[0:01]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính thưa quý thầy quý cô, kính thưa anh Tâm, Giám đốc của Phúc An Viên, kính thưa tất cả quý Phật tử. À quý Phật tử có biết anh Tâm Giám đốc đây chưa kìa? Anh đứng lên anh chắp tay anh chào mọi người đi. Dạ, đây là con người rất là dễ thương. Nha, xây dựng một cái nghĩa trang mà thành một cái điểm tâm linh như thế này, à. À có cái câu chuyện vui như thế này. Có cái cô đó cô mới nhắn tin cho một cái người yêu cũ. Nói là anh có khỏe không? Cái anh kia ảnh mừng quá ảnh nhắn tin lại nói: "Ồ anh khỏe, em sao lúc này? Ờ anh cũng nhớ em lắm." Cái cô đó mới trả lời:
[0:47]"Ủa, anh còn sống hả?" Cái cô nói: "Ủa, chứ sao em nghĩ anh chết?" "Tại hồi còn yêu nhau đó, anh nói mà hễ không còn em nữa thì anh chết liền. Mình đã chia tay 2 tháng rồi thì ra em nhắn tin thử thì ra anh cũng còn sống." Thì lúc mà mới yêu nhau á thì anh đã nói câu đó, cô này cô nhớ nè. "Mà không có em trong đời này anh chết liền." Chúng ta có hay nghe câu đó không ta? Hồi đó cũng mình cũng có nghe phải không? Trước đây có nghe. Anh Tâm có hay nói câu đó không trước đây? Có không? Cũng có phải không? Hồi đó cũng có nói rồi. Ừ anh cũng có nói, đại khái là vậy. "Không có em anh chết liền." Nhưng mà sự thật
[1:22]thì 2 tháng sau kiểm tra lại thì chưa chết. À thì nó có một cái thế này.
[1:29]Cái câu chuyện nó vui nhưng mà cho ta hiểu một điều thế này: thì ra là trong đời ta đó, ta có ai đó để ta đặt cái cuộc sống mình lên trên đó.
[1:45]Vì sao ta sống? Ta sống vì ai? Nhỏ thì ta không có biết điều đó nha. Nhưng đến lúc nào đó trong cuộc đời mình có một cái sự tình gì, một con người gì, một vấn đề gì mà lấy hết cả cái tình yêu thương của mình, lấy hết cả tâm hồn của mình thì mình mới hiểu ra một điều là mình sống vì điều đó, mình sống vì điều đó. Ví dụ như khi lớn lên chút xíu bắt đầu có cái tình yêu, rồi cái tình yêu của nam nữ ở cái tuổi mới lớn rất là mãnh liệt. Khi mà trong cái tình yêu người ta cái ngày nhớ, đêm thương, khi mà cái tình cảm dành nhiều quá, cái người ta cứ tưởng là nếu thiếu cái cái người đó mình không sống nổi.
[2:33]Là giống như là mình vì người đó mà sống, không có người đó mình không sống nổi. Rồi đó là một trường hợp. Thì lúc đó ta mới đặt cái vấn đề: ồ, ta có mặt trên đời này là ta sống vì ai? Lúc đó bắt đầu ta mới đặt vấn đề đó. Chứ còn lúc nhỏ, hỏi không biết đâu. Bây giờ mấy đứa nhỏ nhỏ hỏi: con sống vì ai? Nó ngơ ngơ nó không biết, tại giờ nó cứ sống thôi, nó chả sống vì ai cả, hả. Tới bữa thì mẹ cho ăn cơm, ba cho ăn cơm thôi. Rồi tới giờ thì đi học thôi. Hỏi sống vì ai, không bao giờ có khái niệm đó. Nhưng khi ta lớn lên rồi, có nhiều điều chi phối tâm hồn ta rồi, thì ta mới hiểu ra một điều là có một ai đó để ta vì người đó mà ta sống.
[3:17]Hoặc là có một điều gì đó linh thiêng mà vì cái điều linh thiêng đó mà ta sống. Còn nếu không có điều đó, ta không cần sống nữa. Nó lớn lao đến như vậy. Nên hôm nay vậy, nhân cái buổi lễ Vu Lan tại cái công viên Phúc An Viên này, chúng ta ngồi đây hỏi với nhau một điều: Cho đến giờ phút này, ta sống vì ai? Cho đến giờ phút này ta sống vì ai? Còn nếu mà cảm thấy không có ai để ta sống nữa thì ta đang nghe cái lò thiêu nó thổi trong đó không? Thì mình xếp hàng đi vô đó hết, xếp hàng. Còn nếu mà mình có người nào đó để mình sống vì, thì ta hãy, hãy tiếp tục sống. Khi mà hỏi câu này rồi thì ta sẽ giật mình,
[4:02]thì ra là có nhiều khi ta cũng không biết ta sống vì cái gì nữa. Là ta còn sống thì cứ sống, nha, còn làm ăn thì cứ ăn, hỏi sống vì cái gì thì nói chẳng biết nữa. Là cái người mà khi đã lớn rồi, đến một cái tuổi trưởng thành rồi mà hỏi: "Này, vậy bạn sống vì cái gì?" Ngơ ngơ ngơ ngơ ra không biết, thì nghĩa là sao? Nghĩa là người đó sống vì bản năng thôi. Tức là vì cái bản năng con người tham sống sợ chết, hễ sống rồi, cứ sống, chẳng biết sống vì cái gì thì đây là gọi là sống vì bản năng. Còn người nào mà hỏi: vì đâu anh sống? Mình có câu trả lời, thì người này có mục đích sống rõ ràng ạ. Có mục đích sống rõ ràng. Ví dụ hỏi nói, bây giờ ta hỏi một người thầy giáo hỏi:
[4:51]"Anh anh sống vì cái gì?" Nói: "Tôi sống vì học trò thân yêu." Có câu trả lời. Tức là suốt cuộc đời tôi là tôi lấy sự nghiệp giáo dục dạy học trò làm lẽ sống, mà nếu bây giờ không còn được đi dạy nữa, không còn được đứng lên bục giảng để truyền đạt kiến thức nữa, tôi chết cho rồi. Đó, cái người này họ có lẽ sống, họ có lý tưởng sống, có mục đích sống rõ ràng. Và cuộc sống của họ có phấn đấu, có cố gắng để làm được cái điều gì đó tốt đẹp mà họ thấy là là thiêng liêng, là cao siêu. Ờ. Còn nếu mà ta bất ngờ được câu hỏi: vì đâu anh sống, vì sao anh sống, vì ai anh sống, ta lớ ngớ ta không nghĩ ra.
[5:29]Không nghĩ ra, tức là ta đang sống theo, theo bản năng. Cuộc sống nó cứ đẩy ta đi và ta cứ đi theo cái dòng sống đó mà chẳng biết vì đâu. Thì cuộc sống như vậy được gọi là cuộc sống bản năng, cuộc sống tầm thường. Và chết không bảo đảm có chỗ đi về ạ, không bảo đảm, tại không có nhân quả gì rõ ràng hết, không có tội phước gì rõ ràng. Là cuộc đời, nhân duyên cứ đưa đẩy ta tới đâu thì ta tắp vào tới đó, chứ ta không có lý tưởng sống, không có lẽ sống, không có mục tiêu sống. Và cuộc sống hết sức tầm thường. Nãy giờ thầy nói tới nói lui, thầy nói nặng nói nhẹ, giờ ta có câu trả lời chưa ạ? Nãy giờ thầy nói xiên nói xỏ, thầy nói móc nói ngoéo,
[6:14]thầy hỏi tới hỏi lui, nói nặng nói nhẹ, bây giờ mọi người đã trả lời, đã tìm câu trả lời được chưa? Ta sống vì ai, có chưa? Có chưa, có câu trả lời chưa? Có vài người à. Anh Tâm sống vì ai? Nói sống vì nghĩa trang này, chứ không phải người chết đây chứ. Giờ hỏi cái là lớ ngớ rồi nha. Cả một đời quên mất không biết sống vì cái gì nữa, cứ sống thôi chả biết sống vì cái gì. Nên hôm nay đã tới lúc rồi, ta đặt lại cái câu hỏi này: ta sống vì ai? Bây giờ bắt đầu phải hỏi, muộn rồi. Nha, muộn rồi. Bước vào cái nghĩa trang rồi là mới thấy cuộc đời mình muộn rồi, đã thấy vô thường rồi. Mả người ta chôn lô nhô, cái lò thiêu là đang thiêu trong á.
[6:58]Nha, nếu mà không có câu trả lời, không biết sống vì ai thì xếp hàng đi vô đó hết giùm thầy, nha. Còn nếu mà có cái câu trả lời thì hãy tiếp tục sống. Vì muộn quá rồi. Đến giờ này mà chưa có câu trả lời: vì đâu ta sống, vì ai ta sống, thì ta sống tầm thường quá. Nên hôm nay bắt ta phải trả lời câu này cho ra: vì đâu ta sống, vì ai ta sống? Giờ ta sẽ hỏi một số người thì ta sẽ có những câu trả lời rất là thú vị. Ví dụ như ta hỏi một người cha mẹ, nói: "Ông bà sống vì ai?" Và cái câu trả lời thường là gì? "Tôi sống vì gì?" "Vì con." Câu này rất rõ ràng, nhiều người trả lời lắm. Lúc mà lớn lên nhiều người họ cũng chưa có mục đích
[7:42]sống, rất nhiều người chưa biết đạo lý, chưa có lý tưởng sống, không biết Phật pháp, cuộc đời cũng đưa đẩy chẳng biết mình sống vì đâu, cứ làm ăn làm ăn, tới chừng lập gia đình, có yêu thương vợ chồng mình rồi lập gia đình, tới chừng đẻ con ra rồi mới thấy là mình, mình, con mình dường như là tất cả của cuộc đời mình, phải không? Mọi hy vọng của mình đều gửi hết vào, vào đứa con. Và bây giờ hỏi: cha mẹ sống vì ai? Ngồi nghĩ đi nghĩ lại: "Đúng là mình sống vì con mình." Làm lụng tận tụy, vất vả, cực khổ nọ để nuôi con, để dạy con, để nhìn thấy con khôn lớn và mong rằng sau này nó lại, nó thành người, nó thành công,
[8:19]nó được hạnh phúc, được giàu sang, được gì gì đó theo cái ý nghĩ của mình. Nên thường cái câu mà hỏi cha mẹ là sống vì ai, thường cái câu mà cha mẹ trả lời rõ ràng nhất là: "Tôi sống vì con." Đúng không ạ? Thật ra sư cũng không biết, sư không có con nên cũng không biết. Sư phụ thường thường hỏi sư phụ, sư phụ nói sư sống vì đệ tử, vì Phật pháp. Tại vì mình làm thầy đó thì câu trả lời mình là vậy. Nói cuộc đời này có gì đâu, mình thầy đâu còn cái gì, không còn mục đích gì của riêng tư của chính thầy nữa. Cho nên giờ hỏi thầy sống vì cái gì thì thầy trả lời rõ vậy thì thầy vì đệ tử thầy, thầy sống. Nói:
[8:52]"Nói vì sao thầy đi giảng hả?" Thầy nói: "Vì độ chúng sinh hả?" Không, thầy đi giảng kiếm ít tiền về nuôi đệ tử, chứ không có gì trơn á. Cứ cứ vì đệ tử mà sống, cái câu đơn giản. Thì thầy suy ngược ra thầy nghĩ rằng cái nỗi lòng của cha mẹ khi mà sinh con á là như sống vì con mình, cái câu trả lời đó là mạnh nhất. Nhưng mà bây giờ hỏi đứa con: "Con sống vì ai?", không bao giờ có đứa nào trả lời: "Sống vì cha mẹ." Đúng không ạ? Hầu hết không có đứa nào trả lời, đúng không con? Lớ ngớ liền, hỏi: "Sống vì ai?" "Dạ, con sống vì người yêu con liền." Mà thương ba mẹ, thương thì thương chứ không bao giờ sống vì ba mẹ. Vì sao?
[9:26]Vì cái quy luật của tạo hóa, quy luật của cuộc đời, quy luật của tâm lý, ta sống vì cái ta ta đi tới chứ không bao giờ sống vì cái đi lui, mà cha mẹ mình vẫn là một quá khứ. Dù mình hết sức yêu thương bố mẹ, nhưng mà biết lúc nào đó bố mẹ sẽ chết. Nếu nói mình sống vì bố mẹ, tự nhiên bố mẹ chết nãy mình chết theo, phải không ạ? Cho nên thường thường đứa con không có mục tiêu sống vì bố mẹ, mà sống vì sự nghiệp, mà lúc bồng bột thì nó hay nói là nó sống vì người yêu, rồi sau này nó có con á nó sẽ nói sống vì con. Vậy thôi, chứ còn thương bố mẹ vì thương, hiếu bố mẹ vì hiếu, không bao giờ có ai nói
[10:01]cái chuyện là đứa con mà sống vì bố mẹ. Và tâm lý đó ta phải chấp nhận, ta đành phải chấp nhận, ta không bắt được, không ép một đứa con là nó phải sống vì bố mẹ, nhưng bố mẹ thì phải sống vì sống vì con. Thì nó là đạo lý tự nhiên, tự nhiên của trời đất mà của lương tâm. Nhưng mà ta không ép đứa con sống vì bố mẹ, ta chỉ ép đứa con là sao? Phải hiếu kính với bố mẹ thôi. Ngày nào bố mẹ còn sống thì phải hết sức là là yêu kính bố mẹ mình, bởi vì bố mẹ mình cho mình cả cuộc đời, cho mình biết bao nhiêu sự yêu thương, sự hy sinh, vất vả, thế đó. Và ta hiếu kính, biết ơn để chi? Để ta tiếp tục sống với cuộc đời,
[10:44]chứ không quay ngược lại sống vì bố mẹ, không quay ngược. Vì nếu bố mẹ sống vì con, con sống vì bố mẹ, cuộc đời này bế tắc hết. Cho nên ta có một dòng chảy đi xuống thôi: cha mẹ sống vì con, còn đứa con nó sẽ sống vì cuộc đời, sống vì nhân loại, vì những sự nghiệp bước tới phía trước cho cho tương lai, cho xã hội, cho đất nước, cho thế giới. Cho nên không có cái việc mà nói là à cha mẹ sống vì con rồi con sống vì cha mẹ, câu đó ngược và nó phá vỡ hết sự tiến bộ của xã hội. Nên khi hỏi cha mẹ sống vì ai, cha mẹ sống vì con, câu đó là đạo đức. Nhưng mà đừng để ép con mình nói sống vì cha mẹ, nhớ như vậy, nhớ không.
[11:24]Rồi như cái câu chuyện cười mà ta vừa mở đầu vậy thì cũng vậy, nhiều khi trong cái tình cảm nam nữ luyến ái mạnh mẽ á thì người ta cứ nghĩ rằng vợ chồng cũng sống vì sống vì nhau. Thôi thì đó cũng là một cái tình cảm thiêng liêng thì ta chấp nhận. Ví dụ như cái những người cặp vợ chồng sống với nhau đậm đà tình nghĩa thì cái người kia cũng cảm thấy cái người vợ của mình là cái cuộc đời của mình, là tình yêu thương của mình, nên hỏi thôi mình sống cũng vì cái người mình yêu thương, là vợ sống vì chồng, chồng sống vì vợ thì cũng là một cái đạo đức đẹp trong cuộc đời này, đó. Mà tuy nhiên, thời gian thì nó vẫn có những cái
[12:05]thay đổi chứ nó cũng không hoàn toàn như vậy. Nhưng mà những lúc yêu nhau thì người ta cũng có cái cảm giác đó, cảm giác đó, nhưng mà cảm giác thôi, chứ sau đó thì thì không phải như vậy. Đó là trên tình cảm của cuộc sống này người ta có thể sống vì nhau như vậy. Rồi có một cái lý do khác để sống nữa là khi nghề nghiệp nó đến, người ta yêu nghề, yêu sự nghiệp, người ta cũng sống vì cái nghề nghiệp đó. Ví dụ như là ta hỏi một cái người lính, một người chiến sĩ đang cầm cái khẩu súng đứng ngoài biên cương, ta hỏi: "Anh sống vì ai?", người kia trả lời làm sao? Trả lời làm sao? Sống vì vì Tổ quốc, phải không ạ?
[12:46]Tại vì nếu mà không sống vì Tổ quốc, đâu có dám mà cầm súng mà đứng ngoài kia để cho giặc nó bắn vô. Hễ mà nghe nói bắn qua bắn lại là đâm đầu chạy mất thì sợ chết rồi, nhưng mà dám ghìm cương đứng đó chịu, đạn nó bắn qua kìm núp núp núp thôi, ráng nhưng mà lỡ xui nó bắn trúng cái bật ngửa ra chết liền. Mà nếu hên thì mà còn hụp hụp cái đầu mình xuống nó bắn trúng đá trúng bờ đâu đó rồi mình còn ngóc lên bắn lại, chứ còn mà nếu nó xui nó để vô một viên trúng bốp chết liền. Mới là trong cái sống cái chết đường tơ kẽ tóc như vậy mà vẫn cầm cây súng mà bắn lại kẻ thù thì họ sống vì ai? Rõ ràng là sống vì sống vì Tổ quốc, đó.
[13:22]Như vậy, cái nghề nghiệp à cái sự nghiệp nó cho họ một cái mục đích rõ ràng, mà nếu cái người lính mà không sống vì Tổ quốc thì không làm lính được, không chiến đấu được, nha vậy. Rồi bây giờ ta hỏi thầy cô giáo thì nói là sống vì vì học trò. Người ta gặp một người lãnh đạo, cán bộ, ta hỏi họ sống vì ai, họ trả lời làm sao? Ở đây có ai làm cán bộ không? Ai ai làm cán bộ trả lời giùm thầy câu này? Ví dụ hỏi một người cán bộ, họ sống vì ai, họ trả lời làm sao? Sống vì nhân dân, đó. Thiệt hay không biết nhưng đó là câu trả lời chuẩn nhất mà ta cũng hy vọng rằng họ thật lòng như vậy, tức là họ làm cán bộ, lãnh đạo mà thật lòng họ sống vì
[14:05]nhân dân thì đây là một cái hạnh phúc cho cho đất nước ta như vậy. Rồi ta gặp một người nhạc sĩ, ta hỏi: "Anh sống vì ai?", họ trả lời làm sao? Họ trả lời sao? Người nhạc sĩ người nhạc sĩ mà hỏi sống vì ai thì thường ta bắt gặp được hai câu trả lời. Câu trả lời thứ nhất là: "Tôi sống vì nghệ thuật", phải không ạ? Tại cả cuộc đời đem hết cả trái tim, cả tâm tình, cả sự sáng tạo nằm trong âm nhạc hết, cho nên hỏi: "Sống vì đâu?", "Vì nghệ thuật", mà không có âm nhạc chết liền, đó là câu trả lời thứ nhất của họ. Câu thứ hai trả lời vì ai? "Tôi sống vì những người yêu của tôi." Mấy ông đó bồ nhiều quá, bồ nhiều quá.
[14:44]Họ họ tình cảm họ nhiều quá nên họ vung vãi tùm lum ra, gây ra đủ thứ chuyện khổ sở trên đời, thế. Ở đây vậy, ở đây mà người nào mà đã có biết qua hội họa hay âm nhạc đều thấy trong đó xuất hiện một cái sự đam mê, một sự yêu thích, và cái sự đam mê yêu thích đó nó như là trở thành lẽ sống của ta vậy. Thầy nói giống như thầy cũng biết đàn quọt quẹt chút đỉnh vậy thôi, mà đi đâu công tác, đi đâu giảng vài ngày mà không rờ được tới cây đàn là bắt đầu khó chịu, bắt đầu lên cơn rồi, bắt đầu lên cơn, mà không có không cai được, cứ rọ rậy rọ rậy, cứ nhìn qua nhìn lại coi gần đó có ai để cây đàn đó hay không, vậy đó.
[15:26]Mà hên nhất là nhiều khi đi đến chỗ nào mà nghỉ ở đó người ta để cây đàn piano, mừng gần chết luôn, rồi lúc không cần mắc cỡ trơn, chạy sà vô đánh liền cho nó đỡ ghiền, đỡ nhớ. Thì mà thầy là biết rất ít đó, nên những người mà họ sống cả đời họ vì nghệ thuật thì cái niềm đam mê, xúc cảm nó còn lớn hơn nữa. Nếu hỏi sống vì ai, họ nói sống vì nghệ thuật, chết vì vì nghệ thuật. Hoặc là ta hỏi một nhà khoa học họ sống vì ai, vì điều gì thì họ sẽ nói làm sao? Họ sống vì vì khoa học. Bây giờ ta hỏi một người tu sĩ Phật giáo sống vì ai
[16:00]thì trả lời làm sao? Đây mọi người đoán giùm thầy cái, chứ thầy thì có trả lời liền, vì thầy tu mà. Bây giờ ta hỏi một thầy tu, một tu sĩ Phật giáo hỏi: "Sống vì ai?" thì cái vị đó sẽ trả lời làm sao? Vì cái gì? Rồi đó, ta có những điều thế này: vì vì Phật pháp, phải không ạ? Vì chúng sinh, đó, vì lòng từ bi, vì đạo lý, những điều cao siêu mà họ đã đem cả cuộc đời họ họ đi theo. Mà vì cái Phật pháp cao siêu đó mà họ từ bỏ hết những niềm vui của thế gian để dành hết cái tâm trí mình cho sự tu hành. Thì cái câu trả lời này hết sức là là cao siêu, thiêng liêng, vĩ đại, nhưng mà cầu mong là họ được
[16:44]như vậy, cầu mong là họ nói thật lòng như vậy, tức là người có lý tưởng tu hành, cả cuộc sống này chỉ dành hết cho Phật pháp, cho cho chúng sinh. Mà người nào mà cái tâm trí họ dành hết được cho Phật pháp, cho chúng sinh thì ta gọi họ là người người chân tu, người chân tu. Ví dụ như đôi khi họ có lỗi lầm gì thì ta nghĩ thôi cũng vượt qua được để mà mà trở lại đứng lên đi tiếp trên con đường đường Phật đạo vì cái lẽ sống, cái lý tưởng tu hành của họ mạnh quá, nên mình không có chấp, như vậy. Chỉ có những người sợ là những người giả dối, tức là mặc được cái áo rồi thì thấy mọi người trọng vọng rồi, cứ lúc nào cũng làm ra vẻ là thầy tu đạo mạo,
[17:25]nhưng mà trong lòng thì không tu, rồi chỉ giả vờ để mà được người ta cúng dường, mượn Phật giáo như là một phương tiện để sống thì cái đó là những người giả dối, gọi là buôn thần bán thánh, cả những kẻ giả tu đó thì rất là mang tội. Còn cái người nào ví dụ như họ tu chưa giỏi lắm, chưa có bề dày lắm, chưa làm được việc gì lớn lao lắm, nhưng mà thật lòng họ là vì Phật pháp, vì chúng sinh thì vẫn là những người rất là đáng đáng quý, đó. Còn nếu mà từ cái lý tưởng tu hành đó mà họ phát triển lần lần để trở thành một bậc đạo cao đức trọng thì thôi thật là một viên ngọc giữa cuộc đời này, nha, thế vậy.
[18:07]Rồi có nhiều người lạ lắm, ví dụ như có những người có ông chủ, ông thủ lĩnh vậy đó, ổng có những người bộ hạ, tay chân, người thuộc hạ trung thành với ổng kỳ lạ, là ổng kêu chết, chết liền. Ví dụ như là khi mà có phe nào đánh nhau, cái là sẵn sàng lấy thân mình để che đạn cho chủ nhân. Thì bây giờ hỏi cái người đó là: "Anh sống vì ai?", câu trả lời còn là gì? Sống vì sống vì ông chủ. Thì ta cũng không hiểu là vì sao có những người mà sống vì một người khác hẳn như vậy, trung thành đến mức độ tuyệt đối như vậy, dám đem cả mạng sống mình hy sinh cho chủ nhân của mình là vì sao? Là vì, vì... vì nợ duyên đời trước.
[18:52]Tức là đời trước chịu một cái nợ lớn quá, không còn cách nào khác, nên trước khi chết đã lập một cái lời thề, lập một cái lời thề nha. Lập lời thề là: "Con nguyện đem thân này để đền đáp cho ngài, để trả cái ơn này". Cái lời thề trong lúc xúc động, nói mạnh quá nó mang đi theo qua những kiếp khác luôn, để đến khi gặp lại, trở lại làm thuộc hạ, phục vụ rất là tận tụy, rất là trung thành, mà khi chết sẵn sàng chết vì chủ của mình. Đó là cái món nợ đời trước, nợ nặng quá. Tức là cái người này trong lúc nguy khốn quá thì ông chủ này ổng cứu, ổng cứu cách gì đó thì mình không hiểu được. Ví dụ cái nhà đó tới lúc đói rồi, muốn tới điều muốn xin ăn rồi,
[19:31]bệnh hoạn, đói rách, nhà cửa sập không còn gì, có một người đi ngang họ thấy như vậy thương tình, cái họ mới cho tiền, họ đứng ra họ giúp đỡ, họ cho chữa bệnh, dựng lại nhà, cứu mạng sống, đưa cơm tới ăn, rồi giúp cho việc làm. Cái ơn lớn quá mà người này có cái đạo đức biết ơn, không có vô ơn, cho nên khóc nghĩ tới cái người ơn nói thôi: "Nay ngài giúp tôi như vậy tôi không biết cách nào đền đáp được, thôi tôi nguyện đời đời kiếp kiếp coi là hầu hạ đền đáp ngài bằng tất cả cái sinh mạng của tôi". Cái câu đó mà lúc nói xúc động thật lòng, cái thành nhân quả mang đi luôn qua những đời sau, thì có những trường hợp như vậy.
[20:06]Tức là hỏi: "Sống vì ai?", sống vì ông chủ, chết vì ông chủ thì có những trường hợp như vậy. Rồi có những người hỏi sống vì gì? Nói sống vì cơ nghiệp. Ví dụ có những người họ có cái duyên, có phước ở đời trước đó, cái họ dựng lên được một cái sự nghiệp rất là lớn, mở ra cả một cái công ty, cả một cái công ty là rất nhiều cái nhân viên, rất nhiều chi nhánh, rất nhiều đại lý, rất, phạm vi hoạt động rất là lớn và cái công ty đó trở thành cái niềm tự hào của họ. Thì bây giờ nói có con thương con thì thương, nhưng không bằng cái á cái cái sự nghiệp của mình, bằng cái cơ nghiệp của mình. Thương vợ thì thương, vẫn không bằng cái cơ nghiệp mà ông bà cho tới
[20:47]đời mình đã tạo nên, nên lúc đó sống là vì cơ nghiệp đó mà sống. Nên xem đó là niềm tự hào, là giá trị, ờ thì cái là uy tín. Cho nên hy sinh tất cả cuộc đời, cả tâm tình, công sức của mình để dồn vào cái xây dựng cái cơ nghiệp đó. Đó là những trường hợp như vậy. Hoặc có những người mà sống vì danh dự, hễ là nếu mà thua mổ bụng chết liền là ai? Ai? Ai? Võ sĩ đạo của của Nhật. Hễ mà đánh thua, tức là danh dự không còn, không cần phải sống nữa, mổ bụng chết liền. Ừ còn mình sao, mình thua mình có chết không? Không, mình thua mốt về rèn luyện học võ lại, lên núi học công phu, mai mốt đi báo thù phải không?
[21:33]Còn bên kia thua mổ bụng chết liền. Nói không có danh dự không sống. Sống là phải có danh dự, phải được trọng vọng thì mới sống, còn nếu người ta nhìn mình với cái sự khinh dễ vì mình đã thua cuộc thì chết liền, tự tử chết liền. Cho nên đây một cũng là một cái một cái quan niệm như vậy. Rồi bây giờ có những người không còn gì để sống nữa, không vì điều gì để sống nữa và họ quyết định sao? Quyết định tự tử. Nghĩa là sao? Thì để ta hiểu thế này, tức là họ đã dồn hết cái tình yêu thương, dồn hết cái lẽ sống, dồn hết cái niềm hy vọng vào một điều gì đó mà điều đó đã tan vỡ và họ không cần sống nữa, nên họ trước đó họ lại có mục đích sống rõ ràng.
[22:20]À ta thường thấy gặp những người tự tử là họ tự tử vì điều gì? Vì điều gì nhất? Ở đây có ai lỡ tự tử rồi được cứu sống chưa? Cho thầy phỏng vấn, bữa đó tự tử vì điều gì? À cái cái tỷ lệ mà báo chí đăng thì tự tử vì vì gì nhiều nhất? Vì... vì tình nhiều nhất, đúng rồi. Ở mà ở lứa tuổi nào? Ở lứa tuổi trẻ phải không à? Lúc cái tình cảm còn rất là bồng bột, nông nổi và mãnh liệt. Nó mãnh liệt không biết là cái do tạo hóa nó tạo thế nào đó, trái tim người ta lúc đó nó dồn cái tình yêu rất là mạnh, nên khi mà thất bại trong tình yêu thấy giống như cuộc đời không còn gì để sống nữa và họ thường tự tử.
[23:04]Chứ còn tới tuổi già rồi thì hết. Ví dụ như khoảng tuổi chúng ta mà bắt đầu qua khỏi 30, 40 rồi thì hết có cái chuyện tự tử vì tình rồi, đúng không anh Tâm ạ? Đúng rồi, đúng hen, ảnh gật đầu ảnh công nhận tuổi đó không có tự tử vì tình nữa. Vì sao? Vì sao qua khỏi 30, 40, 50 rồi người ta không tự tử vì tình nữa? Vì sao? Vì sao? Vì cái trái tim lúc đó nó yêu không nhiều, nó yêu hơi hơi à. Còn hồi trẻ không biết sao nó yêu mặn quá và làm cho người ta cứ tưởng là không có yêu chết liền, đó nên họ lỡ lầm rồi họ tự tử tùm lum bậy bạ. Cho nên nếu mà ta gặp một người tự tử thì ta phải làm sao cứu họ?
[23:47]Ta học bài này để cứu mấy người tự tử nè. Nếu ta gặp phải một người tự tử thì ta khuyên họ cách nào làm cho họ bỏ cái ý định tự tử? Ta học bài này để cứu những người muốn tự tử nè. Khi ta gặp những người mà có ý định tự tử á thì ta hiểu một điều thế này: Họ tự tử vì cái điều mà họ yêu thương, họ hy vọng nó mất, phải không ạ? Thì bây giờ ta hãy làm sao ta cho họ một điều hy vọng mới, một niềm yêu thương mới thì họ sao? Hết tự tử liền. Dễ không ạ? Dễ. Nhưng mà làm sao ngay lúc đó cho họ một niềm yêu thương mới, một niềm hy vọng mới, làm sao? Ví dụ như bây giờ ta gặp một cô gái, mình là một người con trai mình gặp cô gái cổ
[24:39]chạy ào ào lên cầu, mà cổ leo qua lan can cầu, mình chạy lại mình nắm tay mình kéo cổ lại, thì mình biết ngay là cô này muốn tự tử rồi, mình chụp kéo cổ lại. Mình mới hỏi cổ là: "Vì sao mà em muốn tự tử?", thì cổ trả lời là: "Người yêu em bỏ em". Nói: "Người yêu em bỏ em", thì ta khuyên làm sao trong một câu một thôi người đó bỏ ý định tự tử liền, một câu thôi, khuyên làm sao? Câu nào hay nhất? Ai có ý kiến này? Nói một câu một cô đó hết tự tử liền. Một câu. À có người trả lời: "Anh đây", đúng đúng, cô bà già này hay. Bà già trả lời đúng đấy. Không, nói: "Không, anh yêu em, anh sẽ yêu em", cô kia ngừng tự tử liền.
[25:18]Cổ thấy có niềm hy vọng mới trong cuộc đời. Không, bà này bà này hay, bà có ý kiến này hay. Tức là bà cụ này có kinh nghiệm vụ này hay sao, bà biết câu trả lời hoàn toàn chính xác. Hoàn toàn chính xác nữa. Cho một niềm tình yêu mới, cô kia cổ nhìn lại mà thấy cái ông mà ổng cứu mình cái mặt mày cổ đẹp hơn thằng bồ mình, đẹp hơn thằng bồ mà nó đểu giả của mình, thấy không? Cái niềm hy vọng mới len lỏi lên, dại gì chết nữa, phải không ạ? Đó, cụ bà cực kỳ sáng suốt. Hoặc là ví dụ bây giờ có một người leo lên lầu tính cắm đầu xuống, ta kéo lại ta hỏi, hỏi: "Vì sao anh chết?", nói: "Tôi thua cá độ bóng đá.
[25:54]World Cup vừa rồi Brazil thua Đức 7-1 nên tôi không còn gì để sống nữa. Nhà cửa đã cầm cố hết rồi, bây giờ xã hội đen nó tới rồi". Giờ ta khuyên làm sao? Khuyên làm sao? Hãy khuyên họ một câu thế này nha: "Anh hãy ráng sống để cá độ lần nữa.
[26:14]Nhưng mà lần này đừng cá độ vào trái bóng nha, mà hãy cá độ vào nhân quả". Nhưng mà cái trái bóng nó lăn qua lăn lại giữa chân người này nó tới chân người kia, nó bạc bẽo, tạm bợ và và và tàn nhẫn. Có một trái bóng mà ta phải quan tâm hơn, vì nó được đá bởi gì? Bởi lương tâm của con người. Đó là trái bóng của tội phước á. Khi nó lăn vào cái vùng tội, khi nó lăn vào vùng phước và ta là những người gì? Ta sẽ là những người cầu thủ trên cuộc đời này giữ trái bóng này không cho nó lăn vào vào bóng tối, không để cho cái cuộc đời này nó lăn vào tội lỗi. Cho nên từ đây anh đừng có nhìn lên màn hình mà anh hãy trở thành một cầu thủ, anh phải trở là một người thủ môn,
[27:08]anh phải giữ cái trái bóng đừng để nó tuột vào bóng tối, đừng để nó tuột vào tội lỗi. Trái bóng đó là lương tâm của anh, là cuộc đời của anh. Hãy đá trái bóng đó". Rồi kéo ổng đi xuống lại nha. Ổng nói: "Bây giờ tôi hết tiền rồi". Nói: "Hết tiền, anh hãy làm một người công nhân, một người nghèo khổ. Hãy chấp nhận làm lại từ đầu. Từ một người không có gì, như bao nhiêu người trên cuộc đời này, họ cũng bắt đầu từ bàn tay trắng, nhưng mà họ có cái trái tim, có cái lương tâm, có cái chịu khó và sẽ dựng lên cơ nghiệp. Cho nên ta hãy gì? Hãy sống và hãy đá banh. Nhưng mà đá gì? Đá trái banh tội phước, giữ cho cuộc đời mình,
[27:51]giữ cho trái banh của cuộc đời mình không lăn vào, không lăn vào bóng tối. Trái banh đó hay hơn nhiều hơn là những trái banh trái banh khác. Đó là như vậy nha. Nên có nhiều người họ có những cái lý do gì đó để tự tử, thì ta hãy cho họ một cái tình yêu mới, một niềm hy vọng mới, một cái lẽ sống mới thì họ không còn không còn có ý định tự tử nữa và ta sẽ cứu họ được. Nên hôm nay ta học bài này là ta sẽ phân tích tâm lý để cứu người đó, rồi bây giờ tới phiên cứu mình. Nãy giờ ta kể ra nhiều cái lý do mà để ta sống vì cái điều đó. Nhưng mà thực sự nha, ví dụ người nào nói hay cái gì hay, nhưng ta vẫn có một cái ta bí mật âm thầm trong những cái lẽ sống của mình.
[28:33]Bây giờ nói chứ, ba mẹ hỏi sống vì ai, nói sống vì con. Nhưng sự thực là sao? Vẫn vì, vẫn vì ba mẹ một phần. Vì đứa con đó là tình yêu thương của mình, mà đứa con cũng là gì, sự nương tựa cho mình ở tuổi già. Cho nên cái, nó vẫn len lỏi một cái, một cái ta nằm trong đó. Hoặc là nói là người vợ thương chồng, chồng thương vợ, nhưng bởi vì sao? Bởi vì cái người kia yêu thương mình cho mình hạnh phúc, cho nên mình yêu họ lại, vậy thôi. Nên nó có cái đáp đổi qua lại và có cái bản ngã vẫn âm thầm ở trong đó. Rồi ví dụ như là, nói bây giờ người chiến sĩ chiến đấu đi. Nói vì tổ quốc, nhưng mà thực sự ta vẫn hiểu cái bản ngã nó vẫn len lỏi là sao?
[29:18]Vẫn có, vì cái kỷ luật thúc đẩy phía sau, không thể không chiến đấu. Thứ hai là cái vinh quang của một người chiến thắng vẫn là một niềm thôi thúc thật sự để ta chiến đấu. Đó, hoặc là một người nói là vì cơ nghiệp, thì rõ ràng đây là ngã sở, sự nghiệp, tài sản của mình. Cho nên bây giờ nói ta sống vì ai, thì có khi những cái điều mà ta sống vì đôi khi nó thấp hèn, cũng đôi khi nó cao thượng. Nhưng mà sao? Cái ta nó vẫn chi phối âm thầm âm thầm qua những điều đó. Nhưng mà dù sao thì có một cái điều gì đó để ta sống, có một cái ai đó để ta sống, thì vẫn là, vẫn là cao thượng hơn là những người mà khi hỏi tới sống vì cái gì, không biết.
[30:01]Sống một cách vô ký, vô cảm, thì là những người vẫn rất là tệ. Còn ta lớn rồi, có đạo lý rồi thì sẽ xác định mình hỏi sống vì ai, có câu trả lời rõ ràng. Ta có câu trả lời rõ ràng, chứ không có để cuộc đời đưa đẩy, mà không có sống mà tự nhiên như bản năng thú vật, mà không sống vô ký, không sống vô cảm, chẳng biết mình sống vì cái gì nữa. Còn ta, lúc nhỏ thì có thể không biết, nhưng đã lớn rồi thì phải có câu trả lời rõ ràng trong tâm hồn mình, ta sống vì cái gì. Nhớ, và khi ta còn có câu trả lời để sống vì cái gì thì ta vẫn là một người cao thượng trên đời này. Đó, chỉ trách là những người không có một lẽ sống để
[30:45]sống, còn ta có lẽ sống ta sống thì vẫn là, vẫn là cao thượng, vẫn là cao thượng, dù thế nào cũng vậy. Và ta thấy mỗi cái lẽ sống mà ta chọn như vậy nó thành cái nhân quả tội phước cho đời sau. Ví dụ thế này, bây giờ ta hỏi cha mẹ sống vì ai, thì cha mẹ nói sống vì con, thì nó có nhân quả chỗ đó liền. Nhân quả là chỗ nào? Nhân quả là gì? Cái người ví dụ như người cha mẹ mà yêu thương con cái, nuôi dạy con cái đàng hoàng, thì cái nhân quả này nó rất là bình thường, vẫn tiếp tục phải trầm luân sinh tử, nhưng mà được cái là hễ kiếp sau mình đầu thai vào gia đình nào thì gia đình đó đàng hoàng. Gia đình đó ổn định, đàng hoàng, có cha có mẹ,
[31:30]có ông có bà, được nuôi được dạy, được học tử tế, gia đình đó không bị tan vỡ, không bị khổ sở, không bị những tai nạn mà bất ngờ. Đó, cái gia đình ổn định, đa phần trên cuộc đời là được như vậy. Cho nên nó có cái nhân quả của nó. Còn ví dụ như nói là hai người thương nhau, một cặp nam nữ thương nhau rồi thề là vì nhau mà sống, vì nhau mà chết, thì cái nhân quả đời sau là gì? Nhân quả đời sau là gì? Nhân quả đời sau thì cái duyên hai người rất là đậm, nhưng mà phước không có nhiều, vì lẽ sống của ta chỉ dồn cho có một người, cho nên cái phước không có nhiều, nên nhân quả. Còn ví dụ như bây giờ nói một người mà sống
[32:13]vì tổ quốc thì nhân quả đời sau là gì? Thì người này có cái nhân quả là những đời sau cứ lên chức từ từ, lên chức từ từ. À, cái nhân quả như vậy. Tự nhiên họ nắm giữ những chức lần lần trong quốc gia. Ví dụ ban đầu kiếp này họ chỉ làm một người lính thôi, người lính nhiều khi bị chết sớm nữa, chiến đấu vì chết sớm, nhưng ở trong lòng thì cứ thường nghĩ rằng ta sống vì tổ quốc, ta chết vì tổ quốc, thì cái ý nghĩ đó nó, nó có thể là kiếp này họ có khi họ bị chết sớm cũng có nữa, nhưng mà cái nhân quả đời sau là từ từ cứ lên chức này lên chức kia dần dần dần dần. Mà nếu họ còn giữ được cái lý tưởng sống vì tổ quốc,
[32:50]thì có khi tới hai trăm kiếp sau họ lên tới làm vua luôn, cũng có nữa. Nhưng mà chỉ sợ ở một kiếp nào đó lên một cái chức nào lớn lớn quá cái bắt đầu hưởng thụ thì thôi hết phước, đó là hư. Cho nên mỗi cái lẽ sống mà ta chọn thì nó có cái nhân quả của nó. Hoặc là có người chọn cái lẽ sống là nói tôi sống vì nghệ thuật, thì nếu mà cái nghệ thuật đó tốt thì thường chết là đầu thai lên làm một vị thần ở trong cái cõi đó. Ví dụ cái người mà giỏi về âm nhạc mà những bài nhạc cũng tương đối tốt thì chết sẽ làm thần Càn-thát-bà, thần âm nhạc phục vụ cho chư Thiên, thì cũng được hưởng phước một phần, như vậy.
[33:29]Còn vân vân, đó là cái cái, còn nếu mà những cái tác phẩm của mình mà có giá trị giáo dục lớn, đem lại cái đẹp cho cuộc đời, có giá trị lớn thì chết sẽ lên cõi Trời thật sự. Đó, mỗi cái lẽ sống của ta thì nó có cái nhân quả của nó là như vậy, có cái tội phước của nó đời sau là như vậy. Cho nên ta hiểu điều này, bắt đầu ta suy nghiệm lại ta sống vì ai, vì đâu ta sống, để biết cái nhân quả của mình nha. Nhưng mà có một cái điều gì để sống thì vẫn là, vẫn là rất là tốt. Đừng sống vì mình là tốt rồi. Chỉ sợ nhất một người nào đó trả lời một cái câu hết sức tàn nhẫn, tôi sống vì tôi, thì người này vất đi.
[34:14]Người này sẽ đến lúc nào đó họ phải xuống địa ngục. Nhớ, bởi vì cái bản ngã sẽ khiến cho ta gây tạo vô số tội lỗi. Phước còn thì vung văng như vậy, hết phước rồi xuống địa ngục liền. Cho nên bây giờ ta hỏi nhau câu là bây giờ ta sống vì ai, thì đa phần các câu trả lời cũng đều có một phần cao thượng, mặc dù có những câu trả lời hết sức là nông nổi. Ví dụ như cái cặp nam nữ yêu nhau mà nói: "Ờ, anh sẽ sống vì em, không có em anh chết", câu đó nghe nông nổi, sự thực vẫn có một phần cao thượng, vì mình đã sống vì, vì người khác, dù cái đối tượng nó rất là nhỏ. Hoặc là một cái hết sức bình thường là bố mẹ sống vì con
[34:54]cái, vẫn là một cái lý tưởng sống, một lẽ sống cao đẹp. Còn những người khác như bác sĩ sống vì bệnh nhân, thầy cô giáo sống vì học trò, rồi cán bộ sống vì nhân dân, tất cả đều cao thượng. Đều, ta đều có một lẽ sống, có một đối tượng để ta sống vì. Sợ nhất là hỏi: "Anh sống vì ai?", nói: "Tôi sống vì tôi." Đây là câu trả lời tàn nhẫn nhất, ác độc nhất.
[35:19]Mà có những người họ chủ trương kiểu đó, phá hoại cả thế giới này. Nên nếu ai mà nói trả lời là: "Tôi sống vì tôi" hoặc là cứ cứ kêu gọi mọi người cái khuynh hướng mà: "Tôi sống vì tôi, mình sống vì mình", đó là những người phá hoại cái thế giới này. Nên cái câu trả lời đó là câu trả lời đáng sợ nhất: "Là ta sống vì chính mình." Cuộc sống này tạm bợ, vay mượn và nhiều ân nghĩa.
[35:48]Ngay như bây giờ nói vậy, ta ngồi đây ai che sẵn cho ta cái mái nhà này, ai làm sẵn cái khung cảnh này cho ta, rồi ai nấu cơm lát nữa cho ta ăn, rồi nước cúp cái là thấy không, là lo lắng liền, là ai đã làm nước cung cấp cho ta. Tức là ta xuất hiện giữa cuộc đời, ta đứng lẻ loi giữa cuộc đời này chứ chung quanh ta đều là ân nghĩa cả, là nợ cả. Vậy mà mình tiếp tục chỉ sống vì mình thì mình tàn nhẫn quá. Nên do đó, sống vì ai cũng có cái hay trong đó, cũng có cái nhân quả tội phước trong đó, chứ không phải là không, đều cũng có cái tốt ở trong đó hết. Nhưng cái tàn nhẫn nhất, cái ác độc nhất là câu trả lời là, là sống vì mình.
[36:29]Cho nên vì vậy, hôm nay chúng ta ngồi nói với nhau trong buổi lễ Vu Lan này ở Phúc An Viên này là vậy, hỏi với nhau ta sống vì ai? Và nói đi nói lại, phân tích qua nhiều khía cạnh, nhiều góc cạnh tâm lý rồi để ta tránh một điều: Đừng sống vì mình. Phải xác định lập trường đó thì ta mới làm con người, xứng đáng làm con người, mà cao hơn nữa ta làm một người đệ tử Phật, không được sống vì mình. Phải xác định đó. Còn làm sao để không phải sống vì mình, thì đó là quá trình tu tập rất là lâu dài mới được nha. Nhưng mà phải biết trả lời câu đó cái đã, phải xác định cái câu trả lời là không được sống vì mình nữa cái đã.
[37:09]Nhưng mà làm sao để không phải sống vì mình, thì đó là cả một quá trình tu hành lâu dài. Mà trước hết phải xác định cái đã, không được sống vì mình nữa, tại vì sống vì mình tàn nhẫn quá, trong khi cuộc đời của mình đầy ân nghĩa, cha mẹ cho mình cuộc đời nuôi mình lên, thầy cô giáo dạy học, cả đất nước này yêu thương cưu mang mình, cả cái thế giới này, cả cái hành tinh này che chở mình, mà hỏi mình, mình sống vì mình thì tàn nhẫn quá, vô ơn quá. Do đó, có thể là ta chưa làm được nhiều cho thế giới này, cho đất nước này, cho con người này, nhưng mà trước hết trong tâm hồn của ta, cái câu trả lời phải được xác định:
[37:48]Ta không sống vì mình. Mà làm sao để sống vì người hay sống vì một lẽ sống cao thượng, thì chuyện đó tính sau. Đó là những điều sau này ta còn nói với nhau, còn bàn với nhau rất nhiều nữa, nhưng mà trước hết đừng sống vì mình. Đó, đó là cái điều ta, ta xác định mãi mãi, và đã xác định được rồi thì xác định cho vô lượng kiếp về sau luôn, chứ không phải chỉ kiếp này. Cũng giống như một cái người mà trong lúc xúc động nhất, đã nói với ân nhân của mình, nói rằng là: "Tôi nguyện đời đời kiếp kiếp đem sinh mạng này để đền đáp ơn ngài." Thì câu đó trong lúc xúc động nhất nó thành nhân quả đúng là kiếp sau
[38:23]đi theo luôn, sống vì chủ nhân của mình hết sức trung thành. Mà cái trung thành đến nỗi mà người ta ca ngợi luôn, là sống hay chết vì người chủ của mình. Thì chúng ta cũng vậy, trong cái giờ phút thiêng liêng này, ta đem hết cả tình cảm, cái cảm xúc của mình để thề với trời đất một câu rằng: "Mãi mãi ta không sống vì mình nữa." Được không?
[38:51]Vỗ tay là đồng ý với thầy nha. Nè, vỗ tay là đồng ý rồi nha. Coi coi bên cạnh mình ai không vỗ tay méc thầy, là mấy người đó là sống vì mình. Thì ta không sống vì mình, ta sống vì những điều khác trong cuộc đời này. Ta sống vì những người khác trong cuộc đời này mà có những người nào nữa thì ta sống vì cả nhân loại. Cái chữ "sống vì cả nhân loại" lớn quá. Nhiều khi ngoài tầm tay ta, ta không dám nghĩ tới. Ta không dám nghĩ tới nhưng mà xin thưa, cứ nghĩ tới giùm thầy. Nói: "Thưa thầy, chuyện nó lớn quá con đâu có làm gì được cho nhân loại đâu mà thầy bắt con sống vì nhân loại?" Thì thầy không có bắt phải làm gì lớn lao.
[39:31]Thầy chỉ cần cái ý niệm đó cấy trong tâm hồn giùm. Để đó giùm thầy. Gieo hạt giống nó xuống mảnh đất tâm hồn, không biết kiếp nào nó mọc lên. Nhưng mà thầy xin, thầy năn nỉ hãy gieo một cái hạt giống đó vào trong trái tim mình giùm, kể từ hôm nay. Nghĩa là sống vì nhân loại. Nói: "Dạ, con sống vì nhân loại là con làm gì?" Nói: "Chưa, chưa làm gì hết." Nói cái câu đó giùm thầy, nói thật lòng để cho nó rớt vào trong trái tim và nó đi mãi theo nhiều kiếp giùm thầy, vậy thôi. Còn giờ chưa làm được gì đâu. Nha, ta cũng chưa có cái khả năng, ta không có năng lực, ta không có quyền lực, ta cũng không có tiền bạc để làm gì cho
[40:13]nhân loại đâu, nhưng mà thầy chỉ xin mọi người một ý niệm thôi. Nha, một ý niệm thôi. Ví dụ trước đây ta cũng có nhiều điều để sống vì lắm. Ta sống vì người yêu mình lúc trẻ, lớn lên rồi ta sống vì con mình, ta sống vì sự nghiệp, rồi ta có ý thức hơn ta sống vì những cái cộng đồng của mình. Lớn lên từ từ rồi có những điều cao đẹp để ta sống vì. Ví dụ như bây giờ ta biết Phật pháp rồi, bắt đầu ta nghĩ rồi thôi, cuộc đời này đã biết hết rồi, thôi từ nay ta sống vì Phật pháp. Có không ạ? Hả, từ nay thôi ta sống vì Phật pháp. Đó, cái ý niệm đó mà nó thành được rồi là một điều vĩ đại rồi. Nhưng mà đừng quên một điều là sống vì nhân loại. Nói:
[40:53]"Sống vì nhân loại con thấy nó ảo tưởng quá, con đâu có làm gì được đâu mà nói sống vì nhân loại?" Thầy cũng chưa bắt làm gì. Kiếp sau cũng chưa làm được gì, 10 kiếp nữa cũng chưa làm được gì cho nhân loại. Nhưng mà thầy chỉ xin ý niệm đó gieo lòng vào lòng. Để đó. Để đó giùm thầy. Vì cho có khi là 50 kiếp sau, có lúc ta đứng lên, ta là một con người gì đó cứu cái thế giới này không biết chừng. Chỉ vì ngày hôm nay, ta có một cái ý niệm nó rớt vào trong trái tim mình là sống vì, sống vì nhân loại. Cho nên có hai cái ý niệm mà thầy chắp tay, thầy năn nỉ mọi người gieo vào lòng giùm: một, sống vì Phật pháp;
[41:33]hai, sống vì nhân loại. Hai điều này nha, từ hôm nay.
[41:41]Có hai cái ý niệm nó rớt vào trong tim rồi, rồi từ từ, từ từ nó sẽ nảy mầm. Ha, nó sẽ nảy mầm và cứ nuôi dưỡng điều đó giùm thầy. Nuôi dưỡng điều đó giùm thầy. Bây giờ ví dụ nói: "Thưa thầy, giờ con 60 tuổi rồi, sống vì nhân loại là cái gì?" Không, kiếp sau cái ý niệm đó sẽ lặp lại năm 50 tuổi. Kiếp sau nó sẽ lặp lại điều đó năm 40 tuổi rồi 30 tuổi, rồi nhỏ, bắt đầu vừa lớn lên mới mười mấy tuổi là hiểu được điều là ta phải sống vì nhân loại. Mười mấy tuổi biết liền. Khi vừa ý thức lên cái là điều đó hiện ra liền. Vì sao? Vì 10 kiếp trước, 50 kiếp trước mình đã từng gieo cái ý niệm này. Mà cái người nào mà từ mới mở mắt, trưởng thành,
[42:23]biết suy nghĩ mà đã hiểu rằng mình phải sống vì nhân loại, chắc chắn người đó trong kiếp đó sẽ làm được những điều lớn lao. Mà thầy nói thật, thầy cũng chính là người như vậy. Thầy vừa lớn lên một cái, 15, 16 tuổi, thầy xác định cuộc sống này mình sống vì mọi người, sống vì nhân loại, không sống cho mình nữa. Mà lúc đó thầy không dám nói, nói ra người ta nói người ta cười mình, nói thằng nhỏ mà nói chuyện lớn. Nhưng mà ý niệm đó nó cứ gieo rắc, cứ ray rứt, ray rứt trong tâm thầy, một sự thôi thúc, thôi thúc trong tâm thầy mãi như vậy, mà chẳng hiểu tại sao. Cho nên khi mà hiểu đạo rồi mới biết rằng à thì ra cái
[42:57]ý niệm này mình đã nuôi nấng từ, từ rất nhiều kiếp. Và thầy cũng mong rằng tất cả mọi người đều như vậy nha. Ta có nhiều điều để sống vì lắm, ta có nhiều lẽ sống để sống lắm nhưng hai điều thiêng liêng, cao cả, đôi khi ta không với được nhưng mà phải gieo rắc, phải gieo trồng trong tâm hồn mình từ bây giờ. Một là sống vì Phật pháp, hai là sống vì, vì nhân loại. Và trong đó đã nói là sống vì nhân loại rồi thì cái tình yêu Tổ quốc tự nhiên nó hiện hữu là như vậy. Cho nên nói tới cái tình yêu nước, tự nhiên mình nồng nàn vì nó là một điều tự nhiên, tự nhiên một đạo đức tự nhiên của con người như vậy.
[43:40]Còn cái người á mà sống mà chỉ biết cho mình, sống vì mình, vì hưởng thụ thì chết đọa chắc chắn đọa vào ba ác đạo: địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ, chẳng có đường nào cả. Lúc sống thì chỉ lo hưởng thụ, cái gì sung sướng thì tìm tới để hưởng thì người đó là sống vì mình. Ta cũng bị cái này nhiều lắm á chứ không phải không. Vì lúc không có tiền thì thôi, vừa có tiền cái là nghĩ đến sự hưởng thụ liền. Tức là tiềm tàng, tiềm tàng trong tâm ta có cái ta sống vì mình á, có cái đó. Miệng không nói ra nhưng ý niệm nó có, ta sống vì mình. Cho nên vừa có tiền cái là nghĩ tới chuyện hưởng thụ liền. Có không? Có.
[44:24]Vì vừa có tiền cái nghĩ tới mua chiếc xe cho đẹp, xây cái nhà cho to, đi du lịch một chuyến cho sướng, đi ăn uống đâu cho ngon là ý niệm đó là ý niệm hưởng thụ, là ta có cái len lỏi một cái của gọi là sống vì mình. Rồi trong cuộc sống này chắc chắn mình là người tranh giành, ác độc, hơn thua, thủ đoạn. Nên khi chết rồi lọt vào ba ác đạo là điều không tránh khỏi, chắc chắn như vậy. Cho nên đừng để sống vì mình. Nhớ, cuộc sống này là một cơ hội. Khi ta có mặt trên cuộc đời này là một cơ hội lớn, một bài toán lớn để ta giải, đừng để vuột mất cái cơ hội lần này mà không có trở lại. Đức Phật nói thân người rất là khó được.
[45:11]Ta nghe câu này ta không hiểu, chết rồi biết liền. Nếu mà không có tạo phước, chết rồi cứ đứng trong cõi kia chờ ai nhận mình làm con mà đầu thai vô, không có. Có khi mấy trăm năm không có người nhận mình làm con, bơ vơ vất vưởng trong cái cõi ngạ quỷ, đói gần chết luôn, không có gì ăn. Lúc đó mới biết là thân người rất là khó được. Còn ta được thân người thì phải hiểu đây là một cơ hội. Cái chữ "cơ hội" nghĩa là gì? Ví dụ như khi ta vừa có tiền thì đó là một cơ hội. Hay một lúc nào đó có người cho ta một cái chuyến đi, đó là một cơ hội. Hoặc có ai đó lúc nào đó có ai cho ta một cái quyền lực, lúc đó là một cơ hội.
[45:50]Và cuộc sống này, kiếp sống này là một cơ hội để ta quyết định chọn cái lẽ sống cho vô lượng kiếp về sau. Đừng để vuột khỏi cái cơ hội này, đừng để sống vô định, sống mà không biết sống vì cái gì, sống cứ sống, mà ác độc nhất là sống vì mình thì ta chôn vùi luôn vô lượng kiếp sau trong tăm tối, trong mờ mịt, trong cái ác đạo rất là đau khổ. Cho nên hôm nay ta có được thân người, tức là ta có được một cơ hội lớn thì
[46:24]hãy chọn cái lẽ sống cao thượng. Nãy giờ thầy cũng liệt kê ra một số cái lẽ sống đúng không? Như có người sống vì người yêu, cha mẹ sống vì con cái, người sống vì nghệ thuật, người sống vì sự nghiệp, vì nghề nghiệp, vân vân. Đó, có nhiều cái trải ra hết rồi. Nhưng mà nếu ta còn có suy nghĩ, ta còn có trí tuệ thì hãy khôn ngoan chọn một cái lẽ sống rất cao thượng. Chọn cái lẽ sống rất cao thượng không có nghĩa là ta phải làm liền. Nói: "Tôi sống tất cả vì Tổ quốc tôi." Ừ, mình chưa làm được gì nhiều nhưng hãy chọn, hãy để điều đó nuôi nấng tâm hồn mình, ủ ấp cái tâm hồn mình, nâng dậy tâm hồn mình.
[47:03]Nha, hãy để cái điều đó như vậy. Hãy để cái lẽ sống đó hướng dẫn cái cuộc đời mình đi trong vô lượng kiếp sau. Và cuộc sống này là một cơ hội, như hôm nay ta ngồi đây cũng vậy. Ta ngồi đây giữa cái đất trời thanh thản, đẹp đẽ như thế này trong cái ngày lễ Vu Lan, tưởng niệm tới người đã mất và ta nghĩ lại cái cuộc sống mình đang có. Hôm nay là ngày để ta tưởng nhớ lại những người đã khuất, những người thân đã từ giã ta mà đi về cái cõi bên kia mà họ đi về đâu ta không biết. Mà lúc họ sống, ta cũng không thấy họ có tạo cái phước gì rõ ràng. Cho nên bây giờ tưởng nhớ về họ, lòng ta cũng hoang mang.
[47:45]Ta không biết bây giờ người thân của ta đang ở chốn nào thì ta cùng với nhau tề tựu ở đây, tụng một bài kinh Phật, lễ Phật và với cầu nguyện cái sức thần của Phật để che chở, dìu dắt cho người thân của ta ở cõi bên kia cũng có nơi có chỗ an ổn, no đủ mà được tu hành. Đó là hôm nay như vậy. Cái mùa Vu Lan này là như vậy, là một chút ân nghĩa của ta đối với người đã khuất. Nhưng mà khi nghĩ tới người đã khuất thì ta cũng nghĩ tới cuộc sống của chúng ta đang đang có như thế này. Ta cũng nghĩ đến cuộc sống của chúng ta đang có như thế này. Và khi nghĩ đến cuộc sống chúng ta đang có như thế này thì
[48:28]có nhiều điều để nghĩ, nhưng hôm nay ta nói với nhau một điều, một điều cái cốt lõi nhất là vì cái gì ta sống.
[48:40]Ta chọn cho mình một lẽ sống cao thượng để định hướng cho ta hết kiếp này cho tới những kiếp sau. Đừng có để sống mà không biết mình sống làm gì, sống vô định, vô ký, vô cảm và tuyệt đối đừng bao giờ xác định câu: "Tôi sống vì tôi." Cực kỳ ác độc, chìm luôn. Nên hôm nay ta còn tỉnh táo, còn được chọn lựa, còn có cơ hội sống thì xác định lại ta sống vì vì cái gì. Ta sống vì cái gì? Ta sống vì cái những cái đốm hoa vàng nở trên bãi cỏ xanh ngoài kia. Ta sống vì những áng mây còn được trôi trên bầu trời. Ta sống vì những cái cơn mưa buổi chiều rơi xuống tắm mát cả cái cái trái đất này. Ta sống vì cái dòng sông xanh còn tuôn chảy từ trên nguồn về biển khơi.
[49:29]Ta sống vì cái em bé còn tung tăng đến trường. Ta sống vì những cụ già yên giấc ngủ trưa. Ha? Ta sống vì đất nước ta từng ngày đi tới. Ta sống vì nhân loại còn mưu tìm cái hòa bình, hạnh phúc, an vui. Nên ta sống vì vì đi tìm sự giác ngộ, giải thoát cho mình và cho tất cả chúng sinh. Ta sống vì vì yêu thương cả cái thế giới này. Nên hãy chọn những điều đó mà mà sống. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.