[0:10]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca
[0:16]Mâu Ni Phật. Kính thưa anh Đặng Văn Lượng, đạo diễn. Kính thưa các anh chị trong đoàn làm phim. Các anh chị đang bước vào một cuộc chiến Mông Nguyên. Vì sao vậy? Vì phim cổ trang Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản là tàn ác hết rồi, và là cực kỳ xuất sắc. Bây giờ ta làm thì người Việt Nam ta cũng vốn vọng ngoại sẽ đem từng cảnh của ta ra mà so sánh với họ. Cho nên đặt ta vào cái thử thách thì nói trước là ta đang làm một chuyện giống như một cuộc kháng chiến chống Mông Nguyên ngày xưa. Không, không, phải hiểu nó như vậy, hiểu nó khó như vậy để ta bắt đầu. Đừng bao giờ nghĩ cái gì sơ sài, đừng so sánh với bộ phim trong
[1:04]nước, mà ta phải so sánh với bộ phim lớn của nước ngoài. Kỹ... những kỹ xảo 3D của nó, những đoạn cờ hùng tráng của nó, những cảnh quay kinh hồn, không hề tưởng tượng. Ta hãy so nhìn cái đó mà ta tính cái chuyện của ta. Vì của ta nó có cái khác là ta giản dị hơn, ta không có những cảnh kinh thành hoành tráng như bên Trung Quốc. Từ ngày xưa những kinh thành của ta đều bé bé, nho nhỏ cả. Người ta cũng nhỏ, xóm làng ta bé bé cả. Nhưng mà ta đánh thắng bởi vì có cái chiều sâu của dân tộc, ta khai thác điều đó. Chứ ta chạy đua theo cảnh hoành tráng nó vừa sai mà vừa chắc chắn là thua. Bây giờ mà ráng làm nhà cho to,
[1:43]cảnh cho lớn chắc chắn ta thua và nó lại sai với lịch sử. Cái hay của ta là ta lấy nhỏ thắng lớn, thì bộ phim này cũng vậy. Khi thể hiện của địch, ta sẽ làm cảnh hoành tráng, người nó to, ngựa nó to, rồi là đao gươm nó to. Mà quay về cảnh của ta, xóm làng bé, người ta nhỏ, kinh thành ta nhỏ, nhưng mà cái sâu sắc gì đó làm cho ta thắng giặc, đây là chỗ kịch bản phải làm cho ra. Nên kịch bản quan trọng lắm. Có kịch bản rồi là 50% ta thắng rồi, nếu kịch bản sâu. Bởi vậy anh Văn Lượng đã nhìn được cái này mà anh cứ quan tâm về cái kịch bản, đó là cái nhìn rất sáng suốt của đạo diễn, không có vội bước vào bấm máy,
[2:23]chuẩn bị thật kỹ lưỡng và nhất là kịch bản, nói lại, nhất là kịch bản.
[2:30]Rồi bắt đầu tới cái đào tạo diễn viên. Tức là người diễn viên của ta phải có thần thái của những anh hùng, là lúc đó đất nước của ta là cả một đất nước anh hùng thì cái thần thái của diễn viên phải lột tả được điều đó. Mà cái thần thái đó không phải chuyện chơi. Xin nhớ rằng nha, cái người mà tinh thần kém không thể tạo ra một thần thái của anh hùng thực sự. Nhớ điều như vậy. Ta nhớ ta nhìn vào Hollywood kìa, ta thấy một cái người mà đóng vai điệp viên, ví dụ điệp viên 007, cái lì lợm lì lợm của nó, cái mà ngang tàng, cái anh hùng, cái can cường, cái khôn ngoan của nó. Bởi vì sao? Bởi vì cái bản lĩnh thật của cái người diễn viên đó nó bằng cái người điệp viên.
[3:20]Nó mới thể hiện thần thái của người điệp viên được. Mà nói tại sao cái người diễn viên nó bằng cái người điệp viên? Bởi vì nó rèn luyện khốc liệt. Cái người diễn viên thực sự nó có thể cỡi ngựa, bắn súng, lăn lộn, lặn dưới đáy biển rồi, nó làm đủ trò hết của một điệp viên được. Như Tom Cruise đóng cái phim Impossible là ông này phải tự lái máy bay được, đánh võ rất giỏi. Vừa rồi cái phim mà Rogue Nation, tức là cái phim mà quốc gia ma quái đó, quốc gia ảo ấy mà, cái màn mà giựt cái máy bay mà máy bay cất bay lên là không nhờ đóng thế nha. Sảy tay rớt xuống chết liền, chắc phải luyện không đóng thế.
[3:59]Tức là người diễn viên này bản lĩnh họ bằng cái nhân vật được dựng trong kịch bản, nên họ thể hiện thần thái họ ra được. Thì diễn viên của ta trong bộ phim này cũng vậy. Nếu mà mỗi cá nhân con người không thực sự sống như một anh hùng thì đừng hòng ta thể hiện ra cái tính cách một anh hùng trong bộ phim. Bộ phim ta tuột giá trị liền. Dù kịch bản có hay mà diễn viên không lộ ra được cái thần thái thì vất, người ta cứ nói phim Việt Nam thấy nhạt nhạt nhạt nhạt. Lý do tại sao phim Việt Nam nhạt nhạt? Bởi vì diễn viên lột không ra. Tại sao diễn viên lột không ra? Vì biết cái thần thái, cái tinh thần, sức mạnh tinh thần diễn viên mình kém.
[4:35]Mà tại sao sức mạnh tinh thần mình kém? Mình đổ hết vào các cuộc ăn chơi, vô bổ, không tu dưỡng, không rèn luyện. Ngoài Bắc thì chúng tôi không biết, ngoài Bắc thì không biết, ở trong Nam làm diễn viên nghệ sĩ được ít bữa là đổ xô đi ăn chơi, cho rằng cái đó mới là thời thượng. Tới chừng lên phim nhạt phách à, không diễn, chỉ diễn được những cái vai mà tầm thường á, ăn cướp, ăn trộm, chơi, ăn chơi đó thì diễn ra, tại vì mình cuộc sống mình là giống như vậy. Mà diễn cái vai hơi đặc biệt, hơi đàng hoàng cái diễn không ra, nó nhạt liền. Tại vì mình không phải là con người đàng hoàng, không diễn ra được con người đàng hoàng.
[5:11]Mình không phải là con người có tố chất yêu nước thì không đứng lên làm một con người làm lãnh tụ được. Nên cái phần này là anh Văn Lượng để ý. Mà tại sao ta có cái thần thái? Vì cái người đó họ đời sống cá nhân họ tu dưỡng thật sự, đánh võ là đánh thật sự, rèn luyện khổ công thì cái thần thái qua đôi mắt nó mới hiện ra. Thầy nói ví dụ như bây giờ đánh hoài quyền, tức là một cái đánh đánh đánh mà về những cái thế hiểm hóc, những cái thế mà cái thế đánh cực kỳ khó khăn, những thế đáp đến cực kỳ khó mà rèn luyện hết vất vả thì cái thần thái đôi mắt một trượng phu nó hiện ra. Mà sống nghiêm túc, biết ăn chay, biết ngồi thiền,
[5:46]biết cung kính nhường trên kính dưới, ra gặp mọi người không có kênh kiệu, gặp mọi người đều phải cúi chào, tập như vậy trong đời sống thật sự. Nghĩa là nếu một người mà được tuyển làm diễn viên ở trong bộ phim này, anh Văn Lượng phải kiểm tra đạo đức cá nhân của họ, họ sai bậy là đuổi liền. Tại vì họ không thể lột ra được cái những nhân vật phi thường của thời nhà Trần ta. Nên bắt là gặp ai cũng phải cúi chào một cách cung kính như là cái văn hoá Việt Nam ngày xưa. Sống như cái nhà nho ngày xưa, là cung kính, khiêm cung, anh hùng, quả cảm, cương nghị. Bắt họ về sống được như vậy rồi thì ta sẽ tuyển qua làm diễn viên.
[6:20]Còn không nghỉ chơi. Còn những vai mà những vai anh hùng, Trần Hưng Đạo, Trần Nhật Duật, Phạm Ngũ Lão, Yết Kiêu, Dã Tượng, những Nguyễn Khoái, những Trần Quang Khải... thì từ bây giờ họ phải tập sống như những vật... những nhân vật đó trong cuộc đời thật của họ, mà sống thật chứ không phải sống đóng kịch. Thì vào vai mới xé toạc ra. Còn ở ngoài cứ đi chơi nhậu nhẹt, nói tào lao, tầm bậy tầm bạ rồi bước vào phim thì anh phắt một cái biến thành anh hùng, không có chuyện đó, không bao giờ có cái chuyện như vậy. Dù anh giả đóng hay cách mấy cũng không bao giờ đóng được. Mà cái thần thái đó là cái gì nó tự nhiên.
[6:55]Nên ở đây là nói anh Văn Lượng và đoàn làm phim ta, ta đang bước vào một cuộc chiến Mông Nguyên trở lại lần thứ tư. Tức là ta đang thách đố với nền điện ảnh thế giới, mà hôm nay anh Văn Lượng đang muốn làm điều đó, anh đang thách đố với thế giới về bộ phim này. Và điều này là nếu anh Văn Lượng đã khởi xướng được điều này thì đối với cá nhân thầy, thầy nói cả nước phải ủng hộ. Đây là một cuộc chiến Mông Nguyên lần thứ tư, cản không nổi. Mà nói cả nước ủng hộ anh thì mình cũng không biết đâu mình kêu, nhưng mà bất cứ ai biết về bộ phim này thì phải ủng hộ bộ phim này, không được tính tới cái lời của mình, không được tính tới lợi nhuận.
[7:36]Mà thầy nói riêng đạo tràng Phật Quang, tức là riêng đệ tử của thầy, riêng phật tử thầy, tất cả đều là ủng hộ, phải nhắc các đạo tràng từ nay là phải nghiêm túc, vì sau này nếu lúc nào anh Văn Lượng anh cần là diễn viên quần chúng thì tất cả phật tử ta phải kéo về đóng hết, mà không được lấy một đồng nào. Bởi vì đây là việc này là việc nghĩa của quốc gia, chứ không còn là việc cá nhân của anh Văn Lượng nữa. Tất cả mọi người ai biết về bộ phim này đều phải ủng hộ bộ phim này hết lòng, xem như là tấm lòng ta đền đáp với tổ tiên ta, tấm lòng ta yêu nước mà ta đền đáp với non sông đất nước. Đây là chuyện này chuyện quốc gia đại sự, không khác gì một cuộc chiến tranh.
[8:15]Làm bộ phim này không khác gì đất nước đã bước vào cuộc chiến tranh, tất cả phải đồng lòng. Cho nên thầy nể khi anh Văn Lượng đã khởi xướng và quyết tâm làm được việc này, thầy cũng xem như anh một anh hùng chứ không phải là vừa. Cho tràng pháo tay.
[8:32]Thì đó, bây giờ ai thể hiện được Trần Nhân Tông, một con người mà ở trong lúc còn bé, lúc lên làm vua là một vị vua đức độ, anh minh, cương nghị, chiến đấu nhưng mà vẫn một cư sĩ tu thiền, đắc đạo cho đến khi sau này rồi đi xuất gia là một vị khai tổ. Ai thể hiện nổi cái thần thái đó? Cứ đóng giả giả nó không ra. Con người này phải tu thật á. Phải rèn, phải giỏi võ thật sự, phải làm những điều khó làm trong đời, rồi phải ngồi thiền, phải ăn chay, phải lễ Phật nó mới hiện ra được cái thần thái của diễn viên như vậy. Chứ không phải là dễ đâu, nên cái phần diễn viên anh anh Văn Lừng à. Để đạt được cái mức độ yêu cầu là không phải dễ.
[9:19]Mà ta nhớ tái hiện lại cái cuộc chiến Mông-Nguyên này nó vang lừng địa cầu. Cho tới ngày hôm nay mà khi xem lại sử thế giới, cả thế giới còn nghiêng mình ngưỡng mộ mà cái cái cái chiến tích của Việt Nam, của Đại Việt thời đó. Lúc đó là nhiều anh hùng, cuộc đời của nhiều anh hùng hội tụ lại trong một thời đại. Bây giờ ta nói Phạm Ngũ Lão thôi, xuất thân từ đâu, học võ của ai, cha mẹ là như thế nào, rồi khi được Trần Hưng Đạo tuyển mộ vào, biểu diễn như thế nào, chiến thắng rồi đến nỗi Trần Hưng Đạo thương, lách luật từ con gái ruột của mình cái biến thành con gái nuôi rồi mới gả cho Phạm Ngũ Lão.
[10:01]Tại ngày xưa là nhà Trần không cho gả con ra bên ngoài, tại vì sợ người ta xâm nhập vào dòng họ, nên Trần Hưng Đạo là người, ông tổ của cái việc lách luật của Việt Nam. Mà Phạm Ngũ Lão là một, coi như là một cây kiếm, cây kiếm chính xông pha trên tất cả mọi cái chiến trường, giỏi như vậy. Nội một con người đó thôi ta tái hiện không biết bao nhiêu bộ phim con người đó. Rồi bây giờ ta nói Trần Nhật Duật thôi, Hoàng thân Trần Nhật Duật là được đào tạo tình báo. Giỏi mọi thứ tiếng, từ cái tiếng Chiêm Thành, từ cái tiếng Trung Quốc, tiếng Ai Lao và các tiếng dân tộc, ổng đi học hết. Ổng là con người cực giỏi về các ngôn ngữ, các phong tục tập quán.
[10:42]Nên là ổng được vua cha đào tạo tình báo đi học hết, biết hết. Nên khi đụng chuyện, chính ông là người đi thu phục hết tất cả các các tù trưởng. Mà ta phải hiểu, bây giờ mà đường sá nhà nước làm tới cỡ đó đó, mà thầy đi qua tỉnh này tỉnh kia thầy còn nhìn thấy sợ, đi con đường đèo quanh co trên chót vót núi là mình thấy sợ. Mà ngày xưa ngài dắt một toán quân đi, nha, đem ít vàng bạc, gấm vóc, lụa là, muối, cá khô này nọ, lắt lắt qua những con đường núi, đến biên giới càng xa càng tốt, càng xa càng tốt, gặp được những tù trưởng càng xa càng tốt, đi bước vô với họ, nói tiếng nước họ, uống rượu bằng mũi với họ.
[11:17]Tại vì uống bằng miệng là cái thứ đó là thứ thứ tầm thấp, hít bằng mũi nè, hít cái rột vô nè mà không vô phổi, vô bao tử. Nó mới sợ! Mà nói bằng tiếng nước đó, mà diễn tả bằng phong tục nước đó, rồi chinh phục hết tù này tới tù kia, mà ta tạo thành một cái phên dậu ở cái vùng phía bắc. Rồi vua đem công chúa ra gả ngoài đó hết. Rồi cái hệ thống tình báo tạo ra, nối liền các tù trưởng về tới kinh thành hết. Tại vì các công chúa mà được gả đi cho các tù trưởng, xin thưa toàn là nữ điệp viên không chứ không ai. Chứ không phải là chứ không phải công chúa ta hiểu là là quần là áo lượt đi ẻo lả thướt tha rồi về làm vợ ta là hết chuyện, không có!
[11:56]Các công chúa đó đều là tình báo hết, được đào tạo võ thuật, các kĩ thuật tình báo hết. Nên nó lấy ông vua đó rồi nhưng mà tìm cách là khống chế hết cả cái hệ thống bộ tộc đó hết, để cho nhiếp hết, thu phục hết, nắm hết bằng cả bí mật lẫn công khai, để cho các bộ tộc đó phải trung thành với cái triều đình nhà Trần ở kinh đô Thăng Long. Nên các công chúa được đào tạo rất kỹ, những điều này ta không biết. Và trong bộ phim này anh phải tái hiện lại các vai trò các công chúa mà được gởi đi mà gả cho các tù trưởng để ta chuẩn bị cuộc chiến tranh. Mà các công chúa ta là toàn là những anh hùng. Khi đi ra mà làm làm phu nhân,
[12:31]làm hoàng hậu cho các tù trưởng, toàn là những anh hùng. Nên vai trò của các người người nữ trong thời gian đó vĩ đại lắm mà ta toàn bỏ qua. Nếu mà sâu nói một cuộc đời của một con người thôi là đã khủng khiếp rồi. Hoặc ta nói như Huyền Trân cũng vậy. Huyền Trân mà đem được gả về cho Chế Mân, tức là bà được đào tạo thành một nữ tình báo điệp viên mà trước đó là từ nhỏ rồi. Nhớ thời nhà Trần á là các công chúa, tiểu thư nhà Trần ai nấy đều là giỏi, giỏi về võ thuật và tình báo hết, mới giữ được giữ được triều triều, giữ được cái triều đại của mình. Thì khi Huyền Trân mà được gả đi về ở ở Đồ Bàn là một nữ tình báo xuất sắc,
[13:07]nhưng bên ngoài là một cô gái đẹp, ẻo lả, thướt tha, nhưng bên trong là đầy bản lĩnh. Nhưng mà xui, mới ba năm ông kia chết. Đẻ một đứa con là Chiêm Thành nó giữ lại. Cho nên cái dòng máu của mấy cái vua chúa Chiêm Thành có dòng máu của Đại Việt. Tại vì cũng mang dòng máu của Huyền Trân nhà Trần quý vị biết không. Thì à ba năm chết thì theo tục lệ là là là bà phải bị thiêu. Ngay lập tức bởi vì cái hệ thống tình báo của ta nối từ Đồ Bàn về tới Thăng Long rất là mạnh. Ổng vừa chết một cái, tình báo nó réo về tới Thăng Long liền. Thì cũng trong 5 phút thôi là ta chuyển người về để tráo liền. Lúc mà đưa lên dàn hỏa thật sự là đưa lên một cung nữ khác, chết thay cho bà.
[13:49]Bà lẻn đi xuống thuyền chạy liền, mà cũng chẳng có mối tình gì với Trần Khắc Chung, tại Trần Khắc Chung bằng ông nội của bà. Tuổi lớn hơn. Về chấp nhận vô lãnh cung trốn liền. Tại vì sợ tin nó lọt ra, Chiêm Thành nó làm loạn. Thì đó, thì bà ở lãnh cung ba năm ngồi thiền êm thấm, vua cha cũng đã chết, Chế Mân đã chết, mọi người quên lãng, rồi bà mới xuất lãnh cung đi ra ngoài bà vào chùa bà tu. Cuối đời thật ra bà đi tu, bà đi tu rất sớm. Cũng là một ni cô, rồi chìm trong lãng quên, sử sách không biết. Nhưng mà bà cũng là một nữ tình báo chứ không phải là đơn giản. Rồi đến khi mà cái a mà lạ cái là các tướng thì từ từ qua đời hết.
[14:30]Trần Hưng Đạo qua đời, Phạm Ngũ Lão qua đời, Nguyễn Khoái, Trần Nhật Duật qua đời hết, còn mình Trương Hán Siêu sống, sống được trăm tuổi, mà ổng là nắm trùm tình báo. Thì lúc đó Chu Văn An mới được mời vào làm quan. Thì đến khi đó thì ở trong Nam á, trong Chiêm Thành thì Chế Bồng Nga lên làm vua, căm tức cái việc mà mất hai châu Ô, châu Lý. Mà nó cũng nghe loáng thoáng được là cái người mà bị chết chôn theo vua cha không phải là người thật. Biết chứ không phải là nói có chuyện gì giấu hoài được đâu. Cho nên tức đánh trả thù, mà lúc đó binh mã từ đời Chế Mân đã rèn luyện quá mạnh rồi. Chỉ vì ta giao hảo nên nó không đánh thôi,
[15:08]nhưng ông Chế Mân ổng để lại ông đám quân quá mạnh. Thế là Chế Bồng Nga sử dụng nó. Nhưng mà trước khi, trước khi mà ổng đánh Thăng Long á thì ổng muốn gây loạn để lấy từ cái châu Ô Châu Lý, nó từ Quảng Bình về tới Huế, tới Quảng Nam là phải lấy lại cho được, dân là phải theo Chiêm Thành trở lại. Cho nên vùng đó dân nó bất an, bắt đầu nổi loạn tùm lum lên. Cái tình báo nó báo tới tấp về kinh thành Thăng Long. Trương Hán Siêu cứ nghe tin báo và những cái tin báo Trương Hán Siêu đều thấy không đủ để ông có thể xử lý được triệt để vấn đề. Những cái người báo cáo lên nhìn không ra vấn đề. Nên đích thân ông đi từ Thăng Long về tới Huế, ông nằm đó ông coi.
[15:44]Ông về thì ông, sau khi nghiên cứu xong ông mới phát hiện ra nó hai lý do. Một là cái đám tình báo của Đồ Bàn nó gửi lên nó quậy, nó xâm nhập vào các cộng đồng của người Chiêm Thành suốt từ Quảng Bình về tới Quảng Nam nó quậy, kích động đến nỗi nó nổi loạn. Thứ hai là giữa người Chiêm Thành và người Việt Nam văn hóa khác nhau, ngôn ngữ khác nhau. Giống như nó trộn lộn ở chung nó kích động cứ khó chịu hoài. Cho nên ông bắt đầu ra kế hoạch. Kế hoạch thứ nhất là ông cho tình báo rải từ Huế, rải về tới Đồ Bàn. Chặn hết những con đường nối của tình báo từ Đồ Bàn gửi ra. Ra đứa nào giết đứa đó. Bắt được tên nào chặt đứt tên đó.
[16:23]Không cho cái nối một cái mạch từ tình báo từ Đồ Bàn nối ra hai cái châu Ô Châu Lý nữa. Và đây ông cho may đồ Đại Việt thật nhiều, bán với giá thật rẻ, xuất quỹ, xin kinh thành Thăng Long xuất quỹ ra may thật nhiều đồ Đại Việt. Và chuẩn bị viết giấy, viết thật nhiều cái cái ngôn ngữ của Đại Việt. Người Đại Việt rất nhiều làm thầy giáo dạy tiếng tiếng Việt. Sau đó bắt đầu mới ra lệnh, trong một tháng, còn người nào mà mở miệng nói tiếng Chiêm Thành, mặc đồ Chiêm Thành, chém liền trong một tháng một. Cái lệnh dứt khoát mà đúng một tháng cái là người ta thấy người chết phơi đầu ngoài chợ đầy, những người mặc đồ Chiêm Thành á.
[17:01]Đầu rơi rồi cắm cái cọc đó, người cái thân hình gục dưới chết, như rạ. Trời ơi người Chiêm Thành tái mặt hết trơn. Ổng lấy cái tử tù ổng ra ổng giết. Nhưng người Chiêm Thành sợ hết. Thế là lật đật phải học tiếng Việt Nam mà lật đật mua đồ Đại Việt mặc, mà đồ bán giá rất rẻ nên họ mua rất dễ dàng. Còn bao nhiêu đồ Chiêm Thành là đi lùng hết, nên không được nói tiếng Chiêm Thành, không được mặc đồ Chiêm Thành, chỉ được mặc đồ Đại Việt. Ổng làm một tháng, một tháng thứ hai toàn ngó sót người Chiêm Thành. Và cái người Chiêm Thành đó họ học tiếng Việt, học tiếng Đại Việt họ nhanh quá nên là nói không chuẩn,
[17:34]thành ra thành cái giọng Quảng Nam - Đà Nẵng mà nói méo méo chữ đó. Hả? Ai có vô vùng miền đó nghe chưa à? Có chưa? Ta có tiếp xúc với người Quảng Nam, Đà Nẵng chưa à? Thì hai cái họ nói thành gì? Hơ cớ. Nói anh tám, anh tốn, nó nói vậy đó. Nó nó méo chữ hết là bởi vì học nhanh quá, một tháng học không kịp, rồi họ giữ cái sai đó tới bây giờ luôn. Là là đó là bản lĩnh Trương Hán Siêu. Sau Trương Hán Siêu chết, triều đình bắt đầu suy. Tại vì ông là người còn giữ được cái cái cái thần thái của Đại Việt. Ông sống lâu quá, nhưng tới chừng ông chết rồi ấy là bắt đầu cái đám loạn thần nổi lên. Thì mỗi một cuộc đời của một con người như vậy khủng khiếp.
[18:11]Hoặc bây giờ ta nói Trần Ích Tắc. Nguyên nhân Trần Ích Tắc tại sao là theo Nguyên Mông? Trong khi ổng lại là em ruột của vua Trần Thánh Tông, con ruột của vua Trần Thái Tông, là chú ruột của vua Trần Nhân Tông. Thì lúc đó đó là có hai cái nguồn sức mạnh của một triều đình, mà triều đại nào cũng vậy: một là quân đội, hai là tình báo. Thì quân đội là Trần Hưng Đạo nắm giữ rồi, thì tình báo... thì Trần Ích Tắc nắm giữ. Trần Ích Tắc là có một cái cái trại tình báo riêng để đào tạo tình báo cho quốc gia. Và Trần Ích Tắc rất giỏi. Mà chính vì Trần Ích Tắc giỏi, giỏi quá, cho nên Trần Ích Tắc trong lòng mình cứ coi thường ông anh là Trần Thánh Tông.
[18:57]Cứ nghĩ thật sự cái ngôi vua này vào tay mình mới đáng, chứ không phải Trần Thánh Tông. Nhưng mà vua cha vì chấp cái thứ bậc, con ngôi vua phải giao cho con trưởng, cho nên Trần Thánh Tông, chứ sự thực tài mới là Trần Ích Tắc. Cho nên khi mà mà Trần Thánh Tông lên ngôi vua, thì Trần Thánh Tông cũng theo theo cái ý lời dạy của vua Trần Thái Tông mà giao hết binh quyền cho Trần Hưng Đạo. Tại Trần Hưng Đạo chứng tỏ là con người trung thành, người đạo đức, trung thành. Và sau đó theo yêu cầu của Trần Ích Tắc, giao cho Trần Ích Tắc nắm hết cái tình báo. Hai cái đó: tình báo và quân đội để giữ nước.
[19:36]Thì Trần Ích Tắc á có nguyên một cái trại nằm bên ngoài kinh thành. Mà cái trại đó được xây cũng là không khác gì kinh đô, nhà ngang dãy dọc và rất bí hiểm, đi vào có những mê cung. Một người ngoài nào nếu không có bản đồ, không phải là người trong không biết đường đi vào cái trại đó. Vì ông rất là giỏi, mà thời nhà Trần ai cũng biết ngồi thiền, ai cũng giỏi võ mà Trần Ích Tắc giỏi nhiều thứ. Thì Trần Ích Tắc á có một... nhớ giùm Mạc Đĩnh Chi cũng là học trò Trần Ích Tắc nha. Nhớ như vậy. Chứ không phải đâu xa lạ cả, Mạc Đĩnh Chi. Nguyễn Văn Long là đệ tử trưởng tràng, người mà Trần Ích Tắc rất yêu thương.
[20:13]Mà chính Nguyễn Văn Long là người mà có tham vọng nếu mà thầy mình là Trần Ích Tắc mà lên làm vua thì mình đương nhiên là tể tướng. Cái Nguyễn Văn Long nhắm nhắm là nhắm cái đó. Và chính Nguyễn Văn Long mới móc qua bên với quân Nguyên Mông, với tình báo quân Nguyên Mông. Và ta đừng coi thường quân Nguyên Mông là cái thứ võ biền. Ta học lịch sử hầu hết ta bị nhầm. Ta cứ nghe nói là vó ngựa quân Nguyên giẫm tới đâu cỏ không được mọc tới đó, oánh một người của quân Nguyên Mông oánh chết được 100 người cùng một lúc. Một người lính của quân Mông Cổ á nó ngồi trên ngựa rất cao, cái gươm nó mạnh và nó đánh
[20:50]khủng khiếp lắm, đánh tốc chiến tốc thắng, một người nó đánh 100 người cùng một lúc, người ta đánh không lại. Và ta cứ tưởng là sức mạnh của Mông Nguyên nằm ở đó, không có. Sức mạnh của Mông Nguyên là cái đầu. Từ cái thời mà Thành Cát Tư Hãn nổi lên ở những cái vùng mà đại mạc, sa mạc của Mông Cổ thì cái con người này đã phi thường về tình báo. Chứ ông không phải chỉ là người giỏi võ không. Trước khi ông muốn xâm chiếm một cái bộ tộc nào, ổng cho người lại móc nối trong đó hết, mua chuộc hết, thăm dò hết. Đến khi mua chuộc rồi, ông ông lập kế hoạch xong rồi thì cái cuối cùng mới là đội quân ông tới đánh.
[21:27]Để bên kia nó không đánh không có đỡ. Vì cái người mà quan trọng nó bị ổng khống chế hết. Ổng mua chuộc hết rồi. Ổng khống chế hết rồi, ổng oánh rầm thì chiếm ta liền. Và người ta nói ổng giỏi quá, sự thật là tình báo đi trước. Thì cũng vậy, xâm nhập tình báo của các quốc gia xung quanh Trung Hoa hết, đánh chiếm hết, vào Trung Hoa cũng vậy, và vào Việt Nam cũng vậy. Nha, trước khi đánh Đại Việt ta thì tình báo của Mông Cổ đã xâm nhập rất nhiều và móc nối được với Trần Ích Tắc. Cái thắng của quân Mông Nguyên là móc nối được với Trần Ích Tắc và hứa với Trần Ích Tắc rằng, nếu quân Mông Cổ thắng, Mông Nguyên sẽ cho Trần Ích Tắc lên làm An Nam Quốc Vương.
[22:07]Đây đúng cái ước mơ, đúng cái tim đen của Trần Ích Tắc. Và đúng cái tim đen của Nguyễn Văn Long. Nên là móc liền, mà cái lý do của thế này, lý do mà Nguyễn Văn Long đưa ra để dụ thầy mình theo giặc là cái câu này: Quân Mông Nguyên đánh chiếm hết cả cái cõi đất này, không nước nào chịu nổi, kể cả Trung Quốc to lớn như vậy mà đánh tiêu, thì đánh Việt Nam ta sẽ chắc chắn là thắng. Đó là điều không cưỡng lại được, điều không cưỡng lại được là ta sẽ thua. Mà nếu ta thua trễ một ngày, thì dân ta bị tàn sát một ngày. Tại vì hễ cứ kháng chiến chống lại thì nó giết. Còn nếu ta thua sớm một ngày, ta cứu được bao nhiêu sinh mạng của dân.
[22:51]Xin thầy hãy vì dân mà dàn xếp cho nó êm thấm. Cái câu này nó lại khơi được cái có vẻ giống như là cái thiện, cái anh hùng của Trần Ích Tắc, dụ Trần Ích Tắc theo giặc. Mà cái lợi cuối cùng ai hưởng là Nguyễn Văn Long hưởng. Tức là thầy mình lên làm vua mình làm tể tướng. Tể tướng chỉ dưới một người thôi nhưng mà trên muôn triệu người. Cái cái thâm độc này là của Nguyễn Văn Long. Mà Trần Ích Tắc bị dụ, bị dụ bởi cái câu thuyết phục là đừng để dân bị tàn sát. Cho nên lúc đó là Trần Ích Tắc mà để cái thế trận này thì cái tay tình báo của Mông Nguyên nó nằm ở trong đây nó chỉ đạo. Nó chỉ đạo, theo cái cách mà nó đã xâm chiếm cả thế giới bằng
[23:34]cái cách này, thì nó đem vô Việt Nam nó cũng làm như vậy. Bắt đầu nó hướng dẫn Nguyễn Văn Long, hướng dẫn Trần Ích Tắc, nói: "Bây giờ trong triều đình nè, tụi bay có bao nhiêu quan, bao nhiêu tướng, bày ra cho tao coi." Thì Nguyễn Văn Long với Trần Ích Tắc trải ra một cái tờ giấy bản đồ hết: "Vua ở đây, chức này ở đây, chức ngự sử ở đây, thượng thư ở đây, ông này tên gì, ông nằm chức nào, ông nắm ngành nào ngành nào." Rồi khi Mông Cổ nó quan sát hết rồi nó nói: "Bây giờ mày phải mua thằng này cho tao, mua thằng này, mua thằng này." Mày khống chế hết, ký vào đây cho tao. Đưa tờ giấy ra, đưa cái hợp đồng. Cái bản ký xưa nó lăn tay,
[24:03]nó viết giấy, điểm chỉ vô, in cái bàn tay nó vào đây cho tao. Và mỗi đứa mà được vậy tao cho nó bao nhiêu vàng. Tao hứa cho nó cái chức này sau khi tao chiếm xong cái nước này rồi nó được chức này, thằng này được chức này, kia được chức này: mày thì An Nam Quốc Vương, mày tể tướng, này chức này chức này. Đó, Còn tụi tao chỉ giám sát thôi chứ tao không rảnh cai trị cái nước nhỏ bé tụi bay, nó nói câu đó. Thế là Trần Ích Tắc với cái tư cách mình là chú của vua, em của vua móc nối kêu từng người lại móc móc, móc hết, thuyết phục hết, thế là mọi người cứ in bàn tay vào, chấp nhận đi theo giặc hết.
[24:39]Cái hồ sơ nó chất được mấy bao tải lận đó. Cứ cái hợp đồng hồi xưa nó dài dòng lắm, chất mấy bao tải và Mông Cổ nó gom về để cất để dành ở biên giới. Đó là những cái bí mật của lịch sử. Sau khi nó thua trận thứ hai thì nó về nó bàn với nhau, nói cái đám mà An Nam quỷ quái, nó chơi cái màn nó giấu đồ ăn hết làm mình tới đây mình đói mình thua. Bây giờ mình đem lương thực theo, và không lệ thuộc, không chơi cái màn mà đánh cướp lương thực nữa. Ta đánh tới đâu từ từ vì nó không dám đánh ta, ta không cần tiến nhanh tới đất nước này. Ta tới đâu chiếm đó, tiến đâu chiếm đó và ta tới đâu lương thực ta từ bên
[25:13]phương Bắc ta chở xuống tới đó, không cần của nó nữa. Thì đó, Rồi, chắc chắn không ngờ là Trương Hán Siêu cũng đoán ra được điều đó. Tại lúc đó Trương Hán Siêu là khi mà Trần Ích Tắc lộ mặt ra đi theo quân Nguyên rồi thì Trương Hán Siêu từ bỏ cái núi Ninh Bình của mình về luôn với Vạn Kiếp, ở với Trần Hưng Đạo luôn và ngày đêm bàn việc việc quân. Thì đó, Thì có Trương Hán Siêu và những lập cái hệ thống tình báo cho Trần Hưng Đạo luôn. Hồi đó là tình báo Trần Ích Tắc nắm, rồi bị Trần Ích Tắc mua hết vỡ, giờ Trương Hán Siêu với cái tài nghệ của mình dựng lại nguyên hệ thống tình báo lại mới cho Trần Hưng Đạo nên Trần Hưng Đạo lúc đó có
[25:48]hai lực lượng luôn, vừa là quân đội vừa là tình báo. Thì tin tình báo từ bên Trung Hoa gửi về là kỳ này nó chở lương thực qua để nó đánh, ta nằm lọt luôn trong lòng giặc luôn. Anh Văn Lượng nhớ cái kịch bản này. Anh nhớ là ta gài tình báo vô tới cái bộ chỉ huy cao nhất của Mông Cổ nằm bên Trung Quốc. Nhớ đây mới là cái anh hùng của ta. Ngoài những cái màn mà ta lặn rừng lội núi để về ta thu phục hết các tù trưởng, mà cùng ta chiến đấu, tình báo ta phải nói tiếng Trung Quốc như là người Trung Quốc và có những người nói được cả tiếng Mông Cổ luồn vô sâu trong những bộ chỉ huy của quân Mông Cổ đặng lấy tin tức.
[26:25]Cái anh hùng là chỗ này mà muôn đời sử không bao giờ ghi chép. Nhớ vậy. Những công chúa, những tiểu thư ta toàn là những nữ tình báo xuất sắc mà sử không bao giờ viết ra được hết. Nhưng ngày hôm nay anh phải tái hiện ra hết để đền ơn những người đó. Đó, những người mà nhiều khi sử không biết nhưng bây giờ bộ phim này anh sẽ tri ân họ, chứ còn Trần Hưng Đạo ai cũng biết cả. Mà còn nhiều người mà tên tuổi không được nói tới mà cực kỳ họ thực sự là những anh hùng vĩ đại. Tình báo ta gởi vô luồn vô sâu tới bộ chỉ huy của giặc nữa. Cho nên cái tin kỳ này báo về là giặc chở lương thực đi theo. Báo về rồi cái Trần Hưng Đạo sau khi hội ý với Trương Hán Siêu nói sao?
[27:05]Trương Hán Siêu nói: "Dạ, vì nó chỉ còn một đường để đi là đi đường biển. Vô sông, vô Hải Phòng đi đường Ô Tráp, Trừng Hải đi vô trên này." Vì chở lương thực bằng ngựa đi chậm, đi trên đường đi ăn hết sao? Nội đoàn quân nó đi ăn hết, tới nơi chiến trường không còn thì cũng rơi lại vào cái cảnh ngày xưa là vườn không nhà trống của ta, đất nước ta biến mất như ma và oánh giết. Nếu nó chở bằng ngựa thì ta sẽ lui dần, lui dần cho tới khi nó hết lương thực, ta trở lại cái thế trận cũ là nó chết. Cho nên nó biết rồi, nó chỉ đi bằng đường biển, nó đi đường biển thì ta đón đường biển. Nó đi đường biển thì ta đón đường biển. Ta đón đường biển.
[27:44]Nghề của ta là nghề sông nước. Còn như Mông Cổ là nó vung vẩy đại mạc. Cái giỏi của nó là kỵ binh thôi, chứ nó không thể giỏi mà thủy quân được. Trong khi thủy quân là nghề của Đại Việt ta. Ta đánh cả Chiêm Thành, đánh khắp nơi là thủy quân mà. Cho nên là ta sẽ thắng nó trận này, ta phá hết cái thuyền lương thực của nó. Nó rơi trở lại cái thế trận như ngày xưa đó là nó chết. Nên kỳ này về đây. Nên lúc đó là vua Trần Nhân Tông mới gọi Trần Hưng Đạo lên hỏi, "Tiết chế, nó chuẩn bị đem quân qua đánh ta nữa. Kỳ này như thế nào?" Trần Hưng Đạo nói, "Dạ, trận này dễ đánh." Ta nhớ trong sử có ghi câu đó.
[28:21]Trần Hưng Đạo cười cười, "Trận này dễ đánh." Vua trợn mắt ra dòm. Mình oánh tới oánh lui hoài, mà cái lần sau nó oánh mạnh hơn lần trước, mà nói trận này dễ đánh. Thì lúc đó là Trần Hưng Đạo mới ghé tai vua nói nhỏ cái kế hoạch. Vua mới yên lòng. Và phối hợp cả triều đình cũng phối hợp đánh. Thì như là ta biết trong cái chiến, đoàn thuyền quân Mông ta chặn
[28:43]ta đánh ngay tại Hạ Long. Ta tính cướp hết luôn. Mục đích ta là cướp lấy lương thực về cho lính mình ăn. Tại bỏ chi một hột gạo của trời đất uổng. Nhưng mà có một cái làng ở ngoài Hải Phòng bỗng nhiên theo giặc, nó chỉ cho quân Mông Cổ biết chỗ ta cướp lương thuyền giấu. Thế là quân Nguyên Mông ù ù quay ngược lại để nó lấy lương thực. Ta phải đốt sạch lương thực hết luôn. Là ở chùa, ở Bãi Cháy. Anh Văn Lượng có biết không? À Bãi Cháy là ta cháy quá chừng hết luôn. Đốt cháy hết lương thực nó luôn. Cho nên nếu mà không bị cái làng đó phản thì ta lấy được lương thực đó về ta nuôi quân ta luôn. Chứ ta cũng không muốn là đốt bỏ làm chi uổng của trời đất.
[29:19]Nhưng bị có một cái làng phản. Phản nên ta phải đốt bỏ hết. Thế là ta quýnh lại bằng cái chiêu của ta chứ không có lấy của địch đánh địch được. Vì có cái làng phản mà cái làng đó sau này bị vua đì. Vua không có giết nhưng mà trù cả làng không được đi thi, chỉ làm cu li thôi. Rồi người của làng đó đi là chỉ đi làm ở đợ thôi, làm nô lệ, không cho một cái chức nào nhỏ trong cái đất nước này. Sau này ta quên, quên lãng dần dần, dần dần. Nhưng thời đó có như vậy. Thì cái vụ nó có những cái điều mà bí mật ẩn chứa ở phía sau. Thì hôm nay anh tái hiện lại thì còn nhiều người mà lịch sử chưa biết. Ví dụ cái giỏi của Yết Kiêu, cái giỏi của Dã Tượng,
[30:01]Yết Kiêu thì là những kỹ năng về cái thủy binh đúng không? Mà thực sự á, Yết Kiêu không phải là con người chỉ huy thủy binh giỏi, mà chỉ huy thủy binh giỏi lại là Nguyễn Khoái. Đúng người đó. Còn Yết Kiêu là đặc công nước. Bây giờ người ta gọi là đặc công nước. Là ổng có khả năng gì đó mình không biết, ổng nín thở bao lâu, mà ổng đi xuống nước ổng đục thuyền giặc rồi. Hoặc là ổng tiếp cận vào thuyền của giặc mà giặc không hề hay biết. Tức là hễ nhảy xuống nước rồi là không tìm ra, mà ở dưới nước mà leo lên thuyền giặc bằng cách nào mình không biết, vì con thuyền nó nghiêng nghiêng, cái be nó nghiêng nghiêng thế này thì làm sao ta leo lên được.
[30:41]Hải tặc bây giờ nó phải quăng dây lên, móc lên rồi nó mới leo lên. Còn ngày xưa Yết Kiêu leo lên mà giặc không hay, quỷ không hay, thần không biết. Mà ổng đi lòn từ đâu á, không biết ổng từ xuất phát ổng xuống nước từ chỗ nào, mà ngày xưa thì không có bình lặn. Ta không hiểu luôn, ha. Còn Dã Tượng thì là
[31:01]bây giờ người ta nói giống như là những con người mà gọi là những cái mũi, những cái mũi mà khó nhai nhất thì ổng lại đi tiên phong. Con người không có đầu chỉ huy. Hai người đó, Dã Tượng, Yết Kiêu không phải là người chỉ huy giỏi, nhưng người chiến đấu xuất sắc. Khi mà nói tới cuộc chiến thắng nhà Trần á, ta so sánh lại với nhà Hồ. Khi mà Hồ Quý Ly nắm quân á, nhà Minh sang đánh á, nhà Hồ thua. Thua bởi vì dân không theo. Dân không theo nên nhà Hồ thua, vua Hồ bị bắt hết, trong đó cái một đứa con của Hồ Quý Ly là Hồ Nguyên Trừng đi qua bển được làm bộ trưởng bộ khoa học công nghệ của Trung Quốc, hay gọi là Thượng thư Bộ Công.
[31:46]Một tù nhân mà trở thành một bộ trưởng một đất nước lớn. Đó, nhà Hồ cũng dễ sợ lắm chứ không phải không. Nhà Hồ, ba cha con nhà Hồ giỏi lắm chứ không phải không, nhưng chỉ vì không được lòng dân. Mà tại sao không được lòng dân? Vì thiếu cái tố chất Đạo Phật. Hồ Quý Ly không phải là người mộ Đạo Phật. Hồ Quý Ly thua Trần đó, Hồ Quý Ly khinh đời, ổng giỏi quá, ổng không cần tôn giáo đâu. Mà nhà Trần vì có cái yếu tố Đạo Phật mà thu phục được hết lòng dân. Ở chỗ nào? Ta nhớ điều này, đi qua cái triều đại nhà Lý thì toàn dân ta theo Đạo Phật. Vì ông tổ nhà Lý là Lý Công Uẩn từ trong chùa đi ra đó nha.
[32:27]Cả nhà Lý theo Đạo Phật, cả toàn dân ta theo Đạo Phật. Cho đến khi Trần Thủ Độ cướp ngôi của nhà Lý thì theo lẽ thường dân họ phải ghét nhà Trần. Theo lẽ thường, giống như ngày... sau đó không bao lâu thì toàn dân họ ghét nhà Hồ vì là cướp ngôi nhà Trần. Một cái triều đại kéo dài gần 200 năm mà họ yêu mến, cái từng cái chiến công lẫy lừng của họ, họ yêu mến như vậy, bây giờ cướp ngôi của người ta là họ ghét thôi. Nên đáng lẽ ra dân cũng ghét nhà Trần vì là cướp ngôi nhà Lý, ai cũng biết cái chuyện đó. Rõ ràng là gạt lừa là lấy mất ngôi người ta. Đáng lẽ dân ghét, nhưng chỉ vì một yếu tố: khi mà Trần Cảnh
[33:11]được ông chú mình gài thành vua rồi ép coi như là, coi như lấy công chúa ha, lấy lấy lấy Chiêu Hoàng, rồi sau này cái lấy luôn cái công chúa Thuận Thiên cái nọ đó. Đủ trò, Trần Thủ Độ này không từ chuyện gì hết trơn á, miễn sao lấy được ngôi vua về cho nhà Trần. Thì Trần Cảnh nửa đêm trốn kinh thành đi lên Yên Tử tu với Quốc sư Phù Vân. Chuyện này ta biết rồi. Lúc đó Trần Thủ Độ mới kéo quan quân lên tới Yên Tử thuyết phục Trần Thái Tông về. Trần Thái Tông nói không, ta đi tu rồi, quyết chí ta ở đây tu. Mà Trần Thái Tông ổng là người tu thật và ổng là người ngộ đạo. Ổng đọc cái câu mà Ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm, ổng ngộ đạo, sau này ổng thành Thiền sư.
[34:00]Một cư sĩ Thiền sư. viết kinh viết sách để lại tới bây giờ, thiền sư vĩ đại lắm á. Trần Thái Tông ổng nói không, ta không về, ta đi tu vui rồi. Chú làm việc chú làm. Trần Thủ Độ mới nói câu này: Vua ở đâu thì triều đình ở đó. Rồi, tất cả cái khu núi này biến thành kinh đô cho ta. Tức là dẹp chùa dẹp chiền hết, nhà sư rồi dẹp qua một bên hết, chùa dẹp hết, tượng Phật dẹp hết, xây kinh thành lên cho ta. Trời ơi, ông Trần Thủ Độ đúng là, mình đọc lại mình sợ cái cái quyết đoán của ổng. Một con người mà nói, nói lời nói như sấm như sét, như nhát dao chặt xuống không lấy lại. Rồi cái câu chuyện đó ta phải hiểu cái cái uy phong.
[34:39]Ổng lật đổ cái kinh thành nhà Lý rồi, ổng xoay chuyển cả kinh thành, và làm chủ cơ đồ, dứt khoát mình không lên làm vua. Cái sức lãnh đạo của mình đủ để mọi người theo mình, tôn mình lên làm vua, mà kiềm chế lại không lên làm vua, giao cho cháu mình lên làm vua. Cái con người... Trần Thủ Độ này khủng khiếp lắm, vĩ đại lắm. Cho nên khi anh làm bộ phim này, anh cũng phải nhắc lại nè. Ví dụ anh dồn vào cái giai đoạn của Trần Nhân Tông, nhưng mà phải có những cái người nói qua nói lại, bình luận lại về Trần Thủ Độ. Con người khủng khiếp quá. Nắm được hết thiên hạ mà không thèm lên làm vua, kiềm chế mình lại không lên làm vua,
[35:15]vì biết rằng bản lĩnh mình thì đủ, nhưng đức mình không đủ. Mà để làm vua, trị dân cần cái đức. Nên mới giao cho Trần Cảnh mà không giao cho Trần Liễu, vì hai thằng này cái thằng anh đức nó kém quá. Cái thằng em này thích tu, thằng em này ngộ đạo, cho làm vua được, ổng sắp xếp được hết. Mà đúng là ổng sáng suốt thiệt, ổng nhìn ra được, ổng nhìn ổng thấy được vua của một đất nước. Mà đúng là Trần Liễu sau này hư, Trần Liễu sau này bất mãn, ấm ức trong bụng đủ thứ. Mà trong đó có một vết dơ của Trần Liễu là thế này: Có một lần đó là Trần Liễu đi vào cung thăm Trần Cảnh, tức là em mình á, em mình là Trần Thái Tông, mình là anh vua.
[35:54]Thì đi vô cung, ổng bước vô trong cung vua, trong khi đang chờ đợi gặp vua, ổng thấy cung nữ đẹp quá, ổng chộp bắt, đè người ta ra làm bậy tại chỗ. Cái vết dơ được ghi trong sử, thì ta thấy rõ ràng con người này thất đức, không biết kiềm chế. Mà Trần Thủ Độ là người thấy điều đó, khiếp như vậy. Nên cái nên sau này mà mà Trần Hưng Đạo lại là con của Trần nào? Trần Liễu. À, Trần Hưng Đạo nhưng mà lại là một bậc thánh. Bởi vì ta không hiểu nổi. Giữa cha mẹ, con cái có bao giờ chứ nó cũng không phải giống như hết. Trần Hưng Đạo là một bậc thánh vĩ đại, là bởi vì sao? Quyền lợi của đất nước trên hết, không có cái mối thù cá nhân.
[36:34]Ba mình sai là ba mình sai, dù là bố mình, nhưng sai là vẫn là sai, đất nước này vẫn trên hết. Chính vì vậy ta thờ Trần Hưng Đạo là thánh là như vậy. Cái vĩ đại là như vậy. Thì khi mà cái tin mà Trần Cảnh trốn ngôi vua đi lên núi tu nó đồn ra khắp các xứ, thì người dân họ đang trong cái tâm trạng lấp lửng lấp lửng để ghét nhà Trần, mà chưa dám nói nhiều, vì nói nhiều sợ chém đầu. Đang trong cái giai đoạn lấp lửng lấp lửng lấp lửng chuẩn bị để khinh để mà khinh ghét nhà Trần vì căm ghét nhà Trần vì đã cướp ngôi nhà Lý, bỗng nhiên nghe tin ông vua nhà Trần được ông chú bắt lên làm vua cũng đi trốn đi tu một cái, thì người dân sao?
[37:17]Thay đổi cái tâm này liền, yêu mến ông vua đó liền. Một con người không màng cái ngôi vua, không màng danh lợi, mà con người yêu đạo, mà trong khi họ đang yêu đạo, họ đang kính đạo Phật, thì ông vua này bỏ đi tu theo đạo Phật, không cần làm vua. Nên từ cái tâm mà căm ghét nhà Trần, thù ghét nhà Trần vì đã cướp ngôi nhà Lý, bỗng nhiên đổi ngược lại là yêu mến nhà Trần, cảm đức Lúc là Trần Cảnh ổng không phải đóng kịch. Ổng đi tu thật, nhưng mà không ngờ là nắm hết được cái lòng dân từ cái chuyện đó. Và bảo đất nước êm xuôi luôn, ổng cai trị luôn bằng đức độ, chiến thắng được quân Nguyên Mông lần thứ nhất.
[37:53]Và cái ảnh hưởng nó kéo dài, kéo dài cho tới sau này đời con mình rồi tới đời cháu mình, chiến thắng quân Nguyên Mông lần thứ hai, thứ ba, để lại một cái, một cái chiến tích oai hùng cho lịch sử thế giới. Nhật Bản không bị Mông Cổ đánh bởi vì trời đánh giùm. Quân Nguyên Mông hai lần kéo thuyền qua Nhật Bản bị bão tố xua hết, tức là trời giúp Nhật Bản nên Nhật Bản không bị. Hàn Quốc đánh thắng tan luôn, tức là hồi đó là Triều Tiên á, đánh thắng tan giặc Nguyên Mông, cũng rất anh hùng. Như Việt Nam, bởi vì xin thưa chỉ huy đội quân đó là người Việt Nam.
[38:37]Chính là Lý Long Tường. Tức là con cháu nhà Lý trốn ở bên đó chỉ huy đội quân đánh tan quân Mông Cổ, cho nên vào thời điểm đó, vào thời điểm đó, Việt Nam ta thắng quân Nguyên Mông nơi hai, hai chiến tuyến ở cách xa nhau vời vợi. Người Việt Nam thật là anh hùng, phải không? Nên điều này anh Văn Lượng phải đưa vào trong cái kịch bản này, nghĩa là kịch bản nó đưa khéo léo như thế này: Tức là sẽ có người bẩm báo về với vua Trần Nhân Tông là... Bạch hoàng... thượng, nghĩa là... Muôn tâu... Hoàng... Hoàng thượng, tâu đại vương, muôn tâu hoàng thượng nha. Ở nước Triều Tiên xa xôi kia, khi mà Trần... tức là... tức là... tức là...
[39:17]là là Thừa tướng Trần Thủ Độ đó, đã tiêu diệt nhà Lý thì có những người con của nhà Lý đã trốn về tới Triều Tiên và đã chỉ huy cái quân đội Triều Tiên cũng đánh tan quân Nguyên Mông tại đó, giống như bên đây ta cũng đánh tan quân Nguyên Mông và vua Trần Nhân Tông phải ca ngợi. Tức là sẽ dựng cái kịch bản này, tức là người Đại Việt của ta thật sự là anh hùng, đi tới đâu là giữ gìn đất nước ở đó và phá tan giặc Nguyên Mông ở đó. Tức là anh dẫn cái lời của người... Trần Nhân Tông để khen ngợi cái dòng họ Lý ở bên kia luôn, cũng là khen ngợi cái người Đại Việt. Đất nước ta thời nào cũng có anh hùng và vua Trần Nhân Tông cũng
[39:50]khen nhà Lý cũng là anh hùng, cũng khen ngợi như vậy luôn. Tức là nhà Lý, ông là đi cướp của nhà Lý nhưng ông công nhận nhà Lý cũng là một, một triều đại anh hùng. Đó, gài nó vô thêm kịch bản để cho nó toàn vẹn luôn. Nhớ là cái thủ đoạn mà của giặc Nguyên Mông, mà trước khi đánh ở đâu là gài tình báo tới đó, ta phải phơi ra. Chứ không phải nó chỉ là một cuộc chiến về quân sự. Nhớ ta thắng Nguyên Mông không phải ta thắng bằng quân sự không. Mà đây cũng là một cuộc chiến thắng về tình báo. Ta đi trước Nguyên Mông một bước là ta thu phục hết các bộ tộc ở ở biên cương phía Bắc, biến thành của ta hết,
[40:26]thành phên dậu của ta, nhớ như vậy, ta đi trước một bước. Nguyên Mông nó bỏ hết các tù trưởng, nó không cần. Nó làm nó đạp cái chết liền. Nó vô nó chiếm kinh thành ta cái đã. Còn ta thì cho người gài hết nguyên cái dàn phên dậu ở đó hết của ta. Cái tình báo, ngoại giao ta đi trước một bước mà ta kéo thêm được lực lượng để bảo vệ đất nước ta. Nên đây là cuộc chiến về ngoại giao, ta cũng chiến thắng. Ta gài được người ngược về cái cái cái phía giặc nằm trong đó để mà ta biết được đường đi của giặc. Đây là một cuộc chiến về tình báo và ta cũng chiến thắng. Nhớ là cái cuộc chiến thứ ba, ta đoán được cái việc mà nó
[40:57]chuyển quân lương đi đường nào để ta đón ta đánh được. Đó là cuộc chiến thắng về tình báo. Và một cuộc chiến thắng tình báo nữa là như thế này. Khi giặc tan hết rồi thì cái tình báo Trần Hưng Đạo, tức là do Trương Hán Siêu chỉ huy đó, vô tới tận sào huyệt tới bộ chỉ huy của giặc, lấy hết mấy cái bao tải mà hợp đồng ký kết giữa các quan tướng, triều thần của nhà Trần ký kết với quân Nguyên Mông, đem toàn bộ được về đây giao nộp cho Trần Hưng Đạo. Ta nhớ có cái này. Đó là một cái giỏi về tình báo, ta chiến thắng về tình báo một lần nữa. Cho nên đây là một cuộc chiến toàn diện trên nhiều phương diện.
[41:34]Từ cái xã hội, từ cuộc chiến rồi chiến tranh nhân dân, từ những chiến lược, cả chiến thuật, tình báo, ngoại giao trên mọi mặt trận và cả tôn giáo, ta chiến thắng giặc hết. Cho nên kịch bản phải nêu ra được hết những điều này. Thì ta mới thấy được cái tầm vóc của cha ông ta vào cái thời đại đó. Thì khi đem hết về thì trong cái mật thất, Trần Hưng Đạo và Trương Hán Siêu giở ra coi từng trang,
[42:02]biết hết triều đình ai đã bí mật ký kết theo giặc. Thì bây giờ, Trần Hưng Đạo mới nói với Hán Siêu việc quyết định này là việc quyết định của Thánh Thượng, ta không có quyền, vì lớn quá. Cả cái tôn thất, hoàng tử không biết bao nhiêu, công tử gì ở trỏng này hết trơn. Vì nếu mà nếu ta xử thì bay hết cả cái dòng họ luôn, cả triều bay sạch luôn, không còn ai làm quan nữa. Cái việc này lớn quá thôi để vua quyết định. Mới đem hết cái mấy bao tải đó về nộp cho vua Trần Nhân Tông. Thì vua Trần Nhân Tông bữa đó mới hội triều thần lại, đem chồng chồng chồng những cái tấm hợp đồng để đây nè. Ở dưới kia mấy cái quan, mấy tướng,
[42:45]kể cả các hoàng tử, tôn thất này nọ, mồ hôi chảy rột rột rột rột. Cái đầu mình không biết là còn mấy phút nữa là nằm trên cổ. Thì hễ giở ra là cái tên nào đem ra chém tên đó đi, thì theo đúng luật, phản quốc là bị chém. Nên ngồi đó mà mặt cắt mặt không còn chút máu, mồ hôi đổ rột rột rột rột hết. Thấy đó, vua Trần Nhân Tông mới đứng dậy nói: "Ta đã thắng giặc. Và trong cuộc chiến thắng này ta mất mát rất là nhiều. Trong cái mất mát rất là nhiều đó, ta mất người thân của ta, ta mất xương, ta mất máu, và có khi ta đã mất cái lương tâm của ta. Và trong một trận chiến, cái điều mất này là bình thường.
[43:28]Bây giờ ta lấy lại được đất nước rồi ta dựng lại. Ta lấy lại con người, ta nuôi dưỡng lại con người, ta xây dựng lại ruộng đồng, xây lại nhà, ta xây lại kinh thành và ta xây dựng lại lương tâm của ta. Những người nào đã mất lương tâm rồi phải xây lại lương tâm, hôm nay trẫm tha thứ." Bật lửa lên đốt sạch. Dưới kia mọi người thở phào phào phào phào ra, mồ hôi mới ngưng chảy, biết mình thoát chết. Và ta nhớ chính vì vậy mà Trần Nhân Tông đắc đạo cao siêu. Bởi thế,
[44:04]Nhưng mà Trương Hán Siêu thì lòng không được như Trần Nhân Tông. Vì ổng là một nhà chính trị. Lúc ổng ở với Trần Ích Tắc á thì ổng cũng theo đạo Phật, mà cuối cùng Trần Ích Tắc theo giặc nên cái ổng không ưa đạo Phật lắm. Là cái thứ nhất mà Trương Hán Siêu không ưa đạo Phật. Cái thứ hai là ổng là người yêu nước, kiểu quân tử mà bây giờ vua tha hết cho mấy cái đám mà phản nước mà theo giặc, ổng tức. Và ông nói cái này là cái nhu nhược của đạo Phật. Ổng lại càng không ưa đạo Phật lần thứ hai, nên Trương Hán Siêu cả đời không ưa đạo Phật. Ổng là đạo Nho, đâu ra đó, "quân xử thần tử, thần bất tử bất vong", thấy không?
[44:49]Phải trung quân ái quốc, rạch ròi giữa trắng và đen, đúng và sai, không có kiểu này kỳ quá, nên ổng cứ Nhà vua thì là vua Trần Nhân Tông là theo đạo, Trần Anh Tông theo đạo, các vua các quan các chúa, ai cũng theo vua mà thấy vua mộ đạo rồi, tất cả mọi người đều đổ theo đạo Phật, riêng ổng là không thèm theo. Con người cũng ngang tàng. Một con người quân tử, có tài có công và ngang tàng. Âm nhạc rất giỏi, nổi tiếng kinh thành Thăng Long. Có lần ổng về ổng viết cái bài Bạch Đằng giang phú thì lại hay, lại lồng ra được cái tinh thần của đạo Phật. Trong đó có cái câu là: "Anh minh hai vị thánh quân", ổng ca ngợi là Trần Thánh Tông và Trần Nhân Tông.
[45:28]"Anh minh hai vị thánh quân, Sông đây rửa sạch mấy lần giáp binh. Giặc tan muôn thuở thanh bình, Bởi đâu đất hiểm, cốt mình đức cao." Tức là ta thắng giặc thật ra không phải tại mình giỏi mà vì đức của mấy ông vua lớn quá, đức của đất nước này lớn quá, giặc không thắng được. Khi cái đức, cái phước của một đất nước lớn thì đất nước đó không được quyền bại trận. Tức là cuộc chiến thắng là cuộc chiến thắng giữa phước hay không phước thôi. Ổng nhìn ra được cái nhìn của đạo Phật, hay. Nên sau này cái ổng nổi danh vì cái bài Bạch Đằng giang phú chứ thật ra ổng làm thơ văn nhiều lắm, Trương Hán Siêu là người cực kỳ
[46:04]giỏi về văn thơ, ổng là người văn võ song toàn, tướng võ rất giỏi, mà văn thơ cũng rất giỏi, mới được đem vào Văn Miếu thờ là vậy. Thì lúc đó là vua Trần Anh Tông mới khó xử, cái tay này nó giỏi quá, cái công nó lớn quá, đạo đức nó tốt quá, có điều nó không theo triều đình để mà nó theo đạo Phật, nó cứ chấp cái đạo Nho và nó cứ hơi chống chống đạo Phật. Cái vua Trần Anh Tông mới viết một cái chiếu chỉ, cái chiếu chỉ ngược đời chưa từng có. Nay, là là phụng thánh thiên thừa vận ha, nay trẫm gì đó ha, đời thứ mấy vậy đó, phong cho Trương Hán Siêu về trụ trì chùa Quỳnh Lâm. Ở Quảng Ninh, Uông Bí.
[46:48]Mà lệnh vua mà viết chiếu chỉ đàng hoàng không dám cãi ha? Hả? Tội mổ lại cũng không dám cãi. Mà thời xưa mà ổng là người trung quân ái quốc, nghĩa là vua bảo chết là chết. Cho nên vua đưa chiếu chỉ là quỳ xuống mà nghe đọc rồi, là thôi là thất tha thất thểu, xách gói đi vô chùa tu. Bỏ lại vợ dại con thơ. Mà không biết bao nhiêu vợ mình cũng không biết, sử không ghi rõ. Về chùa Quỳnh Lâm tu, chùa Quỳnh Lâm bây giờ còn... Chùa Phật giáo lớn, chùa đó là nơi mà tăng sĩ tu học về rất là nhiều. Một ông cư sĩ vô cái chùa trong đó toàn tăng không mà những vị cao tăng mà đời các vua Trần để lại mà, những vị thiền sư không ấy chứ.
[47:24]Ổng thì là cư sĩ, mà ổng vô ổng làm trụ trì người ta khi dễ. Mà lệnh vua, vua ra cái lệnh đó không ai dám đuổi ổng ra được. Nhưng bây giờ lỡ làm trụ trì rồi thế là ông ngồi ông đọc kinh Phật. Ngồi rảnh không làm gì. Một mặt thì vẫn chỉ huy cái lực lượng tình báo ngầm, một mặt thì lấy kinh Phật ra ngồi dò từng câu đọc từng chữ. Đọc biết ổng thấm. Thế là cuối đời Trương Hán Siêu mới là người mộ đạo Phật. Bắt đầu ổng thấy là cái sai là của con người thôi, chứ sự thực kinh Phật, đạo lý rất là hay. Đó thì đó. Và cái chiến công cuối cùng của ổng là về Huế, ông đứng đó mà ông dẹp cái loạn của Chiêm Thành.
[47:57]Dẹp cái loạn Chiêm Thành rồi ông về ông mới chết. Tức là ông sống rất là dai, nó lạ vậy. Đó là những cái điều mà những tế nhị trong cái phần lịch sử của của Đại Việt thời mà ta đánh cái quân Nguyên Mông. Mà trong cái đánh Nguyên Mông này, cái ta làm phim, cái điều này nó khó này. Chắc chắn ta sẽ bị đem ra so sánh những cái thế võ ta đánh trong phim với thế võ của Trung Quốc trong cái phim Tàu. Chắc chắn luôn. Nên nếu diễn viên mà bản thân họ không giỏi võ, họ không tái hiện được những thế võ đẹp, ta thua. Ta thua đậm vì nó đem ra phê bình liền. Người coi nó cứ đem phim Tàu ra mà so sánh với phim ta, chắc chắn là sẽ có chuyện đó.
[48:34]Nên buộc lòng những thế võ đánh trong đó phải thật hay. Muốn thế võ hay phải có hai điều kiện: một là bản thân diễn viên cũng phải là người có trình độ võ thuật; hai, ta có một người chỉ đạo võ thuật cực kỳ xuất sắc, tạo những thế võ bất ngờ nhất, dợt tới dợt lui rồi mới đem vô phim quay. Một, còn bên cạnh cái màn mà câu dây mà để phi thân phi đồ nữa, thì đó là chắc là nghề của anh Lượng rồi phải không? Cái mấy cái đó là biết rồi. Đó, nhưng mà những thế võ hiểm hóc, thì ta phải có người chỉ đạo võ thuật cực giỏi. Mà diễn viên phải là người có bản lĩnh mới thể hiện được cái thế đó cho hay. Có một thời gian cái phim của miền Nam đánh võ nó oánh vậy nè, mấy cái tát.
[49:16]Chiếu lại lên người ta ngoài đời đòi đánh ghen đánh đại không. Nó không hiểu, cười chết luôn, vậy mà nó có ẩu vậy mà nó đem lên phim. Cả cái người đạo diễn cũng dở, không có chỉ đạo võ thuật, còn diễn viên thì nào giờ chỉ biết uống rượu, hút thuốc, không biết tập luyện. Mình biết tại sao mà Hollywood nổi tiếng giỏi vậy? Những diễn viên mà nổi tiếng Hollywood mà ta thấy đăng trên báo này kia nọ đó, là các báo rất là dở vì không bao giờ đăng được cái quá trình tập luyện. Ví dụ như là cái bà mà Angelina Jolie á, cái bà đó bả là một võ sư. Bả uốn mình bả dẻo như con trăn, bẹt chân rộng ra, đánh những cái thế đòn rất hiểm.
[49:59]Bản thân bả là một nữ võ sư. Như Brad Pitt cũng vậy, chồng bả cũng vậy, cũng là một diễn viên hạng nhất của Hollywood này, là những võ sư. Múa gươm múa đồ đánh rất hay. Còn diễn viên ta, mình cứ tưởng biết cười biết khóc là vô đóng phim được rồi, chết chưa! Biết cười biết khóc thì đây, bà con tưởng mình ai cũng biết cười biết khóc hết trơn á. Nhưng mà để rèn luyện những kỹ năng giỏi, mình chưa có, mình chưa xứng tầm. Cho nên vì những kỹ năng cá nhân không giỏi, thì cái thần ta yếu. Nhớ vậy. Để mà cái thần đôi mắt nó mạnh,
[50:40]thì từ cổ trở xuống này người ta phải rất giỏi. Từ cổ trở xuống ta phải rất giỏi, thì cái thần đôi mắt nó mới mạnh. Não ta mới mạnh thì ta muốn buồn là ta buồn, ta muốn vui ta vui, ta muốn nghi ngờ ta nghi ngờ, ta muốn hoang mang hoang mang, ta muốn ta lo sợ ta lo sợ, ta tạo hình, ta tạo cái thái độ trên gương mặt được, vì cái tinh thần ta mạnh. Mà cái đầu này mạnh là do từ cổ xuống nó mạnh. Thầy nói nội đầu tiên thôi, chưa có luyện tập gì khó khăn, tập cho đứng vô một tấn này nè, đứng yên lặng như vầy được bao lâu, để thử xem cái sức của con người, đứng xem mà đừng bỏ chân mà đừng té, hoặc là hít đất được bao nhiêu cái,
[51:10]lăn trườn bò lết được bao nhiêu, lộn nhào được bao nhiêu, dầm mình trong nước lạnh được bao lâu, đứng giữa trời đổ lửa chịu đựng được bao lâu. Mà rèn luyện khắc nghiệt như vậy, tinh thần nó mạnh lên được. Mà tinh thần mạnh lên rồi á thì bắt đầu muốn mình muốn ra cái thái độ nào nó ra cái thái độ đó. Mà muốn rèn luyện cực khổ vậy không được sống ăn chơi gì nha, phải sống hết sức nghiêm túc và sống rất đạo đức, rất khiêm tốn. Cái người nào mà đối với mọi người mình hiền lành, nhã nhặn, khiêm tốn, cung kính thì tự nhiên người đó có cái thần mạnh. Còn mình gặp ai mình cũng kênh kênh hống hách, làm như mình là sao thì người đó tinh thần là yếu, thể hiện không ra cái nhân vật.
[51:45]Đó là đạo đức tạo thành sức mạnh tinh thần, sự rèn luyện cơ thể tạo thành sức mạnh tinh thần, ngồi thiền tạo thành sức mạnh tinh thần, lạy Phật nhiều tạo thành sức mạnh tinh thần. Nên người diễn viên phải đi qua được bao nhiêu vấn đề mới bộc lộ ra được những nhân vật anh hùng phi thường của dân tộc qua thời đại đó. Mà khi họ đóng xong cái bộ phim đó rồi, họ hiện ra được cái nhân vật đó rồi, ta cũng xếp họ là anh hùng luôn. Vì họ xứng đáng như vậy luôn. Khi họ lột ra được nhân vật đó, họ thể hiện ra được, họ hoàn toàn đáng, đáng để ta kêu là anh hùng. Vì lột ra được anh hùng, lột ra được cái thần thái để cho mọi người ngưỡng mộ,
[52:25]khâm phục, thật sự công nhận cái anh hùng đó thì họ cũng là anh hùng. Vì họ phải sống rất là đẹp, rèn luyện rất là gian khổ, tu dưỡng nội tâm rất là hoàn hảo thì khi vào phim họ mới biểu lộ ra được cái nhân vật thời xưa. Mà ta nhớ những nhân vật đó là những nhân vật mà cả cái đất nước này cúi đầu thì họ không có làm giả được. Báo cáo với Thượng tọa là chúng con cũng đã có ý tưởng thông qua âm nhạc để vun đúc lại cái dòng máu hào hùng. Và cái điều này không phải hôm nay chúng con mới nói mà đã nói với à Hội Âm nhạc Việt Nam, Hội Nhạc sĩ Việt Nam rồi à Hội Lịch sử các hội, à ý định của đoàn làm phim là sẽ có
[53:09]một cuộc thi cả trong và ngoài nước, trong đó sẽ dùng một cái cuộc thi có lẽ là theo như các vị ấy đã cho biết là hầu như ở thế giới chưa có. Là dùng ca từ của Hịch tướng sĩ văn, lấy ca từ đó, lấy tinh thần đó để sáng tác các ca khúc cho phim. Thông qua đó thì bộ phim sẽ được gặt hái bằng tinh thần của thời Đại Việt chống Nguyên Mông. Nhưng đồng thời cũng là chính đó là cái một sức mạnh, nội lực, tăng cường tính đoàn kết cũng như là ý chí chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta. Và vì thế trong cái triển khai thì à cũng báo cáo với Thượng tọa và tất cả các bác các anh các chị là à về diễn viên thì đoàn làm phim đã thể hiện một sự kỳ công.
[54:10]Tuy nhiên thời gian nó không được nhiều. Nhưng mà trong vòng 3 tháng thì à các diễn viên đã trải qua cả một khóa đào tạo. Và khóa đào tạo ấy nó đặc biệt đến mức là rất rất nhiều em cũng cảm nhận như là chúng ta đào tạo những tinh binh đặc công. Tất cả anh em từ trong đến ngoài khi vào học lớp học là luôn luôn có cấm vệ binh giám sát. Và tất cả mọi người thưa gửi, phong tục, tập quán cũng như là các cái trình diễn khi ví dụ như là Thượng tọa để nói chuyện thì cũng như là một cuộc họp của triều đình. Tất cả là đều được tập và anh em đều được sống trong cái không khí của triều đại nhà Trần. Và sống trong cái không khí của lịch sử của 700 năm trước.
[55:01]Vì vậy là hầu hết các em diễn viên sau khi triển khai, sau khóa đào tạo thì hiện tại bây giờ là có một đoàn các em đã trở thành những diễn viên chính và những diễn viên thứ của một số đoàn làm phim mà các đạo diễn khác đang sử dụng để triển khai. Ờ, nói một mặt khác nữa thì về công tác chuẩn bị, ví dụ như là cái xây dựng cái phim trường ở ngoài Yên Tử. Thực ra là đoàn làm phim cũng như là chúng con là có ý định là sẽ xây dựng để đưa thẳng vào bộ phim này, thế nhưng do có những cái điều khúc mắc nhất định về mặt thủ tục hành chính thôi. Họ ở tỉnh Quảng Ninh thì họ rất là đồng tình ủng hộ, thế nhưng do cái họ vẫn cứ phải có thủ tục hành chính,
[55:47]tức là cứ bên này xong rồi đến bên kia, bên kia bắt đầu thi hành, thành ra thời gian nó quá dài, dẫn tới cái việc mà chúng ta triển khai là tiến độ nó chậm. Nhưng mà ờ thầy có thể hình dung là sau bộ phim thì những ngôi nhà, hàng trăm ngôi nhà ở trong đó có đầy đủ những đồ đạc: đồ gốm, đồ gỗ, đồ sắt mà mang phong cách của thời Đinh - Trần. Cái thứ hai là những quần áo trang phục bây giờ là mấy nghìn bộ mẫu,
[56:19]về giáp trụ, về triều phục, về thứ dân thì ý tưởng của chúng con là muốn là tạo thành một cơ sở vật chất hùng mạnh cho tất cả những đoàn làm phim sau này có cơ sở khoa học để dựa vào đó, dân ta có thể làm được rất nhiều bộ phim.
[56:44]Vì vậy là có thể nói là một cái đoàn làm phim gọi là ăn chơi hết mức. Ăn chơi hết mức ở khía cạnh gì? Là chịu chi và chịu tập hợp lực lượng. Có hàng chục họa sĩ đã tham gia để chế tác các cái trang phục, giáp trụ rồi triều phục rồi thứ dân. Và đều được kiểm soát dưới cái sự phản biện của xã hội và của các giáo sư, tiến sĩ về cái, về lịch sử, về trang phục, về cổ trang. Và nếu như không có gì thay đổi thì khoảng hơn chục đến hai chục ngày nữa chúng con có làm một cái cuộc có lẽ cũng là duy nhất mà đoàn làm phim từ xưa đến giờ ở Việt Nam mình chưa làm. Là làm một cái tên gọi là trình diễn, một cuộc trình diễn sắp đặt với tiêu đề là Trên con đường thiên lý.
[57:42]Dùng cái cái quãng đường mà hôm nay Thượng tọa đi qua để sắp đặt toàn bộ và trình diễn về trang phục, về đạo cụ, về đồ gốm, đồ gỗ, về các cái phục trang cũng như là các cái đạo cụ trong phim. Trong đó thì à và mời tất cả nghệ sĩ, nghệ nhân và đặc biệt là các nhà nghiên cứu mời họ phản biện lần cuối cùng. Để trước khi chúng ta bấm máy, trước khi chúng ta đưa ra sản xuất là nó tương đối đúng với những cái gì mà cha ông ta đã từng đã từng có hoặc là có thể sẽ đẹp hơn bởi vì vẫn mang cái tinh thần là vinh danh tổ tiên. Nếu chúng ta mà trung thực quá mà chúng ta sao gọi là theo sát, bám sát với lại những cái
[58:33]tư liệu lịch sử chúng ta suy diễn ra thì không bao giờ chúng ta đẹp bằng phim Tàu và phim Hàn cả. Vì thế thực sự ra trong phim thì chúng con cũng có những cái phải thoát cái lịch sử nhìn một cách trần trụi và chân thật theo kiểu ngày xưa, bằng cách là cũng phải thăng hoa, cũng phải phiêu bồng, và trong một chừng mực nào đó là cũng phải có sự phóng khoáng, để chúng ta không
[59:04]À một cái điều nữa là để triển khai, thì chúng con đã mua ngựa Mông Cổ và ngựa của à Sơn Đông, Trung Quốc, những con ngựa to, hay là à đồ đạc thì triển khai rất là kỹ.
[59:22]Thì sau đây thì chúng con sẽ triển khai sau khi cái cuộc hôm đó, cái cuộc mà phản biện lần cuối cùng. Bởi vì nhà sử học Dương Trung Quốc là anh ấy nhận đảm đương là nhiệm vụ là trưởng ban cố vấn. Thì anh ấy cũng đã hoàn toàn nhất trí theo cái hướng như thế và mời tất cả các vị học giả, các vị trong ban cố vấn. Mà như lần trước thì con cũng đã có cái lời mời trân trọng và đã có gửi thư thì ngài cũng là một trong số 14 cố vấn của phim Phật hoàng Trần Nhân Tông.
[59:57]À thì có, con cũng rất muốn là thay vì cái là lời mời khác mà để chúng con muốn là cố gắng gì đó thì mời thầy ra để thầy cùng chung sức và góp vào cái phản biện chung, thì con xin hết.