[0:34]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay là ngày mùng 2 Tết, ngày mà theo cái truyền thống của ta là những ngày đầu năm rất là thiêng liêng. Thì những điều gì xảy ra trong những ngày đầu năm này sẽ theo ta suốt năm. Ông bà ta tin như vậy. Cho nên vì vậy mà những ngày đầu năm khi gặp nhau, chúng ta không dám gì? Không dám gây gổ, không dám làm điều gì mà làm xui cho nhau, tức là đừng có ai chọc giận mình và mình cũng đừng chọc giận ai vì sợ cả năm là cứ gặp chuyện xui. Cho nên gặp nhau chỉ có cười. Nếu mà không chúc Tết được thì cứ nhìn nhau mà cười. Còn nếu ai khôn khéo hơn thì gặp nhau ta chúc nhau những lời tốt lành.
[1:22]Và những lời tốt lành đó, nhiều khi ta cũng nghĩ là nó cũng không chắc là thành công, nhưng mà sự thực nó vẫn có cái linh của nó chứ không phải là không đâu. Ví dụ như khi ta gặp một người rồi ta nói: "Thôi dạ em chúc chị năm nay là làm ăn phát đạt." Thì cái câu đó nó là cứ theo truyền thống mà ta chúc nhau và ta nghĩ rằng cũng không biết bà này bả buôn may bán đắt hay không, bả phát đạt hay không, thôi mình cứ nói cho vui. Nhưng không có đâu, cái một câu của mình thế nào bả bán đắt được một món á. Nhưng mà không lẽ mình cứ suốt năm đi theo mình chúc hoài. Thành thử mỗi lời chúc nhau đó thật sự nó đều là một cái câu thần chú. Nhớ như vậy.
[1:56]Khi mà ta chúc người khác, tức là cái thần chú, nó đều là thần chú hết chứ không phải không. Nhưng có cái cái lực mình ít quá, cho nên mình chúc một câu bả bán đắt được một món rồi sau đó hết. Còn cái người mà họ có lực á, họ chúc một cái là nguyên một năm hên luôn. Đó là thực sự như vậy, đó là những câu thần chú á chứ không phải không. Nhưng mà thôi, bây giờ mình còn tu ít, cái lực ít thì mình cứ chúc cho nhiều, gặp ai mình cũng mong mọi người đó vui. Thì thực sự là mình không cho tiền chứ mình đã cho mọi người cái ước muốn, cho người cái hy vọng và nó có hiệu quả chứ không phải là không. Còn nếu mình gặp cái người mà họ có đức á,
[2:32]tức là đó là một gặp một người Phật tử mà lâu ngày họ đi chùa, họ tu tập, họ ăn chay, họ tinh tấn làm phúc, họ lễ Phật, họ ngồi thiền thì họ chúc mình một câu mình hên nửa năm luôn. Nửa năm rồi phải chạy kiếm người đó xin chúc lại một câu nữa thì hên tiếp nửa năm nữa. Còn mình gặp các bậc mà thí dụ như những bậc hòa thượng tôn túc mà có đức độ chúc một câu là có khi hên luôn mấy năm. Như có một lần có một cái ông Phật tử đó ông có một người vợ bị ung thư. Ung thư đã đến giai đoạn cuối. Rồi cái lên gặp một vị thầy rồi nói là: "Vợ con bị ung thư đến giai đoạn cuối." Thì ông thầy đó ổng cũng không biết đường đâu
[3:10]mà ổng giúp, ổng chỉ nhìn bà vợ mới câu: "Thầy chúc lành cho chị." Về bỗng nhiên bả khỏe lại sống được 2 năm rồi mới chết. Chứ theo đúng bác sĩ nói thì chỉ 2 tháng nữa chết. Nhưng mà chỉ câu chúc của ông thầy đó, cái bà đó tự nhiên về khỏe mạnh lại, sống thêm 2 năm rồi ra đi an ổn. Trong 2 năm đó ông chồng mới đưa vợ mình đi thăm chỗ này thăm chỗ kia, những nơi bà vợ chưa từng đi được, ví dụ ra Hà Nội thăm Lăng Bác Hồ, bả mãn nguyện rồi bả về bả mới chết, an lành. Mà đáng lẽ 2 tháng sau là chết theo như bác sĩ nói, cái bệnh nó phát tán đúng vậy. Rồi cũng trường hợp một cái Phật tử khác cũng bị ung thư.
[3:45]Ung thư cứ ngầy ngật ngầy ngật không chịu nổi thì gặp cái ông thầy đó, ổng cũng chỉ chúc lành thôi, ổng chỉ nói: "Thôi thầy chúc cho chị bớt bệnh." Thì qua mấy tháng như vậy, hôm nay bả chụp lại cái khối u bả biến mất luôn, không có. Ông thầy ổng chỉ chúc có một câu. Nên ta thấy là cái người mà họ có đức độ họ chúc một cái là một cái thần chú rất linh thiêng, chớ đừng có coi thường. Rồi Phật tử đã lên trên chánh điện mà lấy mấy cái bao lì xì chưa ạ? Có rồi phải không? Trong đó có gì ở trỏng ạ? Có người thì nói là thấy có cái thẻ, có cái thiệp, có mấy câu chúc phải không? Có người thấy có 500 đồng.
[4:20]500 đồng á là số tiền nó ít ỏi nhưng mà vì thầy để trên bàn thờ á, nên hưởng hơi của Phật, nên thần lực của Phật nằm trong cái 500 đồng đó, nên cứ làm ơn bỏ túi giùm. Coi vậy chứ mà nhiều khi mình hên cả năm á. Nhiều khi thầy nói nghe hơi mê tín, nhiều khi mình hên thật á. Còn mà cái thẻ trong đó có mấy cái câu chúc Tết ở trỏng á, sự thực nó là nếu mà mình hiểu theo đạo lý á, thì đó là những cái câu khuyên nhủ mình tu tập. Nhưng mà nếu mình nhìn qua khía cạnh bói toán, nó là cái câu coi bói á. Cái điềm mình năm nay ứng nằm trong câu đó đó. Mà nghe hơi phảng phất mê tín, chứ sự thực nó cũng có đó.
[4:56]Nên vì vậy, khi mà đầu năm á ta gặp nhau á thì ta nên chúc lành là vậy. Vì mình không biết cái đức mình bao nhiêu nhưng mà sự thật mình đã cho người khác một điều tốt lành trong cái lời ước muốn chân thành của mình. Nhưng phải ước muốn chân thành nha, chứ đừng có cho mà hời hợt. Ví dụ như: "À, chúc anh năm nay làm ăn phát tài nha!" Miệng mình nói vậy mà cái tâm mình nghĩ đâu vòng vòng thì người kia không có hên. Nhưng mình phải thật lòng lúc mà mình chúc người ta: "À, chúc anh năm nay được thịnh vượng, được sức khỏe, gia đình hạnh phúc." Nói mà với rất chân thành, người kia được liền, được một phần liền.
[5:28]Còn nếu mình tu tập tốt nữa mà với mình chúc chú tâm chân thành nữa thì người kia sẽ được rất nhiều. Nên vì vậy là đầu năm khi gặp nhau ta chúc thì hãy chúc hết sức là chân thành. Bởi vì cho người ta thật chứ không phải là không đâu, không phải là không có đâu. Còn gặp như quý thầy, quý cô mà chúc một cái ta hên lâu lắm á. Cho nên lát cứ đi kiếm quý thầy, quý cô mà xin chúc nha. Hên lâu lắm. Cái đề tài bài pháp thoại hôm nay là bài "Em nhìn thấy gì?". Thì cái bài "Em nhìn thấy gì?" thầy cũng mới viết đây và thầy thấy trong đó ẩn chứa nhiều cái đạo lý cũng sâu sắc nên thầy muốn trao đổi. Hồi xưa thầy có viết cái bài là "Tiếng mưa đêm".
[6:06]Biết có ai nghe cái bài "Tiếng mưa đêm" của thầy chưa? "Đêm nay mưa rơi, chơi vơi khắp đất trời..." Cái bài nó như vậy đại khái là vì trong đêm mùa mưa đó cái thầy nghe tiếng mưa rơi cái thầy viết bài đó. Nhưng mà khi viết rồi thầy mới phát hiện ra là Đức Huy cũng viết cái bài "Tiếng mưa đêm". Đúng không ạ? Lớp trẻ trẻ tụi con có nghe bài Đức Huy của Đức Huy mà "Tiếng mưa đêm" ấy? Thầy không theo dõi thầy không có biết. Nhưng mà không ngờ là Đức Huy cũng viết bài "Tiếng mưa đêm", hai cái tựa giống y hệt nhau nhưng nội dung khác nhau. Nội dung khác nhau làm sao? Khác nhau là Đức Huy á khi mà ban đêm mưa rơi cái ổng nhớ người yêu.
[6:45]Cái ổng viết cái bài gì nghe cũng ray rứt, thê thảm lắm, nhớ người yêu. Còn khi mà thầy nghe tiếng mưa đêm cái thầy sực nghĩ tới những người không có nhà. Ví dụ thầy nói mình được may mắn, mình có chút phước, mình có cái mái nhà ấm áp trong đêm mưa gió lạnh lẽo này. Nhưng mà trong đêm này trên thế giới còn biết bao nhiêu người không có nhà. Mà trời mưa như vậy họ rất là khổ sở. Vì cái ray rứt đó cái thầy mới viết thành bài nhạc là "Tiếng mưa đêm". Và mong rằng trong cuộc đời cái tạm bợ này, vô thường này, mọi người hãy yêu thương nhau, ráng giúp nhau một tay, một chút để đừng có để có ai mà phải lạnh lẽo trong đêm như thế này.
[7:23]Đó, thì thấy cái cảnh rất là giống nhau nhưng suy nghĩ mỗi người khác nhau. Thì cũng vậy, trong cuộc sống này cũng vậy. Biết bao lần mà ta nhìn trăng lên, phải không? Biết bao lần ta nhìn mưa rơi, biết bao lần ta nhìn sóng biển chơi vơi. Nhưng mà suy nghĩ mỗi người khác nhau hết. Vì sao vậy? Vì sao cũng nhìn thấy một cái cảnh giống nhau nhưng mà suy nghĩ của ta lại khác nhau? Vì sao? Bởi vì cái ở trong tâm của ta là cái gì? Ở trong tâm ta là cái gì thì nó hiện cái đó ra. Nghĩa là cái bên ngoài chỉ là sự gợi ý, nhưng mà gợi được cái gì là do ở trong tâm ta có cái điều đó. Nên vì vậy khi mà thầy viết cái bài nhạc "Em nhìn thấy gì?"
[8:13]là thầy muốn nhắc mọi người là mỗi điều chung quanh ta đều có thể gợi lên cho ta một cái đạo lý cao thượng. Mà chỉ sợ rằng trong lòng ta không có đủ đạo lý đó, trong lòng ta chưa có Phật pháp nhiều. Nên khi ta nhìn bao nhiêu điều ở trên đời này ta nghĩ bậy, ta suy nghĩ sai, ta nhìn không thấy không tới vấn đề, nên rất là uổng. Như có một lần vậy, Đức Phật mới hỏi một ngài Sa-di. Lúc đó Đức Phật mới dùng thần thông đưa cái ngài Sa-di lên trên đỉnh núi cao. Và bằng cái thần nhãn, cái thiên nhãn của một Đức Phật và của một vị Sa-di A-la-hán đứng ở trên đỉnh núi ở trong cái lục địa Ấn Độ, nhưng mà hai vị nhìn suốt ra tới bờ biển ngoài kia, biển cả mênh mông.
[9:04]Rồi Đức Phật mới hỏi: "Con nhìn thấy gì nơi biển bao la đó?" Thì ngài Sa-di mới trả lời: "Bạch Thế Tôn, con nhìn thấy biển bao la và con hiểu rằng nước mắt của chúng sinh còn nhiều hơn nước của biển cả."
[9:24]Tức là cái nỗi đau khổ của chúng sinh trong luân hồi sinh tử đó, tích lũy vô lượng kiếp, vô lượng kiếp thật sự nhiều hơn nước của biển cả. Cái câu nói này khi mà ta mới đến với đạo, ta nghe như một sự cường điệu. Nước mắt có hai ba giọt, khóc hu hu chút xíu lau chứ gì đâu mà làm sao mà có thể mà nói là nhiều hơn biển nước mênh mông. Nhưng mà nếu ta hiểu đạo sâu, ta tu sâu rồi, ta mới thấy rằng thực sự các vị đã nói đúng, các vị thánh đã nói đúng. Mỗi một người khóc một chút, mà mỗi một người khóc trong vô lượng kiếp, hết kiếp này kiếp kia mà bao nhiêu tỷ tỷ con người như vậy, đúng là những cái giọt nước mắt đó nhiều hơn nước của biển cả.
[10:05]Nỗi đau khổ của chúng sinh thực sự không có gì có thể chứa được hết. Ngài Sa-di đã nói đúng. Rồi Đức Phật hỏi đứng trên đó nhìn đất trời bao la mênh mông, nói: "Con ở đây con nhìn thấy đất mênh mông như vậy, con thấy gì, con nghĩ gì, con hiểu gì?" Cái ngài Sa-di đó mới trả lời: "Bạch Thế Tôn, khi nhìn thấy đại địa bao la như vậy, con biết rằng không có nơi nào là không có thân xác của chúng sinh đã vùi ở dưới đó." Tức là mỗi một tấc đất này thật sự nếu mà tính qua vô lượng kiếp, vô lượng kiếp thì đã có thân xác, xương thịt con người của chúng sinh từ loài người tới loài thú vùi chết đầy dưới đó hết.
[10:50]Cái câu nói này có cường điệu, có quá đáng không ạ? Có không? Không. Hoàn toàn chính xác. Cái ngài Sa-di đã nhìn thấy hoàn toàn chính xác. Mà nếu ta chưa nghe lời của vị Sa-di đó nói, ta nghĩ không ra. Ta chỉ nghĩ là đất xanh, triền non, hoa thơm, cỏ lạ, cây cối xanh tươi, sáng thì trời lên, đêm thì trăng lên, vân vân. Nhưng ngài Sa-di nhìn bằng con mắt có đạo lý, mỗi một xăng-ti-mét đất này đều chứa đựng xương thịt của chúng sinh cả. Câu nói rất chính xác. Và như vậy là gì? Nghĩa là gì? Nghĩa là chúng sinh cứ tái sinh mãi, sinh ra, già, bệnh rồi chết, sinh lên rồi già rồi bệnh rồi chết, cứ luân hồi cứ cuốn trôi mãi và đó là nỗi đau khổ.
[11:36]Có mấy người sống trong cái luân hồi sinh tử này ý thức được điều đó để khát khao tìm cầu cái giác ngộ giải thoát, mà một ngày kia mình vượt khỏi luân hồi sinh tử luôn? Có mấy người biết điều đó? Hay là chỉ tìm vui được trong từng ngày từng tháng tạm bợ này? Giành được một đồng của ai thì vui mừng, mất đi một đồng nào thì đau khổ, là chỉ từng ngày chìm trong cái vui cái buồn hết sức là tạm bợ của thế gian. Có mấy ai mà đi qua cái nỗi buồn, đi qua cái niềm vui cuộc đời này thanh thản, nhẹ nhàng vì biết rằng đời là như vậy, cứ cuốn trôi, trôi lăn luân hồi vô tận mãi? Vừa rồi trước Tết cái thầy nghe tin có một người vợ
[12:21]đau khổ khóc lóc vì phát hiện chồng ngoại tình. Khóc lóc quá chừng cái thầy mới nhắn tin, thầy nói: "Những chuyện như thế này nó đầy cả thế giới. Cho nên vì vậy phải khôn ngoan, giữ tâm hồn mình an vui, thanh thản mà đi qua, chứ đừng vì những điều đó mà mà đau khổ." Thì cũng vậy, trên cuộc đời này khi thì ta bắt gặp niềm vui, khi thì ta phải đối diện với những nỗi buồn, cứ đắp đổi theo nhau, mà cái vui cái buồn đó đều làm ta bất an cả. Cái người hiểu đạo, khôn ngoan là giữ lòng mình thanh thản đi qua những điều đó. Khi gặp chuyện đáng lẽ phải vui, mình không cần vui thì khi gặp chuyện buồn, mình không bao giờ bị buồn.
[13:09]Đó là người khôn ngoan. Và hiểu rằng sao? Luân hồi sinh tử cứ vô tận mà tiếp nối. Cái mục đích thật của chúng ta không phải là chuyện vui buồn lặt vặt trong cuộc sống này nữa, mà mục đích thực sự của chúng ta là phải đi tìm cái sự giác ngộ giải thoát thật sự. Cho nên biết bao nhiêu điều xảy ra để cho ta nhìn, để cho ta suy ngẫm, nhưng mà có những điều ta không suy ngẫm được, có những điều ta không nhìn ra, cho nên đạo lý không lớn dậy trong lòng ta, ta không giống như vị Sa-di vĩ đại đó. Cái vị Sa-di đó vĩ đại đó, nhìn vấn đề gì nhìn thấu đáo, nhìn tới nơi, nhìn thành đạo lý, còn ta nhìn không tới.
[13:50]Nên trong cái bài mà hát Em Nhìn Thấy Gì, thầy cũng muốn gửi gắm một chút cái tâm sự như lời dạy của ngài Sa-di mà khi nói với Đức Phật đó đến với tất cả chúng ta vậy. Tức là mỗi điều trong cuộc sống này nó đều hiện ra đạo lý, mà chỉ là ta không nhìn thấy. Nên có một vị thiền sư đã viết cái bài thế này: Nhất thiết pháp vô phi Phật pháp Nhi ngã bất liễu, tùy vô minh lưu Nhất thiết pháp là tất cả mọi điều trên đời này gọi là nhất thiết pháp. Nhất thiết tức là tất cả, pháp tức là everything á, nhất thiết pháp là mọi điều trên đời này. Nhất thiết pháp vô phi Phật pháp, vô phi là không phải là không phải, tức là đều là đó, tất cả pháp đều là Phật pháp.
[14:42]Nhất thiết pháp vô phi Phật pháp, tất cả pháp đều là Phật pháp, tất cả mọi thứ trên đời này đều là đạo lý. Nhi ngã bất liễu, nhưng con đã không hiểu được. Nhi ngã bất liễu, nhưng con đã không hiểu được. Tùy vô minh lưu, trôi theo dòng vô minh. Lưu là cái dòng, vô minh lưu là cái dòng vô minh, tùy là đi theo, tùy vô minh lưu là trôi theo dòng vô minh. Nên Phật tử ráng học thuộc câu này để về mình mấy ngày Tết mình gặp ai mình nổ chơi. Nhất thiết pháp vô phi Phật pháp Nhi ngã bất liễu, tùy vô minh lưu Thuộc chưa ạ? Thầy đọc lại một lần nữa nha, lẩm nhẩm theo cho thuộc nha, về khoe chơi. Nhất thiết pháp vô phi Phật pháp Đọc lại đi.
[15:35]Nhi ngã bất liễu
[15:39]Tùy vô minh lưu Thầy đọc lại một lần nữa rồi ta giảng lại ý nghĩa đó. Nhất thiết pháp vô phi Phật pháp Nhi ngã bất liễu, tùy vô minh lưu Tất cả pháp đều là Phật pháp, nhưng con đã không hiểu mà trôi theo dòng vô minh. Thì nhất thiết pháp vô phi Phật pháp là gì? Là bất cứ điều gì đều có thể dạy cho ta một đạo lý gì đó. Nhưng mà ta nhìn không ra, nên ta bị trôi theo mất dòng đời. Ví dụ, bây giờ ta nhìn thấy chiếc lá rơi, ta thấy cái gì trong đó? Đạo lý gì trong đó ạ? Vô thường, đúng vậy. Mọi cái đều sẽ tới ngày kết thúc, chấm dứt, tàn tạ. Dù là có một cái khởi đầu đẹp đến đâu rồi cũng đến cái lúc phải tàn tạ.
[16:28]Rồi ví dụ, bây giờ ta nhìn cái người mẹ bồng đứa em bé, ta thấy gì ạ? Ta sẽ thấy nhìn ít nhất hai điều. Cái điều thứ nhất là cái tình của mẹ đối với con phải không? Cái người con mà mình dứt ruột đẻ ra cho nên thương vô cùng. Có khi có những người mẹ thương con mình hơn cả chính mình, như vậy. Mà nói chung là tình mẹ thương con sâu đậm, đó là cái ta nhìn thấy, mà đó là một bản năng. Cái điều thứ hai, đứa bé nó vừa mới xuất hiện trên cuộc đời này, nó đem đến rất nhiều hy vọng cho mọi người. Bởi vì mình chưa biết nó lớn lên nó sống như thế nào, nó có quậy hay không, nhưng mà hầu hết ai cũng hy vọng rằng
[17:09]đứa con của mình sẽ là đứa con con ngoan, lớn lên nó có hiếu, lớn lên học hành thành tài, rồi nó biết trả hiếu cho cha mẹ. Khi đứa con mới sinh ra đều được gửi gắm hy vọng vào đó. Nhưng mà lớn lên có thật vậy không? Lớn lên có vậy không? Lớn lên có ngoan không? Có nhiều đứa không ngoan mà nó lại quậy, rồi có nhiều đứa học dở, không thành tài, rồi cứ phải cha mẹ phải lo suốt đời cho tới khi chết. Và ta nhìn cái điều đó, đứa bé sinh ra rồi sẽ lớn lên, mưu sinh vất vả, rồi sẽ già, sẽ bệnh, sẽ chết, đó là dòng đời, chắc chắn. Rồi đứa bé sinh ra mang theo rất nhiều hy vọng của người thân chung quanh, nhưng mà chưa chắc nó thực hiện được những
[17:56]điều mà cha mẹ, gia đình nó đã gửi gắm vào đó. Vì sao? Vì còn cái nghiệp của nó nữa. Ta nhìn thấy không, mỗi một điều gì đều cho ta những đạo lý để suy ngẫm, còn chỉ có cái là trong lòng ta không có trí tuệ, không có đạo lý thì ta nhìn mọi điều ngu ngơ, là thờ ơ mà đơn sơ. Rồi ta sống đúng là theo vô minh mà đi luôn á, tùy vô minh lưu á, theo vô minh trôi mất. Còn nếu mà ta có đạo lý, có trí tuệ thì tất cả pháp đều là đều là Phật pháp. Nhưng mà để rằng để rằng mà có thể nhìn thấy được đạo lý trong từng những điều nhỏ nhặt trong cuộc sống này, thì tâm ta sao? Phải tràn đầy đạo lý và phải tu hành sâu sắc.
[18:45]Chúng ta coi chừng nha, coi chừng là: "À, nghe thầy nói như vậy, vậy là từ đây mỗi khi nhìn thấy điều gì, ta cứ suy luận Phật pháp", như vậy là không phải, như vậy là động tâm, là vọng tưởng nhiều quá, không được. Thực sự là khi tâm ta thanh tịnh trong thiền định, trong cái quán chiếu vô ngã, vậy đó mà ta nhìn tất cả cuộc đời này đều thấy đạo lý hết. Cái mà ta nhìn được rằng tất cả pháp đều là Phật pháp không phải là do ta suy luận bằng vọng tưởng, bằng cái tâm động loạn của mình, mà phải do ta sống được trong thiền định, tức là người này phải tinh tấn tu tập thiền định rồi mới nhìn được mọi điều mà thấy được đạo lý ở trong đó.
[19:30]Ví dụ trong bài nhạc, cái câu đầu thầy nói là: "Em nhìn thấy gì trong hạt sương rơi?", thì cái gợi ý là gì? Đúng là cái sương rơi rớt xuống vậy chứ nắng lên tan liền, kiếp người cũng vậy, mong manh, vô thường như vậy. Và hiểu điều đó để ta biết bình thản vượt qua mọi cái nỗi buồn, niềm vui cuộc đời mà ta đi tìm cái gì đó cao thượng hơn. Khi ta nhìn thấy những dòng sông trôi về biển thì ta nhìn thấy điều gì? Hãy nhìn thấy rằng có một cái gì đó nó chung đồng nơi đại dương bao la, mà mỗi người của chúng ta chỉ là một cá thể rất là nhỏ, ta làm sao vậy đừng có giữ cái riêng của mình nữa, mà hãy tìm về cái chung đồng của vũ trụ, của nhân loại bao la.
[20:15]Hãy bỏ đi những cái riêng để ta xây tình sông núi xinh, là như vậy. Hoặc là có những buổi chiều ta nhìn sương khói bay, ta nghĩ điều gì? Rồi khi ta nhìn áng mây trôi, ta nghĩ điều gì? Ví nếu mà người nào ở trong rừng á, người nào mà sống trong rừng, nhiều khi trong đêm ta nghe những tiếng chim kêu lạc loài, những tiếng vạc bay trong đêm,
[20:42]ta nghe điều gì? Khi tiếng chim kêu lạc loài trong đêm như vậy ta nghe điều gì? Có ai đã ban đêm mà nghe tiếng chim kêu thảng thốt chưa? Ở thành phố riết không biết gì hết trơn hà. Bởi phải ráng lên rừng mà sống nha, để ta nghe được nhiều điều mà thành phố không có. Nhiều khi ta nghe tiếng chim kêu ban đêm, có ai nghe tiếng chim cú ban đêm chưa ạ? Chim cú có kêu rồi phải không? Có những cái tiếng vạc kêu sương ban đêm. Lòng ta nghe rất là rất là chạnh lòng. Có những thân phận, có những chúng sinh mà trong đêm hôm lẽ ra trong cái buổi tối trời đó nó phải được về nơi cái tổ ấm của nó. Nhưng vậy mà nó phải đi ăn ban đêm.
[21:29]Cũng vậy, cũng có những phận đời, có những con người cái giờ phút mà mọi người được nghỉ ngơi thì mình lại phải vất vả bươn chải. Vân vân. Cái nghiệp của chúng sinh thật là sai biệt và khi thấy muôn trùng của chúng sinh sai biệt như thế, phước người ít phước người nhiều như thế, thì ta biết rằng cái phước nó đã quyết định tất cả và mọi người sống trên đời này phải cố gắng làm sao mà tạo cái phước mình cho nhiều để làm cái chỗ dựa của mình. Trên đời này không có một chỗ dựa nào chắc chắn cả. Cha mẹ mình sẽ mất. Tiền bạc rồi sẩy tay một chút là hết. Nhà cửa ha, nghĩa là mình làm ăn thất bại cái là phải bán.
[22:11]Tức là không có điều gì để ta có thể dựa được. Có những người hứa yêu thương ta suốt đời, thề non hẹn biển một cách nồng nàn say đắm, nhưng rồi đã có lúc phụ ta. Ta đã bị cái đó chưa ạ? Ai đã bị rồi? Ai đã bị rồi? Có những người thề hẹn, đó có một bà giơ tay lên. Những người đã thề hẹn, hứa với mình là dù cho ngả là đầu bạc, răng ngả rụng rồi, sẽ không bao giờ hết yêu nhau, nhưng rồi sao? Họ đã đi tìm duyên mới, phải không? Trên đời thực sự không có gì để dựa chắc chắn hết. Cái chỗ ta dựa chính là cái phúc của ta, cái phước của ta. Vì vậy mà mỗi người phải cố gắng tạo phước rất nhiều trong cuộc
[22:55]sống này, đừng bao giờ khờ dại mà sống chỉ biết hưởng thụ. Nghĩa là khi mà người ta cho mình, người ta phục vụ mình, thực sự đó là cái đáng lo, cái đó là làm mình hết phước á, mà làm mình phục vụ cho người khác, cái đó mới là điều đáng mừng. Mà nhiều khi thầy thấy thầy cũng rất là vui. Có những buổi lễ trên chùa mình rất là đông, rồi những Phật tử lên đây có nhiều người rất là giàu có, mà cái người đó ở nhà là được người hầu kẻ hạ, vậy mà khi lên chùa họ đi họ bưng cơm bưng nước để phục vụ cho Phật tử. Thầy thấy thầy rất là mừng. Những người Phật tử như vậy, họ hạ cái bản ngã họ xuống mà biết tạo phước lại từ cái căn bản.
[23:35]Những người như vậy họ sẽ có được cái niềm vui rất là bền. Và đó chính là chỗ dựa của mình. Rồi có những bậc cha mẹ cũng vậy, nhiều khi lấy chồng lấy vợ rồi cái mong sinh con. Ban đầu cái đứa con đó là cái niềm vui của tình yêu. Trong cái tình yêu của vợ chồng, của đôi lứa thì đứa con chính là cái niềm vui. Lớn lên chút xíu thì bắt đầu cực, cực vì đứa con đó nhiều khi phải lo cho nó nhiều quá. Nhưng mà rồi hi vọng đến khi mình già yếu không có tự lo nổi nữa thì nó sẽ nuôi mình. Đó, nó có cái tính toán như vậy. Có câu chuyện ngoài Huế báo đăng á, một bà có năm người con mà năm người con đều làm ăn là ổn định, nhưng bà phải đi ăn mày.
[24:15]Vì không có đứa nào nuôi bà hết. Hễ bà có chút tiền nó lừa nó lấy cho hết, có miếng đất nó lừa bán để chia, có cái nhà nó lừa bán chia, bà giữ được ít tiền nó lấy luôn, rồi bà đi ăn mày luôn nó không nuôi nữa. Hễ mình không có phước, mình không có chỗ dựa. Đừng có tin vào con người, đừng tin lắm vào lòng người, vì lòng người dễ bội bạc. Thầy nói vậy, con người có giận thầy không? Nhưng mà sự thật là vậy. Nên cái phước mới là chỗ dựa của ta. Nên có nhiều người gặp về thì thầy mới nói, nói thôi đừng đừng bao giờ nghĩ rằng con cái sẽ nuôi mình, hãy ráng tạo phước, chính cái phước mới là nuôi mình.
[24:52]Rồi có người thấy mình không có con, có nói con không có con rồi nửa lớn biết sống sao, nói đừng đừng nghĩ như vậy, mà cái chỗ dựa của mình chính là cái phước của mình. Bây giờ mình không có con thì mình đi làm phước thật nhiều ra bên ngoài, lúc già mình sống bằng cái đó đó. Thầy nhớ hồi đó vậy, có một thời gian cái thầy ở Long Hải, thầy ở chung với một ông già ở trong cái nghĩa địa. Lúc đó ông ở ngoài mé bìa nghĩa địa, còn thầy thầy ở trong cái nghĩa địa, nhưng mà ở cũng gọi là chung cái hộ khẩu với ông. Thì ông không con, không gì không người thân, đến ngày ông chết rồi không có người thân nào đến luôn.
[25:27]Thầy không biết sao ông cô độc kỳ lạ. Thấy ông già rồi cái thầy phải lo, mà ông thì ông khó tánh lắm, nên thầy chỉ lo chừng chừng chừng chừng thôi chứ không có nhiều. Cứ buổi sáng cái ông lên khách sạn Palace đó nó có những cái cây sứ rồi ông lượm hoa rơi, ông về ông phơi khô ông bán. Thầy thấy tội, cái lúc đó thầy cũng rảnh rỗi thầy đi lượm giùm cho ông, lượm giùm cho ông để ông mau về. Hễ ông bệnh thì thầy nấu cháo chăm sóc, đi chợ giùm cho ông. Hễ làm gì được thì làm. Rồi lúc đó không có điện, đến khi kéo được điện về cái thầy kéo qua cho ông để cho ông xài. Rồi cái đến lúc ông ngã bệnh, ông ngã bệnh không có ai vào dịp
[26:00]Tết, thầy cũng phải lo cho ông, lo được qua Tết cái ông mất. Thầy là người đứng ra để làm đám tang rồi đi thiêu rồi thờ rồi xong thầy giao qua chùa rồi lúc đó thầy mới đi lên núi đây. Lúc đó là vậy. Một cái câu chuyện ông kể thôi, nghĩa là ông cô độc không người thân gì hết nhưng ông có làm cái phước thế này: Ông nói tới ngày Tết cái ông đi vào bệnh viện, ông đến ông gặp những người bệnh nhân mà không về nhà được mà cũng không có người thân lo, thì ông đến ông tặng quà, ông chăm sóc người ta một chút xíu, hết người này người kia, và nhiều năm như vậy. Và thầy ngạc nhiên là điều rất là lạ là quả báo trở lại rất là rõ nha.
[26:32]Ông bệnh đúng lúc Tết, qua Tết ông chết, mà đúng lúc Tết có thầy để thầy lo. Chứ nếu mà không có thầy về đó ở thì lúc ông bệnh vào dịp Tết đó không ai lo, có khi là ông chết không ai biết luôn á, vì ông ở có một mình à. Nhưng mà vì cái phước ông đã gieo là cứ tới ngày Tết ông đi chăm sóc người ta, còn quanh năm thì hình như ông không có lo hay sao á. Nên bây giờ là cái chỗ mà dựa của ông chính là cái phước. Nên vì vậy là cái phước của ta mới là chỗ dựa của ta, chứ không phải là cái con cái hay người thân. Nên có những quý thầy, cô đi tu cũng vậy, đi tu đâu có con cái, nhưng mà khi vào chùa tu rồi biết
[27:07]tạo phúc, biết tu hành thì khi lớn tuổi, khi già yếu tự nhiên mình có mái chùa để nương tựa, không có lo. Nên ta nghe cái tiếng vạc kêu trong đêm, ta thấy thân phận chúng sinh sai biệt, lạc loài về phước, ta nghĩ đến cái phước là chỗ dựa của mình, đó là đạo lý. Chỉ nghe tiếng vạc thôi mà hiểu được bao nhiêu điều trong cuộc sống này. Ta đi ngang qua một cánh đồng vào cái mùa lạnh, ví dụ như miền Bắc mùa lạnh rét quá đi, thì cái người nông phu họ là phải lấy rơm, lấy củi họ đốt lên từng đống trong cái chuồng bò để mà sưởi ấm cho những con bò, những con trâu của họ. Người ta nghĩ điều gì? Ta thấy được đạo lý gì?
[27:50]Cần thầy phải giảng ra không hay mọi người đã thấy được hết rồi? Mọi người đã thấy được hết rồi?
[27:58]Thật ra thì mọi người cũng có thể nghĩ ra được điều gì nhưng nhiều khi nó chưa giống thầy thôi, phải không? Thì có khi cái nghĩ của thầy cũng chưa chắc là hay nhất, cũng có những người sẽ nghĩ ra hay hơn thầy nữa. Nhưng mà khi mình nhìn cái người nông dân, cái người nông phu họ phải gom củi, gom rơm lại để đốt lửa mà chăm sóc cho những con bò để không lạnh quá nó chết, thì có phải là cái người nông phu đó thương bò không? Có phải thấy lạnh quá cái thương bò, đốt củi sưởi ấm cho bò không? Có không ạ? Không thương sao sưởi ấm? Nhưng họ không thương bò, họ thương cái gì? Họ thương chính họ, phải không?
[28:35]Mất con bò là mất cái gia tài. Vì cái người nông dân á là bò hay trâu chính là gia tài của mình. Mất nó mà chết cái là xẻ thịt bán được bao nhiêu tiền hết, nên phải cho nó sống để nó cày ruộng rồi nó đẻ, sinh sôi nảy nở, nó là gia tài. Rồi thấy thì chăm sóc đó, ít bữa nữa mà khi nó tới cái tuổi mà cần phải bán thì sao? Đập đầu nó, cắt cổ nó đem bán thịt. Cái con người ta kỳ như vậy, tàn nhẫn như vậy. Và suy ra từ cái người nông phu mà họ đốt củi họ sưởi ấm con bò đó, ta nhìn tình đời cũng vậy. Có những lúc có những người nào đó đến nói những lời ngọt ngào với ta, thậm chí họ chăm sóc ta, thì ta còn tin rằng họ thương ta nữa không?
[29:17]Hay họ thương ta giống như người nông phu thương bò? Coi chừng là những người mà đến chăm sóc ta, yêu thương ta, rất giống người nông phu thương bò. Vì sao? Vì lúc ngày nào đó họ sẽ xẻ thịt, họ cắt cổ ta ra họ bán đó. Cái điều đó làm cho ta nhớ tới cái chuyện mà Mạt Lợi phu nhân, tức là ông vua Ba Tư Nặc, ổng cũng có nhiều vợ, tại ổng vua mà. Nhưng mà trong đó có một bà hoàng hậu là bà Mallikā. Thì bà xuất thân là một người rất là bình thường, không phải là giai cấp quý tộc, giai cấp người lao động bình thường. Nhưng mà lại bà có cái phước gì đó, mà ổng lại rất là thương. Mà bà rất là sâu sắc, rất là khôn ngoan nữa.
[29:58]Cái hay là một cái người xuất thân từ thôn nữ bình thường, nhưng mà có cái vẻ đẹp duyên dáng gì đó, lại ông vua thương, mà trong cuộc sống, những cái việc cư xử bà sâu sắc, sâu sắc trong từng điểm, khiến ổng nể, ổng càng thương hơn nữa. Đến khi mà bà mất thì ổng đau khổ khủng khiếp luôn. Mà có một câu chuyện rằng là, trong những lúc hai vợ chồng thân thiết với nhau, thì ổng mới nói thật, ổng nói rằng: "Ta là vua nên ta có nhiều thê thiếp, nhưng mà thực sự trong những thê thiếp đó, thì Ái Khanh là người ta thương nhất". Tức là đây là cũng duyên nợ quá khứ gì đó, ổng nói câu rất thật tình. "Còn Ái Khanh?", bả nói:
[30:33]"Dạ, là thần thiếp cũng thương, thương Bệ hạ nhất trên đời". Thì hai người ai cũng thương nhau nhất nên rất là vui. Nhưng bỗng nhiên bả trở quẻ, bả nói câu này: "Nói nhưng mà nếu mà Hoàng thượng, Bệ hạ đừng giận, cho thần thiếp nói lại". Ổng ngạc nhiên: "Ờ nói lại coi". "Thực sự thì thần thiếp thương thần thiếp nhất". Nói: "Ủa, sao mình lại thương mình? Kì vậy?". Cái bả mới nói, nói là: "Thực sự trên đời này vậy, mình thương ai vì người đó có thể đem hạnh phúc cho mình, chứ còn người đó mà không đem hạnh phúc cho mình, mình ghét liền". Cái ông vua ổng ngồi ngẫm nghĩ thấy có lý. Sau đó ổng đem câu chuyện kể cho Đức Phật nghe,
[31:10]thì Đức Phật xác nhận rằng Hoàng hậu Mallikā đã nói điều rất đúng. Mà trên đời là như vậy. Nên khi ta nhìn thấy cái người nông phu mà đốt lửa sưởi ấm cho con bò, thì ta hiểu rằng cái tình đời thực sự sẽ đen bạc. Nên vua Trần Nhân Tông khi đi thăm cái người chị của mình là công chúa Thiên Thụy đang tu một ngôi chùa, thì bà bệnh cũng gần mất. Thì vua đến, vua mới ứng khẩu mà đọc bốn câu thơ, là: "Thế số nhất tức mặc. Nhân tình lưỡng hải ngân. Ma cung hồn khoảnh thặng. Phật quốc bất thắng xuân". Chính vì cái câu thơ đó mà thầy viết thành cái này Cõi Phật Cõi Xuân là từ câu thơ của ngài Trần Nhân Tông.
[31:57]"Thế số nhất tức mặc", nghĩa là cái kiếp đời hay cái số đời chỉ nằm trong hơi thở thôi. Hơi thở lạnh rồi là cõi đời, kiếp đời hết. "Nhân tình lưỡng hải ngân", cái tình của con người đối với nhau sự thật chỉ là gì? Chỉ là những dòng lệ rơi. Lưỡng hải ngân là dòng lệ rơi, đôi dòng lệ rơi mà thôi. Tức là nhân tình cái tình người coi vậy chớ đen bạc. Không phải là thủy chung đậm đà hạnh phúc gì lâu. "Ma cung hồn khoảnh thặng", cái cung ma ồn náo nhiều lắm. Chỉ có gì? "Phật quốc bất thắng xuân", cõi Phật xuân rạng ngời. Vì cảm xúc bởi bài thơ đó mà thầy viết đây là Cõi Phật Cõi Xuân là vậy, để chúng ta cùng nhau ăn Tết.
[32:45]Khi ta đến đây, đến mái chùa Phật Quang thấy hoa trưng, cỏ lạ rồi lòng người vui với nhau, yêu thương nhau và ta hiểu mình đang đến được cõi xuân. Vì sao? Vì cõi xuân nằm trong, nằm trong cõi Phật. Mà vì sao cõi Phật chứa cả cõi xuân? Bởi vì trong cái cõi Phật này, con người yêu thương nhau không đòi hỏi, không điều kiện. Yêu thương nhau trong cái tâm vô ngã, vị tha. Vì vậy mà tạm thời còn giây phút nào ở được trong cõi Phật này, thật sự ta đang ở trong mùa xuân. Bị bởi vì Phật quốc bất thắng xuân. Cái tình người chớ đen bạc, nên thấy cái ông nông phu ổng chăm con bò mình thấy thương lắm, thấy như ổng thương lắm,
[33:29]nhưng sự thật là ổng thương cái mạng mộc của ổng thôi. Chứ còn không phải là thương gì con bò. Tình đời tình người cũng như vậy. Hiểu như vậy thì ta mới càng yêu quý Phật Pháp là Phật dạy ta khi yêu thương con người không có tính toán lại cho mình. Yêu thương là thật lòng yêu thương, không mong rằng người đó yêu thương trở lại mình và chỉ mong rằng mình yêu thương họ mãi mãi, và mong rằng họ phải yêu thương người khác. Chứ không cần họ yêu thương mình. Cái mà họ đền ơn mình, đền đáp lại cái tình của mình không phải là họ quay lại nói thương mình, mà họ hãy yêu thương những người khác. Hồi đó có lần thầy nhớ lúc đó
[34:08]đang nhập thất ở trong cái cốc vắng, một cái cốc nhỏ nhập thất. Cái giếng mà thầy đào để thầy dùng nước tới mùa nắng nó cạn, thì phải vét mà một mình thầy thì không thể đào được. Muốn đào giếng hay vét giếng phải có hai người, một người xuống dưới đào rồi một người kéo lên trên. Cái thầy mới thấy mấy đứa bé, mấy đứa bé mặt mày nó cũng xinh xắn đi nó cũng có học mà vào đi làm rẫy, cái thầy mới ngoắc lại. Thầy nói thầy thuê tụi con, tụi con vét lại cái giếng cho nó có nước xài mùa nắng nó hết nước. Hai anh em nó cái mới đến đào giếng cho thầy trong một ngày. Hỏi ra mới biết là mấy đứa nó đều là những đứa học giỏi, gia đình rất là ngoan.
[34:44]Nhưng vì gia đình hoàn cảnh nghèo nên từ miền Trung trôi dạt vào đây để đi làm thuê mà sống qua ngày. Nhìn đứa nào mặt mày cũng sáng sủa, thông minh, có đạo đức. Thầy mới lục hết trong túi, trong bóp thầy coi có được bao nhiêu tiền cái thầy đưa hết tụi nó. Nói: "Thầy trả công cho tụi con". Nó đếm số tiền nó nói: "Thầy cho tụi con nhiều quá, bởi vì cái công mà lao động trong một ngày không phải như vậy". Cái thầy mới nói: "Không phải đâu con, con đừng có bận tâm. Vì thầy biết tụi con gia đình khó khăn, tụi con hãy xem như đây là chút tình thương của thầy. Sau này lớn lên, tụi con sẽ thành công và tụi con hãy yêu
[35:13]thương những người khác, đó là tụi con nhớ tới thầy". Thầy nói như vậy rồi mấy đứa nó có vẻ nó cảm động, rồi nó mới lấy số tiền đó một cách vui vẻ. Vì lúc đó sao? Vì nó nghe lời thầy dạy và nó hứa với lòng là sau này khi mà nó thành công rồi, nó sẽ giúp đời chứ không sống ích kỷ nữa. Thấy vậy. Thì chỉ nhìn cái người nông phu đốt lửa cho con bò thôi mà ta có biết bao nhiêu điều để nghĩ suy, phải không? Biết bao nhiêu điều để ta nghĩ suy. Có khi nào ta đi trên đường, ta thấy đi trước mặt ta là một chiếc xe hơi đắt tiền, bỗng nhiên từ trong chiếc xe hơi đó cái kiếng hạ xuống, thò ra một cái cánh tay rất đẹp quăng cái bao
[35:49]ni lông, rác, rồi cánh tay nó rút vô lại, kiếng đóng lên xe chạy tiếp. Ta nghĩ gì? Mà cái tay thò ra khỏi chiếc xe hơi thì cái tay đó như thế nào ạ? Đừng hình dung được cái tay đó, quý Phật tử hình dung được cái tay đó như thế nào không? Cái tay mà thò ra khỏi cái xe hơi đó cái tay đó có xấu không? Coi nó phải đẹp, móng tay đó như thế nào? Mới làm ở tiệm nail xong. Có khi vẽ hình rằn ri vằn vện thấy ghê lắm, nhưng mà tay rất là đẹp, có móng tay được làm, thậm chí đắp móng tay giả nữa. Đeo cái vòng gì? Vòng vàng mắc tiền, cái nhẫn đeo cũng là kim cương bao nhiêu cara. Nhưng mà cầm cái hốc nước gì đó ăn xong quăng xuống đường,
[36:27]để cho ai quét thì quét, ai xấu thì xấu, chỉ xe mình đẹp. Khi ta nhìn mọi điều trên đời này thì mỗi điều gì, nhất nhất điều gì cũng có thể toát lên đạo lý cho ta suy ngẫm. Nhưng mà nếu ta nhìn ta không thấy gì hết, bởi vì sao? Tâm ta khô khan quá, tâm ta cằn cỗi quá, tâm ta không có đạo lý. Ta không có nhiều thời gian thiền định để tu tập. Còn nếu ta có cái thiền định sâu xa thì ta nhìn điều gì cũng toát lên được đạo lý hết. Bây giờ thầy nói ví dụ thôi. Ví dụ khi ta nhìn một cái người hoa hậu, ta thấy điều gì? Hỏi mấy ông nè, mấy ông nhìn hoa hậu thấy cái gì? Đẹp. Còn hỏi mấy bà thấy cái gì? Mấy bà thấy cái gì?
[37:11]Nhỏ đó mà đẹp cái gì? Mấy ông thì thấy đẹp mê hồn, còn mấy bà: "Ô, đẹp cái gì!", phải không? Nhưng mà nếu nhìn bằng con mắt của đạo thì thấy gì? Ít nhất là thấy được hai điều. Người này đời trước cũng gieo cái phước gì đó phải không, đời này mới được cái nhan sắc rồi cũng thi đậu được vinh danh, đó là điều thứ nhất là về cái phước. Điều thứ hai gì? Đẹp gì đẹp, nhưng mà tới 80 tuổi thì sao? Thì cũng cũng bèo thôi. Lưng còng như cái mái nhà ha. Nhiều khi mà xấu nhìn không ra nữa. Điều thứ ba nữa, cái sắc đẹp chỉ là cái bên ngoài, cái quan trọng để sống với nhau hạnh phúc trên đời là gì? Là tâm hồn, là tâm hồn chứ không phải sắc đẹp.
[37:54]Nên vì vậy, con người ta ban đầu đó bị choáng ngợp bởi cái hình dáng, hình thức nhưng mà sống về lâu về dài thì cần nhau cái tâm. Nên ông bà mình có nói câu rất là hay là gì? "Quen thì sợ dạ, lạ thì sợ áo". Quen rồi đó mới sợ cái lòng dạ của nhau, tức là ở lâu rồi đó mới cần nhau, quý nhau, yêu quý nhau, đánh giá nhau là ở chỗ cái tâm hồn. Còn lạ đó, tức là mới gặp nhau đó, thì sợ áo, tức là sợ cái hình thức, cái vẻ đẹp bên ngoài. À người đó nói khéo, người đó nhan sắc đẹp, quần áo người đó bóng bẩy thì mới gặp nhau thì đánh giá bằng cái đó. Nhưng mà ở lâu với nhau rồi đánh giá là đánh giá gì? Đánh giá cái tâm hồn.
[38:38]Cho nên từ đây mỗi khi mà ta thấy cái hoa hậu, thì mấy ông đừng nói nữa là đẹp quá, mấy bà đừng nói: "Vậy mà đẹp gì nữa". Đợi đấy, xem cái cô hoa hậu này tâm hồn của ra sao, quan trọng là tâm hồn. Mà chính vì vậy mà trong những cuộc thi thanh lịch, người đẹp, hoa hậu, người ta hay có những câu hỏi thông minh kèm theo để đánh giá cái tâm hồn người này có thêm cái gì hay không. Ngoài cái nhan sắc mà người này có được, người này tâm hồn còn có chút gì nữa hay không, đó là những cái câu hỏi mà kèm thêm. Nãy giờ là ta nói về cái điều là khi tâm ta có đạo lý thì ta nhìn mọi điều trên cuộc đời này đều thấy
[39:14]được đạo lý, đều có thể cho ta một bài học để nghĩ suy, đều có thể rút ra được những điều gì đó để ta chia sẻ với với mọi người chung quanh mình. Mà chỉ sợ là ta không có đạo lý, ta nghĩ bậy, ta nói bậy. Ta nghĩ bậy ta nói bậy. Giống như ví dụ nói một con thỏ chạy ngang thì một họa sĩ thì thấy gì? "Con thỏ đẹp quá", thấy không? Nhưng cái ông nhậu thì ổng thấy gì? "Thịt thỏ rất khoái khẩu", ha ha. Mà cả hai đều chưa tới được đạo lý. Còn nếu cái người mà thấy được đạo lý thì thấy gì? Thấy một cái khác nữa. Còn nếu ông thầy bói thì thấy gì? "Năm nay năm Mão à. Năm Mão là Việt Nam mình nói mèo chứ nước ngoài kêu là thỏ à,
[39:54]hổng biết làm sao." Hổng biết có hên hay xui là tùy ông thầy bói. Tức là mỗi người nhìn một điều trên đời này đều suy nghĩ khác nhau. Nhưng ta là đệ tử Phật thì ta phải nhìn mọi điều trên cái gì? Trên con mắt của của Phật pháp. Nhớ như vậy. Mà muốn có thể nhìn thấy mọi điều trên con mắt của Phật pháp thì lòng ta phải tràn đầy đạo lý. Mà muốn lòng ta tràn đầy đạo lý thì hằng đêm ta phải làm sao? Lễ Phật, tụng kinh, ngồi thiền. Chính cái sự tu tập đó làm cho trí tuệ ta tự tăng lên chứ ta không vay mượn nữa. Phật dạy ta, nhưng ta không mượn của Phật. Mà ta làm theo lời Phật dạy rồi tự ta có cái tài sản của
[40:36]mình, tự ta có cái châu báu, tự ta có cái đạo lý của mình mà so ra rất giống với Phật, chứ ta không mượn Phật. Nhưng mà ta phải làm theo lời Phật dạy. Thế nào là làm theo lời Phật dạy mà không vay mượn và thế nào là vay mượn? Vay mượn là nghe Phật nói làm sao đem ra nói lại mà lòng mình rỗng tuếch, mình có thể làm bậy nữa. Còn làm theo lời Phật dạy mà không vay mượn là Phật dạy ta cố gắng thực hành để rồi tự ta có cái trí tuệ mà nhìn thấy được mọi điều giống như Phật đã dạy, không khác. Đó đó là là không vay mượn, nhưng mà ta tự có tài sản. Và cái tài sản trong tâm đó là chính là do ta thực hành theo lời lời Phật dạy.
[41:25]Tuy nhiên, có một điều thế này nữa. Đến lúc nào mà ta đủ trí tuệ, ta nhìn mọi điều thông suốt hết rồi thì coi chừng một cái hệ quả đó là kiêu mạn. Bắt đầu ta lanh rồi, ta giỏi rồi, ta sẽ kiêu mạn. Nên vì vậy, Phật dạy ta biết mà như không biết, biết mà không chấp cái biết của mình. Đó mới là cái tâm của bậc thánh, đó mới là trí tuệ Bát-nhã. Biết mà làm như không biết, biết mà không chấp cái biết của mình. Nhớ cái câu thần chú này. Đến người nào bắt đầu mà có trí tuệ rồi, nhìn đâu cũng thấy đạo lý rồi thì phải tụng cái câu thần chú: "Biết mà như không biết, biết mà không chấp cái biết của mình." Để chi?
[42:13]Ta sống hiền lành giữa mọi người. Chứ còn đến lúc ta có trí tuệ, ta lanh rồi, gặp ai ta cũng nổ, gặp ai ta cũng nói, người chung quanh ta chịu không nổi. Người chung quanh ta chịu không nổi vì cái thái độ xấc xược, kiêu ngạo của ta. Cho nên càng biết nhiều thì lại càng phải khiêm hạ, càng phải kín đáo. Đó là cái trí tuệ Bát-nhã mà Phật dạy ta biết mà như như không biết. Rồi còn nếu mà
[42:40]ta nhìn thấy mọi điều mà ta suy nghĩ sai, nghĩ bậy thì phải sám hối liền. Suy nghĩ sai, suy nghĩ bậy là sao? Ví dụ như bây giờ khi ta nhìn thấy một người lái chiếc xe hơi đẹp đi qua thì ta hiểu gì, ta nghĩ gì? Ta nhìn thấy gì? Nếu ta nhìn thấy chiếc xe hơi đi qua rồi cái lòng ta khởi lên ý nghĩ: "Ước gì mình có chiếc xe hơi giống như vậy" thì tâm đó là tâm gì ạ? Tâm tham, phải sám hối liền. Ví dụ như một người nam nhìn thấy người nữ đẹp đi qua rồi lúc chợt khởi lên cái tâm tham ái thì cái đó là không phải đạo lý thì sao? Phải sám hối liền. Có những điều ta thấy mà ta khởi lên ý nghĩ bậy thì phải sám hối.
[43:21]Chỉ khi nào những điều ta thấy, ta nhìn thấy mà ta khởi lên cái ý nghĩ đúng với đạo lý thì đó mới là dấu hiệu của của trí tuệ. Mà có trí tuệ rồi còn phải hết sức là kín đáo, khiêm hạ thì như vậy con đường tu của ta mới vượt lên, mới phát triển được. Hôm nay thì nhân ngày mùng Hai Tết, quý Phật tử lên thăm chùa, viếng chùa thì thầy có một bài pháp thoại ngắn như là một món quà đầu năm, như là lời chúc Tết mà cũng giống như là một bài thần chú. Ai có thể lắng tâm nghe được bài pháp này thì thầy cũng nguyện rằng đó cũng là cái phúc lành cho cho người đó suốt một năm được nhiều may mắn, được nhiều trí tuệ, được nhiều công đức, được nhiều tinh tấn.
[44:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Có những buổi chiều ngồi nhìn sương khói bay,
[44:21]sẽ thấy lòng mình nhẹ nhàng như đám mây.
[44:30]Lời vui con suối uốn khúc hát reo vang, đất trời lắng dần mộng mơ ánh trăng vàng.
[44:50]Em cảm thấy gì khi lặng nhìn mây trôi?
[44:59]Đem mơ ước đi theo khi trải lòng khắp lối.
[45:09]Xin yêu hết tinh cầu như tình thuở ban đầu,
[45:18]như mây trắng muôn đời bay vào trời xa xôi.
[45:58]Em nhìn thấy gì nơi biển bao la?
[46:08]Long đong kiếp người tràn đầy giọt nước mắt.
[46:17]Theo con sóng lùa đi về tận khơi xa.
[46:26]Em nhìn thấy gì hoa xuân vừa nở thắm?
[46:36]Xòe cánh bướm tung tăng trong niềm vui chứa chan.
[46:46]Người hãy đến bên nhau quên niềm đau thế gian.
[46:56]Có những phận đời gặp rồi đi thoáng qua.
[47:06]Có những lòng người gặp rồi yêu quý nhiều.
[47:15]Ngày sau ai biết nơi chốn bước chân qua.
[47:25]Duyên đời tan hợp buồn vui biết sao vừa.
[47:35]Em cảm thấy gì khi nhìn bình minh lên?
[47:44]Khi tia nắng ban mai sưởi hồng từng ánh mắt.
[47:54]Xin yêu hết tinh cầu như tình thuở ban đầu,
[48:03]như mơ ước muôn đời cho
[48:18]loài người thương nhau.
[48:24]Như mơ ước muôn đời cho loài người thương nhau.
[48:34]Như mơ ước muôn đời cho loài người thương nhau.