[0:10]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Vào buổi lễ thuyết pháp, toàn thể đại chúng hướng về pháp tòa để niệm Phật cầu gia bị. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:37]Nam Mô Bổn
[0:42]Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:04]A Di Đà Phật, chúng con cung thỉnh Thượng tọa an tọa trên pháp tòa và toàn thể đại chúng an tọa. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch chư tôn đức Tăng Ni và kính thưa quý Phật tử, ngày mai là ngày lễ bổ nhiệm trụ trì chính thức cho sư cô Huệ Minh tại chùa Pháp Hưng này ở huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận. Nhưng mà thật ra từ nhiều năm qua sư cô đã về đây trùng tu, vừa giáo hóa, làm nên các công đức Phật sự rất là có ý nghĩa. Thì giữa sư cô với chúng tôi cũng có cái tình thầy trò xưa một chút, cho nên thấy cái người học trò về cái vùng xa này chịu cực, chịu khổ mà giáo hóa chúng sinh, chúng tôi cũng rất là cảm động và hết sức là tán thán.
[2:03]Thân gái dặm trường thấy cũng tội, nhưng mà về đây thì thấy dân tình cũng ấm cúng chứ cũng không đến nỗi. Cái khuôn viên chùa được bao nhiêu đất vậy? 1.700 mét vuông hả? Cũng bé quá ha, bé quá. Mốt làm sao ráng giáo hóa chung quanh đây người ta cúng hết về đây, chùa cho lớn lớn chút nữa. Thật ra thì quý Phật tử có yêu quý chùa không?
[2:34]Tại sao ta yêu quý chùa? Bởi vì chùa khác với nhà, nơi nhà ta thì có cái gì? Nơi nhà ta thì có cái tình yêu thương ruột thịt, đùm bọc nhưng mà cũng rất là nhiều cái phiền não, tham sân, ràng buộc, hờn trách đủ thứ chuyện và làm ta rất là mệt mỏi. Nên nhiều khi ta ta vì cái tình yêu thương của thế gian mà ta đắm luyến với cái gia đình của mình. Nhưng mà nhiều khi cũng cái ngôi nhà ta yêu thương đó làm ta mệt mỏi và ta lại chạy vô chùa. Vì sao vậy? Vì chùa là cái vùng đất tâm linh, thiêng liêng khác với cái nhà của ta. Khi ta đặt chân đến cái mảnh đất của chùa, nhìn thấy cội cây bồ đề, thấy tượng Phật và đặc biệt là
[3:28]thấy chư Tăng Ni nghiêm trang, đạo mạo, tu hành tinh tấn, ta bước qua một thế giới, lòng mình đi vào một cõi khác liền. Và cái đi vào một cõi khác đó nó giống như thay đổi cái hoàn cảnh, thay đổi không khí, nhưng mà cái thay đổi không khí này làm cho ta cao thượng hơn. Ta từ bỏ những điều thấp hèn của thế gian ở bên ngoài để hy vọng tìm được cái nơi chốn bình yên, tĩnh tại và cao siêu ở nơi mảnh đất chùa.
[4:04]Thì để có thể mà tìm được cái sự bình an đó thì ta phải hiểu Phật pháp, ta phải có cái tâm tu hành, chứ ta không thể mang những cái sân si phiền não của thế gian vào trong chùa mà mang tội rất nặng. Nên cái người biết tu đặt chân đến chùa lòng thành kính là công đức đã bắt đầu xuất hiện, chỉ cần cái lòng thành kính thôi. Còn cái việc mà ta sẽ tu như thế nào, ta sẽ sống như thế nào trong vài giờ phút ở chùa thì việc đó là quý thầy, quý cô sẽ hướng dẫn cho ta. Mà thực sự khi ta vào cái cõi Phật này chùa thật sự là một cõi Phật be bé, khi ta vào cái cõi Phật này ta thay đổi, thay đổi không khí và thay đổi tâm hồn của mình, bỗng nhiên ta cảm thấy ta thư giãn, ta bớt mệt mỏi.
[5:00]Cái tâm lý này là một tâm lý có thật, đó là lý do tại sao mà người ta phải đi du lịch. Cái tâm lý của người rất là lạ, ví dụ cứ ở một cái cảnh hoài bỗng nhiên nó phát sinh một cái tình trạng tâm lý bị ức chế, thế là người ta muốn đi nơi này nơi kia cho khuây khỏa một chút. Thậm chí cái người đàn ông á thì ở trong nhà cả một hai ngày thế cũng phải chạy ra cái quán cà phê đầu ngõ ngồi khề khà nói chuyện bậy bạ với bạn, nó đổi không khí một chút, nó thư giãn, đây là tâm lý có thật. Rồi người ta làm việc mệt nhọc, đến ngày lễ họ lật đật họ đi Vũng Tàu, đi Long Hải, đi Mũi Né, Nha Trang, Đà Lạt để họ thay đổi khung cảnh,
[5:40]bỗng nhiên tâm hồn họ nó bớt cái ức chế, bớt cái nặng trĩu, tâm lý đó có thật. Vừa rồi thì chúng tôi đây ra Đà Lạt có việc, về chúng tôi viết một bài thơ, chúng tôi trách Đà Lạt. Cái bài tựa là Đà Lạt Đâu Rồi, bài thơ viết cũng mấy tháng quên, nhưng đại khái như thế này là gần cả trăm năm qua khi người ta đến với Đà Lạt, người ta bước vào một cái cõi khác. Ở nơi đó có sương mù giăng, có những mái nhà ẩn khuất trong những rừng cây thông. Cái cảnh hoàn toàn khác với cái cảnh mà người ta đang ở, cho nên người ta đến người ta thư giãn mà thấy rất thích. Đó là lý do mà Đà Lạt trở thành một cái điểm du lịch.
[6:20]Còn bây giờ thì họ cưa cây sạch hết để cất nhà phố san sát y như Sài Gòn. Thôi lên Đà Lạt làm chi nữa! Cho nên Đà Lạt mất rồi, mất vì không còn những cái bóng nhà ẩn khuất trong những rừng cây thông. Cũng còn chứ chưa phải là hết hẳn, nhưng nó đang từ từ hết. Và ta đi giữa đường phố Đà Lạt ta thấy giống như đi Sài Gòn, chỉ có khác cái là nó leo dốc lên dốc vậy thôi. Và chúng tôi cũng trách những người lãnh đạo của Đà Lạt đã không hiểu cái hồn của Đà Lạt ở chỗ này: Nhà ẩn khuất trong rừng cây thông, nhà không cần đẹp, không cần sang nhưng mà cần xinh xinh trong những rừng cây thông và tạo thành cái hồn Đà Lạt.
[6:57]Khi người ta từ cái phố thị chật chội, san sát, náo nhiệt người ta lên đó là vào cõi khác. Và chính cái vào cõi khác đẹp đẽ, mơ mộng, huyền ảo đó làm người ta yêu Đà Lạt. Và nó trở thành cái điểm du lịch sống hoài, người dân Đà Lạt cứ sống hoài là nhờ du khách tìm về cái nơi huyền ảo, mơ mộng đó. Nên cái tâm lý mà lâu lâu đi về một cái cõi khác làm cho ta thư giãn thì chùa cũng vậy. Thật ra chùa cũng là một cõi khác để ta đi tìm một cái bình an, tĩnh tại cho tâm hồn. Khi mà nhà mình rất là ồn náo, đắm luyến, ràng buộc, sân si, hơn thua thì chùa là nơi gỡ bỏ ta những điều đó. Mà nó khác với cái sự đi du lịch là tìm cái thay đổi
[7:43]khung cảnh, còn đây ta thay đổi cái tâm trạng của mình, vừa là khung cảnh mà vừa là tâm trạng. Chùa là chắc có nhiều cây hơn, chùa cái khung cảnh nó cộng đồng hơn, con người ta sống tử tế hơn và đặc biệt là có Phật linh thiêng ngồi trên tòa sen lúc nào cũng soi rọi cái ánh từ bi xuống với tất cả chúng sinh. Và đặc biệt có những người thay Phật đang ở đó trụ trì, giáo hóa. Nên ta yêu Phật, ta kính Phật, ta cũng yêu kính những vị Tăng Ni đang trụ trì tại những ngôi chùa như thế.
[8:24]Làm trụ trì sướng không ạ? Sướng không? Sướng ha? Vậy ráng đi xuất gia làm trụ trì hết đi nha, rồi sẽ biết sướng cỡ nào. Nên có một vị trụ trì rồi ổng mới đặt cái bài thơ: "Sướng ích gì đâu kiếp trụ trì đó, không ai bất đắc dĩ phải thi vi, vào luồn ra cúi dâu trăm họ, sướng ích gì đâu kiếp trụ trì." Biết sao không? Là ổng làm cực quá ổng than. "Vào luồn ra cúi dâu trăm họ", ta nghe rất là lạ, vì sao mà gọi là vào luồn ra cúi dâu trăm họ? Thì làm trụ trì oai thấy mồ, ai vào gặp mình cũng chắp tay cúi đầu xưng con, lễ chào phải không? Mà tại sao gọi là vào luồn ra cúi dâu trăm họ? Vì thật sự là đây này, cái này là sứ mạng của trụ trì là giáo hóa độ sinh.
[9:14]Ta trụ trì ngôi chùa không phải để ở chùa cho chơi, không để rồi cứ từ từ kiếm tiền rồi cất nhà cho nó sang, nó rộng rồi ở cho sướng, không có. Mà trụ trì là gì? Trụ trì là giáo hóa. Chùa mình đặt ở đâu thì coi như trách nhiệm Phật bổ xứ cho mình là cả cái vùng đó phải theo Phật. Đếm từng nhà coi, còn người nào chưa theo Phật? Mà nếu còn sót người nào chưa theo Phật là mình chưa tròn trách nhiệm, nửa chết xuống dưới âm phủ Diêm Vương đếm từng ngôi nhà, từng cái hộ mà quở trách cái người trụ trì, nói "Ngươi là ăn cơm Phật, đắp áo cà sa, là đàn na tín thí cúng dường, mà tại sao cái vùng ngươi ở còn sót 35 căn nhà chưa có quy y?" Là vất vả.
[9:54]Cực lắm. Ở đây còn bao nhiêu căn nhà chưa quy y sư cô Huệ Minh? Còn bao nhiêu? Còn nhiều, còn nhiều xuống là chết xuống là Diêm Vương đánh đòn nha. Nên cái trách nhiệm trụ trì cực lắm. Hễ cái chùa đóng ở đó rồi là nguyên cái địa bàn chung quanh là thuộc về mình. Nói thuộc về mình là sao? Có ai giao cho mình đâu mà thuộc về mình? Không, Phật đã giao. Mình phải làm sao họ phải về chùa để học đạo, để tu tập hết, để cho họ bớt khổ chứ không phải để mình vinh quang. Nhưng mà cái trách nhiệm giáo hóa đó thật là nặng. Bây giờ người ta tới, ví dụ người ta tới người ta thăm chùa, mình chửi mắng rồi người ta tới nữa không?
[10:32]Không, phải nói ngọt. Mà nói ngọt thì người ta lên lên mây người ta ở, người ta làm tàng. Phật tử mà nói ngọt thì làm tàng, mà nói nặng thì không thèm tới chùa, bây giờ phải làm sao đây? Hễ mà nói ngọt thì Phật tử làm tàng. Phật tử làm tàng dữ lắm, hiểu không? Mà nói nặng thì bỏ chùa hổng tới. Cho nên, là cái người trụ trì đối với Phật tử thập phương phải vừa vừa ngọt mà vừa vừa mặn. Đầu tiên vô là ngọt trước để dụ mà. À Phật tử từ đâu tới đây? Ăn cơm chưa? Thôi ngồi đây uống nước nha! Rồi à sức khỏe thế nào? Gia đình vợ con chồng con ra sao? Vàng cất ở đâu? Vân vân, cứ hỏi. Tức là phải hỏi thăm đủ thứ cho vui, rồi hướng dẫn thôi lên lễ Phật nha.
[11:21]Lễ Phật rồi có tên gì để đây là thôi sư cô cầu an cho. Rồi bắt đầu cái biết đọc kinh này chưa? Ở đây có cuốn sách này hay nè đọc đi. À vân vân, cái ngồi cứ phải dụ người ta nói ngọt. Thì từ từ từ cái Phật tử biết đạo rồi, tới chùa học đạo dần dần, cái Phật tử có lòng thành kính, bắt đầu mới kính trọng người trụ trì, chứ ban đầu không biết. Thì khi kính trọng trụ trì rồi đó thì bắt đầu trụ trì mình mới mình mới lên hương được. Bắt đầu mới rầy. Nói tại sao hôm nay đi sám hối mà đi trễ vậy? Đi trễ lần sau cô bắt quỳ nhang à nha. Thì khi người ta kính trọng rồi mới phạt được để cho người ta hạ cái ngã người ta xuống. Vì tu là gì?
[12:00]Tu là diệt trừ bản ngã. Nhớ như vậy. Khi người ta chưa tu á thì nói ngọt để cho người ta gieo duyên với chùa. Nhưng khi người ta chịu tu rồi là phải rầy, phải la, phải mắng, phải dạy để người ta diệt cái bản ngã xuống, mà diệt ngã mới tu được. Cho nên chúng ta vô chùa chúng ta thấy thế này, có cái người đó tự nhiên ngồi mà thầy trụ trì, cô trụ trì đón tiếp rất ân cần nơi cái bàn khách đó, thậm chí là rót nước, pha trà mời uống ân cần. Mà ta đi ra đằng sau ở chỗ cái nhà vệ sinh với nhà bếp thì thấy có mấy Phật tử đang lui cui làm ở đó. Thì cái người nào mới là người đáng trọng? Người Phật tử nào mới đáng trọng?
[12:37]Cái người mà được thầy, cô trụ trì mà mời rót nước á là dỏm. Cái người đó chưa biết đạo, cho nên nhìn vô cái đó là biết ngay: "À, thầy trụ trì, cô trụ trì đang dụ đây. Cái người này chưa biết đạo. Cái người này coi vậy là sư đệ, là em út." Còn cái người mà loay hoay đằng sau vườn mà ra trong nhà cầu mà quét mà dọn mà nấu cơm mà rửa chén á, đó là hàng sư huynh, sư tỷ á. Cái người đó biết đạo lâu rồi. Nên họ vào chùa họ công quả, họ phục vụ, họ hạ ngã. Nghĩa là thầy mắng như tát nước mà vẫn yêu kính thầy. Thầy bắt quỳ nhang là lên quỳ. Nghĩa là thầy rầy, thầy la gì cũng vâng vâng dạ dạ và vui vẻ thì
[13:14]Phật tử mà hạng đó đó là cái hạng sư huynh, sư tỷ ở trên cao. Còn cái người mà thầy, cô ngồi mời tiếp khách đó là cái hạng sơ cơ. Mà nếu vào được vào đạo chỉ là hàng sư đệ thôi. Dù là mặc áo sang trọng, đi xe sang nhưng mà sự thật cái người đó chỉ là hàng sư đệ. Còn cái người mà lấm la lấm lem mà ở ngoài sàn nước á, trong nhà vệ sinh đang dọn nhà cầu á, cái đó mới hàng mà mình phải tôn làm sư huynh, sư tỷ. Cho nên người trụ trì việc giáo hóa chúng sinh hết sức là khéo léo, mà phải rất có trí tuệ. Rất có trí tuệ là sao? Là có người đến lúc nào phải ngọt, đến lúc nào phải rắn để giáo hóa. Làm sao Phật tử phải đến chùa, hiểu đạo,
[13:59]yêu quý chùa, rồi lúc đó phải dạy, có khi phải dạy rất là cứng rắn. Rất là cứng rắn để cho cái người Phật tử diệt cái ngã đi, diệt cái ta đi thì người đó mới tăng trưởng được công đức. Chứ còn mà ta đến chùa mà cứ thấy cái tôi mình là lớn, lúc nào cũng mong cho ai kính trọng mình, thầy phải cưng mình, cô phải cưng mình ta mới tới, thầy mà không cưng, cô không cưng không thèm tới, cái người đó không vĩnh viễn không tu được. Cái người đó vĩnh viễn chìm trong trầm luân sinh tử. Người đó đời này có thể vinh vang như vậy, nhưng đời sau chắc chắn là chìm trong đau khổ vì bản ngã lớn quá. Còn cái người nào hiểu đạo đã thấm sâu,
[14:37]lòng thành kính đã đầy đủ, thì khi bước đến chùa thì ta thấy là sao cái thầy, cô không ân cần tiếp, mà toàn là sai bảo và rầy la? Thì những người đó thực sự họ đang đặt chân được vào trên đường đạo rồi. Họ ổn định trong đạo tâm rồi. Họ đang từng bước diệt trừ bản ngã và gây tạo công đức. Cái người đó bỏ thân này chắc chắn sinh về cõi lành, nếu có tái sinh lại cõi người chắc chắn là người quyền quý. Cho nên ta thấy ta vào chùa ta thấy người đi dọn rác, ra đằng sau rửa chén, dọn nhà cầu thì hãy yên trí rằng những người này kiếp sau là những người quyền quý, vì họ đang diệt cái ngã của họ mà đang bồi tạo công đức.
[15:18]Còn người nào mà đến chùa cứ nghinh nghinh ngang ngang đi ra đi vô, ngồi qua phòng khách không, đợi thầy, cô mời uống nước thì ta yên trí người này không bảo đảm, không biết chết đi về đâu á. Không biết. Đó thầy không bảo đảm, không có guarantee mấy người này, không có bảo hành 6 tháng, 1 năm gì mấy người đó hết. Còn mấy người mà cứ thầy, cô rầy la là vẫn chắp tay: "Dạ thưa con biết lỗi rồi, con xin sám hối." Thầy la như tát nước vô mặt, cô la như tát nước vô mặt mà lúc nào cũng chắp tay cúi đầu: "Dạ, con biết lỗi, con xin sám hối cô, con sẽ cố gắng sửa", rồi chạy ra đằng sau mà lo làm lụng thì ta yên trí một điều,
[15:53]người này bỏ thân này nếu tái sinh cõi người sinh vào nơi nhà quyền quý sung sướng mà tiếp tục gặp Phật pháp để tu nữa. Đó, nên vì vậy là ta đừng nhìn bề ngoài mà chỉ nhìn thẳm sâu trong tâm hồn. Cái người mà nhẹ được cái bản ngã, diệt được cái bản ngã mới là những người thuần thục ở trong đạo. Mà để đưa một người từ chưa biết đạo cho đến khi thuần thục trong đạo mà bản ngã nhẹ xuống, đây chính là công lao vất vả của của trụ trì. Chứ nếu người trụ trì không khéo léo, cực khổ thì không dẫn dắt một người đi từ cái buổi ban đầu mà cái ta còn lớn, còn ngang tàng cho đến cái ngày mà cái người đó hiểu đạo, biết cúi đầu xuống,
[16:37]biết quỳ xuống, biết cung kính, biết chắp tay, biết lao tác và biết phục vụ cho mọi người đến chùa sau mình. Nên cái công lao đó thật là lớn lao của trụ trì, mà cái người trụ trì làm được điều đó là người trụ trì đang đưa chúng sinh từ cái bờ mê về bến giác, đưa chúng sinh từ cái chốn tội về đến cõi phúc. Cái công lao đó là của trụ trì. Nhưng mà để làm được như vậy cái người trụ trì vất vả lắm. Nói thật sự ví như Sư cô Huệ Minh về đây vậy, từ buổi đầu thì thầy nghĩ chắc là cái chùa cũng hết sức là sơ sài. Ngày hôm nay bước vào nhà thì những cái như vật liệu này thì cũng chưa sang trọng đâu, nhưng cũng tạm đủ để cho
[17:19]cho Phật tử đến tới lui tu tập, cho chúng ở trong đây có chỗ để tu hành. Thì thân con gái mà đi ra nơi xa vắng làm được cái điều này thật là cái công đức không thể tính kể, còn hơn cả người tăng, người nam nữa. Cho nên vì vậy, ngày mai là ngày bổ nhiệm trụ trì, hôm nay thầy đến đây thầy thăm viếng thầy nói vài lời là thầy cũng vinh danh Sư cô Huệ Minh, một người ni mà hết sức có trách nhiệm đối với Phật pháp, hết sức cố gắng, hết sức tinh tấn. Cho nên vì vậy, thầy cũng nhắc nhở các Phật tử ở quanh đây phải hết sức quy hướng về sư cô, cung kính sư cô, vâng lời sư cô giáo hóa, vì cô đang đưa mình từ bờ mê về
[18:03]bến giác, cô đang đưa mình từ cái chốn tội về cõi phúc. Nên ai vâng lời sư cô, đi theo sư cô chỉ có lợi, chỉ có lợi chứ không có hại. Chỉ có cái điều là à nhiều khi sư cô phải rầy, phải la và đó chính là những lúc mà ta biết mình đã tu được hay chưa. Cô rầy một cái mình giận là mình bài toán đó mình bị rớt, 0 điểm. Cô rầy một cái mà mình vui mừng, biết ơn, chắp tay sám hối liền, bài toán đó mình được 10 điểm. Mà đừng tưởng là không ai ghi sổ điểm nha! Hai ông Hộ Pháp ghi sổ hết á. Hai ông Hộ Pháp trong chùa bí mật ghi sổ hết cho đến cái ngày mà mình chết xuống Diêm Vương, Diêm Vương mới giở sổ:
[18:44]"À coi cái thằng này coi nó hồi nào giờ nó đi chùa Pháp Hưng hoài coi nó được mấy cái điểm 10?" Thì thấy bữa đầu có điểm 0 nhưng lần lần thấy có điểm 10. "À thằng này tu tốt á, thôi cho nó sinh vô cái nhà giàu, con của cái ông chủ tịch tỉnh á được." Thấy này cho nó tu tiếp. Thấy điểm 10. Đó là cái đạo tâm của mình nó được thăng tiến như vậy. Nhưng mà để có thể có cái cơ sở thế này, để giáo hóa nhiếp chúng được như thế này, người trụ trì cực khổ không tưởng được. Lo trong lo ngoài, lo đủ thứ chuyện mà nhất là lo tiền. Ta mà dòm vô cái mặt của người trụ trì ta đầu tiên ta thấy chữ "tiền". Hổng nghĩ gì ngoài chữ "tiền".
[19:22]Quý Phật tử nhìn vô mặt thầy thấy chữ "tiền" không? Cũng tiền không chứ hổng có gì khác ngoài tiền hết trơn. Giờ mặt thầy cũng thấy chữ tiền không à. Là làm sao vậy? Trong đầu tính đủ thứ chuyện. Chuyện gì cũng tốn, rồi trong đầu không biết đâu ra tiền để mà lo chuyện này lo chuyện kia. Dòm mặt thấy tiền không à. Mà thầy dòm mặt Sư cô Huệ Minh cũng dòm thấy chữ tiền không, thấy chữ gì khác hết trơn. Nhưng mà nó khác với cái người đời, hễ mà tiền thì trong đó có tham lam, à có dục lạc, có hưởng thụ, có tội lỗi. Còn những người tu á dòm thấy chữ tiền, nhưng mà lại thấy công đức. Là sao vậy? Vì tiền nó không có lo cho mình.
[20:01]Tiền nó không lo cho mình, tìm tiền để để làm nên những điều phật sự, có lợi cho Phật pháp, có lợi cho chúng sinh, như thế. Thành thử tuy rất lo mà tâm trí vẫn thanh thản. Nó khác với người đời, khi mà vướng vào một cái việc mà tài chánh khổ sở rồi là ăn không ngon, ngủ không yên, bức xúc đau khổ thiếu điều nhảy sông tự tử luôn. Nhưng còn người tu cũng vậy, cũng lo tiền dữ lắm. Nay chuyện này, mai chuyện kia, bao nhiêu chuyện công đức phải làm mà không biết kiếm tiền đâu ra. Đi xin hoài thì Phật tử sợ mình, Phật tử trốn hết, cho nên là không dám xin. Không dám xin thì không có tiền làm việc này, không có tiền làm việc kia,
[20:37]cứ cắn răng để trong bụng, nhưng mà không đau khổ, tại vì mình không lo cho mình. Rất cần tiền mà không lo cho mình, cho nên rất lo mà không đau khổ. Nhưng mà không đau khổ vì sao? Vì không phải lo cho mình, không lo hưởng thụ. Người giữ giới mà, dục lạc đâu mà hưởng nữa. Người giữ giới rồi thì làm cái gì cần cho mình? Rồi những cái nỗi lo toan như vậy, đó cũng là cái gánh nặng mà nhiều khi không biết nói cùng ai. Ví dụ khi có duyên thì à một vài Phật tử có phát tâm rồi có khả năng đến hỏi: "Sao con thấy mặt cô lại bí xị, đau khổ quá vậy?" Thì sư cô mới than, nói thiệt là: "Sư cô muốn xây thêm một ít cái nhà bếp, thêm miệng lò
[21:19]gì đó mà không có tiền, mà không biết xin ai, thấy ai cũng nghèo." Cái người đó nói: "À thôi thôi, bây giờ cần bao nhiêu con vừa mới gì đó có khoản vô, thì cúng dường." thì đó là may. Chứ còn nếu không có cái người bất ngờ phát tâm, nhiều khi không biết xin ai. Đó là cái lo về tiền. Rồi cái lo gì nữa? Rồi cái lo bây giờ là giấy phép à xây dựng, giấy phép làm chùa, đi bao nhiêu thủ tục lặn lội qua Giáo hội, đi qua chính quyền, cũng không phải là dễ, chạy đầu này vẫy đầu kia, cực lắm, mấy cái thủ tục hành chánh này thôi nó rắc rối vô cùng. Rồi cũng phải lo, mà lo không biết chừng nào xong. Thí dụ rồi lo cái nữa là lo giáo hóa.
[21:57]Thế rồi giáo hóa bây giờ cái người già đến chùa, rồi thấy lớp trẻ đi đâu? Nếu mà sau này không có cái lớp trẻ tấn lên để mà giữ gìn đạo pháp thì đạo Phật đi về đâu? Nên phải lo giáo hóa lớp trẻ. Mà muốn giáo hóa lớp trẻ thì phải có chương trình, phải có hành động, phải có người phụ tiếp, phải có kẹo, có bánh, rồi có những dịp mời các em về chùa vui chơi, giảng dạy, rồi tặng quà, vân vân, để gieo duyên với các em ở Phật pháp. Trong đầu tính hơn cái hội chợ ở trỏng, đủ thứ lung tung ở trong đầu hết, người trụ trì là như vậy. Mệt mà không dám gì? Không dám than, ờ không dám gắt. Lúc nào đối với trước mọi người cũng phải bày tỏ cái từ bi để cho mọi
[22:40]người nhìn vào cái từ bi thanh tịnh của mình mà họ được nương tựa. Chứ còn nếu cái người trụ trì mà đau khổ, mà suy sụp thì còn ai dám tới chùa mà tu tập, phải không? Nói mình tới chùa để hết đau khổ, mà thấy ông trụ trì ổng còn đau khổ hơn mình nữa. Thấy mình đau khổ, nhưng tới thầy trụ trì không đau khổ, lúc nào ổng cũng bình an, tự tại trước mọi sóng gió cuộc đời. Thì như vậy mình mới có niềm tin để tu chứ. Đó, thành thử cái người trụ trì lại vậy, nghĩa là sau khi lo bá ban vạn sự hết, bắt đầu phải lo tới tu phần mình. Mà tu phần mình là tu làm sao? Thì tùy mỗi thầy mỗi cô một cái pháp môn,
[23:15]mà tu làm sao đó không biết mà phải bình an được trước mọi cái ngoại cảnh, là bát phong xuy bất động, tám gió thổi không động, tức là thuận cảnh không làm mình mừng mà kiêu mạn, nghịch cảnh không làm mình khổ đau, chán nản. Lòng bình an vững như núi đá như vậy, mà tiếp tục cứ đi tới. Không phải dễ đắc đạo, không phải là hễ ta thấy thầy cô đầu tròn áo vuông là cái người này chắc chứng quả gì rồi, không có chuyện đó đâu. Thời này thời mạt pháp, quá xa Phật, rồi nhiều khi ta không có tu chuẩn xác nữa, nên thời nay rất hiếm người đắc đạo. Mà không đắc đạo mà vẫn phải tu để gieo duyên cho cái sự đắc
[23:57]đạo một kiếp khác, chứ chưa chắc là kiếp này đắc đạo được. Không đắc đạo thì từng ngày từng giờ cái nội tâm mình là loạn động, là phiền não, còn tham, còn sân, còn si, còn mạn, còn dục, còn đố kỵ, còn nghi hoặc, đủ thứ phiền não hết, nhưng vẫn phải chiến đấu với nó từng ngày từng giờ. Kẻ thù lớn nhất của mình là ai? Là chính mình. Mà tại sao là chính mình? Vì cái tham nó nằm ở trong mình á, phải chiến đấu với nó ngày này qua ngày kia. Cái sân nằm ở nơi chính mình, cứ phải chiến đấu với nó ngày này qua ngày kia. Cái si, cái dục, cái mạn, cái khinh, đủ thứ trong người mình, cứ phải chiến đấu với nó.
[24:35]Nên thấy thì bình thản, nhưng sự thật những người tu đang từng ngày chiến đấu với chính mình. Ví dụ bây giờ chiến đấu với cái tham là sao? Tham là lo toan cho chùa đủ chuyện, rất cần tiền, nhưng mà nhìn tiền không tham, cái đặc điểm của người tu là vậy. Ví dụ bây giờ rất cần tiền để cất lại chánh điện, rất cần tiền để cất cái nhà chúng, cần, nhưng mà nếu ai đem đến một đống tiền mà nói không phải phép, từ chối liền, không nhận.
[25:05]Nên cái đặc biệt của người tu vậy, cần mà không tham. Mà để có thể có được cái bản lĩnh cần mà không tham đó, phải là cả một đời tu hành chân chính, chiến đấu với chính mình, kiểm soát được cái ham muốn của mình thì mới cần mà không tham. Cũng như cái sân cũng vậy, cũng phải chiến đấu với chính mình. Mỗi khi có chuyện trái ý nghịch lòng thì mình nghiêm khắc dạy dỗ nhưng mà không để cái vượt thành qua khỏi cái biên giới của cái sân, cái nóng, cái giận, thì để có thể kiềm chế được cái đó cũng phải cả một đời tu hành. Rồi cái dục. Cái dục là gì? Cái dục thì ta nói giống như là bản năng tính dục đi.
[25:39]Bản năng tính dục của con người ai cũng có, là chúng sinh ở cõi dục này cho tới chư thiên ở cõi trời dục cũng còn bị dục. Hễ là nam, là nữ thì có cái dục. Mà người nam khi gặp người nữ mà thấy xinh đẹp thì rất dễ khởi ái dục lên, còn người nữ khi gặp người nam mà thấy hào hoa, phong nhã thì cũng rất dễ khởi ái dục lên. Thì cái người tu trong cuộc đời của mình cũng phải tiếp xúc với biết bao nhiêu hạng người, và có những hạng người khả ái, trong kinh Phật là khả ái, khả hỷ, vân vân, đó, có những người mà gọi là khả ái, khả hỷ vẫn có thể gợi cái ái dục trong lòng ta lên, thì người tu cũng phải tự mình chiến đấu,
[26:19]phải diệt trừ thôi, chứ không để nó bốc khởi lên thành ý nghĩ, thành ý muốn, vân vân, thì cái chiến đấu đó cũng là cái cả một đời chiến đấu với chính mình. Rồi cái kiêu mạn là thấy mình hơn người, nó thầm thầm kín kín ở trong tâm á, mà mình sơ hở cái nó khởi lên liền. Khởi lên ví dụ, ví dụ cái người tu thấy mình hơn người cư sĩ thì cái thấy hơn đó rơi vào kiêu mạn liền. Hoặc là người tu với người tu mà mình thấy à mình tuổi đạo hơn người kia, người kia chắc tu sau mình, mình lớn hơn chút xíu thôi là cái mạn vừa lên. Hoặc là cái giảng sư với giảng sư, thấy mình giảng hay hơn người kia, cái lòng "Ồ, người đó giảng không bằng mình." là rơi vào kiêu mạn, vân vân.
[26:59]Tức là nó đủ thứ góc cạnh, đủ thứ phương diện để nó gợi cái kiêu mạn của ta lên để ta thấy hơn người khác, thì cái người tu cũng phải chiến đấu với cái kiêu mạn đó. Phải làm sao mà luôn luôn yêu quý con người, không kiêu mạn. Ví dụ bây giờ cái người xuất gia cũng vậy, thấy cái người cư sĩ thì theo nguyên tắc trong đạo, cái người cư sĩ là thấp hơn người xuất gia, theo nguyên tắc, nhưng mà lòng mình không nghĩ, mình vẫn yêu quý người cư sĩ, không nghĩ rằng à vì mình đã xuất gia rồi mình hơn, quý trọng và nghĩ rằng những người này, những người cư sĩ này nếu họ xuất gia họ cũng bằng mình hoặc hơn mình.
[27:36]Còn bây giờ do cái nghiệp đời còn ràng buộc, họ phải vất vả, vừa lo cho bản thân, lo cho gia đình mà còn đến chùa để hộ đạo, những người như vậy thật đáng quý, đáng yêu. Nên có một cái lý luận để vẫn yêu quý mọi người, không có kiêu mạn. Hoặc là cái người mà xuất gia trước gặp cái người xuất gia sau, biết cái người này xuất gia sau mình, nhưng mà không nghĩ rằng à mình tuổi đạo lớn hơn mình hơn, biết đâu tại có những người đi sau lại giỏi hơn mình, có khi người đi sau đời xưa hòa thượng tái lai, có uy đức lớn hơn, cho nên không dám khinh. Nghĩ như vậy mà không dám khinh, nên có cái lý luận để không dám khinh.
[28:13]Rồi vậy, ví dụ như mình có tài đi, cái người khác kém tài thì không được khinh, mà chỉ mong làm sao là mình hướng dẫn để đàn em mình cũng được cái tài năng giống mình hoặc hơn mình. Nhờ nghĩ như vậy mà không bao giờ kiêu mạn. Mà để có được cái ý nghĩ đó là phải tự mình chiến đấu với mình cả một đời. Cho nên, nghĩa là cái người trụ trì đó, ngoài bao nhiêu việc phải lo toan, còn phải lo tu cho chính mình. Những lúc thầm thầm kín kín, khi mà mọi người đã về hết, khi bóng đêm đã buông xuống, tiếng chuông chùa ngân nga, người trụ trì phải quỳ trước Phật cũng phải lễ bái, tụng kinh, sám hối, rồi trong đêm thanh vắng cũng phải bắt
[28:51]chân kiết già để ngồi tĩnh tọa, nhiếp tâm thanh tịnh, đó là tu trong âm thầm, trong thanh vắng, trong cô độc. Rồi khi tiếp xúc với bao nhiêu con người, khi làm việc này việc kia thì nó gợi bao nhiêu tham, sân, si, dục, nghi, phiền não, đủ thứ nó gợi lên thì đó là những lúc phải chiến đấu, vừa lo toan công việc bên ngoài, vừa kiểm soát phiền não bên trong. Cực lắm! Nên khi một người mà tu hành chân chính một đời, cái đức của họ lớn không thể tưởng được. Ta đừng nghĩ một người mà đến đến tới mức hòa thượng mà ổn định rồi, thực sự còn hơn cha hơn mẹ mình, vì cái công đức tu hành của họ, công đức mà họ lo cho đạo, lo cho đời, lo cho người,
[29:33]lo cho chúng sinh mà phải kiểm soát với chính mình cả một đời như vậy. Cái đức đó nói quỷ thần còn phải kính trọng, chư thiên còn phải cúi đầu, nó không có đơn giản đâu. Cho nên bây giờ bình thường á thì ta thấy cái người lãnh một cái ngôi chùa, trụ trì một ngôi chùa, nhiều khi cái sư cô tuổi còn nhỏ hơn mình. Nhưng nếu người Phật tử biết nghĩ, thì kính trọng cô như cha như mẹ mình, không khác. Phải như vậy mới là một người Phật tử thuần thành, biết suy nghĩ. Còn mà cứ nghĩ: "Ôi, cô đó cũng mới về rồi trẻ măng, nhỏ hơn tui nữa", nghĩ như vậy là người chưa hiểu đạo. Cái người trụ trì khi đã gánh vác một cái ngôi nhà Như Lai,
[30:15]phải lo toan bao nhiêu việc, phải dẫn dắt tâm hồn từng con người, mà phải luôn luôn thúc liễm tu hành nơi chính mình. Những người như vậy thật sự công đức không thể tính kể. Rồi cũng có khi cái người trụ trì sơ suất phạm một lỗi lầm, có không ạ? Có, vẫn có, chứ đâu phải là thánh đâu mà hoàn toàn không lỗi lầm. Có nhiều khi cũng lỡ một việc gì đó, tính sai một việc gì, vân vân, cũng có những cái lỗi lầm chứ không phải là không. Có đôi khi lỡ sân chút xíu, sau đó có hối hận, nhưng lúc mình sân người ta thấy, còn lúc mình hối hận người ta không thấy. Cái người ta về người ta kể: "Ồ, cổ là cổ còn sân quá", cứ đi kể hoài,
[30:53]trong khi là cổ đã hối hận rồi, cổ đã biết rồi. Rồi ví dụ như có một lần tới chùa, cái mình thấy cổ đang ngồi tiếp khách ân cần, cái mình nói: "Trời ơi, có ai nhà giàu tới cái cổ cưng quá chừng, cổ tiếp đàng hoàng, còn tui là Phật tử thân tình có tới cổ không thèm ngó", cứ ngồi mình trách mình nói ra. Thực sự là mình cũng không hiểu. Nhưng mà cũng coi như đó là cái sơ suất của trụ trì đi, cũng coi như là lỗi đi, thì ta phải hiểu trong một đời làm trụ trì cũng không thể nào mà hoàn toàn không có sai sót. Nhưng vì vậy, ta phải hiểu đó là việc bình thường. Cái sai sót của trụ trì thật sự so với bao nhiêu con
[31:27]người thế gian vẫn còn cao thượng hơn rất nhiều. Do đó, người Phật tử, khi mà ta thấy thầy, cô của mình có sai sót, đừng bao giờ trách, đừng bao giờ đem ra ngoài nói, mang tội chết á. Mà có khi cái ta trách là trách sai nữa, có khi cái đó không phải lỗi. Ta nhớ trên đời có những điều mắt ta thấy mà vẫn không đúng sự thật, có phải không ạ? Ví dụ có cái ông nhà quê, hai cha con nhà quê đi lên tỉnh, thấy có cái tòa nhà người ta cao tầng, người ta mua bán tấp nập. Cái hai ổng mới đi vô đi coi cửa hàng, đi coi quán, cái tới cái trước cái thang máy, không biết là cái gì. Cái hai cha con cứ đứng nhìn, đứng nhìn tự nhiên thấy có cái bà già bả đi vô,
[32:06]bả lom khom bả chống gậy bả đi vô, bả bấm bấm gì đó, cái cửa mở ra, cái bả bước vô. Bước vô cửa đóng lại, hai cha con cứ ngạc nhiên: "Cái bà già bả vô cái phòng kín đó làm gì?", đứng chờ. Đứng chờ đâu chừng hai ba phút sau thấy cửa mở ra, một cô gái trẻ đẹp đi ra. Thì ổng hiểu làm sao? Ổng hiểu cái phòng này nó có phép, thấy không? Cái người già bước vô, mấy phút sau là thành trẻ đi ra. Ổng hiểu như vậy, ổng lật đật kêu thằng con: "Con! Chạy về kêu má mày nhanh lên! Vô đây." Mà mắt ổng thấy phải không? Mắt ổng thấy rõ ràng. "Tui thấy rõ ràng", bây giờ về là ổng cãi gọi là cãi bay hết cả làng cả xóm.
[32:43]Giờ có bắt mà bắn ổng chết ổng cũng cãi à. Giờ mà đem ra bắn, ổng nói: "Không, này mắt tui thấy, ai nói gì nói tui không tin nữa, rõ ràng tui thấy bà già bả bước vô thành cô gái trẻ bước ra đẹp ra. Mắt tui thấy rõ ràng mà các người đừng nói gì nữa là cái gì mà tai nghe không bằng mắt thấy, mà này mắt tui thấy". Cho nên là bây giờ có đem ổng mà bắn chết ổng cũng tin chắc như bắp là cái đó là cái máy mà từ trẻ ra thành thành đẹp. Cho nên là để bữa nào thầy cũng mời quý Phật tử vô đó đi ra coi có khi mình... Mà mắt thấy mà có đúng vậy không? Có phải là bả vô rồi cái bả biến thành trẻ đi ra không?
[33:17]Không, vậy sao vậy? Nó là làm sao? Tức là bả đi bả lên cái phòng nào đó rồi cái cô nào đó đi chui cầu thang đi ra phải không? Nhưng mà ổng đâu ổng đâu có biết cái chuyện mà bên trong đó cầu thang nó chạy lên chạy xuống đi qua phòng này qua tầng kia, rồi đổi người tùm lum. Mà may cho ổng là ổng thấy cái bà già đi vô, cô gái trẻ đi ra, chứ mà nếu thấy bà già đi vô mà thanh niên nam đi ra, lúc đó ổng không hiểu làm sao nữa. Cái máy này nó kỳ quá, đàn bà vô biến thành đàn ông đi ra, ổng còn sợ chết luôn á, lúc đó là... Nhưng mà đó mắt thấy, nhưng mà đằng sau nó rất nhiều cái sự thật không phải như mắt mình thấy.
[33:49]Thì cũng vậy, khi ta đến chùa, nhiều khi mắt ta thấy rồi ta kết tội quý thầy, quý cô, coi chừng sai nha, coi chừng trật á. Cho nên có vị đã nói là: "Đừng tin những gì ta nghe và chỉ tin phân nửa những gì ta thấy". Đó là cẩn thận á. Mà ông kia ổng tin phân nửa cái ổng thấy là ổng trật rồi. Đó, nên ở đây vậy, khi ta tới lui chùa, ta yêu quý quý thầy, quý cô, ta tới lui chùa hoài, nhiều khi ta thấy quý thầy, cô có sai điểm này, sai điểm kia, coi chừng không phải sai đâu mà ta hiểu lầm đó. Mà dù cho gọi là có quý thầy, quý cô có sai sót, ta cũng đừng trách, đừng đem đi nói tùm lum, mà làm cho người khác mất đạo tâm, mang tội rất là nặng.
[34:28]Cho nên việc gì cũng vậy, ta thấy không vừa lòng, ta đến ta hỏi cho ra lẽ. Khi hỏi cho ra lẽ rồi có nhiều khi đúng là ta hiểu lầm, chứ quý thầy, quý cô không phải vậy. Mà khi ta hỏi cho ra lẽ, lỡ đúng là quý thầy, quý cô sai, thì đúng là thầy trò cũng góp ý nhau trong cái tình yêu thương, chân tình, mà không mất cái tình thầy trò. Còn mình thấy nhá nhá đâu đó cái mình đi ra mình nói bậy, nữa chết xuống bị Diêm Vương cắt lưỡi á, quỷ sứ cắt lưỡi á. Quý Phật tử có tin chết xuống quỷ sứ cắt lưỡi không? Có không? Làm ơn tin giùm thầy nha, đừng có nói là địa ngục không có nha. Địa ngục là cái điều có thật, nha.
[35:04]Còn nhiều người cứ càng ngày tu càng văn minh, cứ nói địa ngục không có, những cảnh đó chỉ là biểu tượng. Chết đi biết liền có hay không. Quỷ sứ nó đập cho mà mềm xương ra, ai nói bậy nó cắt đứt cái lưỡi đem vô nó xào nó ăn. Khi mà ta đến với chùa, ta yêu kính quý thầy, quý cô thì đạo tâm ta càng lúc càng lớn, mà khi đạo tâm càng lúc càng lớn rồi thì ta hiểu mọi việc nó khác hơn buổi đầu. Ngay ví dụ như thầy cũng vậy, từ hồi nhỏ khi thầy đến với chùa, thầy cũng dễ bắt tội quý thầy, quý cô, mặc dù mình lòng mình thuần thành lắm á. Đến khi mình đi vô mình xuất gia rồi mình chợt mình nhớ lại những ngày xưa mình hối hận hoài là vì cái gì?
[35:44]Cái mình dễ bắt lỗi quý thầy, quý cô, lòng không có cởi mở, mà cái đó là cái mang tội chết. Cũng may là thầy đi tu rồi cái mình hiểu ra, vậy. Hồi nãy thầy ngồi ở trong phòng cái thầy nghe có cái ông nào á, ổng nói giọng Bắc, ổng điều hành cái những anh em làm trật tự phải không à? Đó là ai vậy? Trưởng thôn hả? À, ông là coi như đại diện cho chính quyền ha, gần gũi ở đây và ông lo cho chùa, thật là quý. Lúc đó thầy mới càng thấm thía thêm một điều nữa là đúng là đất nước ta là Phật pháp với dân tộc là cái sự gắn bó đậm đà từ bao nhiêu nghìn năm qua. Thì có những giai đoạn nào đó có thể có những lúc suy thoái,
[36:27]nhưng mà bản chất chính của Việt Nam ta là đạo pháp và dân tộc không thể tách rời. Và những người làm công tác chính trị, những người làm trong bộ máy chính quyền, chính là những người hiểu điều này nhiều hơn ai hết. Nên cái người cán bộ mà hiểu cái điều này, họ rất là yêu quý chùa, ủng hộ chùa, giúp đỡ chùa. Nên hồi nãy khi ở trong phòng phía sau trong hậu liêu, thầy nghe có cái ông người Bắc ổng điều hành cái anh em an ninh trật tự để giữ gìn ủng hộ buổi lễ, thầy thầy rất là cảm động và nhớ lại cái những cái chuyến mà thầy đi giảng ngoài Bắc cũng giống như vậy. Và đây chính là cái tinh thần mà đạo pháp và dân tộc.
[37:06]Khi đất nước ta nguy biến, đạo Phật cũng cùng với cả đất nước này chịu những khổ đau lầm than, gánh vác những trách nhiệm để mà mong đưa đất nước vượt qua khỏi những nguy biến, hiểm nguy mà giành lại được hòa bình, độc lập, thống nhất. Cho nên cái tinh thần của đạo Phật là như vậy, chứ ta không nghĩ đạo Phật là cái gì mà siêu thoát vượt tam giới rồi quên luôn cái đất nước của mình, không phải. Mà đạo Phật dạy ta từng cái điều thiện nho nhỏ chung quanh ta. Đó là khi ta đối với gia đình, ta là một người con hiếu của gia đình; đối với cộng đồng làng xóm, ta là một cái người dân làng tử tế, siêng năng, tốt bụng;
[37:45]đối với cái cộng đồng của đất nước này, ta là một người dân yêu nước, chí tình, tận trung, tận hiếu; đối với cả cái nhân loại này, ta là một người công dân toàn cầu đầy trách nhiệm, mong mỏi xây dựng một cái hành tinh hòa bình và cái môi trường sinh thái được tốt lành. Còn nếu ngày nào mà mình giao tiếp được với người ngoài hành tinh khác nữa thì tính sau. Bây giờ ngang đây, là cái người đệ tử Phật luôn luôn trong cái cộng đồng nào dù lớn dù nhỏ vẫn là cái người phụng sự tốt nhất, vẫn là người có nhiều trách nhiệm nhất. Đạo Phật dạy ta như vậy, chứ nhiều khi ta nghe những khái niệm chúng sinh chúng sinh ba cõi, ta nghe những khái niệm rất là
[38:25]to lớn, đừng nghĩ rằng là ta bỏ quên được những cái trách nhiệm của ta với những cái cộng đồng nho nhỏ bé bé đâu. Nhiều bài kinh của Phật dạy những điều đó rất là cảm động. Một người con đối với cha mẹ như thế nào, người chồng đối với vợ thế nào, vợ đối với chồng thế nào, Phật dạy rất rõ trong những bài kinh xưa. Mà người đệ tử Phật là vậy, trải lòng khỏi cả tam giới bao la, nhưng cái trách nhiệm của mình là trong từng giây phút với những người chung quanh mình. Và vì vậy, cái tình tự giữa đạo pháp và dân tộc là một mối tình thật đẹp giữa đạo Phật với đất nước của ta. Cho nên cái người cái ngôi chùa nằm ở đâu
[39:06]là cái ngôi chùa cũng vậy, cũng phụ với nhà nước để giúp đỡ dân, giáo hóa dân cho có đạo đức. Khi có cái chuyện gì khó khăn cần phải vận động thì chùa cũng là người mà lên tiếng kêu gọi để vận động giúp đỡ những cái thiên tai, lũ lụt hay là bà con chòm xóm. Thí dụ trong xóm đó có cái người neo đơn, nghèo khó thì bên xã họ muốn xây dựng cái nhà nhưng mà phải kêu gọi thì chùa cũng phụ kêu gọi. Thấy con nít nó hư quá thì chùa cũng phụ mở những cái lớp mà dạy đạo đức cho trẻ em, vân vân. Nghĩa là trên những cái cái phương diện mà hoạt động về từ thiện xã hội thì chùa vẫn là cái người đi đầu. Cái trách nhiệm đối với xã hội,
[39:51]trách nhiệm đối với làng xóm, lớn hơn là đối với đất nước cũng là trách nhiệm của chùa, cũng là trách nhiệm của Phật giáo. Cho nên vì vậy, khi cái người đệ tử Phật của ta đến với chùa, ta mở lòng ra được rất là nhiều điều. Trong đó có một điều nữa, chùa là mái ấm cho ta, mà chùa cũng là quê hương ta, chùa cũng là đất nước của ta nữa. Bước vào ngôi chùa ta thấy cả một cõi Phật, bước vào chùa ta thấy cả một cõi xuân, bước vào chùa ta thấy cả một cái vũ trụ vô tận, nhưng bước vào chùa ta cũng thấy quê hương yêu dấu của mình, bước vào chùa ta cũng thấy được cái tổ ấm của mình. Nên chùa vừa mênh mông biết dường nào mà cũng gần gũi biết dường nào.
[40:35]Chùa là hạnh phúc của ta.
[40:40]Mà để có thể có được cái tinh thần thiêng liêng như vậy, lớn lao như vậy, chính là từ nơi cái người trụ trì. Cái người trụ trì tu hành chân chính, giáo hóa đúng Pháp, tận tụy cực khổ, làm cho cái chùa trở thành thiêng liêng, vĩ đại, ấm cúng, gần gũi mà bao la, chính là nhờ người trụ trì cả. Cho nên cái công đức của một người trụ trì giữ gìn được ngôi chùa đó, giáo hóa được chúng sinh, phát triển được Tam bảo thật là vô biên, vô lượng. Do đó mà người Phật tử ta, khi ta đến gặp quý thầy, quý cô ở trong chùa đó gọi chung là trụ trì hết, từ là người trụ trì, phó trụ trì, tri sự, thậm chí là tăng chúng đang tinh tấn tu
[41:24]hành trong chùa đó, ta đều yêu kính là như vậy. Nhất là cái người mà sư phụ đứng đầu đó, cái người trụ trì chính thật sự còn như là cha, như là mẹ của mình, không khác chút nào. Cái người hy sinh cả một đời để đem cái đời sống tâm linh mà phủ ra cho cho làng, cho xóm, cho non, cho nước như vậy, công đức đó không thể tính kể được. Nên hôm nay chùa ta vậy, là sau nhiều năm tháng, Sư cô Huệ Minh đã về đây, đã trụ trì, đã xây dựng, đã giáo hóa. Hôm nay cái duyên đủ, được Giáo hội bổ nhiệm trụ trì, ngày mai là lễ chính thức, thầy cũng trân trọng mời quý Phật tử cố gắng sáng mai có mặt đầy đủ để chứng kiến cái buổi lễ là bổ nhiệm trụ trì ha.
[42:07]Thì để có được như vậy cũng là cái công lao khó nhọc của Sư cô từ bấy lâu nay. Mà ta cũng hiểu rằng là một cái người mà được tín nhiệm, được bổ nhiệm, rồi sau này còn phải gánh vác cái trách nhiệm rất là nhiều đối với đạo pháp ở cả cái vùng này. Và bổn phận của ta là gì? Là hỗ trợ cho Sư cô làm nên những công việc đó. Nghĩa là có những người sơ cơ đến đây được Sư cô giáo hóa rồi mình trở thành một người đệ tử Phật thuần thành, ngoan ngoãn, tốt lành, bước dần lên con đường Phật đạo giác ngộ, đi dần về cõi phúc. Thì khi mình đã được như vậy rồi thì mình phải phụ tiếp với Sư cô trong biết bao nhiêu Phật sự mà cả cuộc đời còn lại của Sư cô còn phải gánh vác.
[42:54]Chùa ở những vùng như thế này rất là khó phát triển. Vì sao vậy? Vì Phật tử, vì Phật tử sao? Nghèo. Phật tử nghèo cho nên chùa khó xây cất cái gì lớn lao. Nếu mà lâu lâu mà may mà có những Phật tử giàu sang ở vùng khác tới thì đỡ, còn mà chỉ những Phật tử chung quanh đây, chùa rất khó phát triển. Nhưng mà thôi tùy, sau này biết đâu Giáo hội có cái cơ chế mới là san sẻ, lấy ở những nơi giàu có đổ về những vùng thôn quê để cho chùa được phát triển thêm thì đó tùy. Đó ta còn chờ cái cơ chế Giáo hội, chứ hiện nay là trong cái Phật giáo Việt Nam là mạnh chùa nào tự lo chùa đó. Cái này cũng còn là cái dở.
[43:37]Nhưng mà sau này có lẽ sẽ có những sự cải cách để cho Giáo hội vững mạnh hơn, gắn bó hơn, đoàn kết hơn. Nhưng mà hiện nay, trong tình hình trước mắt thì chùa nào vẫn phải tự bươn chải chùa đó. Thì như chùa Pháp Hưng ta đây cũng vậy, ở những cái vùng thế này thì thầy nghe nói là dân ta đây cũng không phải là giàu có phải không Sư cô hả? Dân 135 là dân sao? Dân nghèo hả? Nghèo có cái mã số 135 nữa thầy không biết điều này. Dân nghèo, đúng rồi, dân đây nghèo, cho nên là ta biết rằng cái sự ủng hộ cúng dường cho chùa không phải là nhiều. Thôi thì đành liệu cơm gắp mắm. Nói liệu cơm gắp mắm mà đừng có bày đặt gắp mắm thiệt nha, thầy nói thiệt thôi.
[44:17]Liệu cơm gắp mắm là thôi thì tùy cái sự ủng hộ Phật tử tới đâu mà ta phát triển chùa tới đó. Ta đành vén khéo lại, nhưng cái quan trọng là được chừng nào thì ráng tinh tấn tu chừng nấy. Quan trọng thứ nhất là cái tu, là Phật tử phải tu, phải diệt ngã, phải tĩnh tâm, phải thành kính. Đó là cái tu căn bản. Rồi đến khi mà Phật tử đã được như vậy, lòng thành kính, tĩnh tâm, diệt bớt ngã thì bắt đầu ta mới khuyến khích Phật tử làm nên những việc phước, vì có phước rồi Phật tử mới giàu lên được. Ví dụ cái vùng ta đang nghèo thế này, nhưng mà nếu sau khi Phật tử thấm nhuần Phật pháp, biết làm những công đức thì 10 năm sau vùng này giàu lên liền.
[44:57]Mà làm công đức là làm cái gì? Là Phật tử biết yêu thương nhau, giúp đỡ nhau, những con đường nào mà nó hư mình cất công đi đắp lại, rồi ai khó khăn thì giúp đỡ, vân vân. Thì cứ như vậy là 10 năm sau bỗng nhiên nó có những cái may mắn nó tràn tới khiến nâng cái mức sống người dân tại đây lên liền. Nên trước hết là phải dạy cho Phật tử biết tu hành đúng nghĩa, diệt được bản ngã mình, lòng thành kính đối với Tam bảo. Thứ hai nữa bước kế tiếp là dạy cho Phật tử làm các công đức. Có hai cái đó rồi từ từ chùa ta sẽ phát lên, dân chúng cũng sẽ phát triển lên, đời sống kinh tế sẽ khá hơn. Đó là cái chùa mà ở vùng nghèo đó là phải vất vả đi qua những năm tháng rất là dài
[45:41]mà sự giáo hóa phải hết sức là kỹ lưỡng để cho Phật tử nâng được cái phước lên. Chứ còn Phật tử chưa có phước mà mình cứ vận động kêu gọi Phật tử cúng dường hoài, Phật tử đuối, chịu không nổi. Nói cứ tới chùa thì cũng thương cô, thương Phật mà tới cứ nghe cô xin tiền cất này cất kia hoài trốn cô luôn. Cho nên là không dám khuyến hóa, không dám khuyến hóa nhiều, nghĩa là làm sao cho mọi người đến chùa mà lòng được thanh thản, chứ đừng để người ta đến chùa mà người ta phải khổ tâm. Khổ tâm vì cái gì? Vì cô kêu gọi làm này làm kia mà trong đầu mình nghĩ không ra cái khoản tiền để giúp. Tại vì những khoản tiền trong nhà mình có mình đã biết rồi,
[46:19]dùng việc này dùng việc kia có rồi, bây giờ bất ngờ cô vận động cúng thêm, cái mình khổ tâm lo không được. Thì chính cái đó đi chùa mà khổ tâm, bất an, thôi bỏ chùa luôn. Nên đây là điều mà những người trụ trì phải hiểu, làm sao cho nhìn thấy cái gương mặt của cái người Phật tử đến chùa họ an vui, họ thanh thản, họ không khổ tâm. Đó, đó mới là công đức của trụ trì. Nhiều khi cái chùa lá thôi, chùa nghèo chưa có gì, nhưng mà ráng giữ vệ sinh sạch sẽ và mọi người đến tu hành tốt, đó là thành công. Rồi sau này khi mình thấy có những việc phước gì đó, rủ cùng làm để cho họ tăng cái phước lên dần dần,
[46:56]chứ đừng có vận động mà cứ đổ vào chùa mãi, người Phật tử sẽ mệt. Cũng như Phật dạy, như con ong mà hút nhụy của cái hoa, đừng có dại khờ hút hết. Cũng vậy, để cho Phật tử tự phát tâm một cách vui vẻ giúp chùa, cúng cái này cúng cái kia. Mà họ tự phát tâm thì họ đã sắp xếp được tiền bạc của họ rồi, nên lòng họ rất là vui. Còn mình kêu gọi cái họ phải nhíu mày tại họ không biết lấy tiền đâu ra, mà một chút nhíu mày là một chút nặng lòng, một chút khổ tâm làm cho cái cảnh chùa nó nó bớt vui. Còn khi họ đến với chùa mà lòng thanh thản, nhẹ nhàng chỉ có tu thôi, chỉ nghe đạo lý thôi, rồi về nhà đem cái đạo lý đó sống với đời thật
[47:35]là vui, thì đó là cái thành công của chùa. Đến khi họ có phước rồi thì tự nhiên cái sự ủng hộ đến với chùa là rất tự nhiên, rất là là vui vẻ như vậy. Bây giờ thứ nhất nè, quý Phật tử phải thương trụ trì như cha mẹ, điều này được không? Rồi, nhớ vỗ tay hứa rồi đó nha, không có ò e, không có cằn nhằn, không có trách móc nha. Vì thương trụ trì như cha mẹ, cho nên phải vâng lời dạy dỗ. Vâng lời dạy dỗ nhiều khi được khen, nhiều khi bị rầy, lúc nào cũng vui, được không? Rồi, hứa cái thứ hai rồi nha. Đó, vỗ tay rồi là Phật ghi sổ trên cõi Phật rồi đó. Thứ ba là đỡ đần công việc cho trụ trì, là khi mình biết trong chùa có
[48:24]việc gì cần thì mình đến một tay một chân mà phụ giúp, chứ đừng để cho trụ trì vất vả mà phải chống chèo một mình quá đáng, luôn luôn phát tâm là đỡ đần cho trụ trì trong cái việc đạo, được không ạ? Rồi, hứa cái nữa rồi đó nha, thứ ba rồi đó nha. Việc cái thứ tư là bảo vệ uy tín của trụ trì từng chút một, không bao giờ mình nói cái điều gì mà làm cho người khác nghĩ xấu về trụ trì của mình, mà nghe ai nói cái điều gì nói xấu trụ trì là mình phải đập tan liền, là bảo vệ uy tín của trụ trì từng chút một, được không ạ? Rồi, vỗ tay hứa rồi đó nha. Hứa mà không làm là chết à. Và cái thứ năm là bảo vệ đạo hạnh của trụ trì như giữ gìn châu báu, nghĩa là sao?
[49:12]Bảo vệ đạo hạnh của trụ trì là thế này: thường bên Ni thì ít bị, nhưng bên Tăng hay bị nhiều. Bên Tăng bị nhiều là sao? Nhiều khi có những thầy trụ trì trẻ và đẹp trai. Cái rắc rối là đã trẻ mà còn đẹp trai nữa. Thế là có những phật tử nữ đem lòng mến mộ, đó thêm chữ nữ nữa mới rắc rối, thì cứ tới lui chùa và tìm cách thân cận với thầy trụ trì. Thì lúc đó phật tử mình phải có bổn phận sao? Bổn phận nhắc nhở những người phật tử nữ đó đừng có mà cứ đến gần thầy quá. Nếu quý kính thầy hãy tu, hãy học và đừng bao giờ đi một mình gặp thầy để bảo vệ uy tín của thầy mà cũng bảo vệ đạo hạnh cho thầy. Thầy lỡ ông thầy ổng gãy một cái là chết liền, phải không?
[50:00]Lỡ ông thầy ổng gãy một cái là tội nghiệp bao nhiêu người với tội nghiệp cả chùa á. Cho nên là khi thấy mà phật tử mà có cái mòi cứ sà sà tới ông thầy, ta phải kêu phật tử nói chuyện liền để ta bảo vệ đạo hạnh cho thầy như là giữ gìn châu báu. Vì đạo hạnh của thầy là gì? Là tài sản quý nhất cho chùa. Thầy mà lỡ ổng vấp ngã một cái thiệt là nỗi đau của bao nhiêu người, phải không? Cho nên phải bảo vệ đạo hạnh cho thầy, mà phải rình rập canh rình chung quanh, lúc nào cũng rình cũng ngó, nhưng mà không có nghĩa là ta nói nặng ai. Ví dụ có cái cái cô nào đó cô mến mộ thầy cô tới hoài, thầy có bị không thầy?
[50:37]Thầy có bị không? Sao dòm mặt thầy cũng trẻ đẹp trai đáng ngờ lắm á nha. Thì khi thấy ví dụ thấy có một cái cô phật tử nữ cổ cứ như vậy thì ta đừng nói nặng, cố gắng khuyên cổ để cổ giác ngộ. Và nếu cổ có yêu thầy, cổ có thương thầy thì chuyển sang cái tình yêu kính trong đạo và biết giữ khoảng cách với thầy chứ không có sà sà mà tới gần thầy quá như vậy. Đó là ta giữ gìn đạo hạnh cho thầy. Hoặc là có những chuyện mà thầy phải ngoại giao vất vả thì ta phát nguyện ta đi giùm, mình là cư sĩ mình đi giùm để bảo vệ đạo hạnh cho thầy chứ đừng để thầy phải đi ngoại giao. Nhiều khi tới nơi nó nhố nhăng, ví dụ vào chốn chợ chốn búa,
[51:16]người ta nói năng bỗ bã, tục tĩu, bắt thầy phải đi đó một cái công việc phật sự đi ngang qua đó tội nghiệp thầy. Nó mất cái đạo hạnh trang nghiêm, mình gánh vác mình đi những việc đó giùm. Đó cũng gọi là bảo vệ đạo hạnh cho thầy như giữ gìn châu báu. Làm vậy được không? Rồi, nha, vỗ tay là hứa đó nghen. Có một điều là thầy nhắc trụ trì, cái này nhắc riêng trụ trì, trụ trì nhớ một điều giùm thầy thế này: lúc nào cũng biết là mình còn kém. Nhớ giùm thầy một câu đó và đây là câu thần chú. Hôm nay là thầy trịnh trọng thầy truyền trao lại cho trụ trì. Nhớ giùm thầy một điều: cho tới ngày con nhắm mắt chết, con luôn luôn nhớ trong tâm thầy
[51:56]một điều là thầy dặn là lúc nào cũng nhớ rằng mình còn kém cỏi. Chỉ mấy chữ đó thôi là đây là món quà thầy cho con, con đi suốt cuộc đời tu hành của mình nha. Rồi thôi con đứng lên. Chỉ câu này thôi con sẽ mở ra rất nhiều điều để mà con dạy dỗ cho chúng sinh ở đây, chỉ một câu đó thôi. Tu rồi sẽ thấy cái vi diệu từ cái câu nói vài chữ ngắn ngủi đó: lúc nào cũng nhớ mình còn kém cỏi. Thường nhớ như vậy, con sẽ mở ra rất nhiều điều vi diệu trong sự tu hành của mình và trong sự giáo hóa chúng sinh, nhớ như vậy. Và nhờ như vậy, cái sự tu học của mình càng lúc càng sâu dần, tuy là vất vả bao nhiêu chuyện của chùa, bao nhiêu chuyện của chúng sinh,
[52:38]bao nhiêu chuyện của làng của nước, nhưng mà sự tu hành tâm linh cứ càng sâu dần sâu dần, bên ngoài không ai biết, bên ngoài không ai biết, nhưng sự thật trong nội tâm mình cái sự thăng tiến của tâm linh, sự khai mở của tâm linh nó mở dần mở dần mở dần rất là vi diệu. Đó là nhờ mình tinh tấn mà lúc nào cũng ghi khắc cái câu thầy nói: lúc nào cũng nhớ mình còn kém cỏi. Chỉ vậy thôi mà đi suốt cuộc đời. Rồi thầy trở lại thầy nhắc quý phật tử là từ cái ngày ta đến chùa gặp vị trụ trì giáo hóa cho mình để mình biết đạo, mình thuần thành, rồi mình tiến tu, công đức của mình tăng lên dần dần, rồi sao nữa?
[53:21]Rồi sao nữa? Rồi về nhà ngủ tiếp hả? Không được, phải nhớ một điều này: phải nghĩ đến chuyện xuất gia. Thầy nói nghĩ đến thôi chứ thầy có kêu xuất gia liền không? Không nha. Thầy nói nghĩ đến chuyện xuất gia. Vì khi cái lòng mộ đạo của ta đến một lúc nào chín rồi thì ai cũng phải xuất gia, không kiếp này cũng phải kiếp khác. Vì sao vậy? Vì chỉ có xuất gia ta mới có thể chứng được quả vị giải thoát hoàn toàn, còn tại gia sẽ còn rất nhiều ràng buộc. Cho nên, khi mà lòng thành kính đối với đạo đủ rồi, ai cũng phải nghĩ đến chuyện xuất gia. Thầy gọi nghĩ thôi chứ thầy không ép đâu, nhưng mà phải nghĩ, phải nghĩ về điều đó một cách
[54:02]nghiêm túc trong tâm mình để gieo cái duyên. Và có những người cái duyên đủ, ngay kiếp này mình xuất gia luôn. Mình đến với thầy trụ trì của mình, nói thưa thầy, quỳ xuống: con xin xuất gia theo thầy, một câu một thôi và vĩnh viễn bỏ lại thế gian đằng sau. Còn nếu ta chưa đủ duyên thì cái việc mà ta nghĩ đến chuyện xuất gia sẽ trở thành cái duyên ở những kiếp sau và cuối cùng rồi ai cũng phải xuất gia. Cả thế gian này ai cũng phải xuất gia hết. Có người mới cự thầy hỏi, cả thế gian này xuất gia hết rồi ai đi làm để nuôi người tu? Thầy trả lời: đừng lo. Nếu cả thế gian này xuất gia tu hành chân chính hết,
[54:40]chư thiên sẽ cúng dường, lúa sẽ mọc đầy đồng, nước ngọt sẽ tràn bờ, hoa trái sẽ trĩu cành khắp nơi, không ai còn phải lo, bởi vì đã biến thành cõi Tịnh độ. Đừng lo nha, chỉ lo không ai chịu tu thôi. Người xuất gia còn rất thiếu, rất thiếu trên cõi đời này, còn bao nhiêu vùng sâu vùng xa chưa có người xuất gia giáo hóa nên người xuất gia vẫn còn đang rất thiếu. Và vì vậy, khi mà ta mộ đạo đến một lúc nào đó rồi trong đầu phải nghĩ đến chuyện xuất gia, nhớ như vậy. Đó là cái bổn phận của của phật tử.
[55:15]Còn bây giờ thầy cũng nói với bên chính quyền một chút. Có cái anh gì nãy mà đứng lên nói đó thì thầy thầy rất là cảm động khi người làm công tác chính quyền mà biết lo cho đạo, lo cho tâm linh của nhân dân như vậy. Thì có nhiều lần thầy cũng nói thế này: ví dụ Hiến pháp của ta thì nói rằng tự do tín ngưỡng, ai muốn theo đạo gì đó thì theo. Đó là ta đành phải nói vậy vì thế giới họ nói như vậy, nhưng mà sự thực thì nếu mà để cho người dân tự do tín ngưỡng, chắc chắn sẽ có nhiều người bị những tà đạo lôi cuốn. Mà khi bị tà đạo lôi cuốn họ làm những điều bậy bạ, tổn hại cho gia đình họ, cho làng xóm họ,
[55:54]cho xã hội của họ thì ai là người khắc phục hậu quả? Ai? Chính quyền. Cuối cùng cũng là chính quyền khắc phục hậu quả khi mà người dân tự do đi theo những tà đạo. Cho nên vì vậy, tuy luật pháp nói rằng tự do tín ngưỡng nhưng chính quyền phải có bổn phận là đi tìm cho nhân dân một cái tín ngưỡng chân chính nhất chứ không phải bỏ mặc đâu. Đừng nghĩ tự do tín ngưỡng là ai muốn theo gì theo, không có đâu. Chính quyền phải khôn ngoan giúp cho nhân dân có được một tín ngưỡng chân chính. Là vì sao vậy? Vì khi nhân dân mà có một tín ngưỡng chân chính rồi họ không làm điều sai lầm, họ không làm tổn hại cho
[56:32]gia đình họ, cho xã hội của họ mà họ chỉ làm điều tốt thôi, gia đình họ yên vui hơn, hạnh phúc hơn, cái cộng đồng của họ tốt đẹp hơn, cái xã hội đó được đóng góp nhiều hơn và như vậy nhà nước sao? Bớt cực hơn, đất nước sẽ phát triển hơn. Cho nên vì vậy là tuy nói là tự do tín ngưỡng nhưng thật sự nhà nước vẫn phải âm thầm có bổn phận hướng dẫn nhân dân, tìm cho nhân dân, giúp nhân dân có được một tín ngưỡng chân chính. Giống như hôm nay cái người cán bộ nào đã đến đây để phụ giúp với chùa trong cái lễ bổ nhiệm này thì thầy đánh giá chính quyền ở đây rất là cao. Và coi như chính quyền đã có một cái thái độ tích cực giúp
[57:17]dân đi trên con đường một cái tín ngưỡng chân chính. Thầy hết sức là tán thán là như vậy. Và ta biết rằng trên đời này mỗi người có một lĩnh vực hay khác nhau. Ví dụ cái người làm công tác chính quyền thì cái giỏi của các vị đó là gì? Là lãnh đạo đất nước, hoạch định chính sách, bảo vệ trị an, lo cho dân về đời sống đủ thứ. Còn chùa thì lo cho dân về cái đời sống tâm linh, tín ngưỡng, đạo đức. Cho nên, nhiều khi có một vài ý kiến trong chùa rất là hay mà chính quyền cũng phải học. Cho nên cái người cán bộ ta giỏi trong quản lý nhưng ta cũng phải nghiên cứu thêm Phật pháp vì biết đâu ta đã tìm thấy trong đó những điều rất hay để ta áp dụng vào trong công
[58:04]tác lãnh đạo chính quyền và làm cho dân yêu quý ta nhiều hơn nữa. Không có gì hạnh phúc bằng khi người dân họ đến công sở, họ gặp ông cán bộ hiểu đạo, một ông cán bộ tin Phật pháp và ông cán bộ đó lo cho dân, không gây khó cho dân mà giúp dân. Đó là cái điều hạnh phúc của nhân dân. Giờ thầy nói một điều cuối nữa, lần này nói điều cuối nữa thôi, là việc hộ pháp. Ta học, ta tu với chùa rồi nhưng còn bảo vệ nữa. Vì sao vậy? Bởi vì có những kẻ xấu ngày đêm toan tính phá hoại Phật pháp trên quy mô rất là hiểm độc, rất là lớn, họ muốn xóa hết Phật giáo Việt Nam để thay bằng một cái cái quan điểm khác.
[58:47]Và ngày hôm nay những diễn biến đó vẫn xảy ra từng ngày từng giờ, rất là hiểm độc. Mục đích là làm sao để cho mọi người mất niềm tin với Phật pháp. Cho nên khi ta thấy có những biểu hiện gì mà không phải là họ là người bên ngoài, họ mạo danh là người trong đạo Phật, có khi họ mạo danh cả là người xuất gia, họ mạo danh, họ đội lốt là người Phật tử. Ta chỉ nhìn thấy đạo Phật chứ ta không thấy cái người nào bên ngoài, nhưng họ làm cho đạo Phật suy tàn, mang tai mang tiếng, làm đổ vỡ, mất niềm tin hết, nhưng sự thực họ là người bên ngoài. Nhưng họ đội lốt thôi, đội lốt tăng ni, đội lốt Phật tử để phá hoại chùa,
[59:24]phá hoại Phật giáo, làm cho nhiều người mất đạo tâm. Thì đây là bản lĩnh của ta, bản lĩnh của tăng ni, bản lĩnh của Phật tử phải tinh ý về những điều này. Nếu có một cái dấu hiệu gì đó mà làm cho mọi người lung lay, mất niềm tin với đạo thì ta phải coi chừng, cái này nó không phải vô tình, mà cái này có tổ chức, có âm mưu, có dàn dựng, có sắp xếp. Và khi hiểu như vậy thì chúng ta đồng lòng, kiên cường để mà bảo vệ đạo pháp, bảo vệ quý thầy, quý cô, bảo vệ niềm tin, bảo vệ đạo tâm trong lòng của tất cả mọi người. Thì ở đây, hôm nay thầy không tiện nói về những điều này một cách chi tiết, thầy chỉ nhắc nhở thôi và mọi người hãy ghi khắc
[1:00:07]trong lòng cái điều thầy vừa nói là bảo vệ đạo pháp. Mà bảo vệ đạo pháp tức là bảo vệ đạo tâm cho mọi người, tức là bảo vệ uy tín, bảo vệ đạo hạnh cho tăng ni, cũng là bảo vệ cả cái hệ thống Phật giáo chúng ta được trường tồn, được bất diệt và được phát triển. Thôi thì đêm đã khuya ha, người thì đã mệt, tai thì đã mỏi. Nhưng là ngày mai là lễ bổ nhiệm trụ trì chính thức là quý Phật tử về đây thăm cô. Thầy cũng mong rằng là ngày mai quý Phật tử có mặt trong lễ bổ nhiệm trụ trì. Và một mình mình đi và rủ nhiều người cùng đi. Thứ nhất, là để vinh danh cô, vinh danh một người tân trụ trì mà thực sự công đức đã khá sâu dày, đó là cái thứ nhất.
[1:00:56]Cái thứ hai, là ta gieo nhân duyên cho chính mình, vì người nào mà có mặt trong buổi lễ trụ trì đó để vinh danh cô đó với lòng hoan hỷ thành kính đó, chắc chắn kiếp nào ta cũng sẽ được làm trụ trì. Chịu không ạ? Thứ ba nữa, là trong buổi lễ bổ nhiệm như vậy, khi có sự có mặt của ta đông vui làm cho buổi lễ được long trọng và cái mà làm cho buổi lễ long trọng là công đức của của từng người chúng ta. Thầy xin kính chúc cho quý sư cô pháp thể an khang, chúng sinh dị độ, việc tu hành được tinh tấn, Phật sự luôn luôn được viên mãn, dễ hoàn thành. Thầy cũng chúc cho tất cả quý Phật tử được nhiều may mắn trong cuộc sống của mình,
[1:01:42]luôn luôn vững bước theo quý thầy, quý cô để tu hành, sức khỏe thì được dồi dào, tiền bạc, tiền thì vô cửa trước, vàng vô cửa sau, hai cái chung nhau đem vô chùa cúng.
[1:01:58]Xin cảm ơn thầy nha, đã phụ lo tiếp như vậy. Thôi, chúng ta hẹn lại lúc khác gặp nhau. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính thưa chư tôn thiền đức tăng ni và quý đạo tràng Phật tử đứng dậy để đảnh lễ Thượng tọa. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Thật là diễm phúc cho tăng ni, Phật tử, đạo tràng chùa Pháp Hân của chúng con. Hôm nay, nhân cái ngày bổ nhiệm trụ trì, Thượng tọa đã không ngại đường xá xa xôi, nhận lời thỉnh cầu của chúng con để về đây thuyết pháp, giảng dạy và dạy bảo cho hàng tăng ni, Phật tử của chúng con nghe những lời pháp vi diệu. Vì đó, chúng con đối trước Thượng tọa luôn luôn
[1:02:57]ghi nhớ sâu sắc những lời Thượng tọa dạy bảo. Vì chúng con là hàng tăng ni còn trẻ, còn nhiều điều thiếu sót mà hôm nay gánh vác trách nhiệm một ngôi chùa để hoằng dương Phật pháp ở vùng sâu vùng xa, điều chúng con lo nghĩ rằng sức của chúng con còn muộn, còn nhỏ, trí còn kém. Vì vậy, chúng con cũng cố gắng luôn luôn sách tấn bản thân, luôn luôn cố gắng tu tập, luôn luôn giữ đạo tâm và hạnh của một người xuất gia để làm cho Phật pháp mỗi ngày càng xương minh. Đó là điều chúng con phải cần ghi nhớ những lời dạy của Thượng tọa. A Di Đà Phật, giờ này thỉnh tất cả toàn thể đại chúng hồi hướng. Nguyện đem công đức này
[1:04:06]hướng về khắp tất cả,
[1:04:13]đệ tử và chúng sanh
[1:04:20]đều trọn thành Phật đạo.