Transcript: Bát Nhã Tâm Kinh 03 - Tâm Thức Mênh Mông

[0:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:49]Mời quý Phật tử ngồi xuống.

[0:55]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay chúng ta nghe bài Bát Nhã Tâm Kinh lần thứ ba.

[1:05]Quý Phật tử nghe thấy ớn chưa? Thầy à Thật ra cũng chưa có gì đâu, từ từ đi vô mới ớn. Tại vì trong Phật giáo Đại Thừa có một hệ tư tưởng rất là đặc biệt, độc đáo là Bát Nhã. Trong cái bài những bài kinh Bát Nhã thì cái giáo lý được nói lên là xem tất cả như không, coi tất cả là không. Cái tư tưởng rất là lạ của đạo Phật mà dường như là rất là cao siêu mà cũng dường như rất là không thực tế.

[1:39]Có những người là ưa thích thì áp dụng Bát Nhã trong đời sống nói gì cũng không, còn những người mà yêu thích cái thực tế thì cảm thấy ngần ngại không biết thực hư như thế nào. Thì ở đây chúng ta đã nói chuyện với nhau qua hai chục bài kinh Kim Cang. Bây giờ chúng ta đi luôn vào cái đỉnh của Đại Thừa là bài Bát Nhã Tâm Kinh là không có lý luận nhiều, dùng một chữ không dọn dẹp sạch sẽ hết. Và chính vì cái mà nói là dùng cái chữ không để dọn dẹp hết tất cả cho nên cái chữ không trở thành một cái vấn đề rất là lớn. Lần đầu chúng ta có nói chữ không này đưa đến ba cái cách hiểu. Một là hiểu để trở thành ngoại đạo, phá tiêu đạo Phật luôn, không còn gì hết.

[2:32]Hai là hiểu cái không để trở thành Tiểu Thừa rồi không làm gì hết. Và ba là hiểu cái nghĩa không đúng với Đại Thừa để trở thành một cái tâm hồn mênh mông, độ lượng, thương yêu tràn ngập để cùng với tất cả chúng sinh mà tu tập trên con đường Phật đạo. Chính vì có ba cái cách hiểu về nghĩa không nên chúng ta mới bàn nhau về cái bài Bát Nhã này để chúng ta tìm cho ra cái nghĩa Đại Thừa thật sự. Vì rất nhiều người đã đến với hệ thống Bát Nhã nhưng mà hoặc là hiểu thành ngoại đạo, hoặc là hiểu thành Tiểu Thừa. Khi nào thì chúng ta hiểu cái Bát Nhã thành ngoại đạo? Là hiểu như thế này gọi là ngoại đạo đây:

[3:20]tức là nói cái gì cũng không, thậm chí Phật cũng không, tượng Phật cũng không, pháp bảo kinh điển cũng đều là không, cả tăng bảo hàng tôn túc cũng đều là không, cho nên không cần phải thờ kính, giữ gìn, tu tập, cứ như vậy là đạt được lý không. Thì hiểu không như vậy tức là cái không của ngoại đạo, phá tiêu đạo Phật.

[3:48]Chúng ta đừng tưởng là cái hiểu không như thế được nói lên bởi những người ngoài đạo Phật, mà thực sự đã được nói lên bởi những người chính ở trong đạo Phật. Rất nhiều người ở trong đạo Phật đã hiểu cái nghĩa không độc hại như vậy và phá tiêu đạo Phật luôn. Nên đây là một cái loại không rất nguy hiểm, một loại không tà kiến và mang tội ác đối với đạo, chúng ta phải tránh. Còn cái hiểu nghĩa không thứ hai để thành Tiểu Thừa là hiểu không rồi không làm gì hết, không cần phải làm, không cần phải tu, vô tướng, vô tác, vô hạnh là không làm gì hết. Nói là không làm mà tức là đã làm tất cả, nói vô hạnh nhi hạnh nhất thiết là không làm mà đã làm tất cả.

[4:37]Thì cái câu nói, cái chiêu bài đó nó ru ngủ mọi người, làm cho mọi người không còn ai cố gắng làm nên được những cái công đức cũng như làm nên được những cái điều tốt lành cho đạo và cho chúng sinh. Thành ra một cái hiểu như vậy thành ra một đạo Phật Tiểu Thừa rồi từ từ đạo Phật cũng mai một, biến mất luôn. Nhà văn Aziz Nesin, một nhà văn hài hước của Thổ Nhĩ Kỳ, ông có viết câu chuyện hài để nói lên cái ý giống giống như vậy. Ông viết rằng là tại đất nước của Thổ Nhĩ Kỳ có hai cái chính đảng là cạnh tranh với nhau. Nhưng mà trong hai chính đảng đó thì cái đảng A luôn luôn thắng và đảng B luôn luôn thất cử, cứ trở thành cái phe đối lập.

[5:27]Và cái đảng B họ cứ họp, họ đưa ra hết kế hoạch này tới kế hoạch kia để mà giành lại chính quyền, để mà được đắc cử, mà biết bao nhiêu kế hoạch đưa ra rồi đều thất bại từ năm này đến năm kia. Thì một lần nọ, trong một buổi đại hội đảng của đảng B, thì có một người có một sáng kiến độc đáo đứng lên nói: "Tôi có cách để làm cho cái đảng A tiêu luôn và chúng ta sẽ thắng." Thế những người kia cũng mệt mỏi tại vì người ta nhiều ý kiến quá rồi giờ ai cũng mệt, cũng không ai hy vọng. Mọi người uể oải Mọi người uể oải hỏi: "Đâu anh có sáng kiến gì anh nói?" Nói: "Để phá cái đảng A, tôi đề nghị tất cả đảng viên

[6:10]chúng ta gia nhập đảng A." Thì mọi người nói: "Ủa anh, cái cái kế hoạch nó kỳ khôi vậy? Mình chống người ta làm sao mình gia nhập người ta?" Nói: "Dạ, mình phải gia nhập người ta, mình leo vô mình nắm hết mọi chuyện của người ta rồi mình không làm gì hết, tự nhiên đảng nó tiêu." Và chúng ta thấy là hễ một cái cơ chế, một tổ chức mà không làm gì hết thì cái cơ chế, tổ chức đó lần lần tiêu vong. Đạo Phật cũng vậy. Là chưa hiểu tới cái mức độ không nguy hiểm là báng cả Phật, báng cả pháp, chống cả tăng, chưa đến nỗi, nhưng mà chỉ cần hiểu cái không thụ động thì từ từ đạo Phật cũng tiêu vong. Nên nếu mà chúng ta tu mà không làm gì hết thì đạo Phật cũng sẽ tiêu.

[6:58]Hôm qua, ban trụ trì khánh thành cái thiền đường ở trên đây. Ở đây là giảng đường. Chúng ta bước lên thêm một tầng, chúng ta sẽ gặp cái chánh điện. Chúng ta leo lên một tầng nữa, chúng ta sẽ gặp cái thiền đường. Thì cái thiền đường rất là đẹp, tương đối rất là đẹp, đơn giản mà lên thấy thanh thoát. Hôm qua là cái ngày khánh thành thì chúng tôi mới nói với quý Phật tử là để có được một cái chánh điện như thế này, một cái ngôi già lam như thế này, một cái thiền đường như thế này, trước hết chúng ta biết ơn chư Phật đã gia hộ. Thứ hai, chúng ta biết ơn tấm lòng của thầy trụ trì với cái tâm thiết tha vì đạo đã cố gắng từng chút từng

[7:44]chút để dựng lên được cái ngôi đại điện này. Chúng ta biết ơn những người kỹ sư, công nhân, kỹ thuật đã bao nhiêu ngày tháng qua vất vả góp phần xây dựng và làm đẹp cái ngôi đại điện này. Chúng ta cũng biết ơn tất cả những người đã đóng góp vào đây dù là một viên gạch, một bao xi măng, hay một lon gạo vân vân, chúng ta đều biết ơn để hôm nay chúng ta có ngôi chánh điện đẹp đẽ như thế này mà tu hành. Và chúng tôi mới hỏi là: "Để đền ơn, hồi nãy biết ơn rồi, bây giờ để đền ơn thì chúng ta làm gì?" Thì nhiều người trả lời: "Dạ ráng tu." Tôi mới trả lời: "Cái câu trả lời đó thiếu phân nửa cho nên mới là Tiểu Thừa.

[8:34]Trả lời lại." Sau đó mới có người trả lời đúng là: "Tu và và rủ người cùng tu." Đấy, phải luôn luôn như vậy, đạo Phật là như vậy. Hễ mình làm cái gì mình thấy cái gì có lợi mà cứ nghĩ làm một mình cho mình thì không phải là không phải là Phật giáo Đại Thừa. Thì cái chữ không á mà ngoại đạo thì không nói rồi, là nói chống luôn Phật, chống luôn giáo pháp, chống luôn chư tăng. Còn cái chữ không mà để hiểu rằng chúng ta không còn từ bi, không cần phải làm gì hết, cứ ngồi một chỗ mà cho đó là đã thành tựu công đức thì đó là cái không của Tiểu Thừa rồi đạo Phật cũng từ từ tiêu, tiêu chậm một chút nhưng cũng tiêu luôn.

[9:15]Chỉ có cái không nào đó chưa biết, mình sẽ từ từ mình nói chuyện với nhau trong bài Bát Nhã này, là một cái không nào đó không biết, nhưng mà khi ta hiểu cái không đó, bỗng nhiên cái vị kỷ không còn, cái lười biếng không còn, cái cố chấp không còn, cái ngu si không còn, cái ác độc không còn, cái nóng nảy không còn, cái hèn nhát không còn, cái nhu nhược không còn, thì còn lại cái gì? Còn lại cái gì đó không biết, nhưng mà hễ mình tu thì một ngàn người chung quanh mình phải tu theo. Đồng ý không? Bữa nay đi rủ được mấy người đi? Đó, Tiểu Thừa hay Đại Thừa đó nha.

[10:04]Bây giờ chúng ta nói tiếp cái câu kinh hôm trước. Đây là lần thứ ba mà chưa nói hết cái câu đầu tiên. Cái câu đầu tiên là gì? "Khi Bồ Tát Quán Tự Tại thực hành thâm sâu cái trí tuệ Bát Nhã Ba La Mật, ngài soi thấy năm uẩn đều là trống rỗng. Và nhờ như vậy, ngài chấm dứt tất cả mọi đau khổ." Cái câu đầu tiên như vậy. Và những lần trước chúng ta có nói rằng muốn thấy cái năm uẩn là không thì trước hết phải gì? Phải? Hỏi coi thuộc bài không? Phải biết rõ năm uẩn là cái cái gì cái đã, phải không? Còn nếu chúng ta không biết năm uẩn là gì mà cứ nói đại năm uẩn là không thì thường là chúng ta hiểu lầm, nói đại, nói ẩu, nói dối.

[10:59]Vì vậy, chúng ta phải biết năm uẩn là là không. Ví dụ có người họ đi nói tôi đi du lịch lên đỉnh Fansipan, trên đó đẹp, mây gió trời sương lạnh và thú vị. Người nói là: "Ôi! Trên đó đâu có gì." Để nói được cái câu mà: "Trên đó không có gì." thì phải làm sao? Phải leo giùm cái đã, tới nơi giùm cái đã. Còn nghe người ta khen cái lật đật nói: "Ôi! Cũng không có gì." mà chưa bao giờ mình đặt chân tới Fansipan thì có nghĩa mình là người nói nói dối nha. Nhớ vậy. Nên vì vậy là muốn nói là năm uẩn là trống rỗng thì làm ơn biết năm uẩn là cái gì giùm cái đã. Nên hôm trước giờ chúng ta nói với nhau là sắc uẩn

[11:40]là chúng ta phân tích sắc uẩn là gì rồi, phải không? Là những cái cơ cấu của sắc uẩn rồi khi chết chúng ta vẫn mang một cái hình thể chứ không phải là hết sắc uẩn. Rồi đối với những vị Bồ Tát, cái sắc uẩn của họ là huy hoàng, rực rỡ nhưng mà vì cái trí tuệ và tâm hồn của họ lớn hơn cả triệu lần nên họ mới thấy cái sắc uẩn nó là là không. Còn chúng ta tâm hồn chúng ta còn nhỏ hẹp, trí tuệ còn ít ỏi nên sắc uẩn là cái hình hài này đối với ta còn rất là rất là quan trọng. Bây giờ chúng ta mà nói sắc uẩn là không thì đúng là chưa phải là một lời nói chân chính. Chúng ta phải tu tập thấy thân này là vô thường,

[12:21]chúng ta phải nâng cao cái từ bi, nâng cao cái công đức, tâm hồn chúng ta vượt ra hẳn cuộc đời, lúc đó mới thấy sắc uẩn là không. Khi mà thấy sắc uẩn là không rồi á thì thì sao? Chỗ này cẩn thận nha, đúng hay không đúng là chỗ này nè, để mình nhìn một người mà thấy sắc uẩn là không á, đúng hay không là chỗ này, là cái người đó không có tôn thờ cái nhan sắc này, hình hài này, không có quá trau chuốt, không có lúc nào cũng xịt xịt cái gì thơm vô nó, không có vẽ rồng vẽ rắn từ mặt tới chân không có nhiều, vừa phải, nhưng mà cũng không cũng không xốc xếch, không có ở trần, ở truồng, không mặc đồ dơ dáy,

[13:03]rách rưới, hôi hám, nhớ như vậy, không có phải là bê bối, mà đối xử nó một cách đúng mức. Ví dụ như khi mình đi vào một cái nơi sang trọng, mình có đồ sang trọng mình mặc vô phù hợp với người ta. Mình vào cái nơi đạo tràng tu tập, mình mặc cái đồ thích hợp với một đạo tràng tu tập. Rồi mình đi vào những cái xóm nhà bình dân, mình mặc bộ đồ thích hợp với xóm người bình dân, vân vân, vậy đó, chứ không phải là thấy sắc uẩn là không rồi là cứ bê bối. Vì chúng tôi nhớ hồi chúng tôi mới hiểu đạo, chúng tôi cũng bị như vậy. Cũng nghe nói gì cũng không á là đi chùa đi đồ đâu mặc cái quần rách ở hai cái mông rồi cứ coi nghĩ như mình tự tại.

[13:44]Cười thấy mồ luôn mà tỉnh bơ, mặt coi lì dày lắm, chả bao giờ mắc cỡ, nhưng mà thật ra đó là hiểu lầm. Phật tử sau này nói đừng ai bắt chước. Rồi bắt đầu bước qua lần vừa rồi chúng ta cũng nói về thọ uẩn. Thọ uẩn là những cảm giác buồn, vui, hồi hộp, sợ hãi, rồi thú vị, thích thú, dễ chịu. Tức là chúng ta nói rằng có cả mấy trăm ngàn cái cảm thọ như vậy, nhưng mà chúng ta không đọc tên ra hết được, không liệt kê ra hết, chỉ biết là rất nhiều cái loại cảm giác mà chúng ta cứ chia ra làm hai là vui và buồn, và một loại cảm thọ trơ trơ nữa, nhưng mà sự thực rất nhiều rất nhiều. Thì suốt đời chúng ta cả ngày cả đêm chúng ta cứ bị những cảm thọ nó chi phối.

[14:31]Tức là cái điều vui chúng ta đi tìm, cái điều khổ chúng ta ghét, tránh né. Cứ như vậy là chúng ta bị cái cảm thọ nó sai sử, chi phối để lận đận, vất vả suốt cả một đời. Còn một vị Bồ Tát, khi mà tâm họ thanh tịnh, họ có cái niềm vui của sự thanh tịnh rất là lạ. Và họ mới phát hiện ra những cái xao động của thọ uẩn là thật là vô nghĩa. Là cái mà chúng ta bị chi phối, chúng ta xem là quan trọng, tức là một chút vui chúng ta cũng quý, cũng mừng, một chút khổ chúng ta cũng sợ, cũng tránh, thì một vị Bồ Tát họ nhìn tất cả những điều đó dù cái niềm vui tràn ngập, dù cái nỗi đau khổ ngút ngàn hoặc là một chút vi tế của vui,

[15:14]của buồn, các ngài thấy rõ và xem nó là vô nghĩa, ngài vượt qua. Mà tại sao các ngài xem được nó là vô nghĩa để vượt qua? Là bởi vì ngài có một cái gì đó nó lớn hơn cái đó nhiều. Ngài có một cái niềm vui gì đó lớn hơn cái đó rất nhiều. Và chúng ta ví dụ cái niềm vui đó như thế nào. Chúng ta ví dụ thế này. Chúng ta ví dụ như là chúng ta cái người nhập cư ở dưới miền quê đi lên thành phố tìm công ăn việc làm. Cái vì là mới lập nghiệp ở thành phố nên chưa có nhà ở, chúng ta thuê một căn nhà ở đỡ, nên có một chỗ dừng chân chứ không thể ở ngoài hè đường. Bề ngang 3 m, bề dài 3,5 m. Thì bếp nấu cũng đó, nhà vệ sinh góc cũng đó, ngủ cũng đó, tiếp khách cũng đó.

[16:04]Tức là mọi thứ đều trong cái kích thước 3 m, 3,5 m. Thì mới ban đầu nên rất là chật vật. Rồi lần lần cái bắt đầu làm ăn khá. Làm ăn khá lên dần dần cái chúng ta sắm trong nhà có cái ti vi, có cái tủ lạnh, rồi gắn luôn cái máy lạnh. Rồi quần áo rồi chỗ để xe. Tức là có cái xe, xe đời mới giờ xe gì ta? Không biết. Future, fiu đợi gì đó không biết, đại khái. Tức là nói chung là trong căn nhà nhỏ chúng ta có tất cả những gì chúng ta muốn. Thì rất là sung sướng phải không? Rất là sung sướng. Nhưng mà cứ suốt ở trong nhà đó để mà coi phim, để mà ăn uống, vân vân thì tuy sung sướng thiệt nhưng một lúc nào đó cái mình đi ra ngoài công viên,

[16:53]đất trời bao la, thênh thang, không có ti vi, không có Future, fiu đợi, không có Fide, là không có bếp ga Rinnai, đại khái. Nhưng mà chỉ là bãi cỏ, vài cây cao bóng mát, chim ca hót, những đứa trẻ là chạy đua tung tăng, nhìn thấy mọi người đi lại, lúc đó mình mới thấy có một cái cảm giác khác, phải không? Cái hạnh phúc trong nhà nó hạnh phúc gì đó nhưng nó xao động và nó chật chội. Còn cái bên ngoài nó không có những cái xao động đó nhưng cái thênh thang, lớn lao của nó làm cho mình cảm thấy thực sự có một cái hạnh phúc khác. Cái thiên nhiên bao la có một cái hạnh phúc khác lớn mà cái ngôi nhà gọi là giàu có, đầy đủ ta không bằng, không so sánh được.

[17:32]Thì cũng vậy, những cái cảm thọ trong lòng chúng ta vậy, cái xao động, cái vui buồn đủ thứ như vậy, nhưng mà khi một vị Bồ Tát nhập được định, tâm mênh mông vượt khỏi đất trời thì mới thấy những cái xao động rất là vi tế hay là rất là lớn lao đều là vô nghĩa. Chính vì chúng ta phải có một cái gì nó lớn hơn, chúng ta mới thấy cái kia là là vô nghĩa, hãy nhớ như vậy. Chứ còn chúng ta chưa đạt được cái lớn hơn thì chúng ta vẫn phải từng ngày, từng giờ bị kềm trong cái ngôi nhà đó, vui buồn sướng khổ trong ngôi nhà nhỏ đó. Cái người không biết đạo thì buồn vui sướng khổ theo từng cái việc trong nhà, còn cái người biết đạo thì mọi cái buồn vui

[18:15]sướng khổ trong nhà đó mình đều kềm chế, đều lý luận. Thí khi mà cái ti vi chiếu lên một vở hài kịch mình không cười ha hả nữa mà biết nó cũng chỉ là tạm bợ. Rồi có người bạn tới thăm, rồi gây lộn vài câu, mình biết mình không buồn, tức là mình kềm chế cái vui cái buồn trong cái ngôi nhà nhỏ của mình. Cũng như chúng ta bây giờ, chúng ta chưa có định, chúng ta còn bị giam hãm bởi cái thọ uẩn của mình, nơi cái thân của mình, thì chúng ta phải kềm chế, đối diện, đối phó với từng cái niềm vui, nỗi buồn xảy ra trong lòng mình. Thí hôm nay trong nhà mình có một cái chuyện buồn, mình phải thấy à cái cuộc đời là là buồn, mình ráng đừng buồn.

[18:54]Hoặc là có ai đến khen ngợi, tặng quà, mình vui, mình nhìn thấy niềm vui nói thôi đừng có vui, vì cái vui cũng là cái cái xao động, bất an. Nghĩa là khi chúng ta đang còn bị giam hãm bởi cái thọ uẩn nhỏ bé này, chúng ta cứ phải đối phó với từng từng chút một, chút một cái cảm thọ. Chỉ có một vị Bồ Tát vượt ra khỏi bầu trời bao la rồi thì không còn phải đối phó với từng cái niềm vui, nỗi buồn nho nhỏ nữa mà thấy tất cả là là không, trống rỗng. Đó là thọ uẩn là như vậy. Ừ. Bây giờ chúng ta nói về tưởng uẩn. Tưởng uẩn là sắc, thọ, tưởng, hành, thức là năm uẩn cấu tạo thành thân tâm chúng ta. Chúng ta nói sắc, nói thọ rồi, bây giờ nói về tưởng uẩn.

[19:40]Tưởng uẩn là cái phần tâm thức cạn ở bên ngoài nhưng mà đó là một cái nơi mà hiện ra những cái phần hoạt động chính của tâm chúng ta. Chúng ta muốn hiểu những cái định nghĩa đó như thế nào thì chúng ta hãy nhìn một cái máy computer, cái vi tính. Cái vi tính à có mấy phần? Có một cái đầu phải không? Có đầu để mà những cái bộ xử lý, bo mạch, con chip, bộ nhớ gì đó, và một cái cái màn hình, cái monitor. Đó, rồi cái bàn phím để chúng ta nhập lệnh vào để xử lý. Thì cái tưởng uẩn á nó giống như cái màn hình, còn cái đầu, con chip, mạng, mạch bo này nọ nó giống như cái hành uẩn mà chúng ta sẽ nói sau.

[20:26]Ở trong đó có những cái xử lý cực kỳ nhanh, cực kỳ phức tạp mà rất nhiều mà chúng ta không biết hết. Nghĩa là nhiều khi trong một giây, tích tắc qua một giây thôi mà cái bộ vi xử lý, cái bo mạch bên trong á nó đã tính cho chúng ta là 5 triệu phép toán ở trong đó. Cho nên mắt chúng ta không thấy hết 5 triệu phép toán nó xảy ra trong một giây, đầu chúng ta không hình dung nổi 5 triệu phép toán nó làm trong một giây là làm như thế nào, không biết. Hành uẩn của chúng ta là như vậy. Nhưng mà chúng ta biết một số hoạt động chính của cái cái đầu đó là do cái mạng màn hình. À chúng ta thấy màn hình nó hiện ra à là chúng ta muốn gõ chữ,

[21:09]chúng ta gõ chữ, chúng ta muốn nghe nhạc nghe, muốn xem phim xem thì nó chỉ hiện ra một phần chính cái điều chúng ta muốn. Nhưng mà để chúng ta nhấn cái phím cạch một cái rồi nó hiện cái chữ ra, chúng ta nhấn delete nó xoá thì ở trong cái đầu của nó đó nó phải xử lý mấy trăm phép toán rồi nó mới làm được cái đó, không phải dễ. Chúng ta chỉ ngồi đánh lốc cốc lốc cốc là bôi đen, nhấn nút copy thì mình làm mình thấy là màn hình nó làm theo mình, mình thấy đơn giản. Mình nhấn một cái thì nó làm cái, mình nhấn cái nó làm cái. Nhưng mà để cái màn hình nó hiện ra được một thao tác như mình muốn thì cái bộ xử lý bên cạnh

[21:46]mình á, cái đầu đó nó làm mấy trăm phép toán rồi thì cái màn hình nó mới hiện ra một phép toán. Đây ai biết về vi tính thì nghe cái này hiểu liền phải không? Còn có mấy cụ già thì chắc chưa biết, biết không? Có cụ già cũng biết luôn, rất là ngon lành. Còn những cụ già nào mà không biết thì hãy đi học một khoá. Chúng ta đi học khoá chừng à nửa tháng, một tháng, lần sau chúng ta trở vô đây là thầy nói cái gì là hiểu hết, là vậy. Bộ vi tính rất là hay, nó là bộ óc nhân tạo. Trong thời buổi này chúng ta phải biết, người già trẻ gì cũng phải biết hết nha, đừng có bỏ qua. Thì cái tưởng uẩn của chúng ta chính là cái màn hình

[22:26]để nó hiện ra những cái phần chính của tâm thức. Ví dụ thế này, bây giờ chúng ta hồi tưởng lại cái gương mặt của một người bạn năm xưa 20 năm trước. À lâu quá rồi cái người đó đi đâu chúng ta không gặp, nhưng hôm nay có cái gì gợi nhớ đó, chúng ta nhớ lại người bạn đó và trong đầu chúng ta hiện cái gương mặt người bạn đó ra, đúng không? Hiện gương mặt. Thì cái phần mà hiện ra chúng ta thấy được á chính là tưởng uẩn nha, tưởng uẩn, đó là cái chúng ta thấy được. Nhưng mà để mà lấy được từ trong bộ nhớ chúng ta đưa ra hiện lên trên màn hình của tưởng uẩn, của tưởng ấm, tạo kết nối như hình ảnh để hiện ra như

[23:08]vậy thì cái phần tâm thức hành uẩn của chúng ta phải hoạt động rất là mạnh mà chúng ta không thấy hoạt động đó. Chúng ta chỉ thấy cái gương mặt người bạn cũ hiện ra và chúng ta nói: "Tôi hồi tưởng lại người bạn." Nhưng mà sự thực cái động tác hồi tưởng lại của hành uẩn á là mấy ngàn mấy triệu cái tế bào não chúng ta phải hoạt động rèn rẹt trong đó mới đưa được cái hình ảnh hiện lên trên tưởng uẩn, chúng ta thấy được hình ảnh người bạn đó. Nhưng chưa hết, cái tưởng uẩn còn là âm thanh nữa. Mà lúc đó khi mà hình dung được người bạn đó là chúng ta lại nhớ luôn cái câu nói của người bạn đó là một cái câu nói đáng nhớ.

[23:46]Ví dụ người bạn đó nói với chúng ta một câu là: "À giờ này chia tay nhau không biết giờ nào gặp lại, nhưng dù cho sông cạn, núi có mòn thì cái tình thương, tình bạn của chúng ta vẫn mãi mãi là bất diệt." Ví dụ vậy, không biết nói thiệt hay nói xạo, đại khái nói câu đó. Nhưng mà lúc mà hiện cái hình cái gương mặt người đó lên thì cái câu nói đó nó vang ra theo. Thì cái âm thanh ngôn ngữ mà vang lên theo đó cũng là tưởng uẩn. Cho nên là tưởng uẩn nó hiện hình ảnh, rồi nó hiện lại âm thanh. Nhưng chưa hết, chưa hết, tưởng uẩn còn nhiều chức năng hơn. Lúc đó sau khi nói câu đó xong, bắt tay xong, người đó mới móc trong túi ra một cái gói mắm ruốc, mới nói:

[24:32]"Tôi có để lại cho anh, tôi có mua cho anh gói mắm ruốc làm kỷ niệm." Thì mắm ruốc đó bốc cái mùi lên. Là ngay lúc mình nhớ, cái mùi mắm ruốc nó hiện ra luôn thì nó hiện được cái mùi đó cũng là tưởng uẩn. Tức là tưởng uẩn nó hiện ra được như vậy, cái mùi đó. Mà nếu lúc đó mình có mở ra mình nếm thử miếng thì lúc mà nhớ lại, mình cũng hiện ra được cái mùi mằn mặn, tanh tanh, hôi hôi gì đó luôn. Đó nó hiện ra hết như vậy. Tức là theo các giác quan mà chúng ta nhận được như thế nào thì tưởng uẩn có thể tái hiện lại được những điều mà của các giác quan cảm nhận được mà chúng ta thấy rõ được, đó là tưởng uẩn.

[25:10]Vậy là chúng ta nắm được này chưa? Tưởng uẩn là như vậy đó, là mà chúng ta thấy được. Còn cái phần mà tâm thức chúng ta không thấy được thì đã bắt đầu thuộc về hành uẩn, lát nữa mới nói. Nhưng mà phải hiểu tưởng uẩn là như trước như vậy. Tưởng uẩn á có cái công dụng là giúp ta biết được là cái tâm ta hoạt động như thế nào, cái chính á, cái phần hoạt động chính của tâm thức như thế nào, cái lợi của tưởng uẩn là như vậy. Nhưng cái hại của tưởng uẩn là gì? Là tưởng uẩn cũng chính là cánh cửa đóng lại không cho chúng ta đi vào giải thoát, cản chúng ta đi vào định và làm chúng ta xao lãng. Nên tưởng uẩn vừa có lợi cho con người,

[25:52]nhưng mà cũng chính là cái sợi dây ràng buộc chúng ta lại với trần gian này mãi mãi. Đó là cánh cửa đầu tiên. Cũng giống như là một cái niềm vui của trần gian cũng làm chúng ta thích thú, nhưng cũng làm chúng ta quyến luyến không có rời xa được. Thì tưởng uẩn là vậy. Tưởng uẩn làm cho chúng ta biết được tâm ta đang hoạt động như thế nào, nhưng mà cũng là khoá lại, giữ nắm chân chúng ta lại, làm chúng ta không tu được. Nên cái người tu thì công việc đầu tiên phải là làm thanh tịnh cái tưởng uẩn trước. Làm cho đừng có hiện cái hình ảnh gì lên trong tâm, đừng có vang một cái âm thanh gì lên trong tâm,

[26:34]đừng có để một câu nói nào xuất hiện trong tâm, đừng có để một cái mùi hương mắm ruốc nào lên trong tâm, như vậy. Tức là cái công việc tu đầu tiên là như vậy. Mà việc mà chúng ta toạ thiền cực khổ để nhiếp tâm mình á là cũng là đầu tiên là chiến đấu với tưởng uẩn của mình trước hết là như vậy. Đó, cái cảm thọ nó khởi lên khởi xuống hổng biết đường đâu mà rờ, nhưng mà đầu tiên chúng ta thấy được tâm mình chính là thấy được cái tưởng uẩn và phải làm sao cho tưởng uẩn được thanh tịnh. Nghĩa là chúng ta phải làm cho cái màn hình nó đừng có hoạt động nữa. Màn hình nó đừng hoạt động không có nghĩa là chúng ta tắt

[27:11]màn hình, nhấn nút tắt điện, mà để màn hình trống, trống mà không có screensaver, không hiện gì lên hết. Có một lần đó, cách đây khoảng mấy chục năm à chúng tôi có đọc bài báo nói rằng ở bên Nhật, một người muốn hành cái nghề lái xe thì bắt buộc phải học thiền 3 tháng. Tôi nói tại sao nhà nước Nhật họ thông minh đến mức độ như vậy? Bởi vì sao như vậy? Bởi vì là con mắt chúng ta mở ra, chúng ta nhìn đường để chúng ta lái, nhưng mà sự thực cái cảnh quan trên đường, cái hình ảnh trên đường á nó bị cạnh tranh bởi một cái hình ảnh khác cũng đồng thời đang hiện ra, là hình ảnh nào? Hình ảnh nào? Của của tưởng uẩn nó cũng hiện ra.

[28:01]Thì lúc đó mắt thì thấy mở mình tưởng ổng dòm đường, chớ không phải, ổng đang dòm cái hình ảnh người yêu của ổng trong đầu ổng hiện ra. Mà lúc đó là thấy ổng đang ngồi lái xe cũng tay quơ qua quơ lại, nhưng đâu biết là ổng đang hiện cái hình người yêu đang cãi lộn trong đó. Và một lát đến khi mà thấy ổng đạp thắng một cái, ét một cái, lết cháy bánh thì mới hỏi: "Ủa, anh không thấy người ta?" Nói: "Không." Xong cái lắc lắc đầu cười, thì ra nãy giờ là mắt nhìn cái hình ảnh và nghe cái âm thanh hiện ra trong đầu ổng, chứ ổng không còn quan sát con đường nữa. Chúng ta có bị vậy không? Có. Chúng tôi thấy nhiều lắm, đi trên đường tự nhiên thấy cô gái cổ đang lái

[28:36]chiếc xe Spacy, tự nhiên thấy cổ cười, cổ nói cái gì một mình cổ đó. Thì bắt đầu mình nhìn coi, mới đầu hiểu không biết cô này có điên không. Không, nếu điên thì người nhà bảo đảm là không có đưa xe cho chạy, chắc là cổ tỉnh. Nhưng mà cổ vừa lái xe mà cổ vừa nói chuyện với người yêu, tưởng tượng. Rồi mình không biết là cổ đi được bao xa thì sau đó thì mình không biết nữa, không có chạy theo để theo dõi. Nhưng mà rất là nguy hiểm, thấy không? Đường không nhìn mà cứ nhìn thấy cái người yêu trong tâm mình, rất là nguy hiểm. Cho nên bởi vì vậy, chúng ta muốn lái xe an toàn thì chúng ta phải có hai cách:

[29:11]một là đừng yêu, Hai là phải tập ngồi, ngồi thiền để cho nó trống cái tưởng ấm ra. Lúc mà mình mở mắt mình nhìn đường thì thực sự chỉ có con đường, chứ không có cái hình ảnh của tưởng ấm nó hiện lên nó che con đường nữa, như vậy. Nên cái vấn đề này thì các cụ già không còn phải lo nữa ha, hết hơi rồi. Các cụ già chỉ còn cái giải pháp là ráng ngồi thiền nếu còn muốn lái xe. Còn các cụ trẻ thì làm ơn vừa đừng yêu mà vừa phải ngồi, ngồi thiền giùm, nhớ như vậy. Thì như vậy chúng ta lái xe mới, mới an toàn, thì nhớ như vậy nha. Tuy nhiên, tưởng ấm cũng cần thiết là khi ta hình dung trước công việc phải

[29:52]làm, hay là chúng ta cần phải truy tìm một điều gì trong quá khứ. Cả bậc thánh thiền sư cũng phải cần chứ không phải là bỏ đâu. Tức là khi một vị thiền sư tu tập thì lúc ngồi thiền và lúc trong đời sống, các ngài giữ tâm thanh thản, tưởng ấm trống bốc, không hiện gì trong tâm hết, không có hình ảnh hiện ra trong tâm, không một lời nói nào hiện ra trong tâm. Đó, nhưng mà tưởng ấm đó là thần thông. Ví dụ khi mà cái vị thiền sư đó ví dụ như muốn biết trước cái con đường mình phải đi, ví dụ mình muốn đi trước đến cái vùng đó, các ngài tập trung hướng tâm về, hình dung ra trước cái con đường phải đi,

[30:29]tự nhiên con đường nó hiện ra, hiện ra trong tâm là hai bên đường có những cái cây gì, xa xa có mấy nhà, đằng kia có ngọn núi, nọ có cái ngòi nước chảy. Bằng cái tưởng ấm, các ngài dựng lên được cái hình ảnh mà các ngài chưa thấy. Thì nó cũng là dùng tưởng ấm, nhưng mà tưởng ấm đó là tưởng ấm của thần thông. Rồi xong rồi, biết rồi, tắt bỏ, không dùng nữa. Hoặc là các ngài truy tìm lại hình ảnh quá khứ vậy, có khi nó lùi quá xa. Ví dụ một cái gương mặt của ai đó mà mình đã quên mất, mình không hình dung lại nổi luôn, hoặc là mình hình dung mình chỉ nhớ mơ mơ mơ mơ. Thì khi một vị thiền sư mà các vị có định á,

[31:07]lúc đó các ngài hình dung lại cái gương mặt của người bạn cũ đã lâu thì gương mặt đó hiện hiện hiện hiện ra lại rõ từng cái mụn ruồi, từng cái vết sẹo, rõ luôn. Còn như mình, mình không thấy, mình không thấy như là người kia trước mặt mình, mình chỉ thấy mơ mơ. Còn các vị mà hình dung lại là thấy như là đang đứng trước mặt. Ông Victor Hugo là nhà văn nổi tiếng của Pháp, ổng lại được cái khả năng thần thông đó nha. Chúng ta có đọc Victor Hugo chưa? Những Kẻ Khốn Cùng á, Les Misérables á, Những Người Khốn Khổ, đọc chưa? Ai chưa đọc thì tìm đọc, đó là tác phẩm nổi tiếng của thế giới. Thì tác giả là nhà văn Victor Hugo,

[31:45]ông này ổng có khả năng là cái tưởng ấm ổng rất là mạnh. Là có một lần đó ổng đến dự buổi tiệc với những nhà quý tộc thì trong cái nhà quý tộc đó có những người lính hầu, mà những người lính hầu họ mặc cái đồng phục, mà trong cái đồng phục đó có một cái hàng nút nó dài, nhiều nút, họ bưng ra thì cũng chẳng ai để ý ha. Nhưng mà một lần khác ổng gặp lại những người bạn đó thì khi nói chuyện với nhau, có một người mới hỏi là không biết mấy người lính đó họ mặc nhiều nút mà bao nhiêu cái nút. Không ai nhớ được và cả ông Victor Hugo ổng cũng không có đếm, nhưng ổng ngồi nhắm mắt lại ổng hình dung lại cái người đó hiện ra trước mặt ổng.

[32:21]Nó hiện ra như trước mắt, ổng đếm đúng chính xác bao nhiêu cái nút, ổng mở mắt ra ổng trả lời. Lần sau người ta đi lại cái nhà quý tộc đó, kêu cái người hầu đó ra đếm đúng cái nút đó luôn. Đó là cái tưởng ấm của ổng. Mà ổng giống như ổng cái đầu ổng thật là mạnh như vậy á. Cho nên khi mà họ dựng một tác phẩm á, ví dụ như Hamlet hay là Victor Hugo hay là Léon Tolstoï, vân vân, khi mà họ viết những tác phẩm đặc sắc á, thì khi họ đang đặt bút viết là tất cả những con người đó hiện ở trước mắt họ, dựng lên từng chi tiết, từng cái tâm lý, từng cái tính tình, từng cử chỉ nhỏ nhặt, hiện hết trước mắt họ và họ giống như là người diễn tả lại.

[33:01]Nên cái tay viết là không phải hoạt động mà chính cái tâm của họ, cái hành ấm nó tạo nên tác phẩm và tưởng ấm nó hiện ra cái khung cảnh, câu chuyện rõ rõ mồn một từng chút một luôn, như vậy. Nên đó là cái công dụng của tưởng ấm, à nên cũng rất là cần. Tuy nhiên là cái người phàm phu như chúng ta có những lúc không cần thì tưởng ấm cứ hoạt động, cứ lăng xăng hoài, cứ nhá hình này, hiện hình kia làm cho chúng ta bất an, xao động, tâm chúng ta không vào định được và không đi vào được cái bầu trời giải thoát. Đó là nên tưởng ấm là vừa có lợi mà vừa làm sự ràng buộc là vì vậy, đúng không? Ông Descartes là một nhà toán học,

[33:43]vừa là một nhà triết gia, ổng có nói một câu nổi tiếng mà đến bây giờ người ta vẫn luôn luôn nhắc lại là "Je pense, donc je suis", là tôi suy nghĩ tức là tôi, tôi hiện hữu, tôi tồn tại. Chữ "suis" là "là" đó, "suis" là "là", giống như chữ "am", "I am" của tiếng Anh vậy á. Tức là trong tiếng Anh "I think", nghĩa là tôi suy nghĩ tức là tôi, tôi hiện hữu. Và ổng nói rằng con người, cái giá trị, cái bản ngã con người, cái sự tồn tại con người chính là nhờ có cái tâm thức suy nghĩ. Thì ở chỗ này là không biết là ổng nói cái phần nào của sự suy nghĩ, tại vì chúng ta phân ra tới ba phần suy nghĩ lận, là:

[34:26]tưởng uẩn, hành uẩn và thức uẩn. Trong đạo Phật mình phân ra tới ba lớp của tâm thức. Nhưng mà nếu mà nói rằng là tưởng uẩn, tức là nhờ những cái hình ảnh, những ý tưởng trong tâm hiện ra mà cho rằng là chúng ta tồn tại thì đúng là một quan niệm sai. Vì sao vậy? Vì khi một người mà nhiếp được trong tâm thanh tịnh, màn hình nó tắt, tâm trống rỗng, người đó có đang tồn tại không? Vẫn đang tồn tại, mà tồn tại một cách siêu việt với tính cách của một bậc thánh nữa. Cho nên là dù chúng ta không có think, chúng ta vẫn là vẫn am, ai vẫn am, I am.

[35:09]I don't think, but I am. Chúng ta dù không suy nghĩ, màn hình không hiện ra gì hết, nhưng chúng ta vẫn đang tồn tại và tồn tại một cách thánh thiện bởi cái tâm không suy nghĩ đó. Nhưng mà bản ngã thật ra vẫn còn, lát nữa chúng ta nói, đại khái là như vậy. Nhưng mà khi một vị Bồ Tát là các ngài tâm cực kỳ thanh tịnh, là các ngài không có chấp nhận cái tưởng uẩn mà nó hiện ra tùm lum hình ảnh hay âm thanh vì nó làm xao động, mà các ngài sử dụng cái tâm mênh mông, biết bằng trí tuệ, sử dụng nó như một công cụ thôi. Nghĩa là tưởng uẩn chỉ là công cụ, chứ còn không còn là một chủ nhân sai khiến nữa

[35:52]thì lúc đó các ngài mới thấy cái tưởng uẩn nó thật ra chỉ là một điều tầm thường. Bởi vì tâm thanh tịnh của các ngài vượt xa hơn những điều đó triệu triệu lần. Khác với phàm phu chúng ta, chúng ta sống với những hình ảnh, âm thanh trong tâm mình từng giờ, từng phút. Mọi điều đó rất có ý nghĩa với chúng ta, thì đối với một vị Bồ Tát, những điều đó là sự ràng buộc. Chính vì vượt qua được điều đó nên các ngài thấy tưởng uẩn là là không. Còn chúng ta chưa vượt qua được điều đó, nhưng mà chúng ta học theo lời Phật dạy, nên chúng ta mỗi khi có hình ảnh, âm thanh hiện lên thì chúng ta phải phải ráng mà mà vượt qua, mà đừng đi theo mà thanh tịnh, tịnh hóa nội tâm của mình.

[36:36]Đó là cái khác giữa cái chúng ta và Bồ Tát. Là chúng ta còn bị tưởng uẩn ràng buộc, nhưng mà chúng ta biết không chấp nhận để chúng ta được thanh tịnh. Còn một vị Bồ Tát thì đã vượt qua quá xa, nên các ngài khi nói cái câu: "Tưởng uẩn là vô nghĩa" là các ngài nói một điều rất là chân thật, xác quyết, đầy giá trị và hào hùng. Còn chúng ta chỉ nên nói là từng cái hình ảnh, âm thanh hiện ra đều là những sự ràng buộc. Biết là ràng buộc, tức là chúng ta bớt bị bớt bị lôi kéo. Đó chính là tu hành, nhớ như vậy. Chứ còn chúng ta bắt chước Bồ Tát mà mình phán đại: "Ồ, đối với tôi tưởng uẩn là không" thì câu nói đó là một câu nói

[37:21]ngạo mạn, vì chúng ta chưa vượt qua được, tâm ta chưa thanh tịnh, nên nói mình phán đại tưởng uẩn là không là một câu nói lầm nhận. Mà chúng ta chỉ nói thế này: "Là những hình ảnh, những âm thanh hiện ra trong tâm của ta, đó chính là sự ràng buộc". Chúng ta nói như vậy là tự nhiên đó là tu, đó là sự cảnh giác, vậy thôi. Là từ đây bây giờ chúng ta đang lắng lòng nghe pháp, lát nữa chúng ta trở về với cuộc sống của mình, thì tưởng uẩn vẫn tiếp tục chi phối chúng ta bởi những hình ảnh và âm thanh liên tục. Nhưng mà chúng ta luôn luôn nhắc đi theo, nghĩa là có cái hình ảnh, âm thanh loạn tưởng đó, chúng ta có thêm một cái câu nói của

[38:04]mình, của sự tu tập là những hình ảnh, âm thanh này chỉ là sự sự ràng buộc. Chúng ta cứ nói như vậy theo suốt cái con đường mình đi về nhà thì như vậy chúng ta không bị cái hình ảnh hiện ra che mất cái con đường thực tế, thực tại trước mắt và nhờ vậy mình sẽ không bị bị tai nạn xe, không có vượt đèn đỏ, không có đi lấn trái, không va quẹt. Bởi vì chúng ta có cái sự cảnh giác, nhớ như vậy đó. Bây giờ chúng ta nói qua hành uẩn. Hành uẩn là cái thành phần chính của tâm thức. Nếu không có hành uẩn thì không có tâm, nhớ như vậy, hành uẩn là thành phần chính. Hành nghĩa là hành động, nên tất cả những cái uẩn khác của chúng ta đều

[38:51]thụ động nha, chỉ có hành uẩn là chủ động làm hết tất cả mọi việc. Ví dụ mình nói tôi nhớ anh, thì chữ nhớ đó là hành uẩn. Tôi thương em, chữ thương đó là hành uẩn. Tôi muốn à 5.000, thì muốn đó là hành uẩn. À tôi cho rằng anh là một người tốt, chữ cho rằng đó là hành uẩn. À chúng ta nhận thấy rằng cái điều này không đúng, chữ nhận thấy đó là hành uẩn.

[39:26]Nghĩa là tôi dự định rằng tôi sẽ đi về cái miền quê nghèo để tặng quà cho người người nghèo, thì chữ dự định đó là hành uẩn. Tôi đoán ra rằng là trên thế giới này là lần lần rồi Đạo Phật sẽ chiếm ưu thế, chữ đoán đó là hành uẩn. Nghĩa là mỗi một động từ nơi cái câu nói chúng ta hầu hết thuộc về hành uẩn, nhớ như vậy. Còn những uẩn khác đều rất thụ động. Ví dụ như sắc uẩn chúng ta là hình hài chúng ta, chúng ta làm thì thật sự thấy chủ động á, nhưng mà đều do hành uẩn điều khiển cái thân chúng ta. Chớ nếu mà hành uẩn không ra lệnh thì thân này không có làm gì hết, không biết làm gì hết. Thọ uẩn là những cảm xúc thì nó là thụ động khi mà chúng ta tiếp xúc.

[40:18]Ví dụ, chúng ta tiếp xúc với điều tốt, chúng ta vui; tiếp xúc với điều không tốt, chúng ta buồn, nên nó thụ động chứ tự nó không tạo ra cái niềm vui, nỗi buồn. Còn tưởng uẩn cũng thụ động, khi mà trong hành uẩn á đưa ra những hình ảnh, đưa ra âm thanh thì mục đích của nó là nó hiện ra thôi chứ nó không có làm gì hết. Chỉ có một cái uẩn làm là hành uẩn, còn thức uẩn là cái biết thì cái biết đó cũng vậy, không làm gì hết, chỉ là một cái biết thôi. Lát nữa chúng ta cũng sẽ nói về thức uẩn. Cho nên trong năm uẩn của ta, bề ngoài thì sắc uẩn có vẻ hành động là làm này làm kia, nhưng mà sự thực chỉ là nô lệ, đầy tớ.

[40:58]Còn bốn cái uẩn của tâm thì chỉ có hành uẩn là hành động. Thì mời anh Bảo Phúc vô đây. Mời mời anh chị vô luôn. À anh Bảo Phúc có dựng cái chương trình để gây quỹ cho sinh viên nghèo ở rạp Hòa Bình và anh cũng muốn rằng các Phật tử chúng ta nên ủng hộ cái hoạt động từ thiện đó bằng cách là chúng ta mua vé xem. Nhưng mà nếu chúng ta mua vé cho một mình mình xem thì đó là Phật giáo gì? Thừa? Tiểu thừa. Nên mình mua cho nhiều người xem luôn mới là Phật giáo Đại thừa. Nên mình tu theo Đại thừa nó hao là vậy đó. Thì cái hành ấm á là cái nơi xuất phát mọi hành động của chúng ta một cách chủ động.

[41:46]Và chính vì nó chủ động nó tạo ra mọi hành động cho nên nó chính là cái ta thật sự nằm ở đó. Hành uẩn chính là ta, là bản ngã, nên đó là hang ổ của bản ngã nằm ngay đó. Nên mình nói là bản ngã ở đâu, mình cứ nói thẳng ngay: nằm ngay hành ấm, là không trật đường nào hết. Bởi vì đó là nơi mà chúng ta tính toán, chúng ta suy luận, chúng ta hồi tưởng, chúng ta truy tìm, chúng ta gợi nhớ, chúng ta thương, chúng ta ghét, chúng ta thù hận, chúng ta ngưỡng mộ, tất cả đều nơi hành uẩn hết, nên đó chính là bản ngã. Và bản ngã là gì? Sự thực cũng chẳng có gì hết. Đây là chỗ mà Phật nói cái hành ấm này không phải

[42:32]ta, không phải là của ta, là bởi vì chỗ này: chúng ta cứ tưởng là có một cái ta, từ cái ta đó nó xuất phát ra cái hành động này, hành động kia, nhưng không phải. Cái bản ngã nó chỉ là một cái tâm thức diễn biến cực nhanh, rồi nó từ nơi cái diễn biến cực nhanh đó nó tung ra vô số những cái tâm thức khác, những hành động khác, nên mình nhìn vô tưởng như là có một con người. Là giống như thế này: giống như là chúng ta cầm một cây đuốc, chúng ta quay thật nhanh thì chúng ta thấy có cái gì? Thấy có cái vòng lửa, nhưng mà vòng lửa nó không có thật, nó chỉ là cái gì? Chỉ là một một cây đuốc thôi, nhưng mà khi quay quá

[43:12]nhanh thì thấy như có một cái vòng lửa thật sự. Thì cũng vậy, chúng ta không có một bản ngã thật sự nhưng mà cái tâm niệm á nó đi nhanh quá, thành ra như có một cái ta trung tâm thật sự. Và từ cái ta trung tâm đó mà vô số những cái thương yêu, giận hờn, căm ghét, ngưỡng mộ, ước mơ, tính toán, truy tìm, sáng tạo, suy luận, hồi tưởng phát ra. Và chúng ta tưởng có bản ngã, không! Giống như một người cầm cái vòng lửa quay quay nhanh, thấy có cái vòng và từ nơi vòng đó những cái đốm lửa nó văng tóe ra, văng văng văng ra chung quanh, văng ào ạt và có một cái vòng. Nhưng mà nếu dừng lại thì tất cả chấm dứt,

[43:50]không có vòng lửa, cũng không có những cái tâm niệm gì hết. Cũng vậy, những cái tâm trong cái hành uẩn chúng ta nó liên tục diễn biến cực nhanh, mắt thường chúng ta không thể thấy được cái hành động của nó mà chỉ thấy giống như đó là một khối cứng ngắc của bản ngã và từ nơi cái khối cứng ngắc bản ngã nó vô số hành động được phát ra. Nên hành uẩn là như vậy, nên hành uẩn không thấy nổi. Ví dụ như là nếu người nào học vi tính chúng ta có thể hiểu điều này, là có một cái phần mềm gọi là virus á, virus máy tính á, khi mà họ thả cái con virus đó vào trong máy của ai á thì nó vô nó vừa phá hoại cái chương trình khác mà nó

[44:30]vừa lấy cái dữ liệu, nó ăn cắp password đem đi nó xài, vân vân, phải không? Mình học vi tính mình biết cái đó. Thì mình thấy con virus đó nó là cái gì? Nó có phải là cái con không? Nó có phải con có râu ria, có chân, có tai nó bò trong máy mình không? Mà nó chỉ là cái gì? Chỉ là cái gì? Chỉ là một dãy liên tục những con số một, những con số không thôi, đúng không? Có ai học lập trình thì biết phải không? Chỉ là những dãy liên tiếp của những con số một và số không được sắp xếp thành một cái phần mềm, và phần mềm đó thả vào máy mình nó quậy lung tung. Mình tưởng có con sâu bọ trong virus nó nó gặm, nó cắn kia, không có.

[45:07]Nó chỉ là một dãy những con số một, số không mà nó hoạt động liên tục thì nó thành ra một con sâu, con virus. Thì bản ngã ta là vậy đó. Nghĩa là những cái tâm niệm chút chút mà hoạt động quá nhanh cái thành giống như có cái ta, có cái bản ngã, để rồi từ đây chúng ta yêu thương mình và chúng ta à ghét người khác. Chúng ta nói chúng ta yêu thương mình và chúng ta ghét người khác nhiều người sẽ phản đối, nói đâu có, con yêu thương người khác. Nhưng mà sự thực nghĩ cho kỹ, chúng ta không có yêu thương ai lắm đâu. Vì sao? Chúng ta yêu ai chỉ vì cái người đó đem lại hạnh phúc cho cho mình. Hãy xét kỹ, hãy xét kỹ điều đó.

[45:49]Còn chỉ có cái người nào biết tu theo Phật pháp và chúng ta thương người khác dù người khác không đem gì lợi ích cho mình, thậm chí người đó cà chớn với mình, mình vẫn thương thì đó là tình thương yêu thật sự của Đạo Phật. Còn bình thường thì ví dụ nói ừm ví dụ như mình mến cái người hàng xóm, lý do gì?

[46:12]Lý do là bởi vì mỗi lần ổng mở cửa nhà ngó ngang ổng cười ổng chào mình, mình tạo mình cảm giác yên tâm. Rồi lâu lâu ổng có tiệc ổng mời mình ăn. Rồi mỗi lần thí mình cúp điện, điện mình hư ổng lại câu điện cho mình nhờ cái mình xài, tức là họ tử tế với mình, mình thương. Vậy thôi, chứ còn ổng chửi ra rả mình một ngày một câu mình thương nổi không? Không. Nên cái bản ngã bắt đầu nó tạo thành cái tình cảm thương ghét như vậy và nó chứa trong hành uẩn. Hành uẩn là hang ổ của bản ngã và hành uẩn cũng là hang ổ của hai cái bản năng chính con người là bản năng sinh tồn và bản năng hưởng thụ. Điều này chúng ta nói rồi phải không?

[46:50]Kỳ rồi thọ uẩn chúng ta nói chuyện chàng và nàng mà uống thuốc tự tử đó, nghe rồi phải không? Rồi thôi không cần kể lại, đại khái là như vậy. Nên là con người ta có cái ham sống sợ chết cũng nằm trong cái hành uẩn, chúng ta ham vui, ghét khổ cũng nằm trong trong hành uẩn, đó. Và bây giờ là vì hành uẩn là nơi xuất phát tất cả nên hành uẩn là cái gốc để tạo tội hay tạo phước. Nghĩa là nói cái người đó làm phước là do hành uẩn đó, cái người đó gây tội cũng hành uẩn đó. Rồi ai mắc quả báo? Mà nó tức cười nó có cái này nè: hành uẩn là thủ phạm gây tội nhưng mà hành uẩn lại không thọ báo, đây là một điều thiệt là không có công bằng.

[47:38]Ai thọ báo? Thọ uẩn thọ báo. Cái đau khổ là của thọ uẩn. À ví dụ như bây giờ ngày xưa mình à chặt tay ai, kiếp này cái tay mình bị chặt đau đớn lại thì sự thật là mình nói như vậy là sắc uẩn thọ báo phải không? Không phải, cái đau khổ của mình á, cái đó mới là cái thọ báo, mà đau khổ đó là thọ uẩn. Cho nên hành ấm gây nghiệp mà thọ uẩn thì thọ thọ báo, rồi hành ấm mà tạo phước thì thọ ấm thọ thọ vui. Nên cái hạnh phúc chúng ta có được trong đời, chúng ta sung sướng, hạnh phúc là thọ uẩn, nhưng mà cái người gây ra cho cái thọ uẩn có hạnh phúc lại chính là hành uẩn. Như vậy có bất công không? Bất công không?

[48:28]Tại sao người này gây nhân mà người kia thọ báo? Bất công không? Không, bởi vì cả thọ uẩn và hành uẩn đều dính chung một chỗ, cho nên cũng không có gì là bất công. Nhưng mà chỉ có điều đó là nói như vậy để chúng ta biết là vô ngã, không có cái ta thực sự là vậy đó. Ừm. Khi mà hành ấm giải quyết công việc xong rồi mới đưa cái kết quả ra cho tưởng ấm, nghĩa là cũng giống như là cái đầu CPU xử lý rồi mới hiện ra cái màn monitor, cái màn hình cho chúng ta biết là cái đầu nó đã xử lý cái gì. Thì cũng vậy, hành ấm nó tính toán dữ dội, nhanh như chớp rồi mới hiện ra trong cái tưởng ấm cho chúng ta biết là điều gì.

[49:09]Ví dụ bây giờ chúng ta làm bài toán, thầy giáo đưa chúng ta bài toán thì chúng ta ngồi chúng ta đi tìm các định lý để chứng minh cái bài toán hình học đó. Nhưng mà mọi người hãy nhớ lại kỹ lúc mình giải toán hình học, cái quá trình mà suy luận mình có thấy rõ không? Không thấy rõ. Mình chỉ thấy những cái ý niệm được hành uẩn đưa ra từng câu, từng câu và tới lúc mình bất ngờ mình tìm ra kết quả, mình reo mừng lên mà sự thật nghĩ cho kỹ mình cũng không biết ở đâu nó lòi ra nữa, đúng không? Khi mà kết quả nó hiện ra bất ngờ, mình không ngờ, phải không? Cũng giống như chúng ta nhớ cái chuyện mà nhà bác học Ác-si-mét

[49:49]đó, ổng tìm ra cái định lý mà mà sức nổi đó, cái sức đẩy Ác-si-mét đó, lúc đó là ổng đang ở đâu? Đang trong nhà tắm và trên người ổng làm sao? Không có chuyện gì xảy ra, không có dư miếng nào, phải không? Và ổng nhảy ra tưng tưng, ổng la, ổng la lên câu gì? Cái câu gì? Eureka, Eureka. Và lúc đó ổng cũng quên, và một người lính hầu lúc đó là phải lật đật chia sẻ phân nửa cái trang phục cho ổng, phải không? Là bởi vì ổng quên hết mọi chuyện, mà lúc đó ổng không có cố ý là ổng ổng đi tìm, tại ổng tắm thoải mái, nhưng mà cái hành ấm vẫn tiếp tục liên tiếp hoạt động, hoạt động để tìm cho ra, để giải quyết cái gian

[50:29]lận trong cái việc mà đúc cái mũ vàng cho vua. Nhưng mà nó hoạt động nó cứ âm thầm hoạt động hoài, cho đến lúc ổng tắm thì nó hiện lên trên tưởng ấm là kết quả đã tìm đã xong. Chứ ổng không có theo dõi được cái diễn biến của việc suy luận. Cái suy luận của hành ấm nó cứ tiềm tàng, tiềm tàng trong ngày trong đêm vậy đó, cho đến lúc ổng tắm lòi ra. Nên chúng ta hiểu đó, tưởng ấm và hành ấm là như vậy đó. Có những điều chúng ta tìm thấy nhưng không phải là giây phút đó chúng ta tìm đâu, mà là trước đó, trong âm thầm hành ấm đang sáng tạo, đang suy luận. Giống như một người nhạc sĩ cũng vậy. Một người nhạc sĩ đi tìm một dòng nhạc,

[51:04]đừng tưởng là lúc họ ngồi đó là họ đi tìm đâu, mà hành ấm đi tìm á. Có khi ngồi cả ba bốn ngày chưa viết được hai ba dòng dở ẹc à, nhưng đến lúc nào bất ngờ lên cây đàn đó là đánh ra một dòng nhạc tuyệt vời, là lúc đó là hành ấm đã chắt lọc, chọn lựa, đã tìm ra được rồi đưa ra cho tưởng ấm, mà đưa cái âm thanh ra, bởi vì tưởng ấm là âm thanh nữa mà, cho nên đưa ra, thế là chúng ta có những bài nhạc hay trong cuộc đời của mình, là như vậy đó. Người phàm phu chúng ta đó thì dù thức hay ngủ, hành ấm vẫn luôn luôn hoạt động. Ngay cả lúc mình ngủ say mình tưởng mình không làm gì hết, nhưng hành ấm vẫn đang hoạt động.

[51:42]Hoạt động nhỏ nhiệm không làm chúng ta mệt lắm. Còn tưởng ấm á hoạt động chúng ta mệt. Tức là khi đầu chúng ta mà hiện ra nhiều cái hình ảnh và âm thanh á, chúng ta mất năng lượng dữ dội lắm. Và đầu chúng ta căng thẳng, dễ bị nhức đầu luôn, hao năng lượng dữ dội. Còn nếu tưởng ấm chúng ta trống rồi đó thì tự nhiên không hao năng lượng, người chúng ta sẽ thấy khỏe. Còn hành ấm hoạt động thì lấy rất ít năng lượng. Cho nên khi chúng ta ngủ say, ngủ ngon, hành ấm vẫn đang hoạt động á mà chúng ta không thấy mệt là vì hành ấm lấy năng lượng rất là ít. Những giấc mơ là cũng vậy đó, làm trong đó. Nhiều khi nằm ngủ mình thấy mơ tùm lum hết trơn

[52:17]á, nó vẫn khỏe, chỉ trừ những cơn ác mộng mà tưởng ấm cũng hoạt động theo, chúng ta mới mệt. Cái người mà bị hư cái vùng não của hành ấm á thì tự nhiên nhân cách bị rối loạn mà chúng ta gọi là bệnh gì? Bị bị tâm thần hay bị điên là do cái hành ấm bị hư. Cho nên họ suy luận trật. Nhớ nha, hành ấm là nơi hang ổ của bản ngã, là nơi chúng ta suy luận, chúng ta sáng tạo mà nếu cái vùng đó hư thì tự nhiên chúng ta suy luận trật, chúng ta sáng tạo trật. Là ví dụ là bình thường ha, chúng ta gặp một người quen à họ mặc bộ đồ đẹp, hôm đó không biết họ đi đâu họ mặc bộ đồ đẹp, họ chải tóc đồ láng, họ đi công chuyện gì đó.

[53:02]Thì khi mà chúng ta gặp người đó, nếu là một cái hành ấm bình thường thì chúng ta làm sao? À mình chào, rồi mình khen: "À hôm nay anh chị mặc bộ đồ rất là rất là khéo, coi rất là sang trọng và nhã nhặn. Thôi chúc anh đi công việc vui vẻ", đó là một người bình thường, là hành ấm mình suy luận mình phải xử sự như vậy. Nhưng mà có gặp cái người bỗng nhiên hành ấm nó bị hư một hai hộc, thì khi thấy người ta mặc bộ đồ như vậy thì họ phải suy luận, họ đưa ra một cái suy luận, bỗng nhiên hành ấm nó sáng tạo kỳ lạ là nó lại nó phải nắm mũi người đó nhéo một cái, nhéo một cái, ngắt hai lỗ tai người đó một cái, rồi bắt đầu nhổ nước miếng một cái rồi bỏ đi.

[53:46]Tức là cũng một sự kiện nhưng mà người bình thường á thì cái hành ấm nó đưa ra một cái sáng tạo, một suy luận, một cái sự xử sự gọi là bình thường, nhưng mà khi hành ấm mà nó hư một hai hộc rồi thì bỗng nhiên nó suy luận trật. Cho nên chúng ta ráng mình giữ cái hành ấm của mình cho nó cẩn thận để khi mình gặp những người quen mình đừng có mà ngắt mũi, nhéo tai người người ta. Đó. Nên là khi mà mình bị hư đó, cái sự sáng tạo, cái suy nghĩ, cái suy luận của mình nó ra khỏi cái nề nếp bình thường buộc lòng người ta phải gọi mình là người người điên là như vậy. Còn những người mà thần đồng hay những thiên tài phi thường hay những nhà

[54:24]ngoại cảm thì cái hành ấm của họ là cái nơi xuất phát ra thần thông. Cái nơi xuất phát ra thần thông nghĩa là họ có khả năng tính toán, suy luận một cách mà mình không hiểu nổi. À ví dụ như có cái người đó họ bị mắc bệnh gọi là tâm thần chậm phát triển, bình thường họ học không được, học không được, họ không biết gì nhiều trong đời sống bình thường, họ xử sự sai lạc. Cái hành ấm của họ lạ, tức là nó vừa hư mà nó vừa mạnh. Nhưng mà khi đưa cho họ hai con số, ví dụ nói rằng ha: "Một con số, một dãy con số là 18755539 nhân giùm cho 27666681". Mình vừa dứt lời họ cho cái đáp số liền. Họ đưa cho mình cái đáp số mà mình dùng máy tính mình bấm bấm bấm lát

[55:14]mới ra được cái đáp số như vậy, mà trong đầu họ làm cái rẹt liền. Trên thế giới có rất nhiều trường hợp như vậy. Mỹ nó có dựng cuốn phim là "Rain Man", Người Trong Mưa, cũng cái nhân vật chính cũng là một người như vậy, cái người giống như là tâm thần chậm phát triển nhưng mà khi cần tính toán, toán toán gì thì máy tính tính không lại, nên thế giới họ vẫn ngạc nhiên về cái khả năng của những người như vậy, tức tất cả những điều đó đều là hành ấm. Hoặc là những cái thiên tài cũng vậy, là những thiên tài, những người mà họ suy luận cực nhanh, cực mạnh. Những cái điều mà chúng ta phải suy nghĩ ba bốn năm nhiều khi

[55:48]chưa ra, họ trong 1, 5 phút họ tìm ra hết những cái vấn đề. Hoặc là những nhà ngoại cảm cũng vậy, là cái suy luận, cái sáng tạo của họ vượt quá bình thường là do cái hành ấm nó mạnh hơn người thường. Hoặc là một người bị bệnh mộng du cũng vậy, cái cơ cấu não rất là lạ. Người bị bệnh mộng du nghĩa là một người khi mà ngủ say thì người đó bắt đầu đứng dậy, đi, làm việc này việc kia, rồi sau đó vô ngủ lại, mà khi sáng thức ra thì họ không biết là họ trong đêm họ đã làm những điều đó. Người như vậy gọi là người bị bệnh mộng du. Bệnh mộng du nghĩa là làm sao? Tức là bình thường á cái cơ thể của chúng ta á

[56:26]là được hành ấm điều khiển nhưng mà ý thức phải biết, ý thức phải biết. Còn khi ngủ là ý thức không biết nữa. Nhớ, ngủ là gì? Ngủ tức là ý thức nghỉ, không biết gì hết, đó gọi là ngủ. Thì cái người bị bệnh mộng du á, trong lúc ngủ khi ý thức đã nghỉ ngơi, không biết nữa thì hành ấm không đi qua ý thức, trực tiếp nắm cái thân, điều khiển cái thân đi luôn, làm việc luôn. Mà chúng ta đã nói hành ấm là cái nơi xuất phát thần thông nên cái người mộng du mà càng lâu năm thì họ càng có thần thông, là họ có thể đi lên những chỗ mà người khác không đi được. À ví dụ trong giấc mơ khi mà họ trỗi dậy họ đi,

[57:08]họ mở cửa họ đi ra ngoài ban công, họ đi ngoài ban công thì cái ban công của họ là gần cái dây điện, họ bước lên dây điện họ đi luôn, không rớt nha, không rớt. Rồi nếu lúc đó mà ai kêu họ thức giấc, họ tỉnh dậy họ rớt xuống liền, chết liền. Hoặc là có những người mộng du họ đi ngược trên tường á, họ đi trên vách đứng vậy đó và cái người họ song song mặt đất. Rồi lát họ đi tới trần nhà, họ đi lên trần nhà luôn, đầu họ chúc ngược xuống đất luôn, không rớt nha, không rớt và họ không biết gì hết. Rồi họ trở lát trở vào giường nằm lại, có khi thì đi lội ra ngoài đồng rồi người chân tay dơ hầy, sáng ngủ dậy họ nhìn thấy nói:

[57:42]"Đồ đạc, quần áo họ sao lấm lem dơ hầy, chân tay dơ hầy", họ không biết tại sao, nhưng không ngờ họ đã đi ra ngoài đồng, ngoài ruộng rồi, có khi họ đã đi trên dây điện, có khi đi ngược vách tường rồi, họ không biết. Mà mộng du càng lâu năm thì thành thần thông. Nên thế giới, các nhà khoa học nói rằng con người tiềm tàng có cái tiềm năng gì lạ mà mình chưa biết hết là chính vì nơi hành ấm. Khi mà hành ấm mà phi thường rồi con người làm những chuyện là vượt khỏi tầm thường là như vậy. Nhưng mà khi nó hư rồi thì mình điên liền, mà khi nó phi thường thì mình là một người siêu nhân. Có cái phim là Người Nhện, quý Phật tử coi chưa? Spider.

[58:22]Tức là cái người đó sau khi bị con nhện độc nó chích vô rồi á thì bỗng nhiên trở thành siêu nhân. Thì câu chuyện dĩ nhiên là câu chuyện giả tưởng không có thật, nhưng mà nếu mình lý luận theo năm uẩn mình có thể nói thế này: là cái nọc độc của con nhện đó không ngờ là nó lại có tác dụng là nó đi vào cái bộ não, nó tác động vào hành ấm làm cho hành ấm phát triển một cách khác thường mà không làm rối loạn nhân cách. Cái hay là không làm rối loạn nhân cách nên anh này ảnh mới là một người hùng được, chứ nếu lúc mà ảnh phi thường ảnh bay nhảy tùm lum mà nhân cách ảnh rối loạn thì thật là rắc rối, thì không có phim Người Nhện.

[58:59]Nhờ là ảnh vẫn bình thường nên có phim Người Nhện. Cái bậc thánh mà chứng ngộ thì hành ấm là nơi xuất phát thần thông.

[59:10]Hành ấm và thức ấm nó có cái đặc biệt thế này là tuy đều là ở bộ não nhưng mà nó phát ra một cái trường lớn ở chung quanh chúng ta. Thức ấm á, cái trường của thức ấm á khi mà thanh tịnh rồi đó trùm hết cả trời đất, cả vũ trụ, cả thiên hà vậy. Còn cái hành ấm á thì khi mà thanh tịnh rồi á thì nó phát ra một cái trường rộng lớn như bằng từ đây lên tới mây, phát ra lớn như vậy. Bình thường cái hành ấm của chúng ta á thì nó nằm nhỏ nơi bộ óc của ta, nghĩa là chúng ta suy luận, chúng ta sáng tạo, chúng ta điều khiển cái tay mình hoạt động. Ví dụ, chúng ta muốn à cầm cái hoa thì cái hành ấm nó sẽ điều khiển cái cơ thể chúng

[59:51]ta bước tới gần cái lọ hoa rồi điều khiển cái tay thò ra cầm cái lọ hoa. Đó. Nhưng mà khi cái hành ấm chúng ta thanh tịnh rồi á thì nó phát ra một cái trường từ chỗ mình cho tới cái lọ hoa. Mình không cần bước tới mà mình chỉ cần muốn cái lọ hoa bay lên thì lọ hoa nó sẽ tự nhiên nó bay nhấc lên. Muốn lọ hoa đi về mình thì lọ hoa nó sẽ đi về phía mình. Bởi vì nó tạo ra được một cái trường nó chi phối được luôn cả vật chất luôn. Hành ấm á là nơi phát xuất thần thông. Còn thức ấm thì phát ra cái trường còn lớn hơn nữa. Thức ấm phát ra một cái trường có thể trùm cả một thiên hà. Cho nên các vị thánh mà đắc đạo rồi dễ sợ lắm.

[1:00:29]Còn cái hành ấm thì nhỏ hơn, họ có thể phát ra cái trường từ đất lên tới mây thôi nên họ có thể bay được là vậy đó, họ có thể bay lên được, họ có thể điều khiển được vật từ xa là do cái trường của hành ấm. Chính vì thần thông và bản ngã đều nằm ở trong hành ấm cho nên mới có cái vấn đề rắc rối thế này. Hồi nãy chúng ta nói hành ấm chính là hang ổ của của của bản ngã phải không? Và chúng ta cũng nói hành ấm là nơi xuất phát ra thần thông. Như vậy thần thông và bản ngã đều chung một một chỗ. Chung một chỗ nên đây cái vấn đề rắc rối là chỗ này là khi một người mà chưa chứng được vô ngã hoàn toàn,

[1:01:14]là người đó chỉ tâm được thanh tịnh và phát được thần thông thì khi người đó khởi thần thông tức là người đó cũng khởi theo cái gì? Khởi theo bản ngã. Đồng ý không? Logic không? Chịu không? Không cự nự nha! Đúng vậy ha! Bản ngã và thần thông nằm chung một chỗ cho nên khi ta khởi thần thông tức là chúng ta cũng khởi động luôn bản ngã. Đó là điều chắc như đinh đóng cột. Điều đó hợp lý còn hơn cả hai với hai là bốn nữa nha. Có một lúc nào đó, hai với hai mà nhiều khi không được là bốn, mới 3,9 thôi hoặc là 4,1, có những lúc như vậy. Nhưng mà riêng cái câu nói rằng: Hễ khởi động thần thông tức là khởi động theo bản ngã thì câu đó

[1:02:06]chính xác còn hơn hai với hai là bốn nữa, hãy tin điều đó. Miễn trừ trong trường hợp là vị đó chứng thật sự chứng A-la-hán, hoàn toàn vô ngã thì khi một vị A-la-hán khởi động thần thông thì không khởi động theo bản ngã. Còn lại tất cả những bậc thánh thấp hơn hoặc là những tay phù thủy, những tay pháp sư thấp hơn, khi bản ngã còn, hễ khởi thần thông thì bản ngã khởi theo. Nhớ như vậy giùm. Và như vậy thì có nghĩa gì? Có nghĩa như thế này, khi chúng ta tu theo đạo Phật mà chúng ta khởi thần thông quá sớm thì sao? Thì bản ngã sẽ tăng trưởng rất là lớn, chúng ta sẽ là người rất ngã mạn và không giải thoát được.

[1:02:54]Đó là những ai? Đó là những người nào ví dụ như người đó nhờ tụng thần chú một thời gian bỗng nhiên có thần thông, biết chuyện này, biết chuyện kia, chữa bệnh cho người ta được, muốn thế này, muốn thế kia thì có khi làm được. Ví dụ như mình thấy người ta bệnh, mình cầm ly nước lên, mình chú nguyện vào trong ly nước với một cái ước muốn, nhớ nha, thần thông tức là muốn, với một cái ước muốn là cái người này uống ly nước này sẽ hết bệnh. Rồi sau khi mình đem cái ý muốn của mình gửi vào trong ly nước rồi mình đưa cho người kia hết thì người kia uống hết. Nhưng mà hết một số bệnh, ví dụ như là viêm gan siêu vi B

[1:03:37]sẽ hết, thương hàn, kiết lỵ sẽ hết, nhức đầu sẽ hết, cảm mạo sẽ hết, si đa sẽ chết.

[1:03:48]Không, không, si đa thì không nên uống nước. Thì cái người kia họ hết bệnh thiệt. Họ hết bệnh thiệt thì mình thấy mình có thần thông. Nhưng mà xin thưa rằng, lúc mà mình khởi cái ý muốn đó, bản ngã đã lớn lên một chút, lớn lên một chút. Ví dụ như thế này là mình đang ở trong nhà thì có một cái người bạn họ đi tới, họ gõ cửa, mình không muốn tiếp. Mình làm thinh đồng thời mình khởi một cái ý muốn mình gửi vào cái ý muốn của họ là yêu cầu đừng vào, đừng gõ cửa, đi về đi. Là cái khởi cái đó là thần thông. Mà từ xa mình ngồi trong vách á, mình ngồi trong nhà mình làm thinh không trả lời nhưng mình khởi một cái ý muốn gửi vào tâm người đó nói:

[1:04:35]Thôi đừng gõ cửa, đi về đừng tìm nữa, qua chỗ khác chơi. Cái người kia gõ cốp cốp cốp định chờ mà lúc mà sắp tới đây á thì trong lòng háo hức muốn gặp muốn gặp mình nhưng mà sau khi gõ ba cái cốp cốp bỗng nhiên cái ý muốn nó tan, thôi không có gặp người này nữa, đi qua chỗ khác chơi vui hơn, cái tự nhiên bỏ đi liền. Thì đó không ngờ là bị tác động bởi cái thần thông của cái người ngồi trong nhà. Thì khi mà khởi cái ý muốn nó như vậy thì bản ngã cũng khởi theo. Nên cứ nhiều lần trong đời mình cứ sử dụng thần thông kiểu đó thì bản ngã càng lúc càng càng lớn. Những người sống gần mình chịu không nổi

[1:05:11]tại vì mình rất là ngã mạn, rất là kiêu ngạo, không coi ai ra gì. Vì sao vậy? Bởi vì thần thông và bản ngã nằm chung một một chỗ. Đó là lý do mà Phật không cho những đệ tử của ngài vội vàng sử dụng thần thông vậy. Chứng ở những bậc thánh thắp thấp đừng sử dụng thần thông. Cứ không biết gì hết, cứ giữ gìn đạo đức, làm mọi điều đúng theo luật nhân quả mà chắc ăn nhất, vậy mà bền. Còn cái bày đặt mà sử dụng thần thông, dù là sử dụng không ai biết, bản ngã vẫn bị tăng trưởng. Còn mà sử dụng mà có ý khoe khoang thì bản ngã tăng còn nhanh hơn nữa. Nên cái thần thông nguy hiểm là vậy, nên hôm nay chúng ta học tới cơ chế hành ấm nên chúng ta

[1:05:57]biết tại sao như vậy mà mình tu cho đúng, sống cho đúng là như vậy. Hôm mà chúng ta học trong kinh Kim Cang à chúng ta có nói câu này: Tâm nghĩa là gì? Thì chúng ta định nghĩa tâm là ba thứ là cái muốn, cái biết và nghiệp. Có một vài người thuộc à, còn nhiêu người nhìn trơ trơ nghi quá. Nha, biết, muốn và nghiệp. Thì cái muốn nó nằm ở đâu? Muốn nằm nơi hành uẩn, hành ấm nha. Nghĩa là hành ấm là nơi xuất phát cái ý muốn và có ý muốn tức là có tâm thức. Mà hôm trước chúng ta cũng đã nói rõ ràng là lúc nào chúng ta cũng đang muốn một cái gì đó, phải không? Đồng ý chưa? Người nào nghe kinh Kim Cang rồi thì hiểu điều này, phải không?

[1:06:46]Lúc nào chúng ta cũng đang muốn một cái gì đó. Ví dụ muốn lớn là muốn làm giàu, phải không? Hoặc là muốn vô chùa tức là muốn đắc đạo. À! Nhìn ai cười cái là muốn chiếm cảm tình. Phải không? Rồi à ngồi đây tức là muốn muốn hiểu đạo, phải không? Thậm chí một về nhà mà đóng cửa không làm gì hết cũng là muốn. Muốn gì? Muốn yên thân. Luôn luôn chúng ta đang muốn một cái gì đó, nhớ như vậy. Và cái muốn thì luôn luôn nó tạo ra một cái hệ quả là sợ. Sợ hãi cũng do hành ấm, nhưng mà có muốn mới mới sợ. Không còn muốn thì không còn sợ. Ví dụ sao? Ví dụ vì chúng ta muốn sống nên chúng ta mới sợ chết, giỏi ta.

[1:07:37]Vì chúng ta muốn giàu nên chúng ta phải sợ cảnh nghèo khó, đúng rồi. Vì chúng ta muốn đẹp nên chúng ta mới sợ xấu. Nhưng mà bây giờ hỏi một câu, muốn cái gì mà sợ ma?

[1:07:51]Không, muốn cái gì đó mới có một cái sợ. Ở đây chúng ta có sợ ma không?

[1:08:00]Rồi, đạo hữu nói gì?

[1:08:09]Muốn gặp Phật cho nên mới sợ ma. Hay, cũng thông minh, câu trả lời. Thực ra á, tại sao chúng ta sợ ma á, cái cơ chế này nó hay lắm nha, nó thú vị lắm á. Vấn đề tâm lý này thú vị lắm, nhưng hôm nay nói ra nó dài dòng. Thôi về nhà chúng ta cứ suy nghĩ ha, cho hành ấm làm việc đi, tìm đi. Lại lúc nào đó gặp nhau chúng ta bàn với nhau thử coi ai trả lời đúng nhất ha. Còn đạo hữu này đưa ra câu là vì muốn gặp Phật cho nên sợ ma, cũng là một cách trả lời. Đúng ha. Nhưng chúng ta cứ tìm thêm coi tại sao chúng ta sợ ma, mình muốn cái gì đó mình sợ ma. Từ từ. Và nguyên tắc như vậy, cho nên khi mà chúng ta tắt hết mọi

[1:08:49]cái muốn thì những cái sợ hãi cũng, cũng không còn. Đó, công thức nó là như vậy. Nên bây giờ chúng ta thấy chúng ta còn cái gì sợ trong tâm là biết ngay mình vẫn còn một cái gì đó mình ham muốn. À, ví dụ lúc nào đó mình sợ thì mình biết, bây giờ mình đi tìm cái muốn mà mình diệt thì cái sợ tự nhiên biến mất. Đó, ví dụ vậy. Ví dụ bây giờ mình ra đường tự nhiên mình thấy ông công an cái mình sợ thì biết mình muốn gì?

[1:09:18]Mình muốn một cái gì đó mờ ám, sai trái phải không? Đó vậy thôi. À, rồi ví dụ đứa nhỏ thấy bố mẹ đi làm về tự nhiên nhìn thấy đứa con mình nó lấm la lấm lét nó sợ thì biết ngay nó làm sao? Nó có muốn một cái gì bí ẩn mờ ám gì nãy giờ á, nó có làm cái gì bậy phải không? Biết liền. Ví dụ như vậy một bà vợ đi đâu về tự nhiên thấy ông chồng nhìn mình lấm la lấm lét thì biết làm sao? Thì phải đi tìm cô hàng xóm coi làm sao. Nó vậy. Nghĩa là luôn luôn nó có một cái gì muốn cái gì sai, nó sinh ra cái sợ. Bậc thánh vậy, người tu hành tức là chấm dứt mọi cái muốn, nên người đó sống bình an tự tại. Người đó sống bình an tự tại.

[1:09:58]Nên trong cái chuyện của thiền sư cũng vậy, có một lần ông vua ổng mời một ông thiền sư vô thì ông thiền sư đi vô, ổng vô ổng tự tại ổng ngồi nói chuyện với vua một cách bình thản, ổng uống nước rồi đi đứng tự tại, khi ổng ra về ông vua ổng khen liền. Ổng nói: "Vị tăng này là một vị tăng chân thật phước huệ." Con người mà đi gặp vua mà không sợ, còn tất cả mọi người gặp vua đều sợ. Là bởi vì sao? Bởi vì con người còn nhiều cái muốn gì đó không biết, cho nên gặp trước một người cực kỳ quyền uy thì sợ liền. Còn cái ông kia không muốn gì hết, ông thiền sư không có muốn gì hết, ổng tắt mất tiêu cái muốn rồi, cho nên gặp vua ổng tỉnh queo à.

[1:10:36]Tỉnh nhưng mà không có ngang ngược, nhớ nha. Còn mình gặp vua mình ngang ngược là mình không phải là mình tự tại mà mình cà chớn cái gì đó, người ta ghét. Nó khác, ngang ngược khác mà tự tại không sợ hãi nó khác, nhớ như vậy. Nhưng mà cái muốn này đó, nãy chúng ta nói cái muốn của hành ấm nó sâu kín, khủng khiếp lắm. Cho nên nhiều khi chúng ta sợ vô cớ chúng ta không biết, nhưng mà sự thực vì chúng ta có cái ham muốn. Còn bậc thánh á họ kiểm soát cái hành ấm rất là sâu, nên những cái muốn cực kỳ bí mật bị khám phá ra hết, cho nên mất hết những cái muốn đó nên họ, không sợ nữa. Không sợ. Họ thanh tịnh, họ không sợ bởi vì tất cả những

[1:11:12]cái muốn bí mật nhất của họ đều biến mất. Còn chúng ta là ví dụ mình có thể mình không còn những cái muốn nó quá sai lầm, nhưng mà những cái muốn quá bí mật quá vi tế vẫn còn ở trong tâm mình, đúng không? Đúng, cho nên chúng ta cứ còn hay sợ là vậy đó. Đức Phật có một cái đặc biệt thế này. Đức Phật có một cái đặc biệt là, Đức Phật nói rằng: "Như Lai đạt được một cái vô úy tự tại là không bao giờ sợ rằng ở trên vũ trụ này, ở trên cho đến tận trên trời Phạm Thiên, Đại Phạm Thiên Vương là cái người mà cai quản lớn nhất, cho tới tận dưới loài người này mà còn ai có thể tìm thấy được một lầm lỗi nhỏ của Như Lai."

[1:11:54]Đức Phật có cái tự tại là Ngài không bao giờ có lỗi dù một lỗi nhỏ, kể cả trong tâm. Nên không ai có thể mà tìm thấy được lỗi của Ngài, nên Ngài không bao giờ sợ. Còn chúng ta thì sao? Chúng ta vẫn còn những lỗi gì đó, phải không? Cho nên coi vậy chớ hễ mà chúng ta vẫn sợ, vẫn phải che giấu. À, vẫn phải che giấu vì chúng ta còn lỗi. Đức Phật Ngài tuyên bố: "Ở trên tới trời Đại Phạm Thiên Vương, cho tới tận trong loài người, bất cứ nơi nào không ai có thể tìm thấy một lỗi lầm của Như Lai nữa." Và đó là một điều làm cho Ngài vô úy tự tại, không sợ hãi. Ngài vô úy, không sợ bởi vì Ngài không hề lầm lỗi. Thấy không?

[1:12:36]Một cái đẹp của Đức Phật, một cái nhân cách của Đức Phật là vậy. Còn chúng ta chứ vẫn còn nên vẫn còn bị sợ là vậy đó. Ở đây khi mà chúng ta nói tới vọng tưởng như vậy, thì chúng ta thấy nè: Cái người mới tu chúng ta á thì chúng ta kiểm soát cái tưởng ấm là những hình ảnh và những ngôn ngữ hiện ra trong tâm mình, phải không? Kiểm soát làm cho thanh tịnh. Cái người tu lâu á thì mình kiểm soát được những cái ý niệm gốc ở trong hành ấm nó mới manh nha nó phát ra. Đó là người tu lâu thì kiểm soát như vậy. Còn cái bậc thánh á thì họ kiểm soát được những ý muốn vi tế trong hành ấm. Nên khi một bậc thánh mà thoát ra được mọi cái ước muốn rồi

[1:13:16]thì thấy cái hành ấm là vô nghĩa, mới gọi là "không". Và tâm lúc đó tâm các Ngài thanh tịnh trùm cả trời đất. Cho nên cái hành ấm với những cái ước muốn vi tế bí mật của nó không lừa gạt được các Ngài nữa, các Ngài tắt hết mọi ước muốn đó. Nên các Ngài thấy những cái ước muốn của hành ấm là, là không. Nên khi một vị Bồ Tát mà tuyên bố rằng các Ngài thấy năm uẩn là không, nghĩa là thấy hành uẩn là không, bởi vì tâm các Ngài tắt hết mọi ước muốn, dù là ước muốn vi tế nhất. Là như vậy. Nên chúng ta mới thấy là bây giờ chúng ta chưa thấy hành uẩn, chúng ta chưa thấy hết những cái muốn vi tế của mình mà mình đã nói đại là:

[1:13:55]"Tôi xem hành uẩn là không," thì đó là một lời nói lạm nhận, là kiêu ngạo, nói ẩu nói đại, chứ không phải là một lời nói thật. Chỉ có một vị Bồ Tát tắt hết mọi ước muốn vi tế thì người đó mới xứng đáng đàng hoàng tuyên bố: "Ta thấy hành uẩn là không." Nhớ như vậy. Còn chúng ta bây giờ là cố gắng kiểm soát đừng để những cái muốn sai lầm chi phối mình. Nếu chúng ta còn muốn thì hãy muốn những điều cao thượng, tốt đẹp, thánh thiện. Chúng ta muốn cái điều gì? Chúng ta muốn tu hành được giải thoát giác ngộ. Muốn điều gì? Chúng ta muốn tất cả chúng sinh đều cũng cùng được giải thoát giác ngộ. Chúng ta muốn điều gì?

[1:14:37]Chúng ta muốn đem hết cuộc đời của mình để hy sinh phụng sự cho Phật pháp, cho chúng sinh, cho quê hương đất nước, cho nhân loại. À, chúng ta muốn cái điều đó. Chúng ta muốn điều gì? Chúng ta muốn chúng ta sẽ nhẫn nhục, hiền lành khi cái người anh em chúng ta có những sai lầm xúc phạm chúng ta. Chúng ta muốn điều gì? Chúng ta muốn can đảm, chúng ta dũng cảm khi mà Phật pháp, cái chân lý đạo lý này bị xúc phạm, chúng ta dũng cảm để chúng ta bảo vệ cho được cái Phật pháp chúng ta. Chúng ta muốn điều gì? Chúng ta không muốn những cái tình thương yêu ích kỷ, nhỏ bé ràng buộc cuộc đời mình nữa, mà chúng ta chỉ muốn chúng ta có được cái tình thương yêu

[1:15:13]lớn lao đến với tất cả mọi người, mọi loài mà không cần điều kiện. Đó. Nghĩa là bây giờ chúng ta chưa vượt lên được mọi ước muốn thì xin hãy muốn những điều cao thượng. Đó là cách chúng ta tu đối với hành ấm, chớ đừng vội vàng nói: "Hành uẩn là không." Vì câu nói đó chỉ dành cho Bồ Tát. Còn chúng ta chỉ điều khiển cái ước muốn của mình thì tức là người rất là tốt, rất là cao quý rồi. Đồng ý không? Chịu ha, không cằn nhằn không cự nự nha.

[1:15:48]Bây giờ chúng ta nói về thức uẩn. Thức uẩn là cái biết. Và xin thưa, cái biết thì luôn luôn thanh tịnh, nhớ như vậy. Cái biết là thanh tịnh. Cái biết không có ý nghĩ. Biết chỉ là nhận biết, sự việc như thế nào, chúng ta nhận ra như thế ấy, chứ không cần suy luận thêm. Còn sau khi biết mà suy luận thêm á là công việc của, của hành uẩn. Ví dụ bây giờ chúng ta nhìn cái cột này, chúng ta thấy nó là màu màu nâu, có những cái vân như vân đá. Ừ. Và không cần phải suy luận thì cái sự thật nó vẫn bày ra trước mắt chúng ta, phải không? Cũng vậy. Và chúng ta nhìn lên đây là chúng ta biết cái này là hoa hoa lan, vì chúng ta đã được học rồi ghi vào bộ nhớ,

[1:16:37]nhìn lên không cần suy luận thêm, không cần suy luận thêm. Và nhìn lên đây, thấy một cái ông nào đó ốm ốm, xấu xấu nói lải nhải hoài, chúng ta biết liền không cần phải suy luận gì hết. Nhìn qua bên Không có ai hả? Thôi, không có ai. Thì cái mà chúng ta không cần suy nghĩ, chúng ta không cần phê bình, mắt chúng ta vẫn nhìn thấy ngoại cảnh, tai chúng ta vẫn nghe cái tiếng động, thì đó chính là Thức uẩn. Ừm. Thì cái ý chúng ta vẫn luôn luôn tỉnh táo, luôn biết rõ mọi điều xảy ra chung quanh mình và thậm chí xảy ra trong tâm mình, thì cái biết thanh tịnh không suy luận đó chính là Thức uẩn. Dễ hiểu không? Dễ phải không?

[1:17:23]Mặc dầu chúng ta chưa thấy được Thức uẩn đâu vì Thức uẩn vô hình, không thấy. Hành uẩn đã là vô hình rồi, nhưng mà mình còn thấy hơi hơi khi mà mình thấy nó khởi ra bên ngoài những tình thương, ghét, những ước muốn, mình thấy được hơi hơi, hoặc là không thấy nhưng mà nó hiện ra kết quả mình thấy. Còn Thức uẩn thì hoàn toàn vô hình biến mất luôn, nhưng nó là cái biết làm cho chúng ta biết mọi chuyện, đó là Thức uẩn. Bây giờ chúng ta thấy nè: bây giờ chúng ta nếu mà so sánh đó về tốc độ đó thì những cái uẩn càng về sau thì hoạt động càng nhanh. Ví dụ như Sắc uẩn chúng ta là hoạt động chậm nhất, phải không?

[1:17:59]Vì khi mình làm cái gì người ta nhìn vô người ta thấy hết trơn à. Cái tốc độ mình rất là chậm. Ngay cả một người chạy cho thật nhanh, mắt người khác nhìn vẫn thấy, cho nên cái Sắc uẩn là hoạt động chậm nhất. Chỉ trừ trường hợp nào thì Sắc uẩn là hoạt động cực nhanh? Khi nào thì Sắc uẩn hoạt động mà thật nhanh, mắt thường không thấy được? Khi nào? Khi mình dùng kỹ xảo trong phim kiếm hiệp. Trong phim kiếm hiệp á thì nghĩa là cái người đứng đây nhảy một cái biến mất nhảy qua chỗ khác, dùng kỹ xảo thì mắt thường không thấy được. Còn bình thường tất cả chúng ta nhúc nhích gì mình thấy hết và người ngoài thấy hết, à như vậy.

[1:18:41]Kế đến nhanh hơn là Thọ uẩn, tức là những cái niềm vui nỗi buồn nó xao động lên, khi nó lặn lên lặn xuống như vậy mình nhìn thấy không? Thấy, nhưng mà chặn không kịp, chặn không kịp, phải không? Chứ còn tay mình nhiều khi mình chặn kịp. Ví dụ như là mình thò tay mình tính lấy ly nước, nhưng mà mình mới phát hiện ra là cái ly của người ta cái mình giựt tay lại kịp, phải không? Còn cái Thọ uẩn, khi mà nó khởi cái vui lên chặn lại kịp không? Không, không kịp, trừ những người có thiền định sâu thôi, nó vừa nhốm chặn được liền, chứ còn bình thường tất cả mọi người hễ vui là nó tràn ngập lên, khổ tràn ngập lên, không chặn kịp.

[1:19:19]Tay mình mình chặn kịp chứ cảm giác không chặn kịp, Thọ uẩn không chặn kịp, nên Thọ uẩn hoạt động nhanh hơn Sắc uẩn. Và Tưởng uẩn thì sao? Lại còn nhanh hơn nữa, phải không? Những ý niệm này ý niệm kia nó chạy liên tiếp liên tiếp trong tâm mình, mình không chặn kịp, biết rồi mà chịu thua, không dừng lại được trừ những người có công phu rất sâu dày mới chặn kịp. Còn Hành uẩn thì sao? Thì hoàn toàn chịu thua, nó là bộ xử lý tự động, nghĩa là mấy tỷ phép tính trong một giây trong cái não mình á, mình không thấy kịp hết hoạt động. Còn Thức uẩn thì sao? Thì thôi, nghĩa là thường xuyên, permanent, thường xuyên, không có tốc độ nữa,

[1:19:59]nó giống như tốc độ ánh sáng á, là bấm nút cái có liền ha, không có thời gian, không cần thời gian xử lý như là Hành uẩn nữa. Nghĩa là mình nhấn enter cái máy vi tính á còn chạy rẹt rẹt rẹt rẹt rẹt lát nó mới hiện ra, đây là Hành uẩn xử lý nó còn có mất mấy giây, chứ còn điện mà nhấn nút cái là bóng đèn, điện sáng lên liền. Thức uẩn là như vậy, thường xuyên, cho nên giống như là không có tốc độ hoặc là mình nói tốc độ ánh sáng cũng được, mà Thức uẩn là nhanh như vậy đó. Thì trước hết á cái hệ thống tâm lý của chúng ta là Thức uẩn biết trước, rồi các uẩn khác mới tranh nhau khai thác cái mà Thức uẩn biết. À.

[1:20:38]Ví dụ như bây giờ là mình thấy một người rớt cái xấp tiền rồi họ đi luôn họ không biết, thì lúc đó khi mình biết cái điều đó rồi Hành uẩn mới bắt đầu khởi lên, khai thác cái biết đó. Là khai thác cái gì? Hành uẩn bắt đầu mới làm cái gì? Suy luận gì? Hành uẩn mới làm cái gì? Đâu nói thiệt coi? Hành uẩn đầu tiên là suy luận là điều khiển con mắt liếc qua liếc lại coi còn có ai thứ hai thấy hay không, phải không? Bắt đầu khi mà quan sát thấy không ai thấy nữa thì quyết định cái gì? Không, điều khiển cái chân chạy cho thiệt lẹ, chạy mà chưa bao giờ chạy nhanh như thế trong đời, phải không? Và sau đó điều khiển cái gì?

[1:21:16]Cái lưng cúi xuống, cái tay thò ra, lượm lên bỏ vô túi, tức là điều khiển ra rất là lẹ. Rồi sao? Nhưng mà đó là cái Hành uẩn điều khiển, còn lúc đó thì Tưởng uẩn thì sao? Tưởng uẩn là hình dung ra được chiếc Future mà mình có thể là mình đang mơ ước, có khi là nhờ cái này mà mình mua được. Và Thọ uẩn thì sao? Thì rộn ràng, rộn ràng. Nghĩa là đó là cái phút đầu mà gặp tiền rơi thì tinh tú quay cuồng á, lòng đang giá băng bỗng ngập tràn muôn tia nắng, đó là cái Thọ uẩn là nó rộn ràng lên liền. Nghĩa là chúng ta thấy trong suốt cuộc đời chúng ta lúc nào chúng ta cũng biết cái này biết cái kia, và mỗi khi chúng ta biết thì Hành uẩn luôn luôn

[1:22:00]theo cái biết đó mà mà xử lý, xử lý cái biết đó thế nào cho hợp lý, đó, nhưng mà xử lý trật là do tâm thần hay là do tội lỗi thôi, chứ còn bình thường thì chúng ta xử lý một cách hợp lý à như vậy ha. Ví dụ như khi chúng ta nghe một bài giảng mà nhàm chán thì Hành uẩn làm cái gì? Sai làm cái gì? Ngáp, hồi nãy ai mới ngáp á, đó. Biết, biết ngay. Chúng ta sẽ thấy cái Thức uẩn nè là nó kiểm soát hết các uẩn khác như thế này, ví dụ như trong tâm chúng ta á mà cái vui buồn nó hiện ra chúng ta biết liền, biết không? Biết mình đang buồn không? Biết đang vui. Cái biết đó là cái gì? Biết đó là cái gì? Thức uẩn á. À.

[1:22:43]Rồi ví dụ hình ảnh nó hiện ra trong tâm mình mình biết không? Mình suy nghĩ cái gì mình có biết không? Biết không? Biết, biết đó là Thức uẩn á, phải không? Đó. Rồi bây giờ lúc ngủ á cái ý thức chìm lặng giống như chúng ta không biết, nhưng mà nếu có giấc mơ thì biết không? Mình biết cái giấc mơ đó liền, chỉ khi sợ thức dậy quên thôi, chứ trong giấc mơ mình vẫn biết rõ. Những tình cảm mình thương mình ghét mình biết không? Biết, phải không? Rồi những ý muốn vi tế mà tới khi mình tu mà mình biết luôn những cái muốn rất vi tế của mình luôn, thì cái biết nó là cái gì? Cũng là Thức uẩn, đó, chúng ta thấy,

[1:23:20]đó Thức uẩn là như vậy, khống chế hết tất cả, biết hết mọi điều. Mà chúng ta tu càng tu càng sáng thì Thức uẩn biết càng nhiều. Hết giờ rồi. Ba phút hả? Mời mời anh ba phút qua. Để mời anh nói chuyện về cái cái văn nghệ gây quỹ gì cho sinh viên nghèo để mà ảnh ảnh giới thiệu luôn. Chúng ta nhớ ủng hộ nha, ủng hộ nha. Mà ủng hộ Đại thừa nha, đừng ủng hộ Tiểu thừa. Chúng ta có xem ti vi mà xem cái Sao Mai Điểm Hẹn không? Có. Đó, thấy ảnh là người mà giám khảo đàng hoàng, đứng đắn nhất mà chính xác nhất. Cho tràng pháo tay đi, vỗ tay. Anh Ánh, anh Ánh à. Vâng,

[1:24:06]họ đã nhờ tôi thực hiện một cái chương trình với cái ý lòng là kiếm một ít để mà giúp cho các em mua máy computer, các cái dụng cụ khác để học. Thành ra cái chương trình sẽ bắt đầu họp báo vào ngày năm tháng Tám và bắt đầu lúc đó thì chúng tôi sẽ thông báo địa điểm bán là Nhà hát Hòa Bình và một số nơi nữa. Nhưng mà nếu mà thí dụ tất cả Phật tử đây ai có đăng ký thì có thể đăng ký tại chùa Từ Tân hoặc là tại chỗ cô Lý Nguyệt để mà chúng tôi gửi vé đến tận nơi luôn cho nó nhanh. Thì số vé với rạp hát Hòa Bình thì khoảng chừng bốn ngàn người đổ lại, thì phần tôi là tôi đã nhận, xin đứng ra nhận lãnh phần một phần để là

[1:25:00]đi giới thiệu vé, tức là chỉ nhận hai 200 vé trong số cái phần mình, tức là tôi chỉ bán trong 200 vé. Và tôi nghĩ là 200 vé này tất cả chúng ta sẽ chia sẻ được một cái gì đó rất là ý nghĩa. Thì tôi mong là tất cả chúng ta đều người thì có thể nhịn được thuốc lá, người thì nhịn cà phê, người nhịn một chút gì đó để cho cái tặng phẩm này rất là vô giá. Xin cám ơn.

[1:25:29]À giờ thầy trả lời mấy câu hỏi một chút. Nghe thầy nói là tương lai thầy không giảng vào ngày mùng một nữa, chỉ giảng chủ nhật, Phật tử chúng con buồn quá không biết làm sao.

[1:25:41]Thật ra vì thầy nhiều việc làm á, thầy tính làm bớt giảng để có những công việc để làm ở trên chùa. Còn đi giảng rồi cứ soạn bài liên tục á, những cái việc thầy định làm cứ nó cứ bị trễ nải hoài. Cho nên sau này mà nếu thầy không giảng mùng một nữa cũng đừng có buồn. Vì biết đâu là thời gian sau sau sau vài năm sau lại có những điều hay ra. Lại có những điều hay. Cứ nghe hoài cũng chán, dòm mặt hoài cũng chán. Có một số người tuổi trẻ bị mắc bệnh tâm thần hay phá phách, quậy phá không làm chủ được mình, vậy do nguyên nhân nào mà vướng bệnh đó? Hầu hết bệnh tâm thần đều do kiêu ngạo, phỉ báng thần thánh. Tất cả đều vậy.

[1:26:16]Cho nên nếu khi họ bệnh rồi đó thì tự họ không sửa được nữa. Thì toàn bộ gia đình phải sám hối cầu cho họ. Bởi vì sao? Bởi vì đó là nghiệp chung của cả nhà. Một người bệnh nhưng phải hiểu rằng nghiệp của cả nhà. Không ấy đầu thai vô nhà. Cho nên cả nhà cùng phải sám hối. Thì khi bắt đầu mà họ tỉnh tỉnh tỉnh lên rồi đó, phải tập cho họ luôn luôn có ý niệm khiêm tốn, biết tôn trọng mọi người, tôn trọng Trời, Phật. Và xem mình như cát bụi thì bệnh sẽ rất là nhanh hết, chỉ nhiêu đó. Rồi nhưng mình cũng phải dùng thêm cái y khoa chứ đừng có phủ nhận. Có một người mất một bàn tay rất muốn ngồi thiền có được không?

[1:26:51]Thì được, còn lại bàn tay vẫn để lên trên ha, không sao hết. Thưa thầy, người thân trong gia đình con qua đời, con gửi vong linh bốn chùa luôn, vậy có tốt không? Tốt hơn, tốt hơn ha. Càng nhiều chùa càng tốt. Là người đó muốn đi chùa nào cũng được phải không? Lâu lâu ở chùa này chán rồi bay qua chùa kia ở, tốt. Trường hợp chị dâu con đang thờ Phật bà Quán Thế Âm, ông thầy địa lý bảo tuổi anh chị con không nên thờ, nói chị con đưa tượng lên chùa, vậy đúng hay sai? Thì trật chứ gì đâu. Thờ Phật làm sao mà sai được? Phật là chúng sinh nào cũng thương, tuổi nào cũng độ. Khi thờ Phật rồi những cái xấu trong tuổi mình bị vượt qua hết luôn.

[1:27:27]Nó hay như vậy. Ví dụ như năm nay mình có thể mình xui theo cái tuổi, nhưng mà nếu mình có thờ Phật, mình lạy Phật là tự nhiên năm đó những cái xui nó phớt phớt qua nhẹ hết á. Nó hay như vậy. Thầy thường nói phóng sinh cá thì tốt, còn con phóng sinh cả cua, ốc, hến có tốt không? Thì hơn nữa chứ sao nữa. Ngon lành hơn thầy nữa đòi gì nữa? Con biết có chùa nọ mấy lần bị mất trộm mõ và cả bát hương đồng đang thờ trước Phật mà trong chùa có Phật và rất nhiều vong, thậm chí cả vong nhà con nữa, chắc thế nào cũng có số vong mạnh, thì tại sao không hợp lực nhắc kẻ gian không nên lấy của chùa hoặc nhắc một vị nào đó trong chùa là có kẻ gian đang muốn lấy của Tam Bảo?

[1:28:04]Con thắc mắc, thầy giải thích cho con hiểu. Thật ra á có rất nhiều trường hợp nha là chùa không mất là do tự nhiên vì thầy thức giấc đúng lúc hay là có ai đó phát hiện ra là cũng nhờ người âm nhắc chứ không phải không đâu. Còn cái chùa mà bị mất luôn là chùa đó có vấn đề, phải xét lại. Ở miền Bắc á bây giờ không biết, chứ hồi xưa ở miền Bắc á vô chùa mà lén lấy cái đồ là đứng luôn á, đừng có đi ra khỏi chùa, các vị hộ pháp rất là linh. Thời gian sau này không biết sao, không biết ai gỡ mỏ chùa, vô lấy luôn cái chuông đi luôn, chả ai kéo chân lại, không biết nữa, không biết sao kỳ. Thật ra bây giờ mình đổ thừa là chính mình tu không tốt trước ha.

[1:28:37]Thôi đừng trách ai, hãy trách chính mình tu không tốt. Con cho thuê mặt bằng bán cá tươi, họ phải đập đầu, mổ, moi ruột, cắt khúc theo yêu cầu của khách, con cho thuê mướn hoài liệu có tội hay không? Lúc cho thuê thì mình không biết, mình không có tội. Nhưng cho thuê rồi đó cái áy náy làm mình bất an. Nên trong trường hợp đó mình đi ra đi vô rồi nhà mình cũng bị ảnh hưởng cái nghiệp sát sinh. Cho nên mình là người Phật tử thôi chắc né, cắt hợp đồng đó. Không biết có mặt bằng tốt cho Bồ Đề Nguyện có phát hành băng thì phước bù lại.

[1:29:10]Sau khi người chết, thiêu có được đi đầu thai không? Cũng đầu thai nếu mà có duyên hết. Nó có mấy cái loại: địa táng là mình chôn dưới đất, hỏa táng là đem thiêu, thủy táng đem quăng dưới biển, điểu táng là chặt ra xác mình cho chim ăn. Còn cái gì táng nữa không ta? Thôi đại khái là vậy, thì luôn luôn đủ duyên là đi đầu thai hết nha. Táng gì táng cũng đầu thai hết. Trừ trường hợp mình chưa đủ duyên, có khi một hai trăm năm cứ làm ma vất vưởng hoặc lên cõi trời thì ở trên đó không đầu thai, đủ duyên mới đầu thai lại. Chết gì cũng đầu thai hết. Nghe nói trước đây đàn bà, con gái không được đi tu, lý do là vì sao?

[1:29:52]Sau này thì đàn bà, con gái được đi tu vào thời điểm nào, lý do vì sao, xin thầy giải thích. Thời lúc mà mới lập tăng đoàn á thì không có người nữ đi tu, chỉ có người nam. Sau này khi mà lúc đó là sau một trận chinh chiến của vua Lưu Ly mà bên kia qua tàn phá dòng họ Thích Ca. Rồi đến khi những người sống sót lại chán nản, à lúc đó vương quyền, đất nước đồ cũng tan nát không còn gì, thì bà Đại Ái Đạo á, dì của Phật á mới xin đi tu và các cung nữ xin đi tu hết. Đi tu thì Phật mới đầu không có cho, Phật không cho. Sau này ngài A Nan năn nỉ quá, gài cái thế cái Phật phải cho nhưng Phật buộc phải giữ một số điều kiện mới cho.

[1:30:34]Lý do mà Phật không cho là thế này. Bởi vì thời đó đi tu là không phải là có một cái chỗ ở an toàn, an ninh, mà thời xưa cái an ninh nó lỏng lẻo, người giặc cướp thường xuyên mà phụ nữ rất dễ bị trộm cướp, cưỡng hiếp, đi giữa rừng giữa đồ là bị, dễ bị lắm. Cho nên cái người nữ vốn yếu đuối mà quấn cái y mà phải đi xin ăn mỗi ngày, đi chân không, lạc lõng trên đường thì không bảo đảm về cái tính mạng, sự an toàn về phẩm hạnh, tiết hạnh cho nên Phật không cho. Sau này khi mà thấy quyết tâm quá rồi thì Phật mới buộc phải có giữ tám điều kiện. Trong cái các điều kiện nó có một điều kiện là lúc nào cũng sống

[1:31:11]gần chư tăng để nhờ chư tăng bảo vệ chứ không được xa. À nghĩa là ví dụ như cái bên khu vực đây là của tăng thì cách đó khoảng bao xa, khu vực của ni liền để có gì báo động là bên tăng phải chạy qua cứu kịp thời chứ không được đi xa. Đó là lý do vậy. Và đồng thời kính trọng chư tăng để tạo ra khoảng cách, giữ một cái mức độ là xem tăng như thầy như cha để cắt đứt mối quan hệ, mặc dù gần để nhờ sự bảo vệ nhưng không được thân mật. Đó là cái khéo của Phật là những cái điều kiện như vậy Phật đưa ra. Thời nay không biết, thời nay rồi thấy là chùa ni có chùa cũng an toàn nên không cần phải nhờ tăng bảo vệ mà nhờ ai bảo vệ?

[1:31:49]Nhờ ông tổ trưởng dân phố, nhờ ông công an khu vực bảo vệ, cho nên giờ cũng không cần phải kính trọng tăng chi nhiều. Bây giờ thời.

[1:32:00]Xin thầy giải thích sơ lược câu "Đời là giấc mộng"? Thôi nghe tiếp Bát Nhã từ từ biết nhá. Đời này một người có tâm đạo nhưng có trí tuệ kém là do nhân gì? Nó nhiều nguyên nhân lắm. Có thể là đời xưa mình là người rất là giỏi nhưng mà vì khinh người hay giấu nghề, thành thử cái quả báo mình bị quả báo.

[1:32:26]Nguyện đem công đức này hướng về khắp tất cả,

[1:32:41]đệ tử và chúng sinh đều trọn thành Phật đạo.