới phát hiện ra là đạo Phật còn nhiều cái gì đó
[3:56]nó lớn lao hơn là cái ông thầy bổn sư của mình ở cái chùa làng. À, mình tìm việc. Rồi sau đó mình mới đi hành hương, ghé chùa này ghé chùa kia thêm. Đó là lúc mà mình bắt đầu bước ra khỏi cái cái cái cái tình cảm của thầy trò cái ban đầu để mà bước rộng ra thêm trên cái bầu trời của đạo Phật. Đó là một cái nhân duyên khác. Thì có khi lúc đó mình lại tìm qua một vị thầy khác, à, để mình học hỏi được nhiều hơn. Với trường hợp vì đạo Phật mình cái đó nó rộng rãi, mình tìm được một vị thầy khác để dạy được nhiều hơn. Thì dĩ nhiên là cái tình cảm đối với cái vị thầy ban đầu mình cũng không có thay đổi, mình vẫn thương thầy, vẫn mến thầy như cái buổi đầu vậy.
[4:44]Nhưng mà cái khát khao tu tập cái khiến cho mình mở ra bước chân đi vào cái cái bầu trời nó rộng lớn hơn, vậy. Nghe được nhiều điều hay hơn, thú vị hơn, cao cả hơn, mình hiểu dần dần đạo Phật không có đơn giản chút nào. Tuy nhiên, cái mà mình tìm cái ông thầy thứ hai để tu tập á thì nó lại còn có cái này nữa, cũng là nhân duyên nữa chớ không phải ngẫu nhiên, cũng nợ nần đâu ở kiếp trước á, à, thì mới tìm tới ổng để gắn bó tu tập nữa chứ không có khơi khơi, vậy đó. Vậy bây giờ hỏi vậy có trường hợp nào mà ngẫu nhiên không? Không nhân duyên không? Có. Cũng có nữa. Có là như thế này. Có là như thế này, là ví dụ như mình à mình à
[5:45]xem trên mạng cái a
[5:49]hay là là đọc sách cái thấy cái tư tưởng nó hay, mình rất là thích, có tu tập theo, nhưng mà mình với cái ông thầy đó không hề có duyên, không hề có duyên gì ở kiếp trước. Đây là bắt đầu cái ngẫu nhiên nà. Đây là cái ngẫu nhiên. Đây là cái nhân ban đầu mới toanh à, kiếp xưa không có gì với nhau hết trơn á. Và kiếp này mới bắt đầu là nghe được giáo lý của ổng mà mình thấy hay, mình chấp nhận. Mình chấp nhận cái giáo lý đó để tu, nhưng mà trong lòng của mình đối với ông thầy đó mình không có xúc động, mình không thương, không cần đi tìm tới, không cần gặp, mà chỉ thích cái giáo lý thôi. Thì cái thích giáo lý, cái tu theo giáo lý đó, nó bắt đầu thành cái duyên ở kiếp này.
[6:37]Rồi có thể đến cuối đời khi mấy mươi năm sau mình mới bắt đầu đi tìm ổng, hoặc qua kiếp sau mới đi tìm ổng, chứ còn kiếp này tự nhiên mình có cái gì nó thờ ơ lắm, không có tìm, không có tìm. Cái nhân duyên thầy trò vậy. Ví dụ như bây giờ nói ừm như như thầy cũng giảng cũng nhiều thì nhiều người cũng nghe, khắp nơi nhiều người nghe. Đi gặp nhiều người hỏi người ta cũng nghe dữ lắm, nhưng mà họ không muốn gặp mình. Ờ, họ gặp mình họ cũng cười cười vậy thôi à, không mến, không thương gì đó, lạnh lùng sương khói rồi chứ không có gì hay, chứ không phải dễ. Còn những người mà ví dụ ngồi trong cùng pháp hội này,
[7:14]đến đây gặp thầy thì đều có cái nhân, nhân duyên đời đời trước cả. Ý là như vậy. Nên ta thấy là cái việc mà mình đến với đạo Phật, mình gặp thầy này, gặp thầy kia thì nó là nhân duyên, có khi cũng chỉ là ngẫu nhiên. Có khi là như vậy. Cái người nào mà mình thấy có sự xúc cảm thì đó thường là có cái duyên lành với nhau từ kiếp trước. Còn người nào mình thấy nghe nói thấy hay mà không có xúc cảm gì với ông thầy đó hết thì biết là mình không có cái nhân duyên đời trước, vậy. Tuy nhiên là nếu mình gặp cái ông thầy mà mình có cái nhân duyên á, mình có cái xúc cảm á thì mình dễ làm sao? Dễ nghe lời.
[8:05]Ổng nói mình dễ nghe lời hơn. Còn cái ông mà mình không có nhân duyên gì hết á thì ổng phải nói cho hay à, ổng mà nói không hay là không nghe, không theo à. Nó vậy. Nên cái mà không có một nhân duyên gì hết á thì
[8:21]ổng đó phải nói cho hay, mà mình phải làm sao? Mình cũng phải có cái trí tuệ để chấp nhận được cái giáo lý của cái ông đó hay không, rồi mình mới theo, chứ còn không không theo, tại vì nó không có cái duyên. Còn cái ông thầy mà ổng có duyên đời trước á, ổng nói sơ sơ là mình tin rồi, vì nó có cái cảm xúc, nó có cái duyên nợ với nhau khiến mình đi theo ổng. Nên bây giờ như mọi người ngồi đây đó, ngồi nhìn thầy nhưng mà trong số này cũng không phải ai cũng thương thầy. Đúng không ạ? Không phải ai cũng thương thầy. Thấy ông ngồi nói lải nhải mệt thấy mồ, thấy phát ghét ví dụ vậy. Thì à đó là gì? Đó là vì thấy bạn bè rủ thì tới đây thôi, mình có duyên đâu với ông thầy
[9:08]đẹp trai bên kia chứ không phải có duyên với ông thầy nói nói này. Nhưng mà cũng là cái ngẫu nhiên rồi tới chứ không phải là vì có duyên với thầy. Thì thầy phải nói cho hay à, thầy nói dở là lần sau không bao giờ tới nữa, vì nó không có cái nợ với nhau. Còn có cái nợ rồi cái mình cứ thích gắn bó hoài, thích gắn bó hoài, vậy. Ở đây thầy nói vòng vòng vậy để làm cái gì? Thầy nói cái ý thế này, là khi mình đến với ông thầy, nhất là những ông thầy có duyên, mình dễ nghe lời. Mà cái dễ nghe lời đó là sao? Tức là mình dễ chấp nhận cái đường lối của ổng dạy mình. Mà khi mình chấp nhận đường lối ổng dạy mình như vậy
[9:51]thì nó mới té ra một cái chuyện thế này, là mỗi ông thầy dạy khác nhau. Chùa này ông thầy dạy khác, chùa kia ông thầy khác dạy khác à. Mà nhiều chùa trong một tông phái đó, thấy là cùng một tông phái vậy chứ vẫn dạy khác nhau theo cái cá tính riêng của ông thầy, theo cái sở đắc riêng của ông thầy. Mà huống hồ trong đạo Phật lại còn rất nhiều tông phái khác nhau, nên mình đi qua những tông phái khác là nghe khác hết luôn, khác hết luôn. À, rồi mới thấy lạ, ủa sao đạo Phật kỳ lạ như vậy, sao lại không chỉ có một con đường mà lại nhiều nhánh, nhiều đường quá? Cái mình hoang mang, phân vân không biết chọn con đường nào là chuẩn xác nhất.
[10:41]Đó, đây là một cái nhược điểm của đạo Phật, nhược điểm rất lớn của đạo Phật, không có đồng nhất, không có thống nhất về cái sự tu tập. Một số cái tôn giáo khác họ ép cái sự đồng nhất này dữ dội, không cho đi khác. Tức là ở cái trung ương của họ đó, nói cái gì là toàn bộ nguyên hệ thống phải nói theo, không có lệch lạc. Mà nói khác tức là anh đang lập ra một cái đạo khác rồi, cách ly hẳn luôn, thoát ly hẳn luôn, chứ không có có cái chuyện mà mà trong cùng một đạo mà có cái sự giải thích về sự tu tập khác nhau á. Anh nói khác cái là coi như người đó bỏ đạo đi luôn. Còn trong đạo Phật mình có cái lạ
[11:23]là nói khác nhau nhưng vẫn là đạo Phật, gặp nhau vẫn tay bắt mặt mừng rồi mạnh mỗi người tu một kiểu, rất kỳ lạ, rất kỳ lạ. Đây là chính là điều làm cho đạo Phật suy yếu. Thấy coi đông đông vậy chứ không mạnh vì mạnh mỗi người tu một kiểu, nói một kiểu khác nhau hết trơn. Thế ngày xưa Đức Phật nói làm sao? Ta nghe nói Đức Phật nói là có tám vạn bốn ngàn pháp môn. Không phải, tám vạn bốn ngàn pháp môn là
[11:58]rất nhiều cách để sửa nội tâm của mình. Như sáng nay vậy, thầy học luật, trong cái lớp hôm nay học cái môn là môn điều tra tội phạm thì cô giáo, cổ là một tiến sĩ, một người rất là có lòng, cổ mới phân vân thế này, cổ mới tâm sự thế này: có những khi cổ làm đề tài nghiên cứu, cổ đi qua rất nhiều trại giam, nghiên cứu rất nhiều tội phạm, những phạm nhân bị giam nhốt ở trong tù, thì có một cái điều là những phạm nhân đó không cải hối. Ra khỏi tù rồi rất dễ tái phạm, tâm hồn họ không thay đổi trong suốt thời gian ở trong tù. Và cổ cứ phân vân, băn khoăn, trăn trở về một cái cách gì đó, một cái đường lối giáo dục gì đó để làm cho cái người phạm nhân sau khi
[12:55]thi hành án xong thì tâm hồn phải thay đổi tốt hơn để khi họ trở về với cộng đồng, mọi người không có lo sợ và kỳ thị họ vì họ tốt rồi. Nhưng mà cái sự thực không được như vậy thì cổ mới nhìn qua bên tôn giáo. Cổ không có rành về tôn giáo, không biết về đạo Phật thì chỉ thấy là bên các đạo khác á, họ ảnh hưởng vào trong trại giam rất là mạnh ở các quốc gia khác. Ờ từ cái người làm chứng trước tòa cũng phải để ngón tay trên cuốn Thánh Kinh mà thề là: tôi thề là tôi làm chứng là đúng, tôi thấy cái người đó làm vậy làm vậy đó là tôi không có nói dối. Rồi còn ở trong trại giam á thì có cái nhà nguyện, có mấy ông giáo sĩ đi vô giảng dạy
[13:39]thì cổ nói cũng chẳng biết có hiệu quả không, ở mấy nước khác thì mình không biết. Nhưng riêng ở Việt Nam thì không, không có tôn giáo. Nhưng mà mới đây, mấy đầu năm nay, thì Chủ tịch nước Trần Đại Quang mới công bố cái hiệu lực của bộ luật mới là Luật tín ngưỡng, tôn giáo. Trong cái Luật tín ngưỡng, tôn giáo đó quy định rằng cái người mất quyền công dân khi bị giam giữ nhưng không mất quyền con người. À, nhớ. Cái quyền con người và quyền công dân khác nhau. Quyền con người mình đẻ ra cái mình có quyền con người liền. Còn quyền công dân thì mình phải đủ tuổi, mình phải đủ năng lực hành vi dân sự, không bị điên, không bị bệnh kia nọ.
[14:26]Cái này chắc anh Hai Sang rành phải không? Bên chính quyền mấy cái này phải nắm rõ nè, đó, há. Thì mình mới gọi là có quyền công dân. Thì cái người khi phạm tội bị giam là bị tước quyền công dân, nhưng mà quyền con người không mất. Và vì quyền con người không mất cho nên cái quyền tự do tín ngưỡng của họ không mất. Mà nếu quyền tự do tín ngưỡng của họ không mất thì trong tù họ vẫn được quyền thực hiện các nghi lễ, sự thực hành các cái tôn giáo, tín ngưỡng của họ chứ không được cấm cản. Nên cái luật mới của cái luật mà tự do tín ngưỡng của nhà nước mình mới lại bắt đầu có hiệu lực từ đầu năm nay, chứ đã ký Quốc hội đã duyệt ra từ năm ngoái,
[15:06]nhưng đầu năm nay có hiệu lực thì bắt đầu cho phạm nhân thực hành sự tu tập. Và cổ, cô giáo cổ mới lóe lên cái niềm hy vọng, nhưng mà cô không biết là đạo Phật có thể làm được gì cho phạm nhân. À. Thì lúc đó là thầy ở trong lớp thầy mới kêu các thầy cái đứng lên nói chuyện với cô giáo. Ờ. Rồi thôi cuối cùng cái thầy mới đứng lên thầy nói, thì mình nói trong đạo Phật có một cái luật, à, luật nhân quả. Ha. Thì nghĩa là nào giờ thì nhà nước thì áp dụng cái luật là luật pháp quốc gia, còn trong đạo Phật có cái luật là luật nhân quả. Cái luật nhân quả này nó khác với các tôn giáo khác ở chỗ là gì? Ở các tôn giáo khác đó, họ buộc tín đồ phải đặt
[15:53]niềm tin với với Thượng đế, với thần thánh. Đó là các tôn giáo khác là như vậy hết, và lệ thuộc vào cái ý muốn của một ông thần thánh nào đó mình chả bao giờ thấy mặt. Đó mình lệ thuộc vào đó, canh canh cái đó, mình phải tin. Nhưng đến với đạo Phật rồi không cần. Đạo Phật có một cái luật gọi là luật nhân quả khách quan của vũ trụ, không lệ thuộc vào ý muốn, ý chí của một thần thánh nào cả. Và đây là một cái luật khách quan trong trong vũ trụ. Làm điều tốt thì mình được an vui, hạnh phúc; làm điều xấu thì mình bất hạnh, khổ đau. Và cái luật này nếu mà được giảng dạy trong trại giam mà giảng dạy càng lúc càng kỹ lưỡng
[16:41]thì nó thay đổi cái tâm hồn con người rất là nhiều. Mà luật nhân quả này đi sâu vào càng lúc nó càng khó như toán vậy đó, và nó làm cho người ta say mê. Những cái người thông minh, có trí tuệ thì càng tìm hiểu cái luật nhân quả thì sẽ càng yêu thích vì nó thách thức cái trí tuệ của con người rất là dữ dội. Giống như học sinh, sinh viên vậy, cái em nào mà nó làm toán giỏi á thì nó rất thích làm bài bài tập toán. Tại mỗi một bài tập như là một trò chơi, như một trò chơi, như một sự đánh đố, nó luồn qua, nó lách lại, nó lấy mệnh đề này nó chứng minh, ứng dụng định lý nọ, cuối cùng nó giải ra được
[17:25]bài toán đúng, được 10 điểm thì cái hạnh phúc rất là lớn. Cho nên cái hạnh phúc của học trò là gì? Là giải đúng được bài toán để có 10 điểm. Đó là hạnh phúc, và đó là lý do mà mình mê đi học. Chứ hồi nhỏ ai cũng sợ đi học lắm, nha, ai cũng sợ đi học, cứ khoái đi chơi hơn. Nhưng mà bởi vì giải được bài toán đúng rồi, thầy cô cho 9, 10 điểm rồi là thích vô cùng, cứ thích mà học hoài. Và càng lúc toán nó càng khó dần, khó dần, càng thách thức cái trí tuệ của mình thì luật nhân quả cũng vậy. Khi ta càng đi sâu dần, đi sâu dần thì nó mở ra cả một chân trời mênh mông, kỳ vĩ của cái luật nhân quả rất phức tạp, rất khó và rất trí tuệ.
[18:10]Ở đây là khi ta hiểu được luật nhân quả thì tất cả chúng ta đều có một cái tâm trạng giống nhau là muốn mình trở thành người tốt. Tại vì nếu mình là người xấu, làm những điều xấu thì chịu quả báo đau khổ liền. Còn nếu mình là người tốt, làm những việc tốt thì mình sẽ nhận được quả báo hạnh phúc. Cho nên hiểu được điều đó rồi, không ai dại gì để yên cho mình trong cái sự sự xấu xa, thấp hèn, luôn luôn muốn mình trở thành người tốt. Nhưng từ cái muốn cho tới cái trở thành người tốt thật sự dễ không ạ? Dễ không?
[18:59]Không. Khi ta hiểu luật nhân quả, ta hiểu đạo lý sâu xa thì tự nhiên ta muốn mình trở thành người tốt, nhưng từ cái muốn cho tới khi mình trở thành người tốt thật sự là một khoảng cách rất là lớn. Ví dụ như nhiều người ngồi trong đây, khi thầy nói là mình muốn làm người tốt và trở thành người tốt là điều khó, nhiều người không thấy khó, không thấy khó. Tại vì nhiều năm mình theo Phật rồi, mình tu tập rồi, cho nên nghe thầy nói là từ cái muốn làm điều tốt cho tới khi trở thành người tốt khó, mình nghe ngơ ngơ: ủa sao kỳ vậy? Tại vì mình thấy như mình cũng đã tốt rồi, hiền lành, biết bố thí cúng dường,
[19:44]biết nhẫn nhục, vị tha, yêu thương giúp đỡ rồi, nên thấy không khó. Nhưng một phạm nhân ở trong tù thì sao? Rất là khó bởi vì tâm hồn họ đã khiếm khuyết rồi. Tâm hồn họ khiếm khuyết cái gì rất là nặng, họ mới phạm tội. Mà những cái phạm tội mà nếu mà nói trong luật pháp mà liệt kê ra, nhiều tội rùng rợn lắm, ghê lắm. Tội những tội giết người, giết luôn lúc mấy người, hoặc là lừa đảo tinh vi, đủ trò đủ kiểu hết rồi kéo nhau vô trong khám. Oan thì cũng có nhưng cái số oan ít thôi, đa phần có phạm tội thật. Đủ thứ gian dối và ác độc, tâm hồn họ bị khiếm khuyết rất nặng. Bây giờ họ hiểu được nhân quả, hiểu được đạo lý,
[20:32]họ muốn trở thành người tốt là điều rất là khó khăn, phải nhớ cái điều đó. Như vậy, từ cái muốn mình trở thành người tốt cho tới thành người tốt, cái khoảng cách này đối với phạm nhân trong tù rất là là xa. Cái chặng đường này rất là xa mà đi qua cái chặng đường đó để cho tới khi mình được làm người tốt, người ta gọi là cái gì?
[20:59]Vượt qua một cái chặng đường từ cái muốn cho tới cái trở thành thật sự, đi mới vượt qua cái chặng đường đó ta gọi là tu nha, tu. Còn như mình ở đây, thì mình là người tốt rồi, không biết tốt rồi thiệt chưa đó nha. Thôi giả bộ tốt rồi đi, coi như thầy phong cho tốt rồi. Đã chịu khó mà tới cái khóa thiền này phải là tốt lắm mới tới được chứ không phải dễ đâu. Thì mình là người tốt rồi, và mình có một cái muốn, muốn trở thành trở thành cái gì?
[21:34]Trở thành cái gì? Hử? Thành Thánh, phải không nè? Trở thành một người giác ngộ. Đó. Hôm nay mình ngồi đây thì ai cũng muốn, ai cũng có một cái mộng ước cao siêu hết trơn á, là từ phàm phu trở thành một bậc Thánh giác ngộ. Thì từ cái muốn này cho tới khi trở thành bậc Thánh giác ngộ thật sự, dễ không ạ? Dễ không? Có ai nói dễ cái thầy xỉu liền á.
[22:07]Đoạn đường đó cũng rất là rất là dài, rất là khó. Và cái đoạn đường để mà ta đi từ cái lúc ta muốn nè cho tới khi ta thành được bậc Thánh, cái ta đi đi đi đi đó gọi là gì? Gọi là tu, ha, gọi là tu đó. Như hôm nay mình ngồi vậy, tức là mình đang đang tu tập để đi trên cái con đường đó. Còn cái người phạm nhân, họ từ cái người xấu, họ từ từ từ từ thành người tốt. Còn mình đang là người tốt nè, thì không ở tù thì chắc là người tốt chứ gì nữa phải không ạ? Chứ nếu mà xấu thì chắc ở trong tù hết rồi. Ở đây thì tức là người tốt rồi đó. Từ cái người tốt trở thành Thánh luôn, thì đoạn đường đi đi đi đi đi cũng rất là rất là dài.
[22:47]Chúng ta gọi là là tu.
[22:52]Cái người phạm nhân á, nếu họ có cái định hướng đúng, tin được luật nhân quả và mong muốn mình trở thành người tốt, thì cần phải có người hướng dẫn họ cái gì, cách tu, cách tu tập. Tại vì muốn là một chuyện, nhưng để trở thành người tốt là công khó lắm, phải có cách, phải có phương pháp khoa học, nên họ rất cần được cái người hướng dẫn trong trại giam. Thì như vậy họ mới không bị bị tái phạm. Còn chúng ta cũng vậy, từ đang là người tốt nè, người ngồi đây thì chắc là tốt, hay giả bộ tốt,
[23:30]cho tới khi ta thành Thánh cũng rất là khó và đòi hỏi ta làm sao? Có con đường để đi. Có con đường. Chứ nếu ta đi nhầm đường thì sao? Ta không tới được mục tiêu mà nó làm sao? Nó rẽ qua cái chỗ khác. Khi tới rồi thì mở cửa ra là địa ngục, mới chết á.
[23:54]Tới rồi mở cửa ra, đầu thai lọt lại vô một cái nhà nào chỉ hưởng giàu sang sung sướng rồi thôi, không phải là Thánh. Đó là do ta đi nhầm đường.
[24:06]Nên từ lúc mà ta đang ở đây nè, đang là người tốt nè, bắt đầu ta đi để ta trở thành Thánh nè. Coi vậy chứ trước mặt mình nhiều con đường lắm. Nhiều con đường. Rồi mình chọn cái con đường nào? Đó lại lệ thuộc cái ông thầy bổn sư của mình mà mình đã đã chọn lựa. Đó. Có duyên với ổng, ổng dẫn mình đi con đường đó, mà có khi con đường đó trật á. Vậy sao biết ai trật, ai trúng? Hả? Vậy sao biết ai trật, ai trúng mà theo?
[24:41]Nếu mình biết xác quyết ông thầy bổn sư mình ổng trật thì thiếu điều mình giỏi hơn ổng rồi, phải không ạ? Nên ở đây nó còn có đòi hỏi một yếu tố là may mắn, may mắn. Nếu mình có cái gì đó may mắn thì mình gặp được ông thầy bổn sư giỏi, ổng dắt mình con đường đi đúng luôn, đỡ cực. Còn nếu không, phải quay lại tìm con đường khác mà mà đi. Hôm nay ta nói với nhau vấn đề này: Đi con đường nào? Nhưng một cái may mắn hơn tất cả mọi sự may mắn là ta có Phật, ta có Đức Phật.
[25:20]Nên ông thầy ta có thể sai, nhưng Phật thì không thể sai. Qua mấy ngàn năm rồi, cái giáo lý có bị thêm thắt, bị biến đổi và ông thầy mình có thể bị sai đó, nhưng Phật thì không thể sai. Do đó, trách nhiệm của tất cả Tăng Ni và Phật tử lúc nào cũng phải tìm lại đúng cái nguồn của Phật dạy. Đừng bao giờ rời xa lời Phật dạy. Giờ ông thầy mình ổng dạy, mình cũng cung kính nghe, nghe một phần thôi đừng nghe hết. Rồi những cái cuốn luận của các thiền sư, các tổ sư, các luận sư trong đạo Phật, mình cũng đọc, đọc thôi, đừng có nghe hết tất cả cái trái tim, hết tất cả cuộc đời của mình. Vì có nhiều cái sách, cái luận ngữ
[26:12]do các tổ sư, các thiền sư viết để lại khủng khiếp lắm. Cái lý luận họ nói như đanh thép lắm, mà mình tin một cái rồi mình rời xa Đức Phật liền. Vì tổ sư, thiền sư gì cũng thua Phật. Ta nhớ như vậy. Có những người họ khéo nói quá, làm cho ta cuồng tín.
[26:34]Ví dụ như thầy nói có một cái phương pháp gọi là ăn gạo lứt muối mè của Ohsawa. Ở đây có ai biết phương pháp đó không? Ăn gạo lứt muối mè của Ohsawa. Tại cái phương pháp đó từ cái ông Ohsawa của Nhật, ổng đưa ra một cái phương pháp là chữa được tất cả mọi bệnh là cứ ăn gạo lứt với muối mè, bệnh gì chữa cũng hết. Và ổng nói hay lắm cơ. Lý ờ âm dương rồi sao ăn cấp độ số mấy rồi sao từ một tới số bảy rồi ăn món gì món gì, cái gì âm cái gì dương ổng nói cả một hệ thống lý luận vậy đó. Và nhiều người đọc xong rồi, ngay lập tức trở thành mê tín và cuồng tín luôn, tin một cách không phán xét. Mà trong đó có người này nữa, có người này.
[27:19]Hồi đó, lúc thầy mới vào chùa tu, lúc mình rất là tinh tấn, khi đọc được các tài liệu đó rồi cái thấy: Ờ, sống như vậy đơn giản nha. Chỉ cần gạo lứt với muối mè thôi khỏi phải bận tâm điều gì, rồi lo tu thôi. Cho nên mới xin phép chùa, xin phép quý thầy là thôi cho con ăn gạo lứt muối mè. Thì ăn ròng rã, ăn cái là nhiều khi những ngày Vu Lan trên bàn trên bàn ăn là Phật tử cúng đồ ăn đầy hết trơn vào ngày Vu Lan là cúng dường, một mình mình ôm một cái tô cơm rắc muối mè vô ngồi nhai, không động tâm. Ai ăn ngon kệ người ta, cứ ôm cái tô ăn gạo lứt muối mè. Ăn rất quyết tâm, rất kiên định. Và kết quả:
[28:01]Sắp chết luôn. Không có bệnh nào hết á. Sau đó ông Hòa thượng bổn sư ổng mới cấm, ổng thấy là người sắp chết thật rồi ổng mới cấm. Thế vâng lời thầy mình. Vì vâng lời thầy nên phải bỏ gạo lứt muối mè và ăn lại. Chứ trong cái tâm mình, cái ý chí vẫn tiếp tục đi tiếp được nữa, không sợ. Chết chết cũng không sợ. Cái mức độ cuồng tín nó đến như vậy. Mà thật sự không có kết quả. Cho đến khi nghe lời ông thầy mình ăn trở lại bình thường, sức khỏe phục hồi, mạnh lên, mới làm công quả, mới tu tập lại bình thường. Mới thấy là, ủa, rõ ràng như vậy cái Ohsawa này nó sai. Họ hứa hẹn cái gì đó nhưng mà hoàn toàn nó không đúng gì cả.
[28:39]Bắt đầu mới đi tìm lại từ trong lý luận của nó, nó sai chỗ nào trong lý thuyết mà làm người ta mê như vậy, mới phát hiện nó sai về cái lý luận âm dương. Trong đạo Phật cũng vậy, có những luận ngữ, có những tông phái không phải từ thời Đức Phật, nhưng mà cái cách nói họ mạnh quá, thế làm cho chúng ta cũng bị cuồng tín luôn, tin chết tin sống luôn. Đó là điều đáng tiếc.
[29:06]Có những điều ban đầu ta thấy là đúng nhưng ba chục năm sau ta mới thấy nó là sai. Có điều ta không biết hoặc thấy sai, ba chục năm sau mới thấy nó là đúng. Cho nên trong cuộc đời này hết sức cẩn thận. Nên nếu mà nói rằng có một điều mà ta không hồ nghi, ta không hoài nghi, ta đặt trọn niềm tin thì là là Phật và những lời dạy đúng của Phật thì ta tuyệt đối tin. Có chết cũng phải tin. Có băm mình ra ngàn mảnh cũng tin. Ngoài Đức Phật ra, mọi ai khác đều phải suy xét lại. Nhớ như vậy. Suy xét lại hết. Nên bây giờ ông thầy mình ổng tới ổng nói hay gì hay, mình hết sức cám ơn ổng, nhưng cũng phải chừa một khoảng
[29:54]khoảng trống để dành đó, có lúc coi lại. Tại có khi ổng cũng trật. Nhưng mà hễ mà lời Phật nói thì sao? Tuyệt đối tin. Không có khoảng trống nào hết. Tin hết cả cái tấm lòng của mình. Còn ông thầy mình nói hay ông tổ sư nào đó nói, ông tác giả một cuốn sách nào đó nói trong một cái luận ngữ nào đó, đạo sư luận sư nào kệ ổng, nói có hay bằng trời mình cũng phải chừa lại một khoảng trống để còn có lúc mà xét lại. Nhớ như vậy. Thầy nói vậy có dám làm vậy không?
[30:30]Nhớ như vậy. Mình chỉ có Phật thôi là mình tuyệt đối tin. Mà nếu ai cũng hiểu như vậy thì đạo Phật sẽ thống nhất lại, đồng nhất lại, hướng về nơi nơi Đức Phật duy nhất. Là mỗi ông thầy theo cái cách kinh nghiệm tu của ổng có thể ổng trình bày một cách khác nhau, khác gì thì khác, khác trên ngôn ngữ thì được, chứ không được khác trên cái đường lối tu hành cơ bản của Phật dạy thì được, chứ còn ổng đặt ra một cái gì mới, sửa một cái gì mới thì ông thầy này đáng ngờ. Hễ khác với Phật rồi không đáng tin. Nhưng mà bây giờ thì sao? Bây giờ thì tông phái nào cũng nói mình là đúng với đúng với Phật nhất.
[31:14]Cái chết là cái chỗ đó. Do đó, cái người đệ tử ngày hôm nay phải tìm đúng cái giáo lý của Phật dạy làm chỗ nương tựa rồi đối chiếu với ông thầy mình dạy, đối chiếu với những cái cuốn sách của các thiền sư, các tịnh sư, các đạo sư, các luận sư nói. Ai nói nói kệ, nhưng mình phải có một cái số trụ cột căn bản của đạo Phật để mình nương tựa cho chắc, vì đó là cái lời của Phật dạy. À, còn các luận sư, các thiền sư, các tông sư nói gì đó kệ, mình tham khảo thêm. Nếu các ngài nói đúng, nói hay thì thêm cho mình cái động cơ để tu tập. Còn lỡ ổng nói sai thì mình biết đó đương nhiên rời Phật cách xa thì chắc chắn sẽ có cái sai, không ngạc nhiên.
[32:10]Mình chả chống đối gì nhưng không phải đi theo. Nhưng cái mà những cái trụ cột căn bản từ Đức Phật dạy lại là những điều mà ta phải nương tựa hết cả cái cuộc đời, hết cả cái trái tim, hết tất cả cái tâm hồn của mình. Nhớ như vậy. Ngày hôm nay, ta nói qua một vài điều như vậy để ta thấy thấy nha.
[32:38]Có những cái điều căn bản như thế này là không thể sai. Giới - Định - Tuệ là tam vô lậu học không thể sai. Đức Phật nói đó rồi đừng ai nói khác. Trong cái tam vô lậu học này,
[32:56]nhiều cái tông phái dạy gì dạy mà nếu mà không nhấn mạnh cái giữ giới, không nhấn mạnh cái thiền định, không nói đến cái trí tuệ mà trí tuệ thì nhiều thứ lắm nhưng quan trọng là cái vô ngã thì ta bớt tin cái ông thầy đó đi.
[33:11]Ổng nói đi nói lại ổng nói quá chừng nói mà mình thấy ổng không nhấn mạnh tới cái Giới - Định - Tuệ thì ông thầy này không đáng tin lắm.
[33:21]Giới là gì? Không làm điều gì sai lầm.
[33:28]Giới là gì?
[33:33]Không làm điều gì sai lầm, sống một đời trong trong sạch, không có ô nhiễm.
[33:44]Đó là cái căn bản á.
[33:49]Cái thời đại ngày hôm nay, cái vật chất nó tràn ngập.
[33:56]Ờ cái mạng internet nó đi vào mọi ngõ ngách, vậy một ông thầy cũng vậy chỉ cần có một cái điện thoại, một cái laptop hay iPad gì đó, ổng mở ra một cái là ổng cả một thế giới bao quanh liền. Cái chuyện của trần gian, thế tục tới liền, tới ngay trước mắt ổng liền. Còn hồi xưa không có những phương tiện này thì cái cánh cổng chùa là cái sự ngăn cách, ở trong chùa rồi mình bớt đi cái chuyện thế gian. Nếu mà vô chùa đóng cửa rồi thôi, chỉ câu kinh tiếng kệ, đời sống thanh bai đạm bạc, đơn giản, giản dị. Nhưng ngày hôm nay thì có một cái điện thoại smartphone bấm vô một cái vào cái Facebook nữa rồi đủ thứ chuyện trên đời.
[34:45]Thầy cũng bị cái Facebook nó dụ thầy hoài, nó cứ quảng cáo cái đồng hồ dễ ghét gì đâu. Mở ra giờ nó cứ tràn ngập toàn quảng cáo đồng hồ không. Thành thử cái chuyện thế gian cái nó bao vây mình liền. Thì cái thời hôm nay, ông thầy tu mà giữ được giới, giữ được cái tâm hồn mình mà thanh tịnh không ô nhiễm, nó khó gấp ngàn lần hồi xưa. Hồi xưa vô núi tu, vô chùa tu rồi nó dứt chuyện thế gian liền, chỉ có khi nào gặp cọp thì mới sợ. Có biết gặp cọp chưa kìa? Có nghe câu chuyện mà chú tiểu gặp cọp chưa?
[35:30]Tức là có hai thầy trò tu trên núi á thanh tịnh, cái bữa đó có chuyện ông thầy mới dắt đệ tử mình đi xuống chợ mua đồ gì đó. Ủa cái cái tự nhiên cái chú tiểu cứ nhìn cái cô gái đẹp quá tại bản năng mà, bản năng tự nhiên, cứ đứng nhìn ngẩn ngơ ngẩn ngơ, ông thầy nói: "Cọp đó con! Đi về đi, đi tránh đi." Ổng dắt về cái tâm hồn chú từ đó là mất hồn luôn, về tới chùa ngẩn ngơ. Ông thầy nói: "Con sao vậy?" - "Con nhớ con cọp đó quá à." Cái chỗ này cái câu chuyện nó ý vị lắm nhưng hôm nay ta không phân tích. Hôm nay ta không phân tích, chỉ biết rằng vì nó là bản năng tự nhiên. Nhưng mà từ một cái người ở trong một cái rừng núi gì đó cách ly với
[36:08]trần gian, chỉ cần mở mắt thấy một cái là dính liền, tâm dính liền. Ta thấy chuyện trần gian là như vậy. Cái thời ngày hôm nay các thầy tu mình là bị vật chất bao quanh, bị xã hội đời sống thị tứ vây quanh, ta không cách ly nổi với cái trần gian thì đòi hỏi cái bản lĩnh giữ giới, khả năng giữ giới của ông thầy khó gấp ngàn lần thời xưa. Nếu ông thầy mà gọi là sống một đời thanh tịnh thực sự là bản lĩnh ghê gớm lắm, khó lắm chứ không phải dễ. Đây là cả một vấn đề lớn của đạo Phật. Cái thứ hai nữa là Định, mà có giới rồi mới có định. Nó bắt buộc vậy á. Mình sống gì đó sống đừng lỗi lầm, làm được nhiều công đức mà trong các công đức cái sự
[37:00]thanh tịnh là một cái công đức, đời sống trong sạch là một công đức. Rồi có cái công đức rồi mình thêm cái thiền định để tâm mình được thanh tịnh, tâm định không loạn tưởng, an vui trong thiền định là vậy. Và thứ ba là Tuệ. Tuệ là gì? Tuệ là đừng chấp công. Tuệ là hiểu được cái sự vô vô ngã. Giống như bài kệ ta vào thiền á: "Thân này không phải ta, tâm này không phải ta, chẳng có gì là ta." Đó chính là tuệ đó. Khi cái người tu thanh tịnh rồi thì họ cần cái tuệ này để họ đi cho tới sự giải thoát. Tại vì tâm vào định rồi có khi bị lạc hướng, khi tâm vào định rồi có khi họ xuất hiện thần thông á, có khi họ xuất hiện những cái trạng thái lạ,
[37:53]rồi vân vân, họ quên mất cái là chẳng có gì là ta, quên mất cái tuệ này chứ họ đi lạc đường luôn. Còn ở đây ta có định rồi thì nhớ cái bài kệ vào thiền: "Chẳng có gì là ta", giữ cho mình đi trong chánh đạo, còn không là đi trật á. Đó là Giới - Định - Tuệ. Đó thì ba cái này là căn bản. Bây giờ nói pháp môn gì pháp, nói mà không có ba cái này mình phải nghi ngờ ông thầy đó liền. Có một lần vậy, có một ông cư sĩ gọi điện cho thầy nói: "Sư phụ đã xem cái cuốn sách này chưa này chưa?" Thầy biết ngay là họ cũng là là vị này đang nghiên cứu Mật tông. Thì Mật tông là một cái tông phái trong đó tin vào các mandala,
[38:40]tin vào các câu thần chú và tin rằng những cái câu thần chú đó, những cái mandala đó đem đến cho người ta quyền năng, may mắn và giác ngộ. À họ tin như vậy, cái này cũng là tin thôi nha. Tin cũng là khai thác niềm tin. Thầy cũng cười cười, thầy nói đây cũng là một tông phái xuất hiện sau Phật khoảng 1.000 năm. Phật tịch rồi 1.000 năm sau mới có cái tông phái này xuất hiện và phát triển mạnh ở cái vùng Tây Tạng nhiều. Và nó kết hợp với cái Bà-la-môn giáo có rất nhiều thần chú ở Ấn Độ, sau đó nó lan qua tới Thái Lan, Miến Điện, Campuchia, Lào. Thì các sư đó đều có bùa. Hiện nay các sư ở các sư Phật giáo ở các nước Thái Lan,
[39:24]Miến Điện, Lào, Campuchia ông nào cũng một bụng bùa. Gặp các sư rất là sợ. Hễ ổng tu nghĩa vụ 3 năm ổng ra thì thôi không có gì, nhưng mà ổng tu luôn thế nào đều là những ông thầy bùa cả, tức là khai thác cái Mật tông này. Rất nhiều thầy mình lén lén chạy qua bên Miên bên đồ để thỉnh bùa bển về đó để mà thu hút Phật tử. Thấy chùa vắng người quá, qua bên đó lấy bùa bỏ túi, nói người này kia để dụ Phật tử về, nhất là những Phật tử giàu có về. Cái đó đều là cái gì? Tà đạo.
[39:56]Nè, cái Mật tông nó cũng phát sinh từ đó, bởi vì nó có cái linh gì đó thiệt chứ không phải không. Nè, những chúng ta nhớ chúng ta phải đối chiếu với cái Tam Vô Lậu Học là Giới - Định - Tuệ, là trụ cột của đạo Phật. Mấy mấy cái điều này Phật tử mình phải hiểu cho kỹ. Thầy nói gì nói, mà không thấy thầy nhắc tới Tam Vô Lậu Học Giới - Định - Tuệ, thì phải nghi ngờ liền. Nói gì nói, mà ông thầy ổng cứ bắt tin, tin rằng cái này sẽ có được cái kết quả cao siêu, thì phải nghi ngờ ông thầy đó liền. Tại vì hồi sáng thầy cũng nói với cô giáo vậy. Thầy nói có thể là người ta đến với đạo Phật buổi đầu bằng cái niềm tin nho nhỏ
[40:38]gì đó, nhưng mà khi vào được đạo Phật rồi, thì đạo Phật mở cho người ta cái trí tuệ, mở cái trí tuệ ra, không cho người ta tin nữa, niềm tin bỏ không cần. Nhớ như vậy. Cái người mới đến á thì có thể họ tin cái gì đó kệ họ, nhưng mà cái người mà thuần thành trong Phật pháp rồi, không có niềm tin nữa, mà chỉ có cái gì? Trí tuệ. Nhớ giùm thầy cái điều đó nha. Cho nên Tam Vô Lậu Học không có chữ tin. Giới - Định - Tuệ, chứ không có tin - Giới - Định - Tuệ. Còn cái mà cái niềm tin nó nằm cái ý nghĩa khác, sau này mình sẽ giải thích. Còn cái trụ cột vẫn là Giới - Định - Tuệ, chứ không phải niềm tin.
[41:25]Còn bắt mình phải tin: "Ờ cứ, con cứ tụng chú này đi, mỗi ngày bao nhiêu trăm biến thì sẽ linh", thì nó có vấn đề cả. Đều là những điều sau Phật rất xa mới xuất hiện những cái lối tu kiểu đó, cứ bắt mình phải tin tin tin tin quá chừng tin luôn. Trong khi đạo Phật đúng không có phải vậy. Đạo Phật mà đúng tới nơi, mình tu một thời gian rồi dẹp niềm tin không cần nữa. Nhớ đây là điều rất là lạ. Đây là chỗ mà đạo Phật khác với các tôn giáo khác. Các tôn giáo khác càng tu thì càng tin. Phải không? Niềm tin càng lúc càng lớn, càng tràn ngập cho tới khi trở thành gọi là siêu đẳng đại cuồng tín luôn là người đó đắc đạo.
[42:08]Tức là khi mà ta tu theo các tôn giáo khác á, tu tới cái mức độ mà tin, tin mãi, phát triển cái lòng tin mãi, phát triển lớn lớn lớn như tới khi mà siêu đẳng đại cuồng tín, có thể chết, ôm bom mà chết luôn, người đó là đắc đạo. Còn đạo Phật thì ngược lại. Mới ban đầu mình đến với đạo Phật là mình tin, tin Phật, tin Pháp, tin Tăng, nhưng mà tu một thời gian rồi ta không cần niềm tin đó nữa, mà ta kính Phật, kính Pháp, kính Tăng bằng trí tuệ. Nhớ khác nhau là cái chỗ này. Khác nhau ở chỗ này. Giống như luật nhân quả, luật nhân quả ta chỉ cần có cái niềm tin
[42:49]ban đầu là gieo nhân gì gặt quả nấy, ban đầu chỉ là tin thôi. Nhưng sau này cái đó không phải là niềm tin nữa, mà đó là cái gì? Đó là một định đề được chấp nhận bởi trí tuệ và lương tâm. Cái người có lương tâm phải chấp nhận rằng là ai gieo gì gặt nấy, ai ác phải chịu ác báo, ai thiện phải được thiện báo. Cái đó là không phải tin nữa, mà đó là gì? Đó là lương tâm và và trí tuệ. Còn ban đầu thì mình cứ tin, nhưng mà đi sâu vào đạo Phật rồi, niềm tin phải được dẹp bỏ. Nhớ như vậy. Anh Hai Sang đồng ý không? Đồng ý thấy không? Đó.
[43:35]Rồi cái nữa là khi mà mình hiểu đạo sâu chút xíu rồi, thì bắt đầu xem coi cái lòng tôn kính Phật mình tới đâu. Tôn kính này nha, chứ không phải tin ạ. Niềm tin là một cái gì nó rất là phụ, mà cái quan trọng là tôn kính Phật tuyệt đối. Tôn kính Phật tuyệt đối vì sao? Vì mình hiểu Phật kỹ quá. Dĩ nhiên mình không đủ sức hiểu Phật đâu. Cái trí tuệ của Phật, cái quả vị của Phật làm sao mà mình hiểu. Nhưng mà với cái tâm thức nhỏ bé của mình, mình hiểu được Phật đến một mức độ nào đủ bừng lên trong tim mình niềm tôn kính tuyệt đối, thì đó cũng là bước đầu thành công. Nên cái niềm tôn kính này cũng không phải niềm tin, mà do đâu?
[44:20]Do trí tuệ, do mình hiểu được cuộc đời của Phật, công hạnh của Phật, quả vị của Phật, lời dạy của Phật đến một mức độ nào đó, bừng vỡ lên trong tâm mình cái niềm tôn kính là được. Nên đây cái thứ hai là niềm tôn kính Phật. Nên tu mà tu riết mà không thấy kính Phật là người này tu sai. Ông thầy đó dạy bậy, cái pháp môn đó đi trật, cho nên tu riết mà không có lòng tôn kính Phật. Càng tu phải càng có gì? Có lòng tôn kính Phật, vì trí tuệ mình mở ra. Trí tuệ càng mở ra thì càng hiểu Phật, càng khâm phục Phật. Năm sau mình đã thấy lòng mình tôn kính Phật hơn hơn năm ngoái. Đó như vậy. Cái thứ ba, cái trụ cột thứ ba mình phải nhắc tới nữa là gì?
[45:08]Lòng từ bi. Lòng từ bi là lòng yêu thương tất cả. Yêu thương con người, yêu thương ai nữa? Yêu thương súc sinh, yêu thương ai nữa? Yêu thương cây cỏ, yêu thương ai nữa? Yêu thương chư thiên. Nói: "Ủa chư thiên sao là mình yêu thương?" Chư thiên thì mình vừa yêu vừa kính, vì những cái vị đó họ cũng rất là dày công tu tập, họ mới sinh lên cõi trời được, nhưng mình vẫn yêu thương, yêu thương và và kính trọng. Cái tình yêu nó lớn như vậy, nó chan hòa rộng khắp như vậy, dễ có không?
[45:50]Dễ có được cái lòng từ bi trong tâm mình không? Có không? Không. Mình dòm kỹ trong tâm mình, mình thương được mấy người?
[46:07]Dòm kỹ coi tâm mình thương được mấy người?
[46:13]Có một điều đáng buồn là nếu mình nhìn lại tâm mình, đếm lại cho kỹ á, thương có một hai người. Trong tâm mình thật sự mình thương có vài người, mà thậm chí có những người dám tuyên bố chỉ thương có một người thôi. Có không? "Trong đôi mắt anh, em là tất cả", vậy là ổng thương mấy người? Có một mình có có một người một chứ nhiêu? Phải không? Mới nói câu đó: "Trong đôi mắt anh, em là tất cả", bố mẹ là dẹp sạch, ông bà nội ngoại dẹp sạch. Nhưng mà cái người mà ổng tất cả như vậy nó có đi suốt với nhau cả cuộc đời không? Không, rồi lại thay đổi. Đó. Chúng sinh phàm phu là vậy đó. Cái tình cảm của họ, tình yêu thương của họ gói lại cho vài người.
[47:02]Mà có những người chủ trương chỉ gia đình mình thôi, vợ con, hai ba đứa con vậy, rồi hết. Thì đó là phàm phu, tầm thường. Khi mình đến với đạo Phật, thì đạo Phật buộc mình phải làm sao? Phải yêu thương mênh mông, bát ngát. Từ cái mình chỉ yêu thương có vài người chung quanh mình, cái người thân của mình, mà buộc mình phải yêu thương mênh mông bát ngát, làm dễ không? Không. Mà phải làm sao làm cho cho được. Mỗi khi mình ngồi thiền, mỗi khi mình lễ Phật, mình tự răn nhắc mình, tự bảo ban mình, tự nguyện lòng mình là yêu thương tất cả.
[47:47]Mình cứ nói vậy thôi chứ nó không không có thành đâu. Ngày nào cũng nói: "Con nguyện lòng yêu thương tất cả chúng sinh". Nói rồi quên, nói rồi quên. Nói nguyên một năm trời cũng chả thấy nhúc nhích gì. Nói hai năm cũng chả thấy gì. Hai chục năm. Hai chục năm bắt đầu cái lòng từ bi nó mới nảy mầm rất ít.
[48:13]Ví dụ như bây giờ mình trồng khoai lang. Đây có ai biết trồng khoai lang không cà? Mấy người già già còn hy vọng biết nha, chứ còn mấy đứa trẻ trẻ tụi con bữa nay là hỏi: "Rau lang ở đâu mà có?", "Dạ, ngoài chợ". Chỉ có những người lớn tuổi mới biết là rau lang ở trong trong vườn phải không? Ở rẫy, cuốc đất giâm cái lá xuống, hoặc là để một cái củ đó trong cái hơi ẩm nó sẽ nảy mầm lên. Đó một cái củ củ khoai lang như vậy để yên trong bóng tối, chỗ thoáng mát, ít bữa nó sẽ mọc lên một cái mầm lá. Vậy đó. Thì cái lòng từ bi mình cũng vậy, nó giống như cái củ khoai lang vậy đó, thấy cái lời ước nguyện nó phải hai chục năm.
[49:01]Ngày nào cũng lạy Phật lên lạy Phật xuống cầu nguyện xin tha thiết, hai chục năm nó mới nảy được cái mầm bấy lớn của lòng từ bi thôi. Nhớ nha! Đó, bởi vậy mới so sánh với cái lòng từ bi của một bậc Thánh hoặc Bồ Tát, nó là một cái cây sum sê tràn ngập cả đất trời, mình mới thấy cái sự vĩ đại của một bậc Thánh khi mà họ yêu thương được tất cả chúng sinh. Còn với mình hai chục năm rồi nó mới ló được cái mầm bấy lớn à, mà phải hai chục năm. Nhưng đó là gì? Đó là trụ cột của Phật pháp. Còn nếu mà mình tu tập mà mình không có lòng từ bi, không yêu thương được ai hết, thì mình tu sai rồi đó. Tu mười năm rồi mà vẫn chỉ yêu lẩn quẩn vài người trong nhà mình là tu rất sai.
[49:48]Cái lòng từ bi phải nảy nở theo theo năm tháng từ từ từ từ, yêu thương được chan hòa mọi người, lớn dần lớn dần ra ra tất cả mà mình cảm nhận điều đó rất rõ.
[50:02]Tự mình cảm nhận rất rõ. Ví dụ mình nhớ lại năm năm trước, mình thấy mình nhìn mọi người rất là thờ ơ, lạnh lùng, nhưng qua năm năm sau, khi mình nhìn mọi người, mình nhận ra được trong tâm mình mình yêu thương được mọi người. Phải nhận ra điều đó rất rõ, và thấy rất rõ chứ không có chuyện nói mơ hồ, không có phải nói là lý luận, lý thuyết. Đầu môi chót lưỡi không có, nó là một điều gì sâu đậm ở trong tâm mình á, cái đó mới là đúng. Yêu thương mọi người một cách nhẹ nhàng và mình hạnh phúc trong cái tình yêu thương đó, mình có cái tự tin trong cái tình yêu thương đó, đây là điều không thể sai.
[50:42]Biết như vậy. Đó cái trụ cột thứ ba. À rồi. Rồi một cái nữa, một cái trụ cột thứ tư nữa là cái mục tiêu vô ngã. À. Tu gì nó tu, phải đi đến cái chỗ cuối cùng là vô ngã, không còn gì là ta. À.
[51:05]Thầy nói câu này là tại sao vậy? Tại vì ở giữa đường á, nó phát sinh ra nhiều điều mầu nhiệm, thù thắng mà có thể làm cho cái bản ngã của ta bất ngờ lớn lên trở lại. À. Ví dụ bây giờ mình mới ban đầu tu, mình là một cái người chấp ngã, ích kỷ, kiêu ngạo. Mới tu mình như vậy. Thế là mình phải lạy Phật, sám hối, phát nguyện quá chừng để cho cái đó nó bớt đi. Bớt đi ích kỷ, bớt kiêu ngạo gì đó để mà tu. Tu cái khi mình bắt đầu vào cái công phu tu ổn định rồi thì cái bản ngã rất là nhẹ. Mình cảm thấy mình ít ích kỷ, cảm thấy mình ít đi cái tự cao, gì đó, thấy rõ. Nhưng mình rất là ổn định, yên tâm trên cái con
[51:56]đường mà mà mà bản ngã nó nhẹ như vậy mà tu. Nhưng đến khi mà tu giữa đường á, cái định nó vào được sâu, tâm linh mình nó biến chuyển, những điều thù thắng nó hiện ra.
[52:11]Bắt đầu cái nó ngược lại à. Lúc đó cái bản ngã nó dấy lên à. Cái bản ngã nó dấy lên vì hai điều. Điều thứ nhất là mình có năng lực đặc biệt, tự nhiên mình thông minh hơn, biết được nhiều chuyện hơn, thấy cái này, biết cái kia. Rõ ràng mình giỏi hơn ngày xưa. Khi mà tâm mình vào thiền định rồi, mình giỏi hơn ngày xưa, nhạy bén hơn, sáng suốt hơn, sắc bén hơn rất nhiều. Đó là cái thứ nhất. Cái thứ hai, cái cảm giác của cái nội tâm lúc đó luôn luôn làm cho mình thấy có một cái ta rất rõ. À. Cái mà thầy nói là cái câu mà khi tâm mình thanh tịnh rỗng rang, mình có một cái cảm giác về một cái ta rất rõ.
[53:00]Cái câu này thì thầy không giải thích được. Cái này ai tu tới thì sẽ biết. Nhưng mà cái ta rất rõ đó là cái gì? Mình không chấp nhận mình không gọi nó là bản ngã còn tồn tại mà mình gọi nó là cái gì? Mình gọi nó là chân tánh, mình gọi nó là chân tâm, mình đặt cho nó nhiều cái tên rất là đẹp. Để làm chi? Để mình kiêu ngạo. Đây mới chết là cái chỗ này, mới chết là cái giữa đường á. Đi chưa tới được cái vô ngã mà giữa đường cái bản ngã lớn lên bất ngờ trở lại. Đây mới là điều đáng sợ. Thầy nhắc lại, khi ta còn phàm phu thì bản ngã của mình rất là lớn. Bản ngã mình lớn đó nó thể hiện qua những cái điều gì?
[53:47]Nóng nảy, ích kỷ, kiêu ngạo. Nhớ như vậy. Khi mới vào tu thì nó như vậy, thì mình tu rất vất vả để diệt ba cái thằng cái thằng này. Là cái thằng nóng nảy nè, cái thằng ích kỷ, cái thằng kiêu ngạo. Cái nó xẹp xuống nó xẹp xẹp xẹp xuống cái mình tu rất là ổn định. Đó mình biết kính thầy, kính bạn, biết thương người, thương vật, biết tinh tấn tu tập. À. Lúc mình chưa chứng gì cho nên nó rất là hiền lành, rất là ổn định. Tới khi bắt đầu mình có kết quả, chứng từ từ chứng từ từ cái những trạng thái này, những trạng thái kia. Thì khi mà chứng như vậy, có kết quả như vậy, tâm mình thay đổi, năng lực mình lớn ra, mình sắc bén hơn, trí tuệ hơn.
[54:40]Và đây thầy nhắc lại cái yếu tố thứ hai: có một cảm giác về cái ta rất rõ. À.
[54:52]Cái chết người là cái này á. Cái chết người là lúc đó trong cái tâm thanh tịnh đó, bước tới bước lui tay chân tự tại, trong cái cái cái trống rỗng đó thì nó vẫn có một cái cảm giác về một cái ta rất rõ. Thầy nói đi nói lại nhớ mà ghi trong đầu nha, sau này mà tới cảnh giới đó mà nhớ á. Cảm giác về một cái ta rất rõ khi tâm mình đang rất thanh tịnh. Và mình không hiểu, mình quên cái mục tiêu vô ngã nên mình dừng ngang đó, mình đặt cho cái cảm giác về cái ta đó một cái tên rất là đẹp là chân tâm, chân tánh gì đó. Để mà chi? Tô điểm cho nó, ôm lấy nó, chấp lấy nó và bản ngã bùng phát trở lại. Ta đứng lại, không đi tiếp về mục tiêu vô ngã.
[55:50]Nhưng mà lúc đó mà mình buông cái cảm giác đó, buông cái cảm giác về cái ta đó, trật liền. Lúc đó mất cái chân âm, có thể phát điên liền, hư bộ não liền. Cái chỗ này kỹ thuật rất là khó. Hôm nay chưa tới mà thầy nói thì nó hơi khó. Lúc đó vẫn phải làm sao? Vẫn phải an trú nơi cái cảm giác của cái ta đó chứ đừng có rời khỏi nó. Giống như mình mới tu mình phải an trú toàn toàn thân, biết rõ toàn thân. Thì đến khi mà cái tâm thanh tịnh rồi, cái cảm giác cái ta rõ đó vẫn phải an trú với nó, mặc dầu biết nó là giả. Thầy nói trước cái này để mà tu tới đó mà biết á. Vẫn phải ôm lấy niềm đau.
[56:38]Ở đây có ai đọc qua mấy cái bài ở trên mạng mà Nền tảng Đạo đức không cà? Có ai đọc không? Không ai đọc hết nhỉ? Không biết có ai viết á, mà những bài đó rất là hay. Trong đó có một bài cái tựa là Ôm lấy niềm đau. Nghĩa là cái đau khổ á mình không có trốn nó mà đứng lại với nó, ôm lấy nó luôn thì mình bớt đau, nha. Giống như có một cái người nào đó không có đau vì quá đau, còn ông nhạc sĩ ổng nói mình đây mình ôm lấy niềm đau thì bớt đau. Thì lúc đó cũng vậy, cái cảnh giới của một người mà trong cái tâm thanh tịnh cái cảm giác cái ta rất rõ thì đừng bỏ nó, cũng phải ôm lấy nó mà biết nó là giả.
[57:26]Nhớ giùm nghen. Thầy nhắc đi nhắc lại hoài đó. Tu tới thì nhớ lại cái lời này hôm nay, nha. Khi nào tâm thanh tịnh rồi, nhớ những điều mà thầy nói hôm nay. Thầy nói trước như vậy vì nó cản cái con đường ta đi tới vô ngã mà nhớ là mục tiêu của chúng ta tu là đi về vô ngã. Đó là một cái trụ cột trong đạo Phật. Nên nếu ông thầy nào dạy mình tu mà ổng chẳng nói gì về vô ngã hết thì ông thầy này nói sai đường của Phật, ông thầy này không phải là chánh kiến. Nhớ như vậy. Nên ông thầy mà tu đúng với lời Phật dạy, ông phải hướng mình đi về mục tiêu vô ngã. Mà cái mục tiêu vô ngã đó nó vừa là ước mơ, vừa là lý luận mà vừa là cái công phu thực tế trong cái tâm linh của mình.
[58:20]Từ cái buổi đầu mình còn nóng nảy, còn ích kỷ, còn kiêu ngạo, rồi vượt qua cái đó để bắt đầu hiền lành mà tu tập cho tới khi chứng được một phần cái định, cái cảm giác bản ngã nó hiện ra rõ ràng, tiếp tục mà yên tâm mà không chấp nhận cái bản ngã mặc dù ôm lấy nó mà tu chứ đừng bỏ nó. Giống như bây giờ khi mới tu, lúc nào mình cũng phải an trú toàn thân là như vậy, cái bí quyết nó là như vậy. Phải đi về vô ngã. Ai ngủ cứ ngủ nha. Mấy cái điều này nó hơi khó nghe, khó hiểu. Rồi cái giáo lý về Tứ diệu đế, Bát chánh đạo là những cái tuyên ngôn của đạo Phật mà không bao giờ được hiểu sai. Nhớ phải hiểu rất kỹ về Tứ diệu đế, Bát chánh đạo.
[59:13]Hôm nay không phải là bài giảng cho nên thầy không có nói. Nhưng ta có bài kinh tụng Bát chánh đạo đó, cứ lấy mà mà tụng mãi như vậy. Đó là những trụ cột của đạo Phật không thể sai. Nên ông thầy nào, cái tông phái nào mà không nói ra được những điều đó thì ta cười cười cho vui, đừng chấp nhận. Đó những cái điều đó bắt buộc phải có. Thứ nhất là gì? Luật nhân quả. Hai là gì? Giới - Định - Tuệ. Đó là gì? Tôn kính Phật vô biên. Gì? Từ bi. Mục tiêu vô ngã, Tứ diệu đế, Bát chánh đạo. Mấy cái đó là những cái trụ cột để mà ta đồng nhất cái sự tu hành trong đạo Phật lại. Tu tông gì tu, những điều đó phải có hết thì mới gọi là đạo Phật.
[59:58]Còn nếu không nói tới những điều đó thì không phải đạo Phật dù anh thờ Phật, dù cạo đầu, dù mặc y cà sa. Nhưng mà những điều này không lão luyện, không thành thục, không phân tích, không nói rõ, không tuyên dương thì người này không phải là đạo Phật đúng đắn, hoàn toàn. Nhớ như vậy nha. Nên nó có những đặc điểm mà ta sẽ thấy trong đạo Phật thế này. Ta có bốn cái điều này ta để ý trong đạo Phật. Thứ nhất là từ niềm tin rồi biến thành trí tuệ. Nhớ. Đây là dấu hiệu thứ nhất á. Mới ban đầu ta đến với đạo Phật, có thể là ta đến bằng niềm tin, nhưng đến lâu rồi, bắt đầu niềm tin không cần nữa mà trở thành trí tuệ.
[1:00:45]Nhớ như vậy. Cái điều thứ hai là bắt đầu từ quốc gia rồi trở thành thế giới. Nghĩa là sao? Nghĩa là nếu ta tu đúng thì cái Đạo Phật của Việt Nam trở thành món quà tặng cho cả thế giới. Cả thế giới phải sao? Phải đi tìm cái Phật giáo Việt Nam mà học hỏi nha. Lúc đó cái chùa Phật Ngọc Xá Lợi sao? Không phải là chỉ là độ cho người Việt Nam nữa mà phải độ cho người nước ngoài nữa. Nên cái Sư Bác có cái mơ ước xây dựng cái khu thiền đường bên đây. Cho là cái người nước ngoài họ về họ yêu thích cái miền Tây, nếu họ yêu thích ngoài Bắc thì ngoài Bắc sẽ có một khu, yêu thích miền Trung miền Trung có một khu, nhưng nếu yêu thích miền Tây thì cứ về chùa
[1:01:33]Phật Ngọc sẽ có cái khu tu tập cho họ. Nghĩa là gì? Nghĩa là khi một Đạo Phật đúng rồi thì nó không còn là nằm trong phạm vi quốc gia nữa mà nó sẽ trở thành cái quà tặng cho cho thế giới, là cái Đạo Phật của Việt Nam sẽ là một cái điểm đến cho cho thế giới, nó thuyết phục được thế giới, chứ không phải chỉ là lẩn quẩn với những con người của Việt Nam nữa. Như vậy nó vượt cái giới hạn luôn, đó như vậy. Cái thứ ba là nếu ta tu đúng thì ban đầu nó là một tín ngưỡng nhưng sau này sẽ trở thành một khoa học. À, mình nói đi tu, à ông này ông làm chuyện tín ngưỡng ấy mà. Nhưng không, với Đạo Phật ban đầu nó là một tín
[1:02:21]ngưỡng, sau này sẽ trở thành một khoa học. Ví dụ như luật nhân quả, người ta sẽ cho đó là một tín ngưỡng, nhưng sau này khoa học phải nghiên cứu. Luân hồi, ban đầu là một tín ngưỡng, nhưng sau này khoa học phải chấp nhận mà nghiên cứu. Thiền định là ban đầu như là tín ngưỡng, nhưng sau này khoa học phải phải nghiên cứu. Đó, mới ban đầu là tín ngưỡng, tu đúng rồi nó sẽ trở thành khoa học, cái thứ ba. Và cái thứ tư, khởi điểm là một tôn giáo nhưng rồi sẽ trở thành một cái văn hóa của cả một cái dân tộc luôn. Mới ban đầu nó chỉ là một cái tôn giáo thôi của một số người, nhưng sẽ trở thành cái lối sống, cái nếp nghĩ,
[1:03:03]cái văn hóa của cả một dân tộc và cả một thế giới này luôn. Thầy nhắc lại bốn điều nếu ta tu đúng thì Đạo Phật sẽ chuyển thành từ cái này qua cái kia nha. Thứ nhất là cái gì? Bắt đầu từ niềm tin mà trở thành trở thành trí tuệ. Thứ hai là bắt đầu từ quốc gia mà trở thành thế giới. Thứ ba, bắt đầu từ tín ngưỡng mà trở thành khoa học. Thứ tư, bắt đầu là một tôn giáo nhưng rồi trở thành một nền văn hóa của của dân tộc, của loài người luôn. Đó nếu ta tu đúng thì bốn điều này thay đổi ha. Nhớ chưa cả? Thầy không biết thuộc chưa nhỉ? Thầy nhắc lại một lần nữa nha, nhắc lại một lần nữa cho thuộc để về mà mình nói chuyện với huynh đệ.
[1:04:01]Nếu ta tu đúng thì ban đầu là niềm tin rồi nó trở thành trí tuệ. Nếu ta tu đúng thì từ quốc gia sẽ trở thành cả thế giới này. Nếu ta tu đúng thì từ tín ngưỡng sẽ trở thành khoa học. Nếu ta tu đúng thì từ cái tôn giáo sẽ trở thành cả một nền văn hóa đậm sâu của dân tộc và của loài người, như vậy. Nếu ta tu đúng. Ví dụ như mình đi đường mình thấy rác mình nhặt lên, đó là cái văn hóa. Nhưng mà cái văn hóa đó từ đâu? Từ cái tâm tu hành chân chính của ta. Ta không bao giờ để cho cái gì của chung nó thành dơ bẩn. À hễ thấy đường phố mà nó dơ thì mình hiểu rằng mình có trách nhiệm trong đó, chứ không phải đợi cái người quét rác.
[1:04:57]Thì cái đạo đức của một con người theo Phật là không để cho cái chung bị tổn hại, mình nhặt rác đi. Đó là văn hóa, nhưng sự thật nó xuất phát từ cái gì? Từ cái đạo đức của tôn giáo Phật dạy, từ cái lòng vị tha, từ cái tinh thần trách nhiệm chung với với cộng đồng, là như vậy nha. Hôm nay ta nói về những trụ cột của của Phật Pháp. Đó, nếu mà ta đi đúng đường thì ta chuyển hóa bốn điều nhỏ trở thành bốn điều lớn lao cho cái thế giới này nha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.