[0:12]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Mời quý phật tử ngồi xuống. Hôm giờ quý phật tử có khỏe không? Mình
[0:46]nghe tiếp cái phẩm Hóa Thành Dụ ha. Đoạn mà ngài... Phật Đại Thông Trí Thắng ngồi đạo tràng, phá ma quân. Ừ. Lúc đó là ngài chưa có thành đạo. Chỗ này hiểu thêm chút xíu là người tu thiền để đạt được sự giác ngộ, khi nhiếp tâm đúng cách rồi thì không có mong cầu gì nữa, cứ an trụ trong cái định mà mình đã đạt được. Có cái là không tự mãn, không cho mình là đã viên mãn, cứ tiếp tục an trụ trong cái cảnh giới của mình mà không có tự mãn thì khi duyên đủ, tự nhiên nó vượt khỏi cái cảnh giới đó để tiến lên cái cảnh giới khác. Thì Phật Đại Thông Trí Thắng cũng vậy, ngài nhập định được rồi, ngài cứ tiếp tục an trụ qua nhiều
[1:48]tiểu kiếp, chứ ngài không có làm gì khác nữa, không có mong cầu. Rồi đến lúc cái sự đắc đạo nó sẽ tới. Mà khi cái duyên sắp sửa đắc đạo thì thấy sao? Là các trời Phạm Thiên vương rưới những hoa trời khắp 40 do tuần, gió thơm hay hay thổi đến, vân vân. Theo cái nghĩa bình thường thì mình hiểu như thế này: là phước của một người sắp giác ngộ hay là đã giác ngộ thường chiêu cảm cái tâm lành của chúng sinh. Mình nhìn thấy một người tu hành chân chính trong đời sống bình thường thôi, mình chưa nói là Phật, mình nhìn một người tu hành chân chính thì dù ít dù nhiều mình cũng có một cái cảm nhận nào đó, phải không? Có không?
[2:38]Thì nhiều khi người ta cũng là người tu vậy hết vậy đó, nhưng mình nhìn người nào đó mình thấy tu có vẻ nó chân chính thuần thục, an nhiên tự tại, mình có cảm nhận được, phải không? Thì huống hồ là chư thiên, cái tâm của chư thiên thì rất là linh mẫn, cho nên một vị mà sắp thành Phật ngồi đạo tràng thì mười phương chư thiên vây quanh để cúng dường, vì các ngài biết, biết đây là một vị Phật sắp thành, nên các ngài đến để cúng dường. Nhưng mà chỗ này chúng ta thấy nó có cái ý nghĩa là tại sao những vị trời đó lại cung kính cúng dường những vị tu hành giải thoát?
[3:25]Trong khi cái phước của vị trời đó rất là lớn. Phước của vị trời đó rất là lớn.
[3:34]Thì muốn hiểu điều này, chúng ta phải nghe cái câu chuyện một chút. Có một vị Bà-la-môn đến hỏi Phật là: "Bạch Thế Tôn, có một người nào không phải đạo Phật mà được sinh lên cõi trời hay không?"
[3:53]Nghĩa là người đó không cần phải tu theo Đức Phật, không cần tu cái đạo giải thoát giác ngộ mà được sinh lên cõi trời. Đức Phật trả lời thế này: "Trong 91 kiếp qua, Ta chưa từng thấy một ngoại đạo nào được sinh lên cõi trời, trừ một người, vì người đó thường hay giảng về nhân quả nghiệp báo." Thì cái người này đó, mặc dầu là ngoại đạo nhưng lại có niềm tin với nhân quả nghiệp báo và thường hay tuyên giảng, cho nên cái công đức quá lớn, cho nên do đó mặc dù ngoại đạo, được sinh lên cõi trời. Còn những vị khác,
[4:30]chỉ có những người ở trong đạo Phật, chỉ có những người ở trong đạo Phật, mặc dù chưa được sự giác ngộ giải thoát, nhưng đi trên con đường giác ngộ giải thoát thì công đức rất lớn, cho nên dễ được sinh lên cõi trời. Đây là cái ưu điểm khác nhau giữa đạo Phật và không phải đạo Phật. Mình nói như vậy không có nghĩa là mình chê bai các tôn giáo khác, mà mình tự mình tôn vinh lấy chính mình. Nhưng đây là một sự thật. Sự thật ở tại sao? Bởi vì cái phước của cái vô lậu nó vô cùng lớn mà cái phước hữu lậu không thể so tính được. Cho nên như chúng ta đây, mặc dù chúng ta chưa được giác ngộ giải thoát,
[5:12]nhưng chúng ta theo Phật pháp, chúng ta hướng tâm về sự giác ngộ giải thoát, và khi chúng ta hướng tâm về sự giác ngộ giải thoát đó, chúng ta phải làm sao? Phải cố gắng diệt trừ cái cái gì? Cái bản ngã của mình, phải không? Cái lòng ích kỷ của mình. Thì một người mà cứ siêng năng diệt trừ cái bản ngã, cái ích kỷ của mình, thì cái đạo đức người đó nhiều hay ít? Nhiều, phải không? Và trong một cái cuộc sống mà mình không có vị kỷ, thì cái điều mà mình làm lợi ích cho mọi người chung quanh mình nhiều hay ít? Nhiều, phải không? Mình sống không còn lo cho mình nữa, thì tự nhiên mình sống giữa mọi người chỉ là gì?
[5:55]Chỉ là để sống vì mọi người. Thì lúc nào mình sống cho người khác, lo người khác, thì phước đâu có ít được. Cho nên một người ở trong đạo Phật, hướng tâm về giác ngộ giải thoát, lo diệt trừ bản ngã, lo chấm dứt cái vị kỷ, thì tự nhiên cái phước lành người đó cứ tăng trưởng, tăng trưởng, rất dễ sinh về cõi trời. Cho nên chư thiên tử ở trên trời đó, hầu hết là những người đã từng theo Phật pháp, cho nên các vị đó yêu thích sự giác ngộ giải thoát, quý kính những người tu giác ngộ giải thoát. Đó là lý do tại sao mà chư thiên thường hay theo những người tu hành chân chính, chư thiên thường hay đến cung kính cúng dường những bậc mà sắp đắc đạo.
[6:44]Đây là một điển hình, khi mà Phật Đại Thông Trí Thắng sắp thành Phật thì chư thiên vây quanh cúng dường. Mình trở lại mình nói cái điểm hồi nãy là Đức Phật ngồi đạo tràng nhập định không mong cầu gì hết, chỉ đúng nhân duyên, đúng thời gian thì Phật quả sẽ tự nhiên thành tựu. Thì đây cũng là bài học cho chúng ta. Chúng ta là người tu theo đạo Phật, chúng ta cũng tập một cái tính là không mong cầu gì cho mình hết.
[7:23]Mặc dù cái con đường mình đi nó vời vợi, cao siêu, mình có cái phát tâm, có lý tưởng, nhưng không có tham vọng.
[7:37]Đố ai biết cái lý tưởng, cái tâm nguyện với cái tham vọng nó khác nhau ở chỗ nào? Cả hai đều là có cái mục đích để hướng tới, phải không? Thí dụ mình nói là tôi, tôi cầu thành Phật.
[7:52]Thì hai người đều nói là cầu thành Phật, nhưng một người là lý tưởng, tâm nguyện, còn một người là tham vọng. Đố ai biết khác nhau ở chỗ nào? Cái này như có giảng rồi. Có giảng một lần đúng không quý phật tử? Quên. Tại hai tai của quý vị nó thông quá. Đi qua luôn. Có nói rồi chứ không phải chưa.
[8:22]Nói lại. Là ví dụ cái người cầu thành Phật bởi vì cảm nhận được cái cao siêu mầu nhiệm của sự giác ngộ giải thoát, mà thấy chúng sinh thì đau khổ, nên chỉ có cái sự giác ngộ giải thoát mới làm cho mình đủ khả năng, đủ cái nhân cách mà giáo hóa chúng sinh. Nên vì thương yêu chúng sinh, vì cảm nhận được cái hay của vô ngã giải thoát mà mình cầu thành Phật, thì người đó là lý tưởng, là tâm nguyện. Còn một người theo Phật: "Ủa, ngon quá, ngồi trên cho người ta lạy. Thấy ai cũng cúng, từ vua quan thứ dân gì cũng lạy, lạy ổng, cúng kính ổng. Mình cũng cầu thành Phật." Thì cái người này không phải vì chúng sinh mà cầu thành Phật, mà vì?
[9:10]Vì chính cái bản mặt của mình. Cho nên thành tham vọng. Cũng một câu nói giống nhau, nhưng mà một bên thì là lý tưởng, một bên là tham vọng. Thì ở đây mình tu theo Phật pháp, mình giữ cái lý tưởng, giữ cái tâm nguyện mà gạt bỏ cái tham vọng. Chúng ta làm chuyện Phật pháp cũng vậy, chúng ta đi chùa cũng vậy. Chúng ta đến chùa tụng kinh, lễ Phật, ngồi thiền, thọ Bát quan trai, nghe pháp, đủ hết công đức lành. Rồi chưa hết, lâu lâu có chuyện Phật sự này, Phật sự kia, mình phải gánh vác, phải đóng góp. Rồi lâu lâu à thầy trụ trì lại tổ chức đi để mà ủng hộ nơi này nơi kia ở nơi xa, tức là làm nhiều việc phước thiện, cứ làm mãi, làm mãi.
[9:59]Nghĩa là kể từ lúc mà mình tới cái chùa từ tận ngày quy y thì mình thấy toàn là hao tiền tốn của, tốn công tốn sức, phải không? Thấy lỗ mà chứ không có thấy lời, thấy rõ ràng như vậy. Nhưng mà tại sao mình cứ làm hoài? Tại sao? Vì mình biết cái con đường mà lỗ này nè, con đường mà hao tiền tốn của này nè, nó đưa tới cái gì? Nó đưa tới cái gì?
[10:29]Nó đưa tới nhiều cái lắm, gần á thì nó được những cái phước lành, cái phước lành trong đời này và những đời sắp tới. Mà xa hơn nữa có thể đưa mình đạt tới quả vị giải thoát giác ngộ chứ không phải là bình thường. Cho nên cái gần cái xa là như vậy. Mà khi mình biết, mình biết chứ không phải là mình không biết, mình biết rằng khi mình đến chùa mình quy y mình hao tiền tốn của, mình cực khổ đủ thứ hết trơn á để mình được hai cái mục đích gần và xa mình biết rõ mục đích đó. Mục đích gần là bỏ thân này hay là ngay trong đời này qua những đời sau mình có nhiều cái phước lành, cuộc sống nhiều may mắn,
[11:07]trí tuệ mình được phát triển, cái nhân cách mình hoàn thiện. Mà nhiều khi lỡ mình phát tâm lớn cái mình sinh lên luôn cõi trời cũng có, đó là cái mục đích gần. Và mình cũng biết cái mục đích xa mình phải đi tới là đạt được cái cái giác ngộ giải thoát, mình biết. Nhưng biết mục đích là một chuyện, nhưng mà khi mình ngồi đây mình từng giờ từng phút mình tu hành, mình có còn nhớ tới cái mục đích đó mà mong cho nó mau tới không? Có không? Có không? Không, phải không? Mà mình chỉ lặng lẽ tiếp tục làm cái công việc đúng trong hiện tại mà thôi, mà không cần mơ ước tương lai nữa. Cứ an trú trong hiện tại, làm trọn vẹn những điều tốt lành
[11:55]trong từng giây phút hiện tại, không cần biết tương lai. Đó là người Phật tử chân chính. Đó là người chân chính, rất siêng năng làm mọi công đức mà bỏ lại cái quả báo cho cái luật nhân quả nó làm gì nó làm, còn mình chỉ sống trong hiện tại làm tất cả mọi điều đều tốt lành. Thì Phật cũng vậy đó, mình cũng vậy và Phật cũng vậy. Khi Ngài làm bao nhiêu công hạnh lành, ngồi dưới cội bồ đề nhiếp tâm nhập định rồi, Ngài không đòi hỏi không mong cầu cái Phật quả phải tới cho nhanh, cứ an trú trong định, còn cái chuyện đó là chuyện nhân duyên, mình cũng vậy thôi.
[12:42]"Các Tỳ-kheo, Đức Đại Thông Trí Thắng Phật qua mười tiểu kiếp, các Phật pháp hiện ra trước mà thành đạo vô thượng chánh đẳng chánh giác." Đây là lúc mà Ngài đắc đạo, Ngài thành Phật, tức là thành được chánh đẳng chánh giác. Cái tâm mà Ngài dụng công tu hành á nó đã thể nhập hoàn toàn vào nơi bản thể tuyệt đối của vũ trụ, nơi bản thể tánh của chư Phật, đây gọi là là đắc đạo. Trong câu văn này dùng đơn giản, nhưng mà hiểu cái đắc đạo này là gì thì chúng ta đã từng nói ở trong gì? Trong Tứ diệu đế rồi phải không? Cho nên hôm nay mình không có lặp lại. Ai mà muốn nghe thì đến hỏi thầy trụ trì mượn băng mà nghe
[13:26]về cái cảnh giới này, cho nên hôm nay chúng ta không có lặp lại. Qua đoạn sau nè: "Lúc Phật chưa xuất gia có 16 người con trai, người con cả tên Trí Tích. Các người con đó đều có các món đồ chơi tốt đẹp, lạ, quý, nghe cha chứng được quả vô thượng chánh đẳng chánh giác, đều bỏ hết những cái đồ quý giá của mình để đi đến chỗ Phật, tức là ý xuất gia, các người mẹ khóc lóc theo đưa." Cái này nó có nhiều nghĩa, nghĩa đen á thì Đức Phật này ngày xưa là vua rồi bỏ ngai đi tu, sau này khi Ngài thành Phật các vương tử cũng cũng theo tu, đó là nghĩa đen bình thường. Nhưng ở đây là cái nghĩa bóng, ẩn chiếu một cái nghĩa khác.
[14:18]Nói các người con, nói các người mẹ là không phải nói chuyện bên ngoài, mà nói chuyện trong tâm của mình, trong tâm của mình. Khi mà một cái tâm mình có một cái tâm làm chủ, mình hướng về sự giác ngộ giải thoát, thì những cái tâm tạp nhạp chung quanh, những cái tâm mà ham vui của mình á, từ từ từ từ nó sẽ sẽ hướng theo cái tâm làm chủ đó. Nghĩa là nào giờ chúng ta có nhiều cái tâm, ở trong lòng mình có nhiều cái loại tâm niệm lắm. Một tâm á thì để đi chùa, một tâm á thì để
[14:57]để đi đâu? Đi chơi, đó, cô đó nói hay đó, một tâm để đi chơi.
[15:05]Rồi một tâm thì lo cho con cái, phải không? Một tâm thì để canh chừng ông xã, một tâm thì để lo làm ăn, nghĩa là chúng ta có nhiều cái loại tâm, nhiều cái loại tâm. Nhưng nếu chúng ta có một cái tâm mà chủ định nhất, mạnh mẽ nhất, tâm đó hướng về Phật pháp, thì từ từ từ từ những cái tâm mà tạp nhạp kia lần lần sẽ buông bỏ hết những cái chỗ chỗ mà ham của nó để quay về với Phật pháp. Nghĩa là sao? Nghĩa là nếu chúng ta có cái phát tâm mạnh mẽ để tu hành theo Phật pháp, mà phải phát cho mạnh nha, phát yếu là mấy tâm kia nó lôi hết. Phát yếu yếu là nó theo cái tâm đi chơi nó đi luôn đó. Phải không?
[15:53]Cho nên mình phải phát thật mạnh, quyết định thì chính cái tâm quyết định mạnh mẽ này nó kéo những tâm kia lại, thì lúc đó có thể mình cũng đi chơi, cũng còn đi chơi, nhưng mà tuy đi chơi nhưng mà cái tâm nó sao? Lại đang nghĩ về Phật pháp. Ví dụ như là mình cũng leo lên chiếc xe mình đi Đà Lạt đồ chơi vậy, mà hồi xưa đó, lúc mà mình chưa phát tâm tu á, mình ngồi lên chiếc xe đó thì mình toàn là lo ăn lo chơi không à. Nhưng bây giờ biết Phật pháp rồi ngồi trên chiếc xe đi Đà Lạt nhưng lúc đó đang ngồi ngồi niệm Phật, hoặc là bỏ theo cái máy nhỏ nhỏ, người ta thì nghe nhạc, bây giờ mình ngồi nghe kinh.
[16:36]Đó, tức là cũng có những cái tâm này tâm kia, nhưng mà rồi từ từ những tâm đó hướng về với Phật pháp hết, khiến cho mình trong cái đời sống bình thường, dù làm cái gì mình cũng đều hướng tâm về sự tu hành. Thí dụ như mình khi mình đi làm ăn, lúc không có bận tâm giải quyết công việc cũng ngồi đó niệm Phật được, phải không? Rồi nhiều khi lúc đó mình chở con đi tới trường đi học cũng vừa chở vừa vừa niệm Phật, rồi trong lúc mình đối nhân xử thế với mọi người, mình cũng nhớ Phật pháp mà mình mình ứng dụng. Khi người ta làm một chuyện làm mình phật lòng, trái ý, mình nhớ tới Phật pháp mình nhẫn nhục lại được, mình tha thứ được.
[17:18]Thì đó, đó là trong cái công việc làm ăn, trong đối xử, Phật pháp từ từ chi phối cuốn hút mình hết, cả cái tâm hồn, cả cuộc đời mình từ từ hướng về Phật pháp hết. Từ một cái cuộc đời tạp nhạp đủ thứ chuyện, dần dần người ngoài nhìn vô thì cũng thấy mình bình thường thôi, cũng không thấy gì mình khác lạ, nhưng ở bên trong mình thì Phật pháp đã thấm nhuần dần dần, thấm nhuần dần dần khắp hết tất cả. Đó là cảnh mà các người con bỏ các đồ chơi quý giá để theo cha mà tu. Hiểu không? Cái đoạn này nó ám chỉ như vậy, hiểu không?
[17:56]"Các người mẹ khóc lóc theo đưa." Mẹ là cái gì mà khóc lóc?
[18:03]Người mẹ là tượng trưng cho cái tình cảm. Phải không? Cha là tượng trưng cho trí tuệ mà mẹ là tượng trưng cho tình cảm. Nghĩa là trong tâm mình đó, lúc mình biết Phật pháp rồi mình có cái giằng co giữa lý trí và tình cảm. Nơi cái lý trí mình á thì mình biết Phật pháp thật là con đường cao thượng, thật là con đường cao thượng. Mà muốn thực hiện được sự cao thượng đó thì mình phải biết biết từ bỏ, phải không? Biết tha thứ, biết nhẫn nhục, biết hy sinh, biết tinh tấn, chịu cực chịu khổ. Đó, đó là cái lý trí mình biết phải làm những điều đó để đạt được sự cao thượng của Phật pháp. Nhưng mà cái tình cảm thì nó làm sao? Khóc lóc.
[18:50]Ví dụ như hôm nay có người rủ mình đi chùa tới ngày mình thọ Bát quan trai, cái đứa con về nói: "Mẹ ơi, hôm nay con mướn được bộ phim hay quá à." Thì lúc đó mình muốn đi chùa, cái tình cảm kéo lại coi bộ phim. Đó, đứa con thì nghĩa là muốn đi chùa, người mẹ thì khóc lóc kéo lại là cái tình cảm ham vui của mình nào giờ luôn luôn nó có cái nó ray rứt, nó do dự, nó còn thèm khát và còn cố chấp. Hoặc là khi người ta làm chuyện trái ý mình thì mình phải nổi nổi sân. Ở đây mình không nổi sân, mình không nổi sân vì mình biết tu nên mình nhẫn nhục. Thì cái trí tuệ, cái lý trí để mình nhẫn nhục á, đó thuộc về Phật pháp là người cha đó.
[19:34]Nhưng mà còn cái người mẹ thuộc về tình cảm thì sao? Lúc nào cũng sôi bỏng, tức tối, tình cảm mà, giận hờn, thương ghét mà, thì nên người mẹ mới khóc lóc nè, nên cái tình cảm nó rất khó vượt qua. Nơi chỗ này cũng vậy, chúng ta biết Phật pháp, chúng ta phát tâm tu hành nhưng những tình cảm thương ghét luôn luôn trì kéo chúng ta lại. Đúng không? Đúng không? Và như vậy kinh nói rất là rất là chính xác. Nhưng mà kinh thì Phật hay nói ẩn ý lắm, nhất là kinh Pháp Hoa này khó hiểu, Phật hay nói ẩn dụ bóng gió xa xôi không có nói ngay sợ mích lòng. Nói mình tu khó lắm, nghĩa là vừa muốn tu mà vừa ham vui, nói vậy cái mình mình phật lòng, nói:
[20:22]"Thôi, kinh kỳ quá không có tụng nữa." Nên mà nói mấy người con theo cha đi tu, mấy người mẹ khóc lóc, nói: "Chà, cái cảnh này coi cảm động ha, đâu tụng tiếp coi làm sao?" Nhưng mà sự thật là Phật đang rầy mình đó, một một tâm thì ham tu, mà cái tình cảm xưa thì luôn luôn ham vui, nó vậy. Mà nói thẳng thì mình buồn, không thèm tụng kinh nữa. "Ông nội là vua Chuyển Luân Thánh Vương cùng một trăm vị đại thần và trăm nghìn muôn ức nhân dân khác đều vây quanh nhau đi theo đến đạo tràng để cúng dường Đức Phật."
[20:59]Ông nội là tượng trưng cho ai?
[21:04]Ông nội là tượng trưng cho cái tâm gì? Nãy giờ mình nói chuyện tâm. Nghĩa là các con cũng là những loại tâm, phải không? Mẹ là tượng trưng cho tình cảm. Thì ông nội chắc chắn là tượng trưng cho một loại tâm thức nào đó. Nhưng ai biết là loại tâm gì?
[21:21]Tâm chơi... Chơi chứ phải tâm tai.
[21:26]Ông nội tức là quá khứ phải không? Ông nội là đời trước của mình. Nên ông nội là tượng trưng cho tập khí. Tập khí, thói quen cũ. Phải không? Thói quen cũ. Thì những cái thói quen cũ của mình đó, nào giờ khi mình chưa biết Phật pháp á thì mỗi người có một thói quen khác. Mình cũng có nhiều cái thói quen kỳ cục lắm. Ví dụ như là ai kể những thói quen của mình ra coi sao. Ví dụ người có cái thói quen là mở băng nhạc lên nghe là phải rót ly cà phê uống. Rồi thì tôi cũng ít có thói quen, tôi không biết gì mà kể ra. Ví dụ có người có thói quen hút thuốc lá. Ví dụ người đại khái là những cái thói quen nào giờ của mình á lần lần nó sao?
[22:19]Theo về với Phật pháp. Theo về với Phật pháp. Nghĩa là mình có thể từ bỏ những thói quen cũ để trở thành một cái thói quen mới là thói quen tu. Hồi xưa thì mình có thói quen là phải sang nhà hàng xóm nói chuyện cho đỡ buồn, phải không? Rồi ai gầy sòng tứ sắc thì cũng đánh chơi. Rồi thói quen bỏ thì giờ để mà lo đi coi hát, hút thuốc, mấy ông thì nhậu nhẹt, vân vân. Nhưng mà bây giờ những thói quen đó quay về với Phật pháp. Mình sẽ để thì giờ đó mình tụng kinh, mình ngồi thiền, rồi mình đi làm việc phúc thiện. Hồi trước thì ai sống chết mặc bay, chẳng để ý ai hết. Nhưng khi mình biết Phật pháp rồi tự nhiên mình hay đi trong xóm trong
[23:03]làng rồi mình coi có ai nghèo khổ mình có cái hướng giúp đỡ người ta. Ngày xưa cái thói quen của mình là lo cho mình, bây giờ mình biến thành cái thói quen mới là lo cho người khác, thích làm việc từ thiện. Thấy cái trường học có vẻ hư thì vận động sửa lại, thấy thầy cô giáo nghèo thì mình vận động giúp đỡ, rồi trong làng trong xóm những người già neo đơn á thì mình mình vận động mình an ủi, chăm sóc. Rồi mình thấy ai chưa biết Phật pháp, mình tới mình đưa kinh đưa băng người ta nghe, vân vân. Đó là những thói quen cũ lần lần biến thành thói quen theo theo Phật pháp. Là ông nội đó, ông nội cũng tu luôn đó.
[23:41]Kinh này lạ, nói chuyện bóng gió, mà ý thì rất là hay. Những cái đoạn kệ ca ngợi thì mình không nói, quý Phật tử tụng kinh thì thấy. Là hồi mà chưa có Phật đó, chúng sinh thường đau khổ, đui mù vì không có bậc Đạo sư, chẳng biết cái đạo dứt tiệt cái đau khổ, chẳng biết cầu sự giải thoát, lâu ngày thêm vào các đường ác, tổn giảm các chúng trời, nghĩa là trên trời đọa lần lần xuống hết, không có ai lên cõi trời lại nữa. Từ tối vào nơi tối, cái câu này rất là hay. Từ cái chỗ tối rồi lại đi vào cái chỗ tối. Nghĩa là sao? Từ cái chỗ tối tăm, khổ sở, rồi lại đi vào nơi tối tăm, khổ sở, không vượt ra được khi mà mình không có một vị
[24:38]thầy, một bậc Đạo sư giác ngộ để dẫn đường.
[24:44]Nghĩa là thế này, chúng sinh có cái tật lạ, càng khổ thì càng làm bậy. Đây là tính chất của chúng sinh, càng khổ càng làm bậy, đúng không? Nên rất nhiều người ví dụ hoàn cảnh đưa đẩy người ta tới chỗ tội lỗi, nhưng mà nếu mình hỏi ra là do hoàn cảnh khốn khổ rồi người ta phải làm bậy. Như cái người nghèo quá thì người ta có thể nào mà khởi tâm hồn đi bố thí, chia sẻ người khác được không? Trong đầu chỉ nghĩ một chuyện là sao kiếm tiền vơ về cho mình thôi. Thì chính cái nghèo khổ của họ, cái khó khăn của họ rõ ràng nó làm tăng trưởng lòng ích kỷ của họ. Phải không? Như nhiều khi mình khá giả, mình không quá bức xúc, mình còn nghĩ tới việc:
[25:33]à thôi cúng chùa một ít, giúp người nghèo bên hàng xóm một ít, tại mình thấy mình không có thiếu. Nhưng một cái người ví dụ hôm nay có lít gạo để ăn, ngày mai không biết kiếm ở đâu ra lít gạo nữa thì họ còn nghĩ tới chuyện giúp ai không? Đăm đăm từ đây tới chiều phải kiếm cho được một, hai lít gạo nữa để ngày mai đừng đói. Thì chỉ nghĩ cho mình thôi, nên càng khổ thì càng ích kỷ, mà càng ích kỷ thì càng càng làm bậy. Và càng làm bậy rồi thì càng càng đọa. Từ tối vào nơi tối, nên bài kinh có câu rất là hay.
[26:10]Chúng ta thấy những người mà họ khổ á thường họ cũng mang theo một ít cái tính xấu, thường mang theo cái tính xấu. Tại vì đời trước có làm gì đời này mới khổ, đó là chắc chắn rồi. Nhưng mà người biết Phật pháp, biết tu đó thì họ đối diện với cái xấu của mình, họ vượt qua nó, họ hóa giải được nó. Như có cái người có gương mặt xấu, không đẹp và nóng tánh. Hai cái đó đi đôi. Vì đời trước họ nóng tánh nên đời này họ mới xấu. Đó là nhân quả chắc chắn. Ở đây thấy ai cũng đẹp nha, nói vậy đừng có buồn đừng nói nói nói không có xiên ai hết. Ở đây thấy ai cũng đẹp, nói trước như vậy. Để tôi nói chuyện người xấu là nói ở đâu ngoài đường á, chứ không nói trong đây.
[26:56]Một cái người mà mặt mày xấu xí á chắc chắn người trước là một người nóng tánh. Tại sao người nóng tánh thì thành quả báo xấu?
[27:06]Vì cái lúc mà mình nóng lên á, mình giận lên thì mặt mình sao? Nhăn, phải không? Miệng mình nhe,
[27:17]mắt mình trợn. Mà một cái người á cả một đời cứ thường xuyên làm như vậy, qua tới đời sau cái thành cái nhân cái mặt họ y vậy luôn. Nên mình gặp một người nào mà dòm thấy mắt trợn nè, phải không, mặt nhăn nè, miệng nhe nè, răng quặp nè, chắc chắn người này là người nóng tánh, rất nóng tánh, đụng tới người đó coi chừng. Thì mình thấy cái nhân cái quả nó không có trố à. Hễ thấy cái người xấu là biết người này đời trước có nóng tánh. Đời này cái họ họ xấu, phải không, ai nói họ xấu cái họ làm sao? Giận thêm nữa. Thì sao? Thì đời sau nó càng thêm thêm xấu, là từ tối vào nơi vào nơi tối. Đó. Còn cái người biết tu, ví dụ như họ cũng có cái tập khí xấu đó phải không?
[28:08]Ví dụ nói trở lại cái người nóng tánh đó đi. Họ nóng tánh, họ xấu, bây giờ họ biết Phật pháp, biết nhân quả, thế là họ phát tâm diệt trừ cái tánh nóng của mình. Đó, thì như vậy cũng là những người khổ,
[28:26]cũng là những người có cái tập khí không tốt từ kiếp trước, nhưng người mà biết Phật pháp thì quay lại hóa giải cái cái tập khí không tốt của mình để từ tối mà về nơi sáng. Còn người có tập khí không tốt, không biết Phật pháp thì cái tập khí đó nó phát triển mãi thì người đó từ tối vào nơi tối. Cho nên ở đây mọi người đã ca ngợi Phật là chỗ đó đó. Chính vì có Phật cho nên một người người ta biết từ nơi tối về nơi sáng. Và từ xa xưa không Phật khiến cho chúng sinh từ tối đã vào nơi tối. Chúng ta là Phật tử, chúng ta ngồi đây, chúng ta là những người có duyên có phước lớn. Đối diện với cái xấu của mình
[29:21]mà hóa giải nó thì mình dần dần từ tối về nơi về nơi sáng. Chúng ta may mắn. Và cái hay của một người biết tu là nhờ Phật pháp soi sáng mà mình thấy được cái cái cái tánh xấu của mình. Đó, nên một người nào mà càng tu càng nhìn thấy cái dở của mình thì người đó là người tiến hay là lùi? Tiến, phải không? Đó, nên quý Phật tử cũng vậy, như chúng ta xét lại mình đi chùa được mấy năm, mà khi mình nhìn lại mình thấy không ngờ mình quá dở thì đó là người được được chư Phật khen ngợi. Người đó thấy được cái lỗi mình là người có trí. Một lát mình sẽ trở lại cái đoạn đó.
[30:15]Nay Phật được đạo vô thượng, đạo an ổn, đạo vô lậu thì chúng con, trời và người, được những cái lợi lớn, cao tột cho nên đều cúi đầu quy mạng Đấng Đạo Sư.
[30:34]Được cái lợi lớn vì có Phật. Cái đoạn này thấm thía rất là hay, nghĩa là chúng sinh cần có người đi trước làm gương. Đây là điểm điểm quan trọng, chúng sinh cần có người đi trước làm gương. Như quý Phật tử cũng vậy, mình cũng biết đạo Phật, tin đạo Phật, mình chỉ gặp những cư sĩ thôi, người nào cũng giống như người nào, mình hút thuốc ra ông cư sĩ cũng hút thuốc, mình uống rượu cũng vô quán cũng thấy ổng ngồi uống rượu, mình nói chuyện đạo thì ổng cũng biết chuyện đạo, ổng trả lời với mình cho vui. Thì thôi kệ ai cũng vậy thì mình có phát tâm mạnh không? Không phải không? Cho nên cái hình ảnh của một người mà đã
[31:18]có cái đạo hạnh làm cho mình phát tâm mạnh hơn. Như hôm trước có nói là sở dĩ chúng ta tu hành không tinh tấn vì chúng ta không may mắn được thấy Phật. Chứ nếu mà chúng ta thấy được Phật thật sự tại thế giữa cuộc đời thì mình không có tu lơ mơ đâu. Mình sẽ phát tâm tu mạnh lắm. Vì cái nhân cách của Phật quá vĩ đại, cuốn hút mình, làm cho mình phát tâm mạnh mẽ. Hôm trước nói rồi, phải không? Giờ không lặp lại, nhắc lại chút, đó. Thì bây giờ mình nói lại với chúng sinh, nên quý Phật tử mà nếu thương yêu chúng sinh thì làm sao?
[32:04]Thì làm sao? Mình ráng làm gương, ráng tu làm gương. Đó mới là mình thương chúng sinh.
[32:17]Trong gia đình cũng vậy, nếu mà vị cha mẹ tu theo Phật pháp chững chạc, đĩnh đạc, chuẩn mực tự nhiên con cái sẽ hướng tâm, phát tâm dần dần vì có tấm gương.
[32:35]Những đoạn dài dài thì quý Phật tử tụng kinh ha, biết. Có những đoạn nào cần khai triển thì chúng tôi sẽ khai triển. Phật bảo các Tỳ-kheo: "Lúc Đức Đại Thông Trí Thắng Phật được quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, trong mười phương mỗi phương đều 500 muôn ức cõi nước Phật sáu điệu vang động." Nghĩa là khi mà một vị Phật thành đạo, cái này có nhiều nghĩa. Một nghĩa sâu á là trong cái tâm Phật và Phật đều cảm ứng, biết rõ với nhau.
[33:12]Vì nơi bản thể này nó không có chia, không có riêng biệt nữa. Chúng ta còn cái bản ngã đó, ví dụ như tôi còn cái bản ngã cho nên cái tâm tôi khác với tâm của quý Phật tử, phải không? Mà giữa các Phật tử tâm người này cũng khác với tâm người kia, vì mình còn cái bản ngã cho nên nó nó riêng rẽ. Nhưng chư Phật, khi mà chứng được đạo vô thượng, bản ngã không còn thì Phật và Phật cái tâm đó nó nó sao? Nó chung đồng, phải không? Chung đồng, nên Phật với Phật cảm ứng cùng khắp hết. Một vị Phật vừa thành đạo thì mười phương chư Phật đều biết rõ, đều cảm ứng hết. Đó là cái cái vi diệu của bản thể Niết-bàn,
[34:01]của Phật tánh mà người thường mình không hiểu nổi. Ở đây mình tin, mình chấp nhận thì công đức mình cũng rất là lớn. Nhưng một nghĩa khác nữa là tại sao các thế giới khác đất đều rung động nhẹ nhẹ? Nghĩa là thế này, chúng ta đừng nghĩ là cái thế giới này, cây cỏ núi sông này là những vật vô tri vô giác. Đừng nghĩ như vậy. Cả cái vũ trụ này là một cơ thể sống. Cả cái Trái Đất này là một cơ thể sống. Từng cái ngọn cây, từng ngọn cỏ, từng cái cội cây là một cơ thể sống, có tâm linh. Động vật là con người nè, con chó nè, con chim có tâm thức thì điều đó mình dễ hiểu, phải không? Dễ hiểu. Nhưng cát có không?
[35:01]Chắc chắn là không, phải không? Vật vô tri vô giác, phải không? Nhưng tôi xin thưa, có tâm linh.
[35:10]Đây là điều rất vi diệu. Nhưng mà tâm di linh đó nó rất ít, mình khó nhận ra được. Ở động vật như con người á cái tâm linh nó mạnh, mình dễ biết, phải không? Ở nơi thực vật, cây cối á cái tâm linh nó yếu hơn, mình hơi khó biết, nhưng mà bây giờ thì người ta đã biết rồi, khoa học đã biết rồi, máy đã đo được. Và với cây đá cái tâm linh nó còn ít hơn nữa, nên cực kỳ khó biết, nhưng nó vẫn có tâm linh. Và cả cái Trái Đất này bao nhiêu cái đất đá, sông núi này nó làm thành một cái cái khối tâm linh chung, là một cơ thể sống, một cơ thể sống. Và cả cái vũ trụ này là một cơ thể sống, có tâm linh, không phải vô tri vô giác.
[35:59]Đây là điều Phật tử chúng ta nhớ. Cho nên có những cái điềm báo nó hiện ra trong trời đất, nó phù hợp với cái nghiệp của con người, mà nào giờ nhiều khi mình tưởng nó là ngẫu nhiên, vô tình trùng hợp. Mà thật sự không có vô tình trùng hợp đâu, nó đều nói lên một cái một cái điều gì đó, một cái điều gì đó. Như là nghe câu chuyện này không biết có không tại vì tôi chưa được lần nào, mấy cái người mà trồng cây thiết mộc lan tới lúc nó trổ hoa thì nhà phát tài. Vì tôi chưa phát tài lần nào nên không biết có không. Không biết ở đây quý Phật tử nào có được lần nào chưa? Có ai được chưa? Thì nhiều người nói như vậy thì do có một cái kinh nghiệm nào đó.
[36:49]Hoặc là họ nói như một cái ly trong nhà để cái ly mà tự động cái ly đó vỡ, nổ ra thì nhà sắp có chuyện, có những cái tai họa đến với cái nhà. Nhiều người đã cảm nhận điều này rất là rõ. Vân vân, nó là những vật vô tri vô giác thôi, phải không? Nhưng mà tự nhiên nó có cái ứng gì với cái cái nghiệp báo của mình mà nó hiện ra những hiện tượng đó hết, chứ không phải là không có. Hoặc là có một lần như trong nhà nấu cơm bỗng nhiên lửa nó nó không có cháy bình thường mà nó phun, nó khè, nó xì đó, thì thế nào nhà cũng có chuyện cãi lẫy. Không biết có không Phật tử?
[37:33]Có một lần đó tôi đi giảng ở cái chùa đó vào trong mùa hạ, thì chư Tăng Ni tập hợp lại để mà an cư kiết hạ, thì buổi trưa thì nấu cơm nhiều lắm. Mà cái ông thầy trụ trì đó ổng hay la những chuyện như thế này, tôi thì không có xuống nhà bếp nên không biết, hễ mỗi lần mà ở dưới nhà bếp báo lên ổng là bữa nay nấu cơm sao lửa khè, ổng nói: "Rồi, có chuyện gây lộn." Thì thấy cũng có chuyện, mà tôi không biết có phải là nó đúng tại lửa khè hay không, nhưng mà thấy nó có liên quan. Và trong cái kinh nghiệm của dân gian đó, ông bà thường hay nói những cái chuyện lặt vặt như vậy, hễ cái này thì nó liên quan tới cái kia.
[38:13]Thì nếu chuyện đó có, nếu chuyện đó có thì mình thấy rằng giữa cái vật vô tri vô giác, cái tâm của con người và nghiệp của con người nó nó liên quan với nhau, chứ nó không phải hoàn toàn là là không có cảm ứng. Cho nên khi Phật thành đạo mà các cõi nước rung động là vì vậy đó. Nó đều liên quan với nhau hết. "Trong các cõi nước đó, chỗ tối tăm ánh sáng của mặt trời, mặt trăng không soi tới được bỗng nhiên đều sáng tỏ. Các chúng sinh tự nhiên thấy nhau, đồng nói rằng: "Tại sao trong đây bỗng sanh ra chúng sinh?"" Cái kinh văn này chỗ này nghĩa là gì? Là có những cái cõi mà tối tăm, trong đó có nhiều chúng sinh ở trỏng á,
[38:58]nhưng mà người này không thấy người kia, không bao giờ thấy, cứ tưởng trong cái thế giới tối tăm này chỉ có một mình mình tồn tại. Khi do cái cái sự đắc đạo của Phật, tự nhiên ánh sáng nó nó trùm tới, thì chúng sinh này mới chợt trông thấy có những chúng sinh tồn tại chung quanh mình, mới thắc mắc: "Ủa, bỗng nhiên nào giờ có một mình mình, bây giờ tự nhiên có sinh ra nhiều chúng sinh khác?" Đó, đó là cái cái ý kinh nói như vậy, nhưng mà sự thật đây là cái nghĩa bóng, nghĩa bóng. Nó ẩn ý nằm ở chỗ khác, nghĩa là thế này.
[39:41]Khi mà mình còn mê mờ thì mình không thấy được cái cái lỗi của mình. Khi mình có trí tuệ thì cái đầu tiên mà mình thấy là thấy lỗi của mình. Đó là cái mình đánh giá một người Phật tử tu mà có trí tuệ hay không là chỗ này, chỗ mình thấy được lỗi mình hay không. Chứ không phải lỗi người khác nha. Người tu một thời gian tự nhiên thấy sáng lên nhìn ai cũng thấy lỗi hết. Nói rằng bà đó ngã mạn, bà kia nhiều chuyện, bà đó mê đời, nghĩa là mở miệng phê bình người này, phê bình người kia. Thì cái người đó có trí tuệ không? Người đó không phải trí tuệ mà trí... trí tệ. Trí tệ.
[40:34]Mình tu càng thấy lỗi mình thì đó là trí... cho thêm chữ u nữa nha. Còn mà thấy lỗi người khác là tôi lấy chữ u lại á.
[40:46]"Lại trong các cõi đó, cung điện của chư Thiên cho đến Phạm cung sáu điệu vang động, hào quang lớn soi cùng khắp đầy cõi nước, sáng hơn ánh sáng của của cõi trời." Đoạn này tượng trưng cho điều gì? Nghĩa là trên cõi trời đó thì luôn luôn có hào quang rất là sáng rỡ, đẹp đẽ. Nhưng mà khi ánh sáng do cái sự chứng ngộ của Phật soi tới, thì ánh sáng của Phật sáng hơn ánh sáng của chư Thiên. Điều này nói lên ý gì?
[41:22]Là phước vô lậu nó vượt hơn phước phước hữu lậu, phải không?
[41:34]Nghĩa là dù chúng ta làm được rất nhiều việc phước, nhưng mà khi mình còn cái bản ngã thì còn có cái ngày nào đó mình mình phạm lỗi, đúng không? Còn một người đã hóa giải được bản ngã, đã được vô ngã, thì người đó vĩnh viễn không còn không còn phạm lỗi nữa. Vì lý do đó cho nên cái phước vô lậu vượt hơn vượt hơn phước hữu lậu. Ý nghĩa là vậy.
[42:16]Tuy nhiên cái cõi Trời Phạm Thiên á đáng được ca ngợi. Vì cõi Trời Phạm Thiên á tập hợp lại bởi ba cái yếu tố: Thứ nhất là phước rất lớn, là làm lợi ích cho chúng sinh rất nhiều. Một cái người đó cả cuộc đời mình cứ lo làm phước cho người này, lo làm phước cho người kia, hy sinh người này, hy sinh người kia, là yếu tố thứ nhất. Yếu tố thứ hai là tu tập từ bi quán. Tu tập từ bi quán là khi ngồi thiền thường rải lòng thương yêu đến khắp tất cả chúng sinh. Đó là tu tập từ bi quán là yếu tố thứ hai. Yếu tố thứ ba là có tu tập thiền định, nhiếp tâm vào trong định được nhưng mà chưa đắc đạo hoàn toàn. Bởi ba yếu tố này:
[43:07]một là làm việc phước, hai là tâm từ bi, ba là có thiền định thì người này được sinh về cõi Trời Phạm Thiên. Cho nên cõi Trời Phạm Thiên rất gần với rất gần với sự sự giải thoát. Những vị đó vĩ đại lắm chứ chúng ta đừng có chê nha. Đừng có nghĩ mấy cõi Trời còn hữu lậu mình chê, mình tu hoài chưa bằng mấy vị đó đâu. Cái công hạnh của mấy vị đó chất chứa không biết bao nhiêu đời mới được sinh lên cõi Trời Phạm Thiên, nó không phải dễ đâu. Lòng từ bi rất là lớn, tâm của các ngài nó vĩ đại lắm.
[43:51]Chư thiên ở khắp mười phương thế giới trong vũ trụ đều kéo về để đảnh lễ Phật.
[44:00]Chúng ta thấy thế này, trong cái đoạn kinh này đó à có cái vị Phạm Thiên ở xa xôi ở phía đông khi thấy ánh sáng Phật chiếu tới thì nương theo ánh sáng đó tìm về đến để đảnh lễ Phật. Có những vị Phạm Thiên ở phía bắc thấy ánh sáng của Phật chiếu tới thì nương theo cái ánh sáng đó mà tìm về để đảnh lễ Phật.
[44:24]Thì đoạn này ngoài cái ý nghĩa là cái oai đức của Phật phủ trùm cả vũ trụ, chúng ta còn có một ý nhỏ nhỏ thế này:
[44:37]là Phật là Đấng tôn quý trong toàn vũ trụ, không phân biệt xứ sở, giai cấp, địa vị, dòng họ, phải không? Nhưng Phật còn tượng trưng cho gì? Tượng trưng cho chân lý, tượng trưng cho lẽ phải. Và trong bài kinh này Đức Phật dạy chúng ta một cái điều là chúng ta biết tôn trọng chân lý mà vượt khỏi mọi cái giá trị, mọi cái ranh giới giả tạm do con người đặt ra như là quốc gia, phải không, chủng tộc, dòng họ, giai cấp, địa vị, tuổi tác, giới tính, giọng nói, miền, vân vân.
[45:27]Nghĩa là có những người á, người Trung á thích nghe ông thầy người Huế giảng, thầy người Nam giảng không hay. Còn người Nam, ông thầy người Huế giảng khó nghe quá, kiếm thầy người Nam giảng. Đây là những điểm mà chúng ta không hiểu được cái đoạn kinh này. Chân lý nó vượt khỏi những ranh giới đó hết, mà chúng ta là một người cầu chân lý thì đừng bao giờ bị những thành kiến đó ngăn cản mình tìm đến với với chân lý, với lẽ phải. Bất kể cái chân lý đó từ đâu tới, không biết ở xứ nào tới, dù đó là cái xứ Mỹ, xứ Nga, xứ Tàu, xứ Nhật, xứ Ấn Độ, xứ Phi châu, trong rừng rậm, không biết, nhưng mà miễn đó là chân lý,
[46:10]đó là lẽ phải thì mình đều cung kính, mình đều đón nhận, mình đều học hỏi. Đó là cái chỗ mà cái tinh thần học hỏi như vậy. Vì cái chân lý của sự giải thoát giác ngộ nó vượt khỏi mọi thành kiến, mọi sự cố chấp, thì một người muốn đạt được sự giải thoát, trước hết phải học cái tinh thần tinh thần gì? Phá chấp, không còn biên giới này nọ để đến với chân lý.
[46:45]Không biết tôi nói giọng gì ha? Tôi nói pha Nam pha Bắc đỡ bị mọi người chê là vậy đó. Cái đoạn cuối đó:
[46:59]"Nguyện đem công đức này khắp đến cho tất cả, chúng con cùng chúng sinh đều đồng thành Phật đạo." Là vô lượng chư thiên đến cúng dường Phật xong thì nguyện cái công đức cúng dường này cầu cho chúng sanh đều thành đạo. Thấy hay ha? Là người, đó là chư thiên á, những vị đó rất là vĩ đại chứ không phải không. Làm việc gì đều nghĩ cho chúng sinh, đừng nghĩ cho mình.
[47:28]Có một lần à một người đệ tử của tôi đến hỏi tôi, nói: "Thưa thầy, sao không biết cái kiếp trước con làm cái gì mà kiếp này con học thấy không có tiến bộ? Thì bây giờ con phải phát nguyện, phải cầu nguyện làm sao để con chuyển nghiệp để học giáo lý cho tiến bộ một chút?" Thì tôi mới trả lời là đố ai biết trả lời sao? Hồi mấy năm trước tôi có nói điều này rồi.
[47:59]Cầu sao mà mình học được tiến bộ?
[48:09]Cầu sao? Cầu cho? Chúng sinh, cầu cho chúng sinh. Lúc đó tôi mới nói rằng: "Thì con cứ đến Phật con cầu cho mọi người đều học được tiến bộ, chứ đừng cầu cho riêng mình. Vì khi mình cầu cho riêng mình thì tự nhiên cái ích kỷ mình nó tăng lên, rồi cuối cùng cái phước này mất. Còn mình thấy mình muốn được điều gì thì mình hãy cầu nguyện cho chúng sinh được điều đó trước." Đó là tinh thần của người Phật tử đó, tinh thần của người Phật tử chân chính. Quý Phật tử cũng vậy. Ví dụ như là bây giờ quý Phật tử cảm thấy khổ tâm vì là mình
[48:53]thôi nói như mình nghèo đi, ví như mình nghèo, thì mình đến mình cầu nguyện Phật, mình cầu nguyện sao? Mình đừng cầu nguyện cho mình giàu nữa, phải không? Mình đã biết đạo rồi, mình không đến cầu nói: "Cho con được làm ăn nên làm ra, được trúng số, được gì gì", đừng nghĩ như vậy nữa. Mà chỉ cầu nguyện cho tất cả chúng sinh được được no đủ, thoát cảnh nghèo đói.
[49:21]Nguyện như vậy. Nhớ phải không? Thì cái người này sẽ thành tựu, tự nhiên người này sau này phải khá ra. Tại vì tâm người này không có vị kỷ, mỗi lần cầu nguyện thì cái lòng vị tha mình nó tăng trưởng một chút. Còn mà mình không biết á, cứ quỳ trước Phật mình cứ cầu cho mình thì mình càng lúc càng vị kỷ, thì càng đi chùa lâu chừng nào mình càng càng hư chừng đó.
[49:49]Nên có những người lạ lắm, người nói mấy đứa hàng xóm nó nói: "Ủa, sao bà đó kỳ quá, thấy bả càng đi chùa bả càng dữ." Không mà điều này có, tôi nghe nói tôi chấp nhận liền, tôi nói: "Đúng, điều này có." Tại làm sao? Tại mỗi ngày bả đi chùa bả toàn cầu cho bả không à. Cho nên cái lòng ích kỷ nó tăng thêm một chút, phải không? Mà cứ 10 năm, mỗi ngày như vậy mà suốt 10 năm bả toàn cầu cho bả không thì cái ích kỷ của bả nó cỡ nào? Cái chấp ngã của bả nó cỡ nào? Cho nên hễ đụng tới bả là bả la làng liền, bả dữ dằn lại, đúng, không có sai. Nên nếu trong 10 năm đó mình mỗi lần đi chùa đều cầu cho chúng sinh thì mình sẽ thấy người hàng xóm họ nói khác. Nói:
[50:30]"Bà đó hay thiệt, thấy bả càng đi chùa thì bả càng càng hiền lành, càng càng dễ thương, càng càng đẹp trai." Mà đúng như vậy, hễ cái người mà càng đạo đức thì càng đẹp trai ra. Hôm trước tôi thấy hình như là mấy cụ đây càng lúc cũng càng đẹp trai ra lại. Rồi đoạn kế các vị thiên tử, rồi Đức Phật mới nhận lời thỉnh mà giảng: "Đây là nguyên nhân của khổ. Đây là chỗ chấm dứt đau khổ. Đây là con đường đưa đến chấm dứt đau khổ." Giáo lý này là giáo lý gì? Giáo lý gì? Gì vậy? Tứ diệu đế. Trời ơi, nghe giảng mấy lần. Là nói về khổ, nguyên nhân của khổ, phải không? Là Tứ diệu đế. Mấy này đã nghe chưa?
[51:24]Nghe chưa?
[51:28]Nghe cách đây? Nghe rồi quên rồi. Nghe cách đây 2 năm rồi, cũng giảng ở đây, nghe ở chánh điện đó, lúc mà chỗ này chưa cất. Thì quý Phật tử mà nếu muốn ôn lại thì hỏi thầy trụ trì ha, những cái băng đó mà nghe lại cho nhớ. Cái gì đâu mà giảng xong hỏi lại chả ai nhớ gì hết trơn.
[51:56]Vì lý do đó cho nên chúng ta không giảng lại cái đoạn Tứ diệu đế 12 nhân duyên này.
[52:04]Đức Phật ở trong đại chúng trời người, khi nói pháp đó có 600 muôn ức na-do-tha người do vì không thọ tất cả pháp mà ở các lậu tâm được giải thoát, được thiền định sâu mầu, ba món minh, sáu món thông, đủ tám giải thoát.
[52:21]Là có những vị nghe Phật thuyết pháp mà đắc đạo. Chỗ này là: tâm không thọ tất cả pháp mà được đắc đạo. Cái yếu chỉ nằm ở chỗ này: không thọ tất cả pháp mà được đắc đạo. Tâm không thọ là gì? Thọ tức là nhận đó, không có chấp nhận tất cả mọi pháp thì người này được đắc đạo. Thì chúng ta muốn đắc đạo, chúng ta cũng tập cái tâm mà không thọ tất cả pháp nghe. Thường á, sở dĩ chúng ta không đắc đạo vì pháp nào đến chúng ta cũng cũng thọ nhận hết. Cho nên chúng ta càng lúc càng mê mờ. Người tu muốn giải thoát là không thọ, không nhận. Pháp nào đến mình không có nhận, không nhận ở trong tâm mình đó. Chỗ này nó vi tế lắm, nó khó hiểu, phải là người có lắng tâm một chút mới hiểu.
[53:17]Như bây giờ mình nói thế này,
[53:22]nó đơn giản như thế này: như có một người đến họ khen mình, họ nói rằng: "Sao thấy bà người rất là đẹp lão, à cái tính tình rất là dễ thương.
[53:39]Sao mà bà tốt quá!" Khen như vậy thì lúc đó tâm mình sao?
[53:45]Tâm mình thấy thích, phải không? Thích. Là do đâu mà mình thích? Bởi vì mình chấp nhận cái lời cái lời khen đó, phải không? Cho nên mình mới có cái cái thích. Nếu mình không chấp nhận cái lời khen đó, mình nghe mình chỉ mỉm cười, tâm mình không có động, không có chấp nhận lời khen đó thì mình không có cái không có cái thích, không có cái vui mừng. Rồi bất ngờ có người đến họ cũng mắng mình. Mắng mình nói: "Cái mặt bà đạo đức giả. Giả bộ đi chùa vậy chớ mà coi như là miệng Nam mô mà bụng một bồ dao găm." Thì lúc đó mình sao? Mình giận ra, phải không? Mình sân lên. Mà tại sao mình sân? Bởi vì mình mình chấp nhận, mình đón nhận cái câu đó.
[54:34]Câu người ta mắng mình đưa vào lòng mình, cho nên mình khởi sân lên. Bây giờ mình không chấp nhận, người ta mắng mình cái mình cười, mình không có nhận câu đó đem vào, mình không có không sân, phải không? Đó. Rồi bây giờ một người đó, à ví dụ như là mình nói ở trong tổ dân phố, tự nhiên người ta bầu mình làm tổ trưởng tổ dân phố,
[55:02]rồi cái mình mừng, ví dụ mình thích, mình mừng, mình vui, mình thấy mình ngon lành ha, mình làm tổ trưởng ha. Thì... thì tại sao mình mừng? Vì mình nhận. Nhưng mà nói câu này không có nghĩa là mình mình từ chức nha, đừng nghĩ như vậy, đừng nghĩ đạo Phật là như vậy. Nếu mà nghĩ đạo Phật hễ người ta đưa chức mình tổ trưởng mình từ chối không nhận thì hiểu sai, hiểu sai, không phải. Tâm mình không chấp nhận. Có khi mình vì cái duyên mình phải làm, có khi mình vì cái duyên mình phải làm, nhưng mà tâm mình không có không có thọ tức là mình từ... Cũng giống như khi người ta mắng mình, mình đừng có hiểu cái chữ không thọ nghĩa là mình bịt lỗ tai lại. Mình nói:
[55:43]"Mắng tui hả?" Bịt lỗ tai lại, "Tôi không có thọ." Như vậy là mình không giận, không phải, vẫn nghe, mà tâm không thọ thì không giận. Cũng vậy, người ta bầu mình làm tổ trưởng, mình thấy thôi kệ mình làm để giúp đỡ bà con thì mình cũng nhận làm, nhưng mà tâm không không thọ thì không có cái hãnh diện. Bất ngờ bữa nào người ta cách chức mình mất, mà tâm mình có buồn không? Không, bởi vì mình từ đầu mình đã không thọ cái chức đó thì bây giờ mình đâu có thấy mình mất, phải không? Trước thì cái thân này nó nhận bởi vì làm cho người ta bây giờ hết duyên thì trả lại, còn tâm mình chưa bao giờ nhận cái chức đó hết. Chưa bao giờ nhận.
[56:21]Cho nên lúc được không hãnh diện mà lúc chức đó giao lại người ta cũng không không buồn. Như vậy hiểu cái chữ không thọ chưa? Hiểu không? Và rất nhiều việc nữa, rất nhiều việc nữa. Cho nên bây giờ một người có cái tâm không thọ, ví dụ mình ở một cái nhà lầu năm tầng, có máy lạnh, mà tâm không thọ thì nó giống như một người ở một cái nhà nhà lá bình thường, không thọ. Và một người ở cái nhà lá mà tâm không thọ thì cũng chẳng thấy buồn, cũng giống như người ở trên nhà lầu, không thấy gì buồn. Nếu có thọ mới có chuyện, có chuyện xảy ra. Là cái người ở nhà lá đó cứ liếc qua cái nhà lầu á mà mà kênh, tức, lâu lâu cầm đá chọi qua bể kiếng người ta chơi, phải không?
[57:11]Còn cái người mà ở nhà lầu á thì liếc xuống cái nhà lá, cười, chống nạnh, mình hãnh diện. Chính vì có thọ nên đủ thứ chuyện rắc rối, còn mình tâm không thọ thì không có chuyện phiền não xảy ra. Trong khi ở bên ngoài mình vẫn bình thường, chứ mình không có làm chuyện gì lập dị. Nhớ nghe, không làm chuyện lập dị. Ví dụ mình làm phước thì cũng làm phước. Bình thường nhưng mà không có vẻ lập dị. Có những người họ hiểu cái chữ tâm không thọ là từ chối thật sự. Ví dụ tiền cầm ở tay mình cái mình ra đường mình quăng: "Tôi không có thọ, không có chấp, không tham." Thì cái người đó không biết có khi là phải đi Chợ Quán một
[57:48]chút, chỉnh đồ lại chút đỉnh, chứ người hiểu đạo vậy là trật. Còn người hiểu đạo đúng á tiền tới tay cầm một xấp như vậy vẫn cầm, không đem quăng bậy bạ, mà sau đó đó, bắt đầu tùy mà sử dụng, sử dụng một cách có trí tuệ. Ví dụ nuôi sống bản thân mình một cách đơn giản, giúp đỡ trong gia đình mình một cách đủ và sau đó đem làm phước, giúp những người chưa có, đem giúp chùa. Đó, cho nên cái người mà hiểu cái chữ tâm không thọ hiểu đúng á, họ đĩnh đạc, họ đàng hoàng lắm, không có xà bát. Nhớ điều đó không? Nên họ sống bình thường đàng hoàng, không có gì hết. Chớ hiểu chữ không thọ hiểu tầm bậy rồi bắt
[58:28]đầu lát bước ra khỏi chùa cái làm bậy á. Như tức cười lắm, tôi gặp cái ông đó ổng mặc cái quần á mặc trái. Thay vì người ta mặc bình thường vậy cái ổng lộn ngược lại, ổng mò lộn ngược lại ổng mặc, cái lai cái liếc gì nó lòi ra ngoài. Rồi ổng tỉnh bơ ổng đi này đi kia, coi như là ổng tự tại, là tâm không thọ. Nhưng mà tôi biết ông này hiểu lầm rồi, hiểu lầm rồi. Vì cái người tâm mà không thọ là người vẫn mặc bình thường giống như mọi người mặc vô trong đàng hoàng, nhưng mà tâm không chấp thôi.
[59:04]Và cái chỗ mà không thọ cho đến được giải thoát thì chỗ không thọ này nó sâu ghê lắm. Một cái niệm mình khởi lên mình không thọ, buông ra nó vào định liền. Rồi ngay cả cái người này đang an trụ trong thiền định, tâm hoàn toàn vắng bặt, vẫn không chấp cái chỗ định của mình, vẫn không chấp cái chỗ mình đang đang đắc được thì người này mới có thể giải thoát. Tôi nói đoạn này quý Phật tử hiểu không? Chỗ này là sâu nè. Hồi nãy mình cái không thọ chuyện bên ngoài dễ, phải không? Nhưng mà chỗ không thọ tới chỗ sâu là một vị tu chứng được thiền định, tâm ở trong định vắng bặt mà vẫn không có chấp cái chỗ mình chứng được,
[59:46]người này tới được giải thoát luôn. Hiểu không? Hiểu không? Người nào hiểu là khá đó. Chỗ này khó hiểu lắm, không phải dễ. Cho nên mình được cái điều tốt cũng không chấp.
[1:00:06]Có ba hạng người, có ba hạng người chúng ta phân biệt một chút.
[1:00:12]Là hạng thứ nhất á là hạng đắm chìm trong thế gian, đây là người si mê, hạng thứ nhất. Hạng người thứ hai là hạng người được giải thoát, không còn đắm chìm trong thế gian. Hạng người thứ ba là hạng mà đi trong thế gian mà vẫn giải thoát. Đây là hạng Bồ-tát nè, là những người được giải thoát mà vẫn lăn xả vào cuộc đời để làm lợi ích chúng sinh, có ba hạng. Tuy nhiên á đoạn đầu khi Đức Phật mà mới thuyết pháp thì Ngài không có nói về cái công hạnh của cái người thứ ba, không nói. Ngài chỉ nói hai hạng người trước thôi: "Này đây là hạng mà chúng sinh si mê, tăm tối và phải tu làm sao để trở thành cái người
[1:01:03]được sáng suốt, được giải thoát." Phật chỉ nói hai người, không nói hạng người thứ ba. Bởi vì sao? Bây giờ nếu Phật nói thêm hạng người thứ ba: "Đây là hạng thứ ba, là người tuy sống trong thế gian mà tâm vẫn giải thoát" thì sẽ có cái điều nguy hiểm xảy ra. Nguy hiểm là sao? Nguy hiểm sao? Là có những người thuộc hạng thứ nhất, nghĩa là hạng vẫn còn chìm trong thế gian, còn mê mờ, tăm tối, sống trong thế gian đủ thứ chuyện, nhưng mà ngụy biện cho mình là sao? Nói: "Tôi đi trong thế gian chứ mà tôi vẫn giải thoát." Người đó cho mình là hạng thứ ba, phải không? Cho nên Phật không có nói tới hạng thứ ba:
[1:01:50]một là anh si mê, hai là anh giác ngộ, chứ đừng có nói: "Tôi giả vờ si mê chứ tôi giác ngộ," cái này là của Bồ-tát, cho nên không có nói sớm. Sau này sau này Phật mới nói, tức là tới kinh Đại thừa nói về công hạnh Bồ-tát á như vậy. Cái người mà si mê đó là người chấp có, cái gì cũng nhận hết, cái gì cũng thọ hết, đó. Cái người mà giải thoát là người không thọ tất cả pháp, như nãy mình vừa nói, phải không? Không có chấp tất cả pháp thì giải thoát. Còn hạng người thứ ba đó, tuy không chấp tất cả pháp mà vẫn giữ được cái bình thường để mà sống với chúng sinh và làm lợi ích chúng sinh. Đó, hồi nãy mình nói cái người mà
[1:02:39]hiểu được cái lý không, cái không thọ mà vẫn không lập dị đó, thấy không? Đó là mình nói cái thứ ba đó. Quý Phật tử nhớ điều đó.
[1:02:49]Cái chỗ này là, nghĩa là lúc nói kinh đó 16 vị Sa-di Bồ tát đều tin thọ. Trong chúng Thanh văn cũng có người tin hiểu, ngoài ra nghìn muôn ức loài chúng sinh đều sanh lòng nghi lầm. Nghĩa là Phật thuyết kinh đó, khi Phật đắc đạo Phật thuyết, có nhiều chúng sinh không hiểu, nghi lầm. Nghi lầm là vì chỗ này, là nói ba hạng người đó. Nhiều khi cái hạng người thứ nhất mà tưởng mình ở hạng thứ ba. Không hiểu được. Phật nói kinh đó xong liền vào tịnh thất, trụ trong thiền định 8 muôn 4 nghìn kiếp. Mình không hiểu là cái tuổi thọ và những thời đại đó như thế nào mà nói khủng khiếp quá. Tức là nhập định là 8 muôn 4 nghìn kiếp.
[1:03:36]Hỏi lại quý Phật tử nha coi còn thuộc bài không. Tại sao Phật hay thường nói về những khoảng thời gian rất là dài?
[1:03:45]Này mới giảng kỳ trước. Mới nói xong. Mới nửa tháng à.
[1:03:57]Tại sao? Ai thuộc bài giơ tay.
[1:04:05]Khó lòng.
[1:04:08]Đây là cái khéo của Phật. Phật kể những đoạn thời gian rất dài như vậy, rồi mình nhìn thấy cái đời sống mình bảy tám mươi năm này là dài hay ngắn? Dài hay ngắn? Quá ngắn phải không? Quá ngắn như vậy rồi mình có chấp nó nữa không? Cái tâm mình cởi mở ra. Mình không xem cuộc đời mình là quan trọng nữa, mình không có si mê, không có tham đắm nữa để dành cái tâm mà lo tu, đi tìm một cái gì nó nó vĩnh hằng hơn, hơn là cái gì tạm bợ của kiếp kiếp sống hiện tại. Mặc dù chúng ta vẫn phải sống, vẫn phải làm cái bổn phận mình trong kiếp sống bảy tám mươi năm ngắn ngủi này, nhưng chúng ta biết cái thật sự, cái vĩnh hằng là ở chỗ khác.
[1:04:53]Cho nên chúng ta không quá mê đắm ở cái cái cuộc sống này. Nhờ vậy mình sống nhẹ nhàng hơn, tự tại hơn. Còn cái người mà không hiểu điều này đó, mình quá mê đắm đi, cứ bon chen chắt mót từng đồng, hết lo cho mình rồi chắt mót của cải để dành cho con cho cái, lo chuyện này tới lo chuyện kia. Cứ quá xem quan trọng cái thời gian của bảy tám mươi năm một kiếp người này. Do đó mình quá vất vả, quá lao tâm khổ tứ. Còn cái người mà ý thức được bảy tám mươi năm này là cái điều à một chớp nhoáng so với cái thời gian của vũ trụ không đáng. Phải đi tìm một cái gì cao thượng hơn, vĩnh hằng hơn. Thì mình xem nhẹ, mình không quá vất vả vì miếng ăn
[1:05:43]miếng mặc mà lo cho tâm, lo đạo đức, lo tu hành. Cho nên đối với chuyện đời mình nhẹ, rồi nhiều khi mình làm ăn có được có thua chút đỉnh mình không quan trọng lắm. Còn bây giờ nhiều khi mình quan trọng ghê lắm. Được hay mất đối với mình nhiều khi mình ngủ không được, lỡ có gì ngủ không được. Nhưng bây giờ biết rồi, thôi bảy tám mươi năm rồi cũng qua hết. Thôi tối đến cứ bắt chân ngồi thiền bình thản, không thọ tất cả pháp. Được không?
[1:06:16]Lúc mà Đức Phật nhập trong tịnh thất thiền định á thì những vị Sa-di đó mới thuyết pháp thay Phật. 16 vị Bồ tát Sa-di này rất là ít có. Các căn nhạy bén, trí tuệ sáng láng, đã từng cúng dường vô lượng nghìn muôn ức số Đức Phật. Ở chỗ các Đức Phật thường tu hạnh thanh tịnh, thọ trì trí của Phật để chỉ dạy chúng sinh làm cho vào trong trí của Phật hết. Các ông phải luôn luôn gần gũi mà cúng dường các vị ấy. Đó là Đức Phật khuyên mọi người như vậy đó. Khi Ngài xuất định, Ngài khen 16 vị vương tử đó, 16 vị Sa-di đó.
[1:06:58]Chúng ta để ý lại chỗ này, là: "Thọ trì trí của Phật để dạy cho chúng sinh".
[1:07:08]Chỗ này rất là sâu xa. Nghĩa là 16 vị này chưa chứng được như Phật đã chứng, chưa chứng được như Phật đã chứng, nhưng cảm nhận được cái chỗ chứng của Phật mà dạy cho chúng sinh. Đến chỗ này Đức Phật mới khen là đây là 16 vị ít có, hiếm có. Tuy chưa chứng được như Phật mà cảm nhận được cái chỗ đến của Phật để có thể giảng dạy cho người khác. Đây là điều rất đặc biệt. Và như vậy Đức Phật ca ngợi, Đức Phật chấp nhận, Đức Phật ấn chứng cho những lời dạy của các vị này. Và như vậy đây là nhân để thành Phật. Thì quý Phật tử cũng vậy, nhiều khi là không phải là chúng ta đã đạt được những gì mà các vị thánh đã đạt được.
[1:07:57]Chúng ta có cái trí tuệ cảm nhận được, chúng ta tuyên giảng lại thì phước cũng cũng rất là lớn, phước cũng rất là lớn. Giống như quý thầy vậy, đâu phải là quý thầy chứng đạo hết đâu, phải không? Quý thầy cũng đang tập tu, cũng đang vất vả chiến đấu với chính mình. Nhưng quý thầy có cái căn duyên gì đó, quý thầy hiểu được sâu lời Phật dạy hơn quý Phật tử, rồi nhờ đó quý thầy giảng lại để cho mọi người cùng nhau mà tu. Cũng như vậy thôi. Và đây là chỗ mà Đức Phật ấn chứng, Đức Phật chấp nhận. Nhưng quý Phật tử biết, như quý thầy chớ mà giảng kinh thuyết pháp không phải là hoàn toàn dựa vào cái sức của
[1:08:40]mình đâu, cũng đều có cái sự gia hộ của chư Phật. Một vị giảng sư nếu mà thuyết pháp tốt phải là một người khiêm tốn, là người đó luôn luôn cầu nguyện sự gia hộ của Phật. Chứ không bao giờ tự thị cho mình là đã giỏi, đã hiểu được hết Phật. Người đó luôn luôn có cái tâm khiêm tốn, khẩn cầu sự gia hộ của Phật để mình có thể nói được đúng ý của Phật, chứ đâu phải là mình là người đã chứng được như Phật, phải không? Giống như bộ kinh Pháp Hoa này, một kinh này đầy trí tuệ của Phật. Tôi làm gì được một chút trí tuệ của Phật nào đâu, phải không? Phật như một đại dương mà tôi chưa được là một giọt nước.
[1:09:27]Phật như là một sa mạc mà tôi chưa là một hạt cát. Rồi làm sao tôi dám nói được cái trí tuệ của Phật? Chỉ có cái điều là tôi biết khiêm tốn cầu nguyện sự gia hộ của Phật. Và nhờ vậy đôi khi cảm nhận được cái trí của Phật để nói lại cho quý Phật tử nghe. Đó, như vậy mình chia sẻ với nhau như vậy. Giống như 16 vị Bồ tát Sa-di này. Cho nên quý Phật tử cũng vậy, quý Phật tử phải biết thuyết pháp, phải biết nói những bài pháp ngắn ngắn cho những người thân của mình, ở trong gia đình mình, bạn bè mình. Nhưng mà khi nói như vậy, mình không có cái tâm hãnh diện, tự kiêu là cái đó là do mình hiểu, mà ở đây mình có cái khiêm tốn,
[1:10:16]mình nguyện là mình nương theo cái sự gia hộ của Phật để mình nói lời này, nói lời kia cho bạn bè, cho gia đình mình nghe thì phước cũng rất là lớn, phước cũng rất là lớn. Cho nên quý Phật tử nhớ, ví dụ như mình muốn nói chuyện đạo với ai thì thầm ở trong tâm mình, mình nên cầu nguyện chư Phật gia hộ. Thì tự nhiên mình nói chuyện nó nó tốt hơn, nó dễ hợp với ý Phật mà người ta dễ nghe hơn. Ở đây quý Phật tử có thường hay nói chuyện đạo với người này người kia không? Có. Như vậy là tốt. Mà khi nói thì nên nhớ mình khởi tâm thầm thôi, khởi tâm thầm cầu nguyện chư Phật gia hộ. Thì như vậy lời nói mình nói ra nó có cái hiệu quả hơn.
[1:11:07]Đó hôm nay là tôi tiết lộ cái mánh của người làm giảng sư đó nha. Chứ không có ai bằng cái sức của mình mà có thể nói được đúng Phật pháp hết. Phải luôn luôn có sự gia hộ của chư Phật là như vậy. Phật bảo các tỳ kheo: "16 vị Bồ tát đó thường hay nói kinh Diệu Pháp Liên Hoa này, 600 muôn ức na-do-tha hằng hà sa chúng sinh của mỗi vị Bồ tát hóa độ đó, đời đời sinh ra đều cùng Bồ tát ở chung, theo nghe pháp với Bồ tát đều tin hiểu, nhờ nhân duyên đó mà được gặp bốn muôn ức các Đức Phật Thế Tôn đến nay vẫn không hề gián đoạn."
[1:11:49]Phật thường hay dùng cái số lượng lớn, 600 muôn ức na-do-tha hằng hà sa chúng sinh vân vân vậy, dùng cái số lượng lớn để cho mình cởi cái tâm nhỏ hẹp của mình ra, cởi cái tâm. Mình tụng kinh Pháp Hoa riết rồi cái mình không còn nuôi dưỡng cái tâm nhỏ hẹp nữa, tâm mình tự nhiên nó nó rộng rãi, thênh thang ra. Đúng không? Có điều đó. Cái đoạn này: "Các tỳ kheo, nếu Đức Như Lai tự biết giờ Niết-bàn sắp đến, chúng lại thanh tịnh, lòng tin hiểu bền chắc, rõ thấu pháp Không sâu vào thiền định, liền nhóm các Bồ tát và chúng Thinh Văn mà nói kinh này: "Trong đời không có hai thừa, chỉ có một Phật thừa để đi đến
[1:12:35]sự giải thoát hoàn toàn mà thôi."" Thì ở đây Phật khẳng định lại là không có nhiều đạo Phật, không có nhiều đạo Phật. Tất cả đều là đạo Phật, nhưng có mỗi giai đoạn khác nhau một chút, mỗi giai đoạn khác nhau một chút. Người mới tu, người tu xong và người tu xong đi hóa độ, nhưng coi chừng có khi tà đạo lẫn vào đó thành ra một đạo Phật khác. Hôm nay, cách Phật đã nhiều ngàn năm, giáo lý đạo Phật bị thêm thắt, có một số giáo lý, ngay cả có một số được gọi là kinh của Phật mà thực sự không phải do Phật thuyết, không phải do Phật thuyết, mà do người nào đó đặt ra, đưa vào trong đạo Phật, làm cho đạo Phật bị biến dạng, bị xen lẫn tà giáo ngoại đạo vào trong đó.
[1:13:33]Cho nên quý Phật tử ngày hôm nay đến với đạo Phật cũng phải thận trọng dữ lắm, chứ không có chắc là cái giáo lý nào cũng là của của của của của đạo Phật. Ví dụ như có nè, quý Phật tử có nghe cái danh từ Phật mẫu không? Đó cũng là một cái giáo lý của ai đưa vào đó, chứ trong đạo Phật không có chữ Phật mẫu. Rồi, có cái này là tôi thường nghe nhất, đó là: trên Trời đó có một cái vị tối cao, có vị tối cao, cái vị đó khi thì sai người này xuống trần, khi thì sai người kia xuống trần. Thời gian đầu sai Phật Thích Ca xuống, rồi có thời cái sai Chúa Giê-su đi xuống, rồi cái thời sai người này xuống, người kia xuống.
[1:14:21]Và họ nói rằng: như vậy cái đạo mà thờ Phật, thờ Chúa đó nhỏ hơn cái đạo mà thờ cái ông mà ổng sai người ta, kiếm ổng mà thờ ngon hơn. Họ nói như vậy nhiều khi mình nghe cũng có lý: "Ờ, phải có cái người nào sai Phật đi", nghe cũng có lý. Đó là do sao? Lòng tin hiểu mình không có bền, không bền chắc, lập trường mình không vững, nên mình nghĩ rằng còn có một người nào cao hơn Phật nữa. Hôm nọ có một cái người Phật tử, nói Phật tử nhưng cũng chưa, cái người đi tìm đạo thôi, ông này cũng nghe Phật pháp đủ thứ hết, rồi nghe luôn có cái ông nào sai Phật, nói rằng: "Nói chứ em nghĩ phải có cái ai sai Phật,
[1:15:03]sai Chúa rồi xuống trần nha." Tôi mới trả lời rằng: "Bây giờ anh nghĩ cái người mà sai Phật, sai Chúa xuống trần, người đó là có toàn năng không?" "Dạ, toàn năng." "Người đó phải tạo ra cả trời đất, thế giới này không?" "Dạ đúng, người đó phải là Thượng đế tạo hóa tất cả." Tôi nói: "Cái người đó tạo ra con người không?" "Đúng rồi, phải tạo ra con người được." "Như vậy cái ác độc của con người ai tạo ra? Vì trong người mình có người ác, người thiện phải không? Ngay một người cũng có thiện ác lẫn ở trỏng nữa. Thì cái ác là ai tạo? Hổng lẽ ổng hổng tạo? Ổng tạo như vậy ông này có thể ông Thượng đế này ổng hơi ba trợn,
[1:15:46]hơi man man làm sao, khi không ổng tạo ra con người rồi ổng gài con người ác, xâu xé lẫn nhau chơi, chi để ổng đùa, ổng ngồi ổng ngắm hả? Phải không? Vô lý. Như vậy ổng có thương cái con người mà ổng tạo ra không? Nếu nói ổng thương thì tại sao ổng tạo cái ác để cho con người ác độc xâu xé nhau? Rồi cái đau khổ trên cuộc đời này ai tạo ra? Tại sao có thiên tai, có lụt lội, chiến tranh, bệnh tật, ai tạo ra?
[1:16:14]Như vậy là ổng tạo ra con người rồi ổng tạo luôn cái đau khổ để cho con người phải chịu đựng, điều đó có lý không? Thấy vô lý. Rồi bây giờ lúc mà ổng chưa có tạo ra đất trời, chưa tạo ra không gian, thời gian hết thì ổng đứng ở chỗ nào ổng tạo khi mà nó chưa có không gian, thời gian? Vân vân." Đó, có những cái nó vô lý như vậy. Cho nên, tất cả thế gian này đều do nhân duyên mà hợp thành, do nhiều điều kiện, nhiều yếu tố tạo thành trời đất, thành vũ trụ, và chúng sinh cũng vậy, do nhân duyên mà thành. Và trong cái luân hồi vô tận đó, trong cái si mê mờ mịt đó, người nào đủ trí tuệ, người nào đủ tinh tấn vượt lên
[1:16:59]thì người đó giác ngộ, giải thoát và trở thành người cao nhất. Nhưng cái người cao nhất này không phải là người duy nhất. Cái hay trong đạo Phật: cái người cao nhất không phải là người duy nhất. Đức Phật là cao nhất nhưng không phải là duy nhất có một Đức Phật, rất nhiều Đức Phật, ai cũng có thể thành Phật nếu chúng ta đi đúng con đường. Vì vậy gọi là Đức Phật là Đấng Vô Thượng, là Đấng mà không ai có thể cao hơn được nữa, bằng thì được chứ cao hơn không được. Cho nên, những cái giáo lý mà họ gài lẫn vào trong đạo Phật trong nhiều năm qua, bao nhiêu năm qua là vậy: Phật mẫu, rồi ban phép lành, rồi có người sai Phật như thế nọ, vân vân, đó.
[1:17:46]Những cảnh giới này, cảnh giới kia, đó là những cái sai lầm lẫn, những tà đạo lẫn vào mà ngày hôm nay chúng ta theo đạo Phật, chúng ta phải tỉnh giác vượt qua.
[1:17:58]Các tỳ kheo nên rõ: Đức Như Lai phương tiện đi sâu vào căn tính chúng sinh, biết chúng sinh ưa pháp nhỏ, ham nơi ngũ dục, nên vì hạng người này mà nói có những cái Niết-bàn an vui. Người đó nghe liền tin nhận, ví như đường hiểm nhiều cái nạn dữ, dài 500 do-tuần, chốn ghê sợ, hoang vắng không người.
[1:18:27]Nếu chúng đông muốn đi qua con đường này đến chỗ trân bửu, có một vị đạo sư thông minh, sáng suốt, khéo biết rõ tướng của con đường dắt chúng nhân vượt qua. Thì thấy chúng sinh mệt mỏi, nói: "Thôi ráng đi, ráng đi, đằng trước có một cái thành, chúng ta đã sắp đến rồi." Chúng sinh mệt, nghe được cái điều là đã gần tới, nên hăm hở cố gắng mà đi tới.
[1:18:59]Đường hoang vắng không người, chỗ hiểm nạn ghê sợ là tượng trưng cho cái gì? Tượng trưng cho cái đường đời của mình đó, cái đường đời của mình nó nhiều cái tai họa, nó dài thăm thẳm, ghê sợ, hoang vắng không người. Tại sao hoang vắng không người? Tại sao hoang vắng không người, đố ai biết? Trong khi mình ngồi đầy ở đây hết trơn mà tại làm sao nói con đường đời của mình là hoang vắng không người?
[1:19:32]Tại sao?
[1:19:37]Vì tuy người ngồi đầy á chứ mình tạo nghiệp cũng là do chính mình, mình thọ quả cũng một mình mình, phải không? Mình sinh ra một mình mình, cũng có khi sinh đôi, bớt bớt. Và mình chết, chết một mình mình, nhưng cũng có khi chết chung, cũng có. Nhưng đại khái cái nghiệp mà mình tạo ra nó nó là một cái gì của riêng mình, nó cô độc. Tuy gần ở bên nhau như vậy chứ mỗi người vẫn là một thế giới riêng rẽ, cô đơn, cô độc ở trong đó. Và nó nhiều tai họa, phải không? Và khi mình muốn đi tới một nơi an ổn, tới một nơi an ổn, mình cảm thấy nhiều khi cái lòng mình không đủ sức mạnh. Mình mới đi chùa 5 năm rồi mà sao thấy không có chuyện
[1:20:22]gì xảy ra hết, tại sao thấy chưa giàu, cúng hoài mà chưa thấy giàu, cúng chùa hoài, cầu nguyện hoài mà sao thằng con chưa hết quậy, vân vân, nản, nản. Mới thôi, thôi không đi chùa nữa. Thì lúc đó cái ông thầy ổng nói: "Thôi, gần tới, sang năm là con hết nghiệp đó. Sang năm là con sẽ giàu, đó, thằng con nó sẽ bớt quậy, thôi ráng năm nữa." "Vậy hả thầy?" Thì: "Thôi ráng tu năm nữa."
[1:20:55]Nhưng mà năm nữa có không? Cũng có chứ không phải không đâu. Cũng có. Khi mình đuối rồi thì chư Phật ra tay, tự nhiên sẽ có những điều linh ứng làm cho mình có niềm tin để mà đi tới. Đây là sự thật đó nha, chứ đừng nghĩ là không có. Khi mình phát tâm trong Phật pháp, có những khi mình rơi vào hoàn cảnh quá tuyệt vọng, tự nhiên sẽ có một chút ánh sáng, có một chút ánh sáng để cho mình có một niềm tin, có hy vọng, có thêm sức mạnh để đi tới, chứ không phải là chuyện không có đâu.
[1:21:29]Đoạn này thì Phật cũng nói thế này: Là nếu mà nói cái công hạnh của một người tu theo Phật pháp nó thâm thẳm trong vô lượng kiếp, tự nhiên mình nghe mình nản, vì nào giờ mình chỉ quen định một cái việc gì trong, trong một vài năm thôi, phải không? Ví dụ, nhỏ lớn á, mình nói thôi ráng học tới lớp 12, xong không học nữa. Người nói: Thôi ráng thêm bốn năm đại học nữa là xong. Có người nói: Thôi ráng làm một hai năm là mình cất được cái nhà. Rồi mình cũng ráng một hai năm, năm ba năm thôi. Nghĩa là mỗi chương trình của mình á thì mình nghĩ năm ba năm năm ba năm có cái kết quả cụ thể, mình phát tâm được, thì nghĩ vậy thì phát tâm.
[1:22:12]Chứ mà nghe làm cái chuyện gì tới ba chục năm sau mới có kết quả, thì bắt đầu mình nản rồi, ít có ai phát tâm. Nói: Thôi bây giờ ráng nha. Nói: Bà ăn trầu phải không? Nói: Thôi bây giờ bà đừng ăn trầu, bà bỏ mỗi lần bà mua trầu bà bỏ ống heo cho tôi, tôi nói ba chục năm sau, bà đủ sức lên lầu cái nhà này. Ngồi nghĩ: Ba chục năm sau, thôi, lấy trầu ăn chắc ăn. Ba chục năm xa quá. Đó, cái tâm của con người mình á, cái sức phấn đấu của mình nó không đủ quá xa, không đủ quá xa. Bây giờ mình nói tu theo Phật pháp là không có được tính tới một kiếp hay hai kiếp, ba kiếp, năm kiếp, mười kiếp, mà phải nói chuyện vài trăm kiếp, vài ngàn kiếp.
[1:22:54]Mình nghe nói vậy: Thôi, miễn chơi với Phật pháp. Chơi với Phật pháp ớn quá. Tôi năm ba năm tôi làm chưa nổi mà nói hai ba trăm kiếp thì thôi nghỉ chơi. Như vậy, cho nên Đức Phật đôi khi lập ra phương tiện, nói: Thôi, con mà tu cái pháp này trong năm năm con sẽ thấy hiệu quả, là tự nhiên thấy chư thiên tới là cúng dường, tới là khen ngợi. Năm năm à, ờ thôi năm năm ráng coi thử coi làm sao. Đó, cái tâm con người mình hạ liệt như vậy. Cho nên Đức Phật phải không dám nói hết, không dám nói hết cái vi diệu sâu xa của Phật pháp. Còn cái người mà đủ, đủ cái tâm á, thì Đức Phật ngài cởi mở, ngài nói toang luôn không giấu nữa. Ngài nói:
[1:23:38]Vô lượng kiếp. Nhưng mà một người đủ tâm hồn nghe vô lượng kiếp bình tĩnh. Tại biết sao? Bởi biết cái thời gian là vô nghĩa, không sợ, không sợ, cứ bình tĩnh mà đi mãi thôi. Miễn từng giờ từng phút mình đi đúng với Phật pháp, cỡ nào cỡ cũng đi tới hết. Thì người đủ như vậy, đó là người đủ cái tâm Đại thừa của Phật pháp. Còn bình thường người không đủ cái tâm Đại thừa đó, nghe nói tới vô lượng kiếp là nản à. Nói: Tu năm ba năm mà có kết quả thì được. Cho nên ở đây, ngày hôm nay, chúng ta nghe kinh Pháp Hoa, Đức Phật luôn luôn nói tới cái số lượng thời gian vô hạn là để tập cho chúng ta cởi mở cái tâm
[1:24:19]đó, cởi mở cái tâm để phát cái chí vô thượng, cái chí kiên cường không còn có biên giới nữa. Thì chỉ cái người đó mới có thể đi đến tột cùng của Phật pháp thôi. Cho nên ngày hôm nay quý Phật tử ngồi đây với tôi mà nghe kinh này, thì phải mở cái tâm trí nhỏ hẹp của mình bỏ đi, phải phát đại tâm vô thượng. Phát nguyện: Từ ngày hôm nay là con theo Phật pháp tới vô lượng kiếp, không còn kể thời gian hạn định nữa. Thời gian đối với con từ hôm nay là vô nghĩa, con đi chỉ biết đi và đi, bất cứ tới vô lượng kiếp nào cũng đi tới hết. Quý Phật tử phát tâm như vậy được không ngày hôm nay? Được không? Mạnh lên.
[1:25:00]Được thì nghỉ. Hết giờ rồi. Hết giờ, vậy là giỏi rồi đó. Nguyện đem công đức này hướng về khắp tất cả
[1:25:23]đệ tử và chúng sanh đều trọn thành Phật
[1:25:41]đạo.
[1:26:00]Ngày xưa,
[1:26:05]con bơ
[1:26:10]vơ trong đời u tối.
[1:26:18]Trầm luân, nghe đau thương kiếp làm con người. Từ khi hoa xuân
[1:26:29]sang gặp thầy dẫn lối, đưa con thoát cuộc sống chơi vơi, qua bên kia bên bờ đi tới, nơi luôn sáng ngời ánh mặt trời.
[1:26:47]Tình thương nghe bao la nơi thầy ấm áp. Bình an nghe mênh mông tiếng thầy chan hòa.
[1:27:03]Thầy ơi, đã cho con một niềm tin đó, khi chân lý là chính tâm hoa, trong vô biên không lời không ý, nghe thanh thoát niềm vui tràn bờ.
[1:27:23]Thầy ơi, con xin hứa dù khó không lui. Theo chân lý con sống an vui. Quay trở về nguồn tâm trong sáng, sẽ vượt thoát tự tánh này rồi, đem tâm đó lại cho mọi người, cho nhau có niềm vui đời đời.
[1:27:55]Từ đây, xin ca vang một bài ca mới.
[1:28:03]Bài ca tuy không tên nhưng thật bao la.
[1:28:11]Lặng yên như bao suối muôn loài xa vắng.
[1:28:19]Tình thương nghe mênh mông bất tận không bờ.
[1:28:27]Thầy ơi, ánh đạo vàng thầy đã sáng soi, đã tràn đầy đẹp cho khắp nơi, cho mọi người niềm an vui mãi.
[1:28:44]Ôi, ánh đạo vàng tràn lan khắp nơi, đó là tình thương không thể vơi, đó là nguồn muôn vàn hạnh phúc.
[1:29:00]Con vẫn thấy thầy đường khuya đã qua, suốt cuộc đời niềm tin thiết tha, chốn không lời là
[1:29:41]muôn tiếng ca.
[1:29:51]Ngày xưa, con bơ vơ trong đời u tối.
[1:30:00]Trầm luân, nghe đau thương kiếp làm con người.
[1:30:08]Từ khi hoa xuân sang gặp thầy dẫn lối, đưa con thoát cuộc sống chơi vơi, qua bên kia bên bờ đi tới, nơi luôn sáng ngời ánh mặt trời.
[1:30:28]Tình thương nghe bao la nơi thầy ấm áp.
[1:30:36]Bình an nghe mênh mông tiếng thầy chan hòa. Thầy ơi, đã cho con một niềm tin đó, khi chân lý là chính tâm hoa.
[1:31:04]Thầy ơi, con xin hứa dù khó không lui, theo chân lý con sống an vui.
[1:31:14]Quay trở về nguồn tâm trong sáng, sẽ vượt thoát lửa sân này rồi, đem tâm đó lại cho mọi người, cho nhau có niềm vui đời đời.
[1:31:36]Từ đây, xin ca vang một bài ca mới.
[1:31:44]Bài ca tuy không tên nhưng thật bao la.
[1:31:52]Lặng yên nhưng bao dung muôn loài xa vắng, tình thương nghe mênh mông bất tận không bờ.